نمونه برداری و تجزیه خاک و گیاه برای مصرف بهینه کود

               نمونه برداری و تجزیه خاک و گیاه برای مصرف بهینه کود
این روزها اصطلاح مصرف بهینه کود زیاد به گوش می خورد و شاید همه معنی عملی آنرا نمی دانند . برای روشن شدن مطلب لازم است چکیده علم تغذیه گیاهی را بطور جامع و خلاصه ذکر کنیم .
کود عبارتست از ماده ای که مصرف آن از طریق آب – خاک و برگ باعث افزایش رشد یا عملکرد یا کیفیت و یا همه آنها در گیاه می گردد البته این بدان معنی نیست که هر چه بیشتر از این ماده مصرف کنیم بهتر است ، به عبارت دیگر مصرف بهینه کود پاسخ دادن به این چهار سؤال است :
چه مقدار ؟             از چه نوع؟         به چه روش؟          و در چه زمان باید به گیاه داده شود تا حداکثر عملکرد را بدست آوریم.
با توجه به اینکه هر گیاه بیش از ۱۷ عنصر در ترکیب خود دارد که عبارتند از کربن ، اکسیژن ، هیدروژن ، ازت ، فسفر ، پتاسیم ، کلسیم ، منیزیم ، سدیم ، گوگرد ، کلر ، آهن ، منگنز ، روی ، مس ، بر ، مولیبدن که بیشترین آنها کربن با غلظت متوسط ۴۰۰۰۰۰(ppm)  و کمترین آنها مولیبدن با غلظت ۰٫۰۱ (ppm )  و به عبارت دیگر نسبت اتمی (  مولی ) این دو عنصر در گیاه یکصد میلیون (۱۰۸) می باشد به این معنی که در مقابل ۱۰۰ میلیون اتم کربن در گیاه یک عدد اتم مولیبدن قرار دارد که اگر نباشد صد میلیون اتم کربن بی حاصل و نمی توانند تبدیل به پروتئین شود و بقیه عناصر نیز در بین آنها قرار دارند و از همین اصل پیروی می کنند .
بنابراین دانستن نیاز گیاه و میزان موجودی قابل جذب هر عنصر در خاک کار آسانی نیست و سالهاست که با توسعه علم شیمی تجزیه دانشمندان راههایی برای تعیین میزان قابل جذب عناصر مورد نیاز گیاه ابداع نموده اند و لذا برای دستیابی به اطلاعات تغذیه ای گیاه از این روش نیازمند برداشت نمونه خاک و ارسال به آزمایشگاه هستیم که به این منظور داشتن نمونه خاکی که واقعاً نماینده سطح کل مزرعه مورد نظر باشد ، بطور مثال اگر بخواهیم برای کشت گندم تجزیه خاک نمائیم ، یک هکتار خاک در عمق شخم ۲۰ سانتی حدود ۳۰۰۰ تن خاک دارد بنابراین یک نمونه یک کیلویی خاک که از ۳ هکتار برداشته می شود باید نماینده ۹ میلیون برابر وزن خود باشد و این کار همان قدر دقت لازم دارد که کارهای شیمیایی تجزیه در آزمایشگاه دقت لازم دارد بنابراین برای برداشت نمونه باید به کلیه نکات زیر عمل نمود.

خلاصه روش نمونه برداری :

  • داشتن اطلاعات صحیح از محل نمونه برداری ؛ نوع کشت ، زمان کشت ، کودهای مصرفی ، سیستم آبیاری و غیره
  • وسایل نمونه برداری مناسب ؛ بیل ، بیلچه ، سطل ، کیسه نمونه برداری ، اتیکت ، دفتر یادداشت .
  • اطمینان از تمیز بودن وسایل نمونه برداری ؛ قبل از آلودگی به کود ها شیمیایی و حیوانی یا خاک سایر مزارع.
  • مکان نمونه برداری ؛

 از محلهای مناسب از قبیل گودالها پشته ها ، زیر خط کود در باغات ، محل آب بردگی در آبیاری سطحی و زیر قطره چکان در آبیاری قطره ای نباید نمونه برداری کرد . در زمینهای زراعی بایستی از وسط کرتها نمونه برداری انجام شود و همچنین نمونه برداری از وسط و یا کناره های جوی و پشته ها صحیح نمی باشد.
در باغات بایستی نمونه را از انتهای سطح سایه انداز درخت برداشت و به این نکته توجه کرد که نمونه برداری از محل تجمع کود های حیوانی ، شیمیایی و یا موادی از قبیل کاه و کلش انجام نشود .
برای تعیین محل نمونه برداری مزرعه را به قسمتهایی که از نظر خاک ، کشت و سیستم آبیاری ، شیب ، پستی و بلندی ، نحوه رشد گیاهان یکنواخت باشد تقسیم نموده و از قطعات مجزا و تقسیم شده باز نمونه مرکب برداشته شود حتی اگر مساحت کوچک باشد و در صورتی که سطح مزرعه وسیع و همگن است از هر ۵ هکتنار یک نمونه تهیه شود .
۵ – عمق نمونه برداری :
عمق نمونه برداری بسته به نوع گیاه و نوع مواد مورد نظری که قرار است در آزمایشگاه اندازه گیری شود دارد که در این مورد توجه به عمق ریشه های فعال هر گیاه مهم است. معمولاً از عمق ۳۰ یا ۱۵ سانت اول برای بیشتر تجزیه ها نمونه برداری میشود که در این عمق غلظت مواد غذایی خصوصاً مواد کم تحرک مثل فسفر و مواد آلی – بر و پتاسیم و ریز مغذیها بالاست ولی برای بررسی مواد غذایی متحرک مثل انواع ازت، کلر و سولفات نمونه برداری در عمق حداقل ۳۰ تا ۶۰سانتی ضروری است.
ولی بطور کلی عامل مهم در تعیین عمق نمونه برداری عمق توسعه ریشه گیاه است مثلاً در گیاهان زراعی مثل گندم نمونه برداری بیشتر از عمق ۳۰ – ۰ صورت میگیرد ولی در گیاه دیگری مانند ذرت یا پنبه علاوه بر عمق ۳۰ – ۰ باید از عمق ۶۰ – ۳۰ هم نمونه برداری انجام گیرد. و در باغات نیز با توجه به گستردگی بیشتر ریشه ها معمولاً از ۳ عمق ۴۰ – ۰ ، ۸۰ – ۴۰ و ۱۲۰ – ۸۰ سانتی متری نمونه برداری میشود.
۶ – زمان نمونه برداری :
بهترین زمان برای برداشت نمونه هنگامی است که رطوبت مزرعه در حد ظرفیت مزرعه باشد که در خاکهای سنگین بافت معمولاً ۳ تا ۴ روز بعد از آبیاری و خاکهای با بافت سبک حدوداً یک شبانه روز بعد از آبیاری، رطوبت به حد ظرفیت مزرعه میرسد.

  • برای تجزیه کلی خاک و تعیین PH–Ec و بافت و فسفر و عناصر سنگین هر زمان میتوان نمونه برداری نمود.
  • برای پتاسیم زمانهای  یخبندان نباید نمونه برداری نمود.
  • برای عناصر متحرک (ذکر شده) بهتر است قبل از مصرف کود نمونه برداری شود.
  • نمونه برداری به منظور تعیین ازت پای بوته معمولاً در بهار انجام میگردد و در زمانهای بحرانی که گیاه نیاز دارد.

۷ – نحوه نمونه برداری :
از ترسیم نقشه مزرعه و تقسیم آن از هر قطعه بصورت مستطیل یا زیگزاگ نمونه برداری انجام میگیرد. در روش مستطیل معمولاً بر روی قطرهای مستطیل حرکت کرده و نمونه برداری انجام می شود. و در روش دوم بصورت زیگزاگ در مزرعه حرکت نموده و از چند نقطه نمونه برداری انجام میشود.
اگر با اوگر نمونه برداری شود تا عمق مورد نظر نمونه برداشته و در سطل مخصوص ریخته میشود. پس از آنکه همه نمونه های فرعی جمع آوری شد بدقت مخلوط و حدود ۱ تا ۵/۱ کیلو در کیسه مخصوص ریخته و اتیکت گذاشته شود.
اگر نمونه برداری با بیل باشد بصورت زیگزاگ در مزرعه حرکت کرده چند چاله به عمق های مورد نظر حفر میکنیم به این صورت که ابتدا خاک سطحی را کنار زده و سپس چاله ای به عمق ۳۰ – ۰ حفر می کنیم و خاک چاله را بیرون آورده و بعد دیواره های چاله را تراشیده و این خاک را بعنوان نمونه اول از عمق ۳۰ – ۰ کنار می گذاریم و مشخصات نمونه را روی کارت نوشته و داخل پاکت نمونه میگذاریم و بعد چاله را از عمق ۳۰ تا ۶۰ حفر کرده و ۵/۱ کیلو خاک را از دیواره های چاله برمیداریم و به عنوان نمونه دوم کنار میگذاریم باید دقت کرد مشخصات نمونه ها تکراری نباشد و حتماً عمق نمونه برداری در مشخصات ذکر شود.
به این ترتیب از ۵ چاله حفر شده نمونه خاک تهیه کرده و در نهایت عمق های مشابه را با هم مخلوط میکنیم و در نهایت یک نمونه ۵/۱ کیلوئی را به عنوان نمونه عمق ۳۰ – ۰ و یا ۶۰ – ۳۰ به آزمایشگاه ارسال میکنیم.
در نمونه برداری از خاک گلخانه لازم است حتی الامکان قبل از کود دادن و آبیاری و بعد از تسطیح نمونه برداری انجام شود.  از هر ۲۰۰متر مربع با اوگر یا بیلچه از عمق ۱۵-۰ و ۴۵-۱۵ سانتی متری خاک یک نمونه تهیه کرده، و در نهایت یک نمونه مرکب (مخلوط پنج نمونه) را برای یک گلخانه هزار متری آماده و در پاکت تمیز ریخته و به آزمایشگاه ارسال می نماییم.
۸ – تعداد نمونه :
تعداد نمونه بستگی به وسعت مزرعه دارد ولی بطور معمول از هر ۵ هکتار زمین زراعی یک نمونه جهت آنالیز تهیه میشود که حداقل مقدار این نمونه ۵/۱ کیلو گرم می باشد.
۹ – کارت مشخصات نمونه  :
در این کارت بایستی مشخصاتی از قبیل نام مالک ؛ شهرستان ، منطقه ، نام مزرعه ، عمق نمونه برداری و تاریخ نمونه برداری ذکر شود
فاکتورهایی که در خاک اندازه گیری می شود، چند دسته است:
الف – فاکتورهای اصلی : که فاکتورهای « تست خاک» نامیده و در ابتدا اندازه گیری می شوند، عبارتند از:
۱- pH  ( پ . هاش. یا واکنش خاک ): یعنی میزان اسیدی و قلیایی بودن خاکه که معمولاً در گِل اشباع اندازه گیری می شود( البته در عصارۀ ۵/۲ : ۱- ۵ : ۱ – ۵ : ۱ – ۱۰ : ۱ هم اندازه گیری می شود ولی روش استاندارد همان گِل اشباع است). بهترین حد pH 6 – ۷ است. کم تر از ۶ میل به اسیدی و بالاتر از ۷ میل به قلیایی است و اگر خاکی pH بالاتر از ۵/۸ داشته باشد قلیایی نامیده می شود. در ایران به علت وجود کربنات کلسیم pH معمولاً ۸/۷ – ۳/۷ است و به همین دلیل کنترل آن آسان نیست.
۲. EC یا شوری خاک : از مهم ترین فاکتورهای تعیین کنندۀ کِشت است و عبارت است از اندازه گیری هدایت الکتریکی عصارۀ گِل اشباع ( معمولاً) یا سایر عصاره ها که بر حسب میلی زیمنس بر سانتی متر بیان می شود. واضح است که هر چه نمک خاک بیش تر باشد هدایت الکتریکی بیشتر است ( خاک شورتر).
معمولاً EC در حد کم تر از ۲ را قابل کشت برای همۀ گیاهان یا بدون شوری،
۴-۲ را کمی شور و غیر قابل کشت برای گیاهان حساس، ۸-۴ نسبتاً شور ( که برای گیاهان مقاوم خوب است)  و بالاتر از ۸ را خاک شور می نامند که فقط گیاهان خیلی مقاوم مثل پسته و خرما و جو را می توان در آن کاشت.
البته گاهی دیده می شود که آزمایشگاه شوری خاک را بالا نشان داده ولی گیاه در حال فعالیت و رشد است و این موجب تعجب کشاورز و بی اعتمادی به آزمایشگاه می گردد؛ این موضوع چند دلیل دارد:
الف – نمونۀ برداشته شده، از محل فعالیت ریشۀ گیاه نیست.
ب – حد شوری به معنی حد غیر اقتصادی بودن است و گاهی دیده می شود که گیاه در حال رشد است و با هر درجه افزایش شوری از عملکرد بالقوۀ گیاه کاسته می شود( در ادامه به عوامل شوری خاک اشاره خواهد شد).
۳٫ بافت خاک ( Soil Texture ) یا درصد ذرات تشکیل دهندۀ خاک: بافت خاک همان چیزی است که هر کشاورزی که بیل به زمین می زند و به خاک نگاه می کند، آن را می بیند نه چیزی دیگر: نرمی خاک، تختی خاک، سبکی خاک، سنگینی خاک، حاصلخیزی و ضعیفی خاک همه و همه در نگاه اول مربوط به بافت است. آن چه که آزمایشگاه به شما اعلام می کند عبارت از سه عدد است که جمع آن ها ۱۰۰ می شود و عبارت است از درصد شن (Sand) ، درصد لایی (Silt)  و درصد رس (Clay) که بسته به مقدار آن ها، خاک بافت خاصی را به خود می گیرد.
۴٫ SP (درصد اشباع): میزان آبی که صد گرم خاک می گیرد تا اشباع شود (البته این عدد به مهارت آزمایش کننده هم بستگی دارد). در اختیار داشتن SP تعیین برنامه های آبیاری و کوددهی و نوع کشت کمک می کند. میزان SP در درجۀ اول به بافت خاک بستگی دارد، ولی میزان مواد آلی و گچ و نمک ها هم در نتیجۀ SP مؤثر است.

ب- فاکتورهای تغذیه ای:
۱٫ درصد مادۀ آلی ( OM ): که معمولاً به صورت کربن آلی (OC) بیان می شود. میزان مواد آلی بیان کنندۀ میزان حاصلخیزی خاک است، ولی اگر ریشۀ گیاهان و علف های هرز هم در نمونه باشند موجب نشان دادن غیر واقعی کربن آلی می شود. در خاک های حاصلخیز میزان کربن آلی واقعی باید از ۱% بیش تر باشد ولی در اغلب خاک های زراعی میزان مواد آلی حدود ۵/۰% یا کم تر است. مصرف بی مورد کودهای نیتروژن دار موجب کاهش مواد آلی می شود، به همین دلیل در توصیۀ کودهای نیتروژن دار، توجه به میزان مواد آلی خاک ضروری است.
۲٫نیتروژن (ازت) N: نیتروژن در خاک به سه صورت وجود دارد و اندازه گیری می شود:
اول نیتروژن نیتراتی که حاصل تغییرات نهایی کلیۀ مواد آلی و معدنی است که قابل جذب گیاه است و مقدار آن متغیر است و در مزارع مهم تر از باغ ها است.
دوم نیتروژن آمونیاکی  ( NH4 ) از تجزیۀ بعضی مواد آلی و کودهای شیمیایی در خاک پیدا می شود و مقدار آن ملاک عمل نیست مگر برای کارهای تحقیقاتی.سوم نیتروژن کل که حاصل جمع کل نیتروژن آمونیاکی و نیتراتی و مواد آلی است که معمولاً قسمتی از آن نیز قابل جذب نیست و مقدار آن ۱/۰ تا ۵/۰ درصد است و بر اساس آن کود توصیه می شود.
معمولاً در توصیۀ کودهای نیتروژن، به وضع آبیاری و عملکرد و سن درختان (در باغ ها) هم توجه می شود.
۳٫ فسفر P: فسفر به صورت فسفات و به فرم های مختلف وجود دارد که اکثراً نا محلول و کم محلول هستند. فسفر محلول خاک بسیار پایین است و آن چه در آزمایشگاه اندازه گیری می شود، برای خاک اکثر مناطق ایران که کربناتی است ، با محلول سدیم بی کربنات نیم ملار استخراج می شود و حد مطلوب آن برای گیاهان مختلف تفاوت دارد ولی به طور کلی مقادیر بین ۷ تا ۱۵ میلی گرم در کیلوگرم ( ppm ) مناسب است.
۴٫ پتاسیم K: از عناصر بسیار مهم تغذیه ای است و در خاک معمولاً به سه صورت محلول، قابل تبادل و نامحلول وجود دارد. در خاک معمولاً فرم قابل تبادل اندازه گیری می شود و ملاک عمل است  که به عنوان انبار ذخیرۀ گیاه است و به تدریج بسته به نیاز، پتاسیم را به صورت محلول در اختیار گیاه می گذارد. هر چه خاک رسی تر و سنگین تر باشد قابلیت ذخیرۀ پتاسیم تبادلی بیش تر است، از این جهت حد مطلوب پتاسیم اندازه گیری شده بسته به بافت خاک از ۱۵۰ تا ۳۵۰ میلی گرم در لیتر متغیر است. البته عناصر دیگر نیز در جذب پتاسیم و میزان نیاز مؤثرند ( مثل نیتروژن آمونیاکی، منیزیم و کلسیم).
۵٫ ریز مغذی ها یا میکرو المنت ها (Micro Elemnts) : عبارتند از آهن ، منگنز، روی، مس، بُـر و مولیبدن که در مقادیر کم آثار زیادی دارند. آهن، منگنز و روی در خاک به فرم های مختلف وجود دارد و معممولاً میزان محلول در آب به قدری کم است که گاهی قابل اندازه گیری نیست”، لذا با عصاره های مختلف آن ها را استخراج می کنند ( در خاک های کربناتی با محلول DTPA که یک مادۀ کلات ساز است استخراج می شود ). میزان قابل قبول آن ها در خاک طبق جدول زیر است:

حد قابل قبول (ppm)

عنصر

ردیف

۵/۷ – ۱۰

آهن

۱

۶ – ۸

منگنز

۲

۱-۲

روی

۳

۵/۰ – ۱

مس

۴

۶/۰ – ۱

بُـر

۵

 بُـر معمولاً به وسیلۀ آب داغ عصاره گیری می شود و از عناصری است که زیادی آن بیش از کمبودش مضر است، بنابر این در مصرف آن حتماً باید دقت نمود و مخصوصاً بعضی گیاهان به زیادی آن حساس هستند.

تجزیه گیاه
تجزیه خاک با همه امتیازاتی که دارد دارای محدودیت هایی است که گاهی برای تشخیص نیاز واقعی گیاه کافی نیست زیرا علاوه بر مواد غذایی قابل جذب در خاک عوامل دیگری در جذب دخالت دارند که تجزیه گیاه بعنوان فاکتور کل منعکس کننده همه عوامل مؤثر در جذب می باشد.
البته همه عناصر غذایی ۱۴ گانه در تمام قسمتهای گیاه می باشند ولی هر کدام از عناصر را که در نظر بگیریم در قسمتهای مختلف گیاه غلظت متفاوت دارند و در مراحل مختلف رشد هم غلظت فرق میکند مثلاً ازت و فسفر مرتب بر حسب سن گیاه کاهش می یابد ولی کلسیم و منیزیم با سن گیاه افزایش می یابد. بنابراین بسیار مهم است که چه قسمت از گیاه را در چه مرحله از سن فیزیولوژیکی گیاه برداریم که بیان کننده نیاز واقعی گیاه باشد به این معنی که عملکرد گیاه با غلظت آن عنصر رابطه آماری داشته باشد. قبل از آوردن جدول اطلاعات نمونه برداری توجه به دستورالعمل کلی زیر الزامی است :
۱ – قسمتهای زیر نمونه برداری نشود:
* گیاهان خشکیده و مریض
* گیاهانی که در اثر آفات یا ضربات مکانیکی صدمه شدید دیده اند
* گیاهانی که برگهای خاک آلوده دارند
* بعد از محلول پاشی و سم پاشی
* گیاهانی که علائم کمبود دارند (جداگانه نمونه برداری شوند)
* صبح خیلی زود یا در هوای ابری نمونه برداری نشود زیرا غلظت نیترات در این مواقع بالاست
۲ – بهتر است نمونه ها در پاکت کاغذی بزرگ گذاشته شود.
۳ – اگر می خواهید گیاهان مبتلا به کمبود را نمونه برداری کنید دقیقاً از گیاه سالم مشابه هم نمونه شاهد بردارید.
۴ – اگر دستورالعمل دقیق برای نمونه برداری در دست نیست بطور کلی برگهای کامل رسیده را بردارید نه برگ جوان و پیر.
۵ – پرسشنامه مربوط به اطلاعات در مورد گیاه و مزرعه مورد نظر کامل شود.
۶ – برای مطمئن شدن از نتایج کار بهتر است یک نمونه خاک هم از محل مورد نظر بردارید.
۷ – کاربرد اصلی تجزیه گیاه در درختان (میوه – مرکبات) می باشد لذا لازم است بدستورالعمل اختصاصی نمونه برداری درختان میوه توجه شود زیرا تجزیه گیاه در درختان عمدتاً برای توصیه کودی برای سال جاری و سال آینده می باشد.
۸ – نمونه برداری باید در اواسط فصل رشد درخت صورت گیرد.
۹ – تعداد برگ برداشت شده بین ۵۰ – ۳۰ عدد از هر درخت باشد.
۱۰ – نمونه برداری از شاخه های سال جاری انجام شود.
۱۱ – در گیاهان زراعی زمان و نحوه نمونه برداری برای گیاهان مختلف فرق می کند که در جدول به آنها اشاره شده است.
۱۲- در نمونه برداری از برگ گیاهان گلخانه ای باید دقت شود که نمونه از برگهای در حال رشد و یا برگهای پیر نباشد . ۱۵ تا ۲۰ عدد ا ز برگهای میانی شاخه اصلی می تواند بهترین نمونه برای یک گیاه گلخانه ای باشد.
در تجزیه گیاه بر خلاف تجزیۀ خاک کلیۀ مواد غذایی موجود در نسج مربوطه اندازه گیری می شود و پس از مقایسه با میزان مطلوب ( یعنی میزانی که کمتر از آن باعث کاهش محصول می شود) آن عنصر مورد نیاز گیاه با اطمینان سنجیده می شود.
البته میزان مطلوب برای هر گیاه با گیاه دیگر تفاوت دارد و حتی برای یک گیاه مقادیر مختلف نسبت به آن عنصر است ، با این حال به طور عمومی حد مطلوب عناصر در گیاه خشک به شرحی است که در جدول زیر آمده است.

واحد

حد قابل قبول

درصد

ردیف

درصد در مادۀ خشک

۵/۱ – ۲

N  ازت

۱

درصد در مادۀ خشک

۱/۰ – ۱۵/۰

P     فسفر

۲

درصد در مادۀ خشک

۷/۰ – ۵/۲

K     پتاسیم

۳

درصد در مادۀ خشک

۲-۴

Ca   کلسیم

۴

درصد در مادۀ خشک

۴/۰ – ۸/۰

Mg   منیزیم

۵

درصد در مادۀ خشک

هر چه کمتر

Na   سدیم

۶

درصد در مادۀ خشک

هر چه کمتر

Cl     کلر

۷

درصد در مادۀ خشک

۱۵/۰ – ۲۵/۰

S     گوگرد

۸

میلی گرم در کیلوگرم مادۀ خشک

۸۰ – ۲۰۰

Fe        آهن

۹

میلی گرم در کیلوگرم مادۀ خشک

۲۵ – ۷۵

MN  منگنز

۱۰

میلی گرم در کیلوگرم مادۀ خشک

۲۵ – ۱۰۰

Zn  روی

۱۱

میلی گرم در کیلوگرم مادۀ خشک

۴ – ۲۰

Cu  مس

۱۲

میلی گرم در کیلوگرم مادۀ خشک

۲۵ – ۲۰۰

B بـُر

۱۳

نمونه آب ؛
نکته مهم در تهیه نمونه آب این است که از ظرف تمیزی برای این منظور استفاده شودو بطری مورد نظر را از آب پر کرده و بعد درب آن را می بندیم به نحوی که در بالای آن هوایی وجود نداشته باشد.
زمان مناسب برای نمونه برداری حداقل ۲۴ ساعت بعد از روشن شدن موتور می باشد و این نمونه بایستی فوراً جهت آنالیز به آزمایشگاه ارسال گردد. زمان مناسب جهت ارسال نمونه و آنالیز نمونه حداکثر ۴۸ ساعت می باشد.

تکنیک های تولید نهال سالم

تکنیک های تولید نهال سالم

۱- مقدمه :

مهمترین مسئله در احیاء و جنگلکاری کاشتن نهال می باشد . برای رسیدن به هدفهای پیش بینی شده در تولید و کاشت نهال و بیشترین اهمیت را کیفیت بذری که کاشته می شود و عوامل کاشت به عهده دارند .

اساسی ترین کار درشروع جنگلکاری در تولید و استقرار نهال خواهد بود و با توجه به اینکه جنگلکاری پر هزینه و بسیار پر زحمت می باشد لذا باید نهال مناسب که از بذر مناسبی تولید شده باشد به عرصه کاشت منتقل شود . برای تشریح اهمیت موضوع ضرورت تولید بذر مناسب و عواملی را که در کاشت نهال دخالت دارند مختصراً توضیح می دهیم.

امروزه نسبت حجم ریشه به سابقه به عنوان شاخص برای تعیین کیفیت نهال به کار می رود علاوه بر این عوامل دیگری مانند قطریقه و سیستم ریشه ای مطلوب مورد نظر می باشد و درتعیین نسبت زنده مانی نهال موثر خواهد بود . هنگامی این شرایط فراهم خواهد شد که تکنیکهای مختلف مانند هرس ریشه ، باز کاشت کردن ، آبیاری کردن ، کود دادن و سایر عوامل دیگر به موقع انجام شود .

بخصوص داشتن اطلاعاتی در مورد مبداء بذر خصوصیات ژنتیکی بذر و نهال ضروری است .

اگر تولید نهال ونهال کاری بدون آگاهی از مبداء از مبداء و ژنتیک بذرانجام شود امکان دارد که این نهال کاری در قدمهای اولیه مستقر شود ولی این عمل موقتی بوده و ممکن است بعداً با شکست روبرو شود . بهر حال مبداء و ژنتیک بذر باید روشن و مشخص باشد و مهمترین عامل استقرار بعدی نهال و درصد زنده مانی نهالکاری کاشته شده خواهد بود .

در این مقاله تحت این شرایط و اصول اساسی در مورد تکنیک های تولید نهال در نهالستان اطلاعاتی دراختیار خوانندگان قرار خواهد گرفت .

۲- تکنیکهای کاشت :

۱-۲- انتخاب محوطه بذرکاری :

بسترهای کاشت وبازکاشت در واقع بسترهایی هستند که نهالستان به منظور بذرکاری و انتقال نونهال ها آمده می شوند برای کاشت گونه ای حساس محل کاشت در قسمتهای محافظت شده تغییرات جوی درنهالستان انتخاب می شود . به طوریکه نور خورشید صبح به آن نتابد و قسمت خواص فیزیکی باعث افزایش مواد غذایی خواهد شد . برای خاکهای شنی درصد مواد آلی مناسب ۲ % و برای خاکهای سنگین ۳% توصیه می شود .

درصورتیکه درصد مواد آلی کمتر از مقادیر ذکرشده باشد خواص فیزیکی و ساختمان خاک نامناسب بوده و مواد غذایی آن کم می باشد . البته متقابلاً درصورت زیاد بودن درصد مواد آلی نسبت ازت به کربن بهم خورده و این نسبت بالاتر از نسبتی خواهد بود که مناسب فعالیت میکروارگانیسم های خاک میباشد . دراین صورت فعالیت آنها افزایش پیدا کرده و ازت زایدی آزاد شده و باعث کاهش فسفر درخاک می شود . بهمین دلیل باید تجزیه خاک قبل از اضافه کردن مواد به خاک انجام شود ومقدار عناصری که به خاک باید اضافه نمود بر اساس گونه ای که تحت کشت خواهد شد تعیین شود .

۲-۲- آماده کردن بستر کاشت :

بذر پاشی و جوانه زدن بذر موقعی آسان خواهد بود . که بستر بذر کاملاً تسطیح شده و از شنهای درشت و باقیمانده گیاهان و کلوخه های سخت پاک شده باشد . بستر بذر یا وسیله کارگر آماده میشود و یا با استفاده ازماشین آلات مخصوص مهیا می شود . سطح بستر بذر میبایست کاملاً صاف بوده و امتداد آن در یک خط مستقسم باشد ، رعایت این مساله برای انحام عملیات مکانیزه کاملاً ضرورت دارد . معمولاً عرض ۲۰/۱ مترو فاصله بین بستر های بذر یا راهرو ۴۰ سانتیمتر در نظر گرفته می شود . طول بستر های بذر تابع طول قطعه می باشد .

اختلاف ارتفاع بستر بذر یا راهروها در شرایط معمولی ۱۰ سانتیمتر و درشرایطی که مساله زهکشی خاک مطرح باشد ۲۵- ۳۰ سانتیمتر در نظر گرفته می شود . شیب طولی بسترهای بذر نباید بیشتر از ۳ درصد باشد .

شرایط زهکشی در سطح خاک و عمق خاک ، فرسایش و برآورد اقتصادی در سیستم آبیاری نکات مهمی هستند که در طراحی روشهای آبیاری در بسترهای بذر میبایست در نظر گرفته شود .

در شرایط زهکشی نامناسب بسترهای بذر در امتداد شیب استقرار پیدا میکنند و در شرایطی که خطر فرسایش به وسیله جریانهای سطحی و بارش وجود دارد بسترهای بذر در امتداد خطوط کشوری احداث خواهد شد . موقعیکه شرایط زهکشی و سایر شرایط مناسب باشد بسترهای بذر باید عمود بر جهت باد قرار گیرند .

۳-۲- ضد عفونی کردن بستر بذر :

گاهی ضرورت دارد که بستر های بذر علیه آفات و بیماریهای مختلف و علف های هرز بذرکاری شده از سرمای بهاره و یخ زدگی سطح خاک درامان باشد . قسمتهایی از نهالستان که ذکر شده برای کاشت و بازکاشت سوزنی برگان مناسب است و کلاً باید به این نکته توجه داشت :

در اراضی زیر کشت سال قبل کاشت بذر مناسب نیست و قطعاتی که به صورت آیش زیر کود سبز قرار داشته است مناسب تر می باشد . خاکهای ماسه ای لومی مناسبترین قطعه نهالستان برای بذرکاری است و درصورتیکه چنین قطعه ای در دسترس نبود می توان با اضافه کردن ماسه و کمپوست و پیت نسبت به اصلاح خاک اقدام نمود مساله حاصلخیزی در انتخاب قطعه مهمترین مساله میباشد و لی در خاکهای بسیار حاصلخیز نیز نهالها رشد قدی کرده و ریشه ها توسعه مطلوب را پیدا نمیکنند و این ریشه ها قادر به تغذیه نهال درمرحله استقرار در زمین اصلی نخواهند بود . یکی دیگر از نکاتی که باید رعایت شود زهکشی خوب خاک بستر کاشت میباشد زیرا درصورت ضعیف بودن زهکشی ریشه ها خواهند پوسید . بادگیر نبودن قسمتهای انتخاب شده نیز یکی از عوامل موثر خواهد . به هر حال در صورتیکه قطعه دیگری وجود ندارد باید به وسیله بادشکن های مصنوعی یا بادشکن سبز محافظت شود .

۴-۲- آماده کردن خاک برای کاشت :

قطعات انتخاب شده برای آماده سازی بستر کاشت میبایست به خوبی شخم خورده و به وسیله روتیواتورودیسک کلوخ ها خورد شده و خاک زیرین نیز شکسته شده و تسطیح شود . این عمل جند بار قبل از کاشت باید انجام شود . برای رسیدن به این هدف قطعات مورد نظر اگر برای کشف پائیزه آماده میشوند در مرداد ماه و اگر برای کشت بهاره آماده میشوند در پائیز عملیات مربوطه انجام شده در صورتیکه در قطعات مربوطه کود سبز کشت شده باشد در بهار پس از گل دادن باید برگردانده شده و ۲ تا ۳ بار شخم بفاصله ۲ ماه و حداقل سه نوبت این کار انجام شود .

برای کشت سوزنی برگها خاکهای سندی لوم یالومی سند مناسبترین بسترهای کاشت هستند .

نسبت سیلت و خاک رس در نهالستانها ۲۵-۱۰% برای سوزنی برگها و ۳۵% برای پهن برگها توصیه میشود . خاکهای سنگین تغذیه را کاهش داده و جلوی توسعه خوب نهال را میگیرد ، برای استفاده از چنین خاکهائی ماسه و مواد مختلف آلی میبایستی بمصرف برسد.

بهمین منظور برای تغییر بافت خاک با اضافه کردن ماسه و مواد آلی و شخم و مخلوط کردن یکنواخت آن تا عمق ۳۰ سانتیمتر عملیات انجام شود . مواد آلی که به مصرف خواهند رسید عبارت خواهد بود تا عمق ۳۰ سانتیمتر عملیات انجام شود . مواد آلی که به مصرف خواهند رسید عبارت خواهد بود از کود کمپوست ف خاک پیت ، کود حیوانی و کود سبز . این مواد ضمن بهبود نماتورها ضد عفونی شوند . برای گرفتن نتیجه بهتری از عملیات ضد عفونی کردن ، بذر کاری معمولاً پس از هوادهی خاک به معمل میآید . کلیه عملیات آماده سازی بستر بذر میبایست قبل از ضد عفونی کردن انجام شود . در بازار چند نوع ضد عفونی کننده شیمیائدی وجود دارد که همه آنها اثر مشابه دارند ، نام بعضی از آنها بشرح زیر است :

الف – CP- chorapicrin

ب – DKTT- molhyl isoihlocynatc

ج – MBR- methyl bromide

۵-۲- نگهداری بذر :

پس از جمع آوری بذور تحویل شده به نهالستان ها امکان استفاده یک باره از آنها در نهالستان وجود ندارد . در این صورت اضطراراً بذور باید در ظروف در بسته در حرارت ۴ درجه سانتیگراد نگهداری نمود . در صورتی که بخواهیم مدت طولانی تری بذر را نگهداری کنیم رطوبت نسبی ۷-۱۰% و در ۱۵ درجه سانتیگراد به مدت ۴ تا ۵ سال قابل نگهداری هستند .

بذور جنگلی که دارای پوشش سخت هستند ماننند کاج بادامی ، پیسه آ و لاریکس را میتوان حداقل بمدت ۵ سال با رطوبت ۸% در ظروف دربسته در حرارت ۴ درجه سانتیگراد نگهداری نمود . در صورتی که بخواهیم مدت طولانی تری بذر را نگهداری کنیم رطوبت باید کمتر از ۶% باشد .

بذور درختان افرا ، زبان گنجشک ، نمدار ، توسکا و ممرز ، آکاسیاونارون در شرایط طبیعی تا یکسال قابل نگهداری و ذخیره هستند ، برای نگهداری برای مدت طولانی تر ظروف دربسته با رطوبت ۷- ۲۰% و حرارت ۴ درجه سانتیگراد بذر را نگهداری مینمایند .

بذر خیلی از درختان و بوته ها در هفته های اول یا ماههای اول قادر به جوانه زدن نیستند و حتی اگر شرایط اپتیمم را برای جوانه زدن فراهم کنیم جوانه نخواهند زد . دو دلیل برای اینکار وجود دارد، اولین دلیل پوشش سخت بذر میباشد که به عامل خارجی موسوم است و دومین دلیل که عامل داخلی یا فیزیولژیکی میباشد ممکن است به چنین یا آندوسپرم دانه مربوط باشد.

الف – موقعیکه پوسته بذر سخت باشد هوا واکسیژن قادر به رسیدن به چنین نیستند و چنین قادر به آمدن از پوسته بذر نیست . برای رفع این اشکال ممکن است بذر استراتیفیه نمود و یا بمدت معینی بذر را در آب جوش قرار دارد یا در اسید سولفوریک قرار داده و نهایتا، از روشهای مختلف خراش بذر استفاده نمود . برای از بین بردن عامل جلوگیری کننده از جوانه زدن ۱۲ تا ۲۴ ساعت بذر را در آب جوشیده نگاه میدارند ، این روش برای اقاقیا سیاه بکار میرود .

ب ) در خیلی از گونه های درختی عدم جوانه زدن بعلت عدم رشد کافی چنین یا دوره خواب و استراحتی باشد که چنین به آن نیاز دارد . مخصوصاً در پهن برگها علت جوانه زدن سخت بذر بهمین دلیل میباشد . چنین گونه هائی عبارتند از : بلوط ، زبان گنجشک ، ممرز ، افرا و غیره . برای جوانه زنی مطلوب بذرها باید ا ستراتیفیه شوند .

در بعضی گونه ها اندوسپرم سخت بوده و مخصوصاً در شرایطی قرار دارد که قادر به تغذیه چنین نیستند نمدارو ممرز گونه هائی هستند که جزو این گروهند . برای شکستن عواملی که مانع جوانه زدن این گونه بذرها هستند با روش سرما دادن استراتیفیه نمود .

۶-۲- پوشش دادن پوسته بذر و ضد عفونی کردن قبل از کاشت :

در بسیار از بذرهای سوزنی برگ بمنظور جلوگیری از خسارت پرونده ها و جوندگان وسایر حیوانات بدر را آلوده میسازند . سم تیرام و دورزیان دو نوع از این سموم هستند که مورد استفاده قرار بهت کشتن حشرات مضرو پرندگان و پستانداران کوچک میباشند . در ترکیه از تیرام که به آن پومارسول فورت اضافه شده است استفاده میشود . به این منظور ۸۰۰ گرم از پومارسول فورت با ۴۲ گرم پودر آلومینیوم و ۱ لیتر آب با ۱۵ کیلوگرم بذر آماده میشوند و بعداً به این مخلوط ۵/۷ گرم سم آلدرین اضافه میشود که علیه کرم سفید ریشه موثر است.

۷-۲- بذر کاری

به دو روش زیر در نهالستانها بذر کاری انجام میشود :

الف – بذر کاری به صورت درهم

ب – بذر کاری ردیفی

در روش اول بذر ها بصورت درهم روی بستر پاشیده میشوند ولی در سیستم بذر کاری ردیفی بذر در ردیف های آماده شده کاشته میشوند . در بذر کاری درهم در همه سطح بستر بذر نهال دیده میشود ولی در بذر کاری ردیفی نهال فقط در ردیفها میروید . انتخاب یک یاز دو روش ذکر شده تابع محل نهالستانها و هدفهای تولید و نوع گیاه و ظرفیت تولید نهالستان بستگی دارد .

در کشت درهم بیشترین تعداد نهال از هر متر مربع تولید خواهد شد . رشد نهال بیشتر و وزن نهال تولیدی بیشتر از روش ردیفی خواهد بود . همینطور تعداد جوانه های توسعه یافته و رشد کرده در این سیستم میباشد. سیستم ریشه در این سیستم توسعه یافته تر از تولید نهال بصورت خطی میباشد.

مهمترین مسئله در این روش مشکل مبارزه با علف هرز و نگهداری و مراقبت و جلوگیری از بادگردگی زمین در اثر سرما و یخبندان میباشد .

در روش کشت خطی مبارزه با علف هرز ، سله شکنی ، نهال کنی و شمارش نهال بسیار ساده تر از روش در هم میباشد . در این شرایط بذرها روی خطوط کاشت خیلی راحت تر پوشش بذر را پس از جوانه زنی بازکده و رشدمی نمایند . تعداد نهال و اندازه نهال در این روش کمتر و کوتاه تر از روش قبلی است .

معمولاً تعداد ردیفها را در پهن برگها ۵ ردیف و در سوزنی برگها ۷ ردیف در بستر های بذر در نظر گرفته میشود ( در نهالستانهای سازمان جنگلها و مراتع کشور سوزنی برگها در ۵ ردیف و پهن برگها در ۴ ردیف کشت میشوند ) . در سوزنی برگها فاصله ردیفها ۱۷-۱۵ سانتیمتر و برای پهن برگها ۲۴-۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود . خطوط کاشت باغلطک کاشت روی بستر کاشت مشخص میشوند . خطوط کاشت باید مستقیم و هم عمق باشند بذرها بوسیله کارگر یا بذر پاش پاشیده میشود . میزان بذر مشخص و مساوی در هر ردیف باید کاشته شود پس از بذر کاری بذر ها باید به وسیله مود مختلف پوشش داده شود . هدف اصلی ایجاد رطوبت کافی برای جوانه زدن بذر و جلوگیری از خطرات سرما و گرمای ناگهانی و حفظ بذر در مقابل طدمه پرندگان و حیوانات ، فرسایش و باد میبادشد . موادر که برای پوشش بذر استفاده میشود میتواند از ماسه رودخانه ای ، خاک پیت ، خاک اره یا سیلت استفاده شود . بسته به بافت خاک مخلوطی از مواد ذکر شده نیز قابل مصرف است پس از مرحله پوشش بذر ، پوشش پخش شده توسط غلطک دیگری کوبیده میشود. پس از این مرحله با آبیاری مرحله بذر کاری خاتمه مییابد .

۸-۲- عمق کاشت

عمق کاشت بر حسب ضخامت اپتیمم پوشش بذر متفاوت است ، عمق کاشت در صوت بزرگی بذر قابل افزایش است . در بذور کوچک فقط اقاقیا را میتوان عمق تر کاشت . بذر بلوط شاه بلوط ، فندق ، گردو و درمقایسه با بذر پیسه آ و انواع کاج ها ، آبیس و گونه های مختلف سدروس میتوان عمق تر کاشت . بعضی اوقات جنس پوشش بذر در عمق کاشت موثر است .

در صورتی که پوشش بذر نرم و سنگین در اختیار داشته باشیم میتوان بذر را عمیقتر در این سیستم گسترده میباشد. سیستم ریشه در این سیستم توسعه یافته تر از تولید نهال بصورت خطی میباشد .

مهمترین مسئله در این روش مشکل مبارزه با علف هرز و نگهداری و مراقبت و جلوگیری از بادگردگی زمین در اثر سرما و یخبندان میباشد. در روش کشت خطی مبارزه با علف هرز ، سله شکنی ، نهال کنی و شمارش نهال بسیار ساده تر از روش درهم میباشد. در ایین شرایط بذرها روی خطوط کاشت خیلی راحت تر پوشش بذر را پس از جوانه زنی باز کده و رشد مینمایند . تعداد نهال و اندازه نهال در این روش کمتر و کوناه تر از روش قبلی است.

معمولاً تعداد ردیفها را در پهن برگها ۵ ردیف و در سوزنی برگها ۷ ردیف در بسترهای بذر در نظر گرفته میشود ( در نهالستانهای سازمان جنگلها و مراتع کشور سوزنی برگها در ۵ ردیف و پهن برگها در ۴ ردیف کشت میشوند ). در سوزنی برگها فاصله ردیفها ۱۷-۱۵ سانتیمتر و برای پهن برگها ۲۴-۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود . خطوط کاشت با غلطک کاشت روی بیتر کاشت مشخص میشوند . خطوط کاشت باید مستقیم و هم عمق باشند، بذرها بوسیله کارگر یا بذر پاش پاشیده میشود . میزان بذر مشخص و مساوی در هر ردیف باید کاشته شود پس از بذر کاری بذرها باید به وسیله مواد مختلف پوشش داده شود. هدف اصلی ایجاد رطوبت کافی برای جوانه زدن بذر و جلوگیری از خطرات سرما و گرمای ناگهانی و حفظ بذر در مقابل صدمه پرندگان و حیوانات، فرسایش و باد میباشد . موادر که برای پوشش بذر استفاده میشود میتواند از ماسه رودخانه ای، خاک جنگلی، خاک پیت، خاک اره یا سیلت استفاده شود . بسته به بافت خاک مخلوطی از مواد ذکر شده نیز قابل مصرف است . پس از مرحله پوشش بذر پوشش پخش ده توسط غلطک دیگری کوبیده میشود . پس از این مرحله با آبیاری مرحله بذر کاری خاتمه مییابد .

در صورتی که پوشش بذر نرم و سنگین در اختیار داشته باشیم میتوان بذر را عمیقتر کاشت باید این نکته را در نظر داشت که رعایت عمیق کاشت در میزان نهال تولیدی بینهایت موثر میباشد . در صورتی که در اثر رعایت نکردن عمق کاشت نهالی تولید نشود جای تعجب نخواهد بود .

(( در بذر کاری بذرها نبایدعمیق تر از بلندترین طول بذر کاشته شوند )) این نکته رل بزرگی در تولید بیشتر نهال بعهده دارد. البته در همه موارد این شعار حاکم نیست .

عمق کاشت بعضی از گونه ها بشرح زیر میباشد :

گونه عمق کاشت

نارون، توسکا، چنار، صنوبر، توس ۵/۱-۲ میلیمتر

کاج جنگلی، پیسه آ، دوگلاس، کاج حلب ۱۵-۵ میلیمتر

کاج بروسیا، آبیس، سدروس، کاج نیگرا ۱۵-۱۰ میلیمتر

کاج بادامی ۱۵-۲۰ میلیمتر

بلوط، شاه بلوط ۳۵ میلیمتر

راش ۳۰ میلیمتر

نمدار، افرا، ممرز ۱۵ میلیمتر

زبان گنجشک ۳۰ میلیمتر

اقاقیا، شاه بلوط هندی ۴۰ میلیمتر

۹-۲- زبان بذرکاری:

عملاً همه بذرها در هر فصل از سال قابل کاشت هستند ولی به موجب فصل بذرکاری کشت را بهاره یا پائیزه می نامند که اصطلاحاً کشت تابستانه یا پائیزه و کشت زود بهاره یا کشت دیر بهاره گفته میشود . پس از رشد بذر و رسیدن آن طبیعی ترین روش کاشت آن در همان زمان است ولی عملاً همیشه این روش ممکن نیست بخصوص گونه هائی که بذر آن ها در زمستان میشود .

بذرها پس از جمع آوری استراتیفیه شده برای نارون و در مورد توس کاشت بذر باید پس از رشد بذر انجام شود. برای نارون در اواسط اردیبهشت و توس در اواخر خرداد میباشد. گونه هائی که بذر آنها در پائیز میرسد و روی خاک می افتد بذر کاری باید در پائیز انجام شود از جمله سدروس، آبیس البته بعضی از آنها به سختی جوانه می زنند مانند دوگلاس ، نمدار و راش .

پس از جمع آوری بذر در پائیز بذر هایئی مانند بلوط و گردو و برگ نو و شاه بلوط و افرادی شبه چناری در پائیز کاشته میشوند در کشت پائیزه باید از بذرکاری در خاکهای سنگین و مرطوب اجتناب نمود .

در غیر اینصورت بستر بذر در اثر یخبندان ناگهانی صدمه دیده و توسط حیوانات نیز صدمه خواهد خورد.

در بعضی نهالستان ها درترکیه معمولاً زمان اصلی کاشت در فروردین میباشد . البته کشت در این تاریخ بستگی به امکانات و شرایط آب و هوائی دارد. کشت زود بهاره مخصوص بذور سوزنی برگها که نیاز به طول دوره رویش طولانی تری دارد میباشد.

۱۰-۲- تراکم بذر :

تراکم بذر مهمترین مسئله در بدست آوردن ماگزیمم نهال در واحد سطح میباشد . بهمین دلیل تعیین میزان بذری که کاشته میشود از اهمیت خاص برخوردار است .

در بذرکاری تراکم نهالیها باریک با رشد کم و با توسعه کم ریشه ها همراه میباشد که در نتیجه نهال در شرایط خشک منحل زنده ماندن را نخواهد درشت در ضمن در این روش خطر دمپینگ آف با لامیرود.

بین تراکم بذر و وزن نهال تولیدی در واحد سطح نسبت مستقیم و اختلاف معنی دار وجود دارد . در کشت تراکم وزن نهالها کمتر از بذرکاری تنک میباشد . در کشت تراکم تعداد نهالهای قابل کاشت و قابل کاشت کاهش پیدا میکند . البته علاوه بر معایب بالا در بذرکاری تراکم مقداری از بذر ها نز از دست میرود ، بذوری که به زحمت تهیه شده و قیمت بالائی برای آن پرداخت میشود . البته همانطور که بذرکاری تراکم هزینه تنک کردن را افزایش میدهد بذرکاری تنک هم زمین نهالستان را هدر داده و باعث کاهش محصول میشود . کوتاهی کردن در رعایت میزان بذر باعث مسئولیت خواهد شد.

مقدار بذری که در هر متر مربع باید کاشته شود بر اساس گونه و روش کاشت ( خطی یا سراسری ) و انرژی جوانه زدن بذر متغیر میباشد .

همچنین در کشت خطی عرض خطوط و تعداد خطوط در میزان بذر موثر خواهد بود . بنابراین مشخص کردن بذر یکنواخت مقدور نیست . میزان مصرف بذر در هر متر مربع بر اساس برنامه کاشت در هر سال مشخص میشود برای داشتن ایده دو فرمول و روش پیشنهاد میشود.

الف) استفاده از فرمول

این فرمول برای کشت سرتاسری در نظر گرفته شده است :

p بذر لازم در هر متر مربع به کیلوگرم

A سطح بذر کاری بر حسب متر مربع

D تعداد نهال مورد انتظار از هر متر مربع

G قوه نامیه بر حسب درصد

S تعداد بذر در هر کیلوگرم

Y درصد نهال قابل انتظار از هر کیلوگرم بذر

T خلوص بذر برحسب درصد

ب) استفاده از فرمول

برای اندازه گیری بذر مصرفی در هر متر طول بستر در نظر گرفته شده است :

N میزان بذر مورد نیاز جهت کشت در هر متر طول بر حسب کیلوگرم

D تعداد نهال مورد انتظار در هر متر طول

G درصد جوانه زدن

Y درصد نهال قابل انتظار از هر کیلوگرم بذر

۱۱-۲- بازکاشت :

انتقال و کاشت نونهال را که در مکان اولیه رشد کافی نکرده و مقداری از رشد خود را کرده است در مکان دیگری غیر از مکان اولیه بازکاشت گویند. برای کاشت نهال در عرصه های مورد نظر در شرایط مختلف نیازمند نهال با ریشه های قوی میباشیم معمولاً چنین نهال هائی در بستر های کاشت بعمل نمی آیند ، زیرا با توجه به تراکم نهال در بستر کاشت ریشه توسعه و رشد کافی نمی نماید . نهال زمانی چنین رشدی خواهد داشت که فضای بیشتر و مواد غذائی بیشتر و خاک وسیعتری در اختیار داشته باشد.

مسلماً کاشت نهالهای بازکاشتی قوی در عرصه ها جنگلکاری برای مبارزه با علفهای هرز با قدرت رشد زیاد از مهمترین و ضروری ترین برنامه هاست .

در ترکیه سن کاشت معمولاً یکسال برای سوزنی برگهای سریع الرشد و ۱تا ۲ سال برای پهن برگها میباشد. در بستر های بازکاشت ممکن است که سوزنی برگها ۱ تا ۵ سال معطل شوند و پهن برگها ۱ تا ۲ سال باقی بمانند.

دوباره بازکاشت کردن در مورد گونه های Aescolos و چنار نتیجه بهتری دارد . معمولاً بازکاشت بهاره در تابستان انجام میشود . برای بازکاشت سوزنی برگها بهترین فصل قبل از شروع رشد بهاره و برای پهن برگها پائیز میباشد . برای نتیجه گیری بهتر از بازکاشت این عمل در ساعات ابری و گرفته روز یا صبح زود یا آخر وقت بعد از ظهر در ساعات خنک تر روز انجام شده آماده کردن بستر باز کاشت مشابه بستر کاشت میباشد فقط خاک بستر بازکاشت باید سبک تر از بستر کاشت باشد .

فاصله نونهال ها در بازکاشت برای سوزنی برگها و پهن برگها متفاوت است،فاصله بر اساس سن نو نهال و ماشین آلات مورد استفاده متفاوت خواهد بود .

برای نو نهالهای سوزنی برگ ۱و ۲ ساله فاصله بین ردیف ها ۲۰-۵/۲۲ سانتیمتر و برای پهن برگها ۴۰-۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود . فاصله بین نونهال ها روی ردیف ها برای سوزنی برگها ۵/۱۲-۵/۷ سانتیمتر و برای پهن برگها ۴۰-۱۰ سانتیمتر مناسب است . اگر مدت زمان توقف نهال در بستر بازکاشت بیش از دو سال باشد عرض و فضای مورد نیاز هر نونهال باید اضافه شود . بازکاشت با ماشین یا کارگر انجام میشود .

۳- نگهداری نهال :

۱-۳- آبیاری

آبیاری نهالها مسئله مهمی کاست بخصوص در مناطقی که داری فصل خشک بوده و باران کافی در بهار و تابستان نمی بارد . در طول جوانه زدن بذر بستر بذر باید همیشه مرطوب بماند . بذرهای بسیار ریز مانند صنوبر ( احتمالاً صنوبر لرزان ) حساس تر به میزان آب هستند . بستر های کاشت باید روزانه دوبار آبیاری شوند ، مادامی که بذر جوانه نزده است سطح بستر کاشت باید مرطوب نگاه داشته شود . عمق رطوبت در بستر کاشت حداقل ۳ سانتیمتر و مناسب با اندازه بذر و نعمق کاشت باشد . در طول دوره جوانه زدن برای جلوگیری از دمپینگ آف آبیاری باید صبح زود انجام شود . موقعی که قارچ ظاهر شد مدت آبیاری باید محدود شود .

هنگامی که بذر در حال جوانه زدن است آبیاری در ساعات گرم روز برای خنک کردن خاک و هوا توصیه میشود . ولی مقدار آبیکه باید اضافه شود باید از میزان تبخیر بیشتر باشد . زمان آبیاری موثر صبح زود و غروب بهمدت ۳تا ۵ ساعت خواهد بود این آبیاری تا عمق ۲۲-۲۰ سانتیمتر نفوذ خواهد کرد تصمصم گیری در مورد مقدار روزمان آبیاری بستگی به اطلاعات موجود درباره رطوبت موجود در خاک دارد . البته یک تولید کننده با تجربه نهال میتواند با توجه به رطوبت خاک اطراف ریشه میزان رطوبت و نیاز آبی نهال را حدس بزند . رطوبت موجود در خاک را با ازمایش با تانسیومتر محاسبه مینمایند . امروزه در ترکیه آبیاری نهالستانها با سیستم آبیاری بارانی و یا غیر قابل انجام میشود البته مورد دوم در تولید نهال صنوبر بکار میرود .

۲-۳- مبارزه با علف هرز :

آماده کردن خاک اولین و مهمترین نقش را در پاکسازی علفهای هرز بازی میکند . معمولاً وجین وسله شکنی باید با هم انجام شود. وجین از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا علفهای هرز مصرف کننده مواد غذائی و آب در خاک بوده و رشد نهال را کاهش میدهند .

اگر وجین درست بعد از جوانه زدن بذر انجام شود باعث صدمه دیدن ریشه های نونهالها خواهد بود لذا برای جلوگیری از این خسارت باید صبر کرد تا نهال مستقر شود . اولین وجین باید هنگامی انجام شود که نهال ۶-۸ هتفته سن دارد. بهترین ساعات روز برای وجین اولین ساعات قبل از نیمه روز و یا پس از یک بارندگی سبک است .

وجین ومانی باید انجام شود که علفهای هرز جوان بوده و نرم و تازه هستند، عملیات وجین در خاکهای سبک به آسانی انجام شده و در خاکهای سنگین در شرایط رطوبی مناسب باید انجام شود به نحوی که ماشین آلات و ابزار باغبانی به راحتی کار کنند .

یکی از نکات مهم عدم استفاده از کود های حیوانی آلوده به علف هرز و همچنین استفاده از پوشش بذر کاری از علفهای هرز میباشد در ضمن کلیه جاده های نهالستان و راهروها نیز باید از علفهای هرز پاکسازی شوند . علفهای هرز اطراف نهالستان نیز میبایست قبل از گل دادن قطع شوند.

هزینه بالای وجین دستی و مکانیکی وصدمه ای که به محصول تولیدی وارد میشود، مشکلات حمل علف هرز در مدت زمان کوتاه در سطح های بزرگ و قیمت گران و هزینه بالای کارگری باعث شده کاست با از علف کش هی شیمیائی استفاده شود . درسالهای اخیر تحقیقات زیادی در ترکیه انجام شده است نتایج حاصله نشان میدهد که داکبستان (کلرتال) گراماکسون(پاراکوات) وراندآپ (gylphosate ) از سموم موثر هستند .

اطلاع داشته باشیم لذا با کندن چند نهال عمق ریشه را مشخص مینمائیم . در ترکیه عمق مناسب هرس ریشه برای سوزنی برگان ۲۰-۱۸ سانتیمتر در نظر گرفته میشود . برای پهن برگها هرس کمی عمیق تر انجام میشود.

زمان هرس ریشه تابع گونه و شرایط محیطی است برای نمونه در ترکیه برای هرس ریشه نهال ۰+۱ کاج سیاه شهریور ماه و برای نهال ۰+۲ در مرداد و نهال کاج بروسیا در تیر ماه و نهالهای ۱ ساله پهن برگ در مرداد ماه انجام میشود.

۴ – کندن و بسته بندی نهال :

۱-۴- نهال کن :

برداشت نهال از بستر کاشت را نهال کن میگویند و زمانی انجام میشود که طول دوره رشد تمام شده باشد این عمل با خزان در پائیز شروع شده و با جوانه زدن یا گل دادن در بهار پایان می یابد ، نهال کنی به موجب تقاضا و تعداد نهال و ظرفیت کار نهالستان بستگی دارد .

برای به حداقل رساندن افت در نهال کن رطوبت خاک باید مناسب اینکار باشد برای اینکار ضرورت دارد که بستر های کاشت برای نرم کردن خاک ۲ تا۳ نوبت آبیاری شوند. نهال کنی با دست یا با تیغه انجام میشود ، نهال کنی در مقیاس بزرگ به وسیله ماشین انجام میشود نهال کنی با ماشین ضمن کاهش هزینه و سرعت عمل از خسارت زدن به نهال نیز میکاهد. هنگامی نهال کنی نکات زیر را باید در نظر داشته باشیم :

– نهال کنی هنگامی که هوا گرفته و ابری یا مه آلود بوده و وزش بادو خطر یخ زدن وجود ندارد انجام شود .

– هنگام نهال کنی نهال بایدکاملاً رشد یافتهو جوانه انتهائی چوبی شده باشد .

– کارگران هنگام کندن نهال ها باید مراقب باشند که ریشه های فرعی و موئی صدمه نبینند در نهالستانهای کوچک که نهال با بیلچه و بیل کنده میشود میزان صدمه کمتر و در نهالستانهای بزرگ با استفاده از نهال کن با تیغه عریض کاهش مییابد .

نهالهای کنده شده باید پس از کنده شدن یک راست به انبار که در سایه بوده و خنک باشد منتقل شوند برای انتقال از کیسه ها و جعبه هایئی استفاده میشود که عمق آنها ۲۰ سانتیمتر و برای حمل کارگر مناسب باشند . نهالها با خزه مرطوب یا گونه مرطوب بسته بندی می شوند علت این کار جلوگیری از هوا زدگی ریشه میباشد . نهالها باید در هانگار دو یا جای مناسب سلکسیون شده و انتخاب شوند .

نهالهای چنگالی ، بیمار باریک و نهالهایی که ریشه یا جوانه انتهایی آنها آسیب دیده است باشد حذف شوند . آن دسته از نهالها به عرصه های کاشت منتقل خواهند شد که دارای ریشه خوب بوده و از ریشه های قوی برخوردار باشند نهالهایی که دارای این خواص نیستند باید حذف کرد .

ریشه نهالهای کنده شده یاید هرس شوند . ریشه های فرعی آسیب دیده باید قطع شده و ریشه های فرعی باید به طول ۲۰- ۲۲ سانتیمتر از یقه کوتاه شوند. این عمل روی بلوک یا تخته ای با ضربه زدن با تیغه تیزی انجام شود این عمل به وسیله کارگران ماهر باید انجام شود .

برای پهن برگها هرس پس از برداشت و نهال کنی انجام شود . هرس با قیچی باغبانی نیز انجام می شود و ریشه های فرعی از ۲۵ سانتیمتری یقه هرس می شوند .

۲-۴- بسته بندی نهال :

بسته بندی نهال عملی است که بعد از انتخاب نهال برای جلوگیری از هرگونه صدمه های انتهایی با هرس فرم ریشه آغاز می شود . مهمترین مساله بسته بندی و توده کردن داخلی ریشه ها مجاور یکدیگر است .

سوزنی برگها حتی در زمستان بعد از کنده شدن یا انجام تبخیر آب از دست میدهند به همین دلیل نهالها باید به خوبی بسته بندی شده تا حمل ونقل بدون اثرات مضر انجام شود . عمل بسته بندی نهال به وسیله کارگران با تجربه باید انجام شود . برای بسته بندی روشهای مختلفی وجود دارد .

بسته بندی نهالهای سوزنی برگان معمولاً در بسته های کوچک یا بزرگ و کیسه های پلی اتیلن یا کرباس یا پوشالی یا سیم انجام گیرد . برای جلوگیری از گرم شدن ریشه خاک اره مرطوب یا ترکیبی از آنها باید مورد استفاده قرارگیرد. به عنوان ماده بسته بندی عدل های با ۱۰۰۰ نهال دو ساله سوزنی برگ و ۲۰۰۰ اصله نهال یکساله سوزنی برگ قابل تهیه است .

عدل نباید به یکدیگر فشرده شده و یا مدت طولانی در هوای آزاد باقی بماند و در صورتیکه قرار است مدت بیشتری عدل ها نگهداری شوند باید در جای سرد نگهداری نمایند .

نهال های پهن برگ ها به صورت دسته جمعی بسته بندی می گردند . بسته بندی درست باعث جلوگیری از صودمه دیدن نهال از ازعوارض خارجی و جلوگیری از کاهش آب خواهد شد . نهال های بدون استفاده از مواد مرطوب کننده بین ریشه ها بسته بندی می شوند . در کیسه هایی با ابعاد ۵۰ * ۶۰ سانتیمتر که ۲۰۰ عدد نهال در آن بسته بندی می شود قطر این کیسه ها ۱/۰ میلیمتر می باشد .

سوزنها و ریشه ها و داخل کیسه ها نباید خیس باشد ، بعد از جابجا کردن نهال در کیسه ها باید هوای داخل آن را خالی کرد و آنها را در محل سردی که هوا در آن جریان دارد در ۶ درجه بالای صفر نگهداری نمود .

هنگام حمل نهایت دقت و توجه در حمل و نقل نهال از نهالستان به عرصه های کاشت نباید خراب شده و خاک خالی گردد . در هوای گرم حمل و نقل در شب و یا ساعت خنک روز انجام شود .

۵- اساس تولید نهالهای گلدانی ( لوله ای ) جنگلی :

نهال گلدانی به نهالی اطلاق میشود که با کشت مستقیم بذر با بازکاشت نهال دو نوعی از ظرف تولید شده باشد که به وسیله آن ظرف ها به محل کاشت منقل شده و با خاک همراه نهال کاشته می شود .

منابع زیادی در مورد تولید نهالهای گلدانی در فرهنگ جنگلکاری منتشر شده است و ترکیه نیز سالهاست که به مقدار محدود تولید نهال گلدانی صورت می گیرد ولی هنوز تولید نهال گلدانی روش جا افتاده ای در جنگلکاری ترکیه منظور نمی شود . با این حال وجود جوت آینده روشنی برای کاشت نهالهای گلدانی در جنگلکاری نواحی خشک و آبخیرها به منظور کنترل فرسایش وجود دارد لذا تولید نهال گلدانی را نباید از نظر دور داشت .

فواید نهالهای گلدانی به شرح زیر است :

– به علت حمل ونقل نهال با خاک بدون آنکه به ریشه صدمه ای وارد شود درصد زنده مانی نهالهای گلدانی خیلی بیشتر از نهالهای ریشه سخت است .

– به علت به همراه داشتن مقداری آب در فضای اطراف ریشه ها به علت آبیاری نهالها قبل از انتخاب درصد زنده مانی نهالها بالا خواهند بود .

– برخلاف نهالهای ریشه سخت نهال های گلدانی با میکرو ریزها تلقیح شده و در محل کاشت مستقر می شوند و به همین دلیل میتوانند مواد غذایی لازم را در خاک ذخیره کرده و در توسعه ریشه استفاده نمایند .

– نهالهای ریشه لخت درآب و هوای سرد اروپایی بر اثر یخبندان دچار صدمه می شوند ولی برای نهال های گلدانی تصور چنین حالتی وجود ندارد .

– با انتخاب تیپ و اندازه مناسب گلدان سیستم ریشه نهال می تواند توسعه خوبی پیدا کند .

– در مناطقی که به علت باران یا گرما در ابتدای پائیز فصل کندن و کاشتن کوتاه باشد نهالهایی گلدانی قابل کشت خواهند بود و همچنین مناسب مناطقی است که دارای بهار دیر رس می باشند .

– در این روش امکان تولید نهال در مناطقی که دارای خاک مامناسب می باشد نیز وجود دارد .

محدودیتهای تولید نهال گلدانی به شرح زیر است :

– چون نهالهای گلدانی هنگام حمل به طور کامل جا را اشغال میکنند حمل و نقل آنها مشکل و آهسته است و هزینه حمل بالا بوده و به لوازم مخصوص نیاز دارد .

– هزینه تولید نهالهای گلدانی قابل قیاس با نهالهای ریشه سخت نمی باشد زیرا نیازمند به استقرار گلخانه فایبر گلاس و بستر های مخصوص نهال میباشد .

۱-۵- مواد مورد مصرف در ساختن گلدان ( لوله ) :

موادی که در ساختن گلدانها بکار می رود به سه دسته تقسیم می شود :

اولین ماده ای که در ساختن گلدان به کار می رود کاغذ های مخصوص می با شد . دومین نوع مواد مورد مصرف از پیت فشرده و الیاف چوب تشکیل شده و بالاخره آخرین نوع آن مواد پلاستیکی یا پلی ایتلن می باشد که در نوعی از این آخری می توان چندین بار از گلدانها استفاده نمود . ( کانتینری ) امروزه این روش مناسب مناطق نیمه خشک درترکیه است .

درمورد ابعاد گلدانها بیشترین اهمیت را طول گلدان داشته و قطر آن در درجه بعدی اهمیت است . طول گلدانها ۲۰ سانتیمتر و قطر آنها ۶۰ سانتیمتر می باشد . برای موفقیت بیشتر گلدانها با قط کم تر مناسب تر هستند ولی برای تصمیم گیری درمورد قطر لوله و طول لوله شرایط محیط کاشت و دوره رشد نهال را میبایست در نظر گرفت زیرا اگر مدت توقف نهال در گلدانی طولانی تر باشد ممکن است ریشه دفورمه شده و تغییر شکل داده و درصد زنده مانی نهال کاهش یابد .

تولید نهال با کاشت مستقیم بذر در گلدان یا با باز کاشت کردن نونهال در گلدان انجام می شود .

در کاشت مستقیم میبایستی از بذر مرغوب با قوه نامیه خوب استفاده نمود زیرا کم بودن قوه نامیه باعث بالا رفتن قیمت نهال خواهد شد . چون نهال کمتری تولید خواهد شد . در عمل ۲ یا ۳ بذر براساس درصد قوه نامیه در هر گلدان کاشته می شود . پس از سبز شدن یکی از نونهال ها در هر گلدان حفظ می شود .

خاک ، سیلت ، کود حیوانی ، خزه و خاک پیت برای تهیه کردن مخلوط خاک گلدانها به کار میروند.

قبل از استفاده از هر یک از ترکیب های یاد شده میبایست بخوبی پاک شدهو فاقد بذر علفهای هرز و کلوخه باشند. درصد بالای شن در مخلوط باعث کاهش نهال تولیدی میشود. بالا بودن درصد مواد آلی باعث افزایش نیاز آبی نهال خواهد شد.

نسبت مواد مصرفی بر اساس نوع موادی که برای پر کردن گلدانها بکار میرود متفاوت است . در ترکیه از مخلوط ۵ / ۳(سه پنجم)خاک ،۵ / ۱ (یک پنجم)سیلتو ۵ / ۱ (یک پنجم) کود حیوانی استفاده میشود. بعضی اوقات بجایسلیت ۵ / ۵/ ۰هوموس ترجیح داده میشود.

درسالهای اخیر ۱ قسمت پیت و یک قسمت ورمیکولیت استفاده میشود . نکته مهم ایجاد ۳۵-۴۰% تخلخل و PH مناسب ب اساس نیاز نهال میباشد.

زیان مهم تولید نهال با بذر کاری مستقیم پر کردن مواد تهیه شده وجین و مشکلات حمل نقل است و بر خلاف آن نسبت زنده مانی بالای نهال و کیفیت عالی نهال تولیدی از محاسن این نحوه تولید است .

تولید نهال گلدانی با بذر کاری مستقیم در گلدان در ترکیه روش جدیدی شناخته میشود قبلاً تولید نهال گلدانی با بازکاشت نونهالها صورت میگرفت ولی کاشت مستقیم بذر ارزانتر و آسانتر از تولید نهال با بازکاشت نونهال میباشد و اخیراً بذر کاری جانشین روش قبلی شده است. علاوه بر این بازکاشت نونهال به علت اثرات منفی که شرایط خارجی در نو نهال ایجاد مینمایند و تغیرات نامناسبی که به علت عدم تعادل ریشه و ساقه وجود داردو ریشه نیاز به هرس دارد از ضررهای بازکاشت نونهال در گلدان میباشد .
گلدانها پس از پر شدن بغل هم چیده میشوند و کف بستر باشن به ارتفاع چند سانتیمتر پوشانده میشود و دیوارها با بلوک هائی با ابعاد ۵۰´۳۰´۱۰ سانتیمتر آماده میشوند . گلدانها ۱تا ۲ روز از بذر کاری به خوبی آبیاری میشوند .

منبع :
سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری شیراز
تهیه و تنظیم : مهندس محمد ابراهیم صدوق

نحوه تبدیل گوشی به GPS پیشرفته و کاربرد آن در کشاورزی

برنامه LOCUS PRO گوشی شما را به یک دستگاه GPS حرفه ای تبدیل می کند. با استفاده از این برنامه می توانید در هر لحظه موقعیت مکانی خود را پیدا کنید و از طریق جی پی اس گوشی زمین مورد نظر را نقشه برداری کنید و به کامپیوتر انتقال داده و مساحت را نیز محاسبه کنید  بعد از نصب این برنامه و استفاده از امکانات حرفه ای آن، کم کم این برنامه به یک دوست صمیمی برای شما تبدیل خواهد شد. برنامه فوق یکی از قوی ترین برنامه های مسیر یابی برای اندروید می باشد. با استفاده از این برنامه می توانید محلهای خاصی را که علاقه مندید علامت گذاری کنید و برای مراجعات بعدی حتی در شب نیز مسیر خود را بیابید .

این نرم افزار به درد همه کسانی که راننده هستند و یا ناظران کشاورزی و مهندسین محترم کشاورزی که برای یافتن راههای خاکی و مزرعه ها بسیار پر کاربرد می باشد و کشاورزان نیز می توانند زمین خود را نقشه برداری کرده و مساحت آنرا محاسبه کنند .

بازدید از باغات پسته شهرستان راور

بازدید از باغات پسته شهرستان راور
                  نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران
Email: mojamalizadeh@yahoo.com
هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد
شهرستان راور شهرستانی کوچک از شهرهای استان کرمان است و با مرکز استان که شهر کرمان باشد حدود ۱۲۰ کیلومتر فاصله دارد. راور شهرستانی است کوچک و جمعیت چندانی ندارد. راور دارای حدودا ۱۵ هزار هکتار باغ پسته است که البته این آمار کاملا دقیق نیست و تخمینی است. سابقه پسته کاری در شهرستان راور شاید به حدود ۳۰۰ سال قبل برگردد!! درختان پسته قدیمی و کهنه ای که در این شهرستان وجود دارند حداقل ۱۵۰ سال به بالا سن دارند. نکته بسیار جالب در مورد درختان پسته راور نوع پیوند بومی این منطقه است. پیوند بومی شهرستان راور پسته ای است بنام پسته خنجری که البته جزو خانواده پسته های بادامی طبقه بندی می شود!! پسته خنجری پسته ای بادامی است که لبه های پسته حالت هلالی شکل و خنجر مانند دارند و بهمین دلیل این پسته خنجری نامگذاری شده است.  کلا خانواده بادامی در پسته درختانی مقاوم نسبت به شرایط نامساعد هستند!! متاسفانه در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز استان کرمان و سایر استانهایی که سابقه بیشتری در امر پسته کاری دارند اکثر پیوندها فندقی (اوحدی) و کله قوچی هستند!! نکته بسیار قابل تامل اینجاست که چرا باغداران و کشاورزان بجای رشد و توسعه پیوندهای بومی منطقه خود از پیوندهایی مانند فندقی و کله قوچی استفاده کرده اند. پیوندهایی که بومی شهرستان های خود نبوده اند و نیستند و این اشتباه بزرکی است!! در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز ایران درختان اوحدی دچار سرخشکیدگی و سیاه شدگی سرشاخه ها شده اند اما بدلیل آب نسبتا مناسب (شیرین) و خاک مناسب تر بیماری سرخشکیدگی در این نقطه از کشورمان شدت کمتری دارد!! میزان سرزندگی و شادابی درختان تقریبا بهتر از رفسنجان و زرند است و خوشبختانه مشکل خیلی حادی وجود ندارد!! در مورد شیوع آفات و بیماریها تقریبا مهمترین آفت پسته در شهرستان راور شیره خشک است که خوشبختانه با ورود سم مونتو مشکل تا حد زیادی رفع شده است!! علاوه بر پسیل پسته یا شیره خشک که خود راوری ها به آن شفته می گویند! آفات دیگری هم در درختان وجود دارد که شاید مهمترین آفت بعد از پسیل پسته، پروانه  چوبخوار پسته باشد!! اما شدت آفات بخصوص آفت کرمانیا قابل مقایسه با رفسنجان و کرمان نیست و بسیار کمتر است. شاید مهمترین علتی که درختان پسته در شهرستان راور درگیر آفات بصورت حاد نیستند فاصله این شهرستان با سایر مناطق پسته خیز است!! کلا شهرستان راور یک شهرستان ایزوله است و فاصله تقریبا زیادی با سایر شهرهای استان کرمان دارد و شاید این مهمترین دلیل کمتر بودن شیوع آفات در این منطقه همین نکته باشد!! از نظر سطح زیر کشت راور قابل مقایسه با سیرجان و رفسنجان و زرند نیست!! مقدار عملکردها در مورد درختان فندقی نسبتا رضایتبخش است اما می تواند بسیار بیشتر از حد فعلی باشد اگر کمی علمی تر کار شود!! علاوه بر درختان پسته، انار شهرستان راور  هم بسیار مرغوب است و باغهای انار چند ده هکتاری در این شهرستان وجود دارد که معمولا در مجاورت باغات پسته وجود دارند. مشاهده تومان درختان انار و پسته در مجاورت هم منظره ای بسیار دلپذیر برای انسان ایجاد می کند و دل کندن از این جور مناظری حداقل برای من سخت است!! شاید یکی از نقطه های قوت شهرستان راور این است که تعداد حلقه های چاههای آبیاری نسبت به سایر شهرهای پسته خیز کرمان بمراتب کمتر است و بهمین دلیل است که بیشتر چاهها در راور عمقشان کمتر از ۵۰ متر است و آب رو است!! بهر روی پتانسیل تولید پسته در راور پتانسیل خوبی است و ایزوله بودن راور نیز مزیت مهمی است که در مورد بسیاری از باغات پسته ایران وجود ندارد!! خاک باغات تقریبا مناسب است و تقریبا در بسیاری از نقاط یکدست بنظر می رسد. استفاده از روش های نوین باغداری تا جایی که امکان پذیر باشد می تواند کمک مهمی به باغداران راوری بکند. متاسفانه در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز کشاورزان آشنایی چندانی با روش های نوین ندارند. خیلی راحت با استفاده از برخی از روش های ساده مانند تعیین زمان مناسب مبارزه با آفات و عملیات کوددهی و محلولپاشی میتوان عملکرد را بسیار بیشتر از حد فعلی کرد و علاوه بر کمیت بر کیفیت پسته تولیدی هم افزود. همانند بسیاری از نقاط راور با داشتن هزاران هکتار باغ پسته هیچ مرکز تحقیقاتی پسته ای وجود ندارد و اینکه کشاورز بخواهد مشکلات خود را به محققین بیان کند و از آنها راهنمایی بخواهد امری است بسیار دشوار!! امسال دو مساله موجب کاهش عملکرد در باغات پسته راور شده اند اول سرمازدگی ابتدای سال که موجب خشک شدن بسیاری از پتک ها یا جوانه ها شد و جوانه ها فرو ریختند متاسفانه و دوم گرمازدگی شدید تابستان امسال که موجب پوکی شدید پسته در بسیاری از استانها شد که در راور هم این امر اتفاق افتاد. منطقه راور منطقه ای مساعد برای رشد و گسترش پسته است و باید توجه بیشتری به آن از طرف مسولان شود. راور کلا تابستان گرمتری نسبت به رفسنجان و کرمان دارد و بهمین دلیل است که درختان خرما نیز بصورت پراکنده بخصوص در خانه ها مشاهده می شود که اتفاقا خرمای مرغوبی هم تولید می کنند اما مقدار آن بحدی نیست که بتوان بصورت اقتصادی روی آن حساب باز کرد. بنابراین در راور محصول اصلی کشاورزی پسته است و پس از پسته درختان انار هستند که برای ساکنان ایجاد درآمد می کنند!! شاید بتوان گفت که پایه اصلی اقتصاد شهرستان راور درختان پسته هستند و پس از درختان پسته دامداری و درختان انار پایه های اصلی درآمدزایی برای ساکنان راور هستند!! راور هیچ کارخانه مهم صنعتی ندارد و هنوز زمین های بکر بسیار زیادی در راور وجود دارد که دارای خاک بسیار مرغوب هستند اما متاسفانه اجازه حفر چاه و بهره برداری از منابع آبی وجود ندارد که بتوان پسته کاری را توسعه داد!! یک سوال اساسی اینجاست که در مناطق پرآب و دشت هایی که دارای منابع آبی کافی هستند چرا وزارت نیرو اجازه حفر چاه را نمی  دهد شاید مسولین ایرانی منتظر هستند که آمریکایی ها تمام بازار پسته دنیا را با گسترش باغات پسته خودشان بگیرند و کشاورزان پسته کار ایرانی را بیکار کنند!! حتی مسولین وزارت نیز اجازه انتقال آب را هم در بسیاری از موارد نمی دهند که بتوان حداقل از چند کیلومتر آنطرف تر و از چاههایی که دارای آب زیادی هستند بتوان آب را به زمین های که از بی آبی در عطش بسر می برند را سیراب کرد!! متاسفانه در ایران هر وزارت خانه ای ساز خود را می زند!! وزارت نیرو ساز خود را می زند وزارت جهاد ساز خود را می زند و وزارت صنایع و معادن و سازمان آب هم همینطور انگار که با هم دعوا و مرافه دارند! که جای شگفتی و تاسف است که بجای همکاری با همدیگر و نهایتا در شکوفایی اقتصادی ایران روش تخریب همدیگر را در پیش گرفته اند و هر کس هم یک کلمه حرف حساب بزند یا بایکوت می شود یا……

PPM و یک در هزار

PPM و یک در هزار

سموم-شیمیایی

در آماده سازی کودها و سموم لازم است که مقدار مشخصی از کود با مقدار مشخصی از آب مخلوط یا محلول شود تا بتوان از آن محلول یا مخلوط در مجاورت گیاه زنده استفاده کرد.
چرا که اگر سموم رقیق سازی نشوند به شدت برای گیاه مضر هستند و علاوه بر آفت یا عامل بیماریزای مورد نظر، خود گیاه را نیز از بین میبرند.
در آماده‌سازی اصطلاحات مختلفی به کار میرود:

یک در هزار

این اصطلاح یک تناسب بین ماده مورد نظر ما (مانند کود و سم) و آب ایجاد میکند. ابتدا یک واحد اندازه‌گیری که برای ما مقدور است انتخاب میکنیم. مانند گرم یا کیلوگرم که توسط ترازو اندازه‌گیری میشود. حال برای مثال میگوییم روش مصرف یک کود «یک در هزار» است. یعنی یک واحد کود باید در یک هزار واحد آب حل شود.

یعنی برای مثال یک گرم سم باید در یک هزار گرم آب حل شود. (در مورد مایعات با درصدی خطا میتوان یک سی‌سی یا معادل یک گرم درنظر گرفت. هرچند که این خطا باید در مقادیر بزرگ بیشتر لحاظ گردد. زیرا یک لیتر سم ممکن است خیلی بیشتر از یک کیلوگرم یا کمتر از آن باشد)

حال اگر بتوانیم ۳ گرم کود اندازه‌گیری بکنیم آن سه گرم کود را باید در سه هزار گرم آب (سه کیلو گرم) حل کنیم تا دوز مصرف آن «یک در هزار» باشد ولی اگر گفته شود کود یا سمی را به صورت «۳ در هزار» مصرف کنیم. میبایست ۳گرم کود در یک کیلوگرم آب حل شود.

PPM

قسمت در میلیون Part per million یعنی یک قسمت از ماده مورد نظر (مانند یک سم خاص) در یک میلیون قسمت از آب حل شود. این یک تناسب است و میتوان مقدار آب را کم یا زیاد کرده و به همان میزان مقدار سم کم و زیاد میشود. مثلا اگر هدف ساختن ۱۰ppm باشد. ابتدا باید یک واحد اندازه‌گیری انتخاب کنیم. مانند گرم یا لیتر یا کیلوگرم یا … و سم مورد نظر را با آن اندازه‌گیری کنیم. مثلا یک گرم سم اندازه‌گیری کردیم. آن وقت آن یک گرم سم را باید در یک میلیون گرم آب حل کنیم

http://www.golestan-ali.com

گیاه شناسی 

مقدمه : گیاه شناسی که در حقیقت یک مجموعه رده بندی شده از علوم گیاهی که با شاخه ها وانشعابات وسیع را در بر می گیرد * که یکی از شاخه های علوم زیستی بوده وجنبه های  گوناگون دارد هر کدام ازبحثهای بسیار کوچک وجزئی آن می تواند در سطوح عالی باشد * ومطالب گوناگون در زمینه های گیاهان بوده است که در حال ساده بودن مطالب در مورد شناخت را به افراد مورد علاقه نشان می دهد که چگونه در ذهنشان گیاهان را مطالعه وبرای شناخت بهتر کوشش کنند *

اولین اقدامات مربوط به گیاه‌شناسی که در حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد نوشته شده دو رساله بزرگ توسط تئوفراستوس (فیلسوف یونانی) دیده می‌شود: درباره تاریخچه گیاهان(Historia Plantarum) و درباره اهداف گیاهان. این دو کتاب روی هم بیشترین تأثیر را در دوران باستان و قرون وسطی در علم گیاه‌شناسی داشته‌اند* Dioscorides  نویسنده رومی شواهد مهمی مبنی بر دانش یونانیان و رومیان درباره گیاهان دارویی ارائه می‌دهد*

گیاه شناسی که در حقیقت یک مجموعه رده بندی شده از مبانی علوم گیاهی با همه شاخه ها وانشعابات وسیعی که در این علم دارد در بر گرفته است * هر کدام از بخشها وقسمتهای کوچک وبزرگ جزعی ویا کلی *

رابرت هوک در سال ۱۶۶۵ با استفاده از یک میکروسکوپ ابتدایی، سلول را در چوب پنبه و اندک زمانی بعد در بافت گیاه زنده کشف کرداو با نگاه به یک برش باریکی از چوب پنبه نوشت : من توانستم تعداد بسیار زیادی منفذ و سوراخ در آن مشاهده کنم که بیشتر شبیه کندوی عسل هستند *این روزنه‌ها یا سلولها عمق زیادی نداشتند اما تعداد بسیار زیادی جعبه کوچک محسوب می‌شوند*(Leonhart Fuchs) نویسنده آلمانی ، (Conrad Gessner)نویسنده سوئیسی و (Nicholas Culpeper) و (John Gerard) نویسندگان انگلیسی یک کتاب گیاهی منتشر کردند که اطلاعاتی را درباره گیاهان داروئی ارائه می‌کرد*

گیاه‌شناسی یا علوم گیاهی یکی از رشته‌های زیست‌شناسی است که به مطالعه و بررسی زندگی و رشد و نمو گیاهان می‌پردازد* گیاه‌شناسی دربرگیرنده شاخه‌های بسیاری از علوم زیستی است که به بررسی گیاهان، جلبکها و قارچها می‌پردازند* از زیرشاخه‌های گیاه‌شناسی می‌توان به ریخت‌شناسی، فیزیولوژی، سیستماتیک و گرده‌شناسی اشاره نمود*

گیاهشناسی۱

غلاف گل :

زمانی که گلها را تماشا میکنید ومورد برسی قرار می دهید با دقت به برگها وگلبرگ آن توجه داشته باشید وبه خاطر بسپارید * چون شناسایی شما به این برسی کمک می کند گیاهان را بهتر بشناسید *

کلاله ,خامه وتخمدان بخش مادگی ,وپرچپمها بخش نری گل است * دانه گرده پس از شکفتن پرچم آزاد می کند * گلبرگهای بعضی از گلها به هم چسبیده است برخی از گلها تشکیل لوله ای می دهند که (مهمینز ) نامیده می شوند *

میوه ها وتخمها در گلها :معمولا تخم هر گیاه در داخل میوه آن گیاه قرار دارد * شکل واندازه میوه ها در گیاهان متفاوت می باشد وغالبا میوه ها پس از پژمردن وافتادن گلها ظاهر می گردند *

برگها در گلها :برگها در گلها وگیاهان اشکال مختلف داشته ودر صورتهای مختلف روی ساقه گیاهان رشدمی کنند *

طبقه بندی گیاهان

دانشمندان زیادی سعی نمودند تا گونه های گیاهی را بر اساس رطوبت موجود در خاک طبقه بندی نمایند وبا این احوال اگر چه در کشور ما تقریبا هیچ کس این طبقه بندی را نمیشناسد ولی این طبقه بندی خیلی زیاد دربسیاری ازکشور ها به منظور ارزیابی فرسایش پذیری کناره رودخانه ها ، ارزیابی و قابلیت پوشش گیاهی منطقه برای کاهش فرسایش مورد استفاده قرار میگیرد

گونه های گیاهی رامیتوان  به ۵ دسته اصلی تقسیم نمود:

گیاهانی که الزاما در مناطق مرطوب میرویند*ورشد آنها فقط در این اماکن امکان رشد ونموو دارند*

گیاهانی که بیشتر در مناطق مرطوب رویش میکنند و در مناطق غیر مرطوب نیز یافت میشوند *

گیاهانی که که فقط در مناطق گرم وخشک رشد دارند *

گیاهانی که در مناطق مرطوب و غیر مرطوب به یک اندازه یافت میشوند وبسیار فراوان می باشند *

گیاهانی که در مناطق گرم وخشک رشد دارند اما در مناطق معتدل نیز می توان یافت کرد *

در مناطقی که در حالت طبیعی گیاهان طبقه ۱ و ۲ غالب میباشند،نشان دهنده عملکرد مناسب پوشش گیاهی است واین در حالی است که رشد گیاهان در کنار رودخانه ها نسبت به فرسایش میباشد این گیاهان نسبت به شدت جریان های زیادو غرقابی شدن مقاومت نشان  میدهند* این شرط برای ارزیابی فرسایش کناری لازم است ولی شرط کافی نیست و باید به همراه فاکتور های  دیگر مورد ارزیابی قرار گیرد* اگر در حاشیه رودخانه (یک منطقه مرطوب) گیاهان طبقه ۴ و ۵ غالب باشد،نشان دهنده سیر قهقرایی در توالی پوشش گیاهی این منطقه است ودر بیشتر موارد بشر بر حسب فعالیتهایش که باعث تخریب در محیط زیست می شود گیاهان از بخشهای اول تا  بخش پنجم جهت می دهند وباعث تخریب محیط آنها می شوند *

امروزه با استفاده از روشهای مختلف برسی سلولها مانند استفاده از میکروسکوپ های نوری والکترونیکی جدا سازی واجزای تشکیل دهنده سلولها وغیره می باشد * زیست شناسان تا حدودی به ساختار وکار این واحدها رسیده اند *

گیاه۲

گیاهان معمولا به چهار روش اصلی رشد می کنند :  

ایستاده : گیاهی است که به صورت عمودی رشد می کند ودارای چند ساقه ویا اینکه تک ساقه می باشد *

رونده وریشه زا : گیاهی است که در اطراف وبرروی زمین حالت خزیدن رشد می کند ومعمولا تک ریشه ویا درمیان ساقه های در حال رشد ریشه دارد *

بالشتکی : گیاهی است که از همه طرف در سطح زمین پخش می شود وشکل حصیر ویا قالیچه کلفتی را درست می کند *

پیاز : از برگهای ضخیم وگوشتی تشکیل می شود که در زمین مواد غذایی برای گیاه خود ذخیره می کند *

علفهای هرز : گیاهانی هستند که در زمینهای بایر ویا زمینهای زیر کشت (باغها ومزارعه ها ) رشد می کنند * علفهای هرز غالبا مزاحم غلات ویا گلهای کاشته شده در باغ می باشند رشد علفهای هرز چند برابر گیاهان دیگر می باشد * بسیاری از آنها محکم وبا دوام می باشند ودر خاکهای اندک ,سنگ ریزه ها,و… نیز رشد می کنند تخم فراوان تولید کرده وبه این ترتیب به سرعت در همه جا پخش می شوند *

http://www.shfler.com

گرم شدن کره زمین وبحران محیط زیست

,گرم شدن کره زمین وبحران محیط زیست

گاز-گلخانه-ای۱۵-۳۰۰x278

مقدمه

گرم شدن کره زمین یکی از مباحث جنجالی امروزه در قرنهای پیش رو دارد * وبه حدی این مسئله عالم گیر شده که روند اقتصادی واجتمائی وزندکی روزمره مردم جهان اثر گذاشته است * ویکی از علل عمده آن ازدیاد گازهای گلخانه ای وگرم شدن کره زمین است واغلب در اثر مواد فسیلی حاصل می گردد *در گزازشات علمی منعکس شده که در طول قرن بیستم متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین (۸/۰) درجه سانتی گراد اضافه شده است * وسطح آب دریاها بالا آمد است ویخهای قطبین وهم چنین برفهای مناطق کوهستانی در حال ذوب شدن هستند * واگر به این روال ادامه یابد در اواخر قرن بیست ویکم بر متوسط درجه حرارت سالانه کر هزمین (۱/۴) تا(۲) درجه سانتی گراد اضافه خواهد شد *

لذا احتمال دارد که سیل وطوفان وحتی خشکسالی در بعضی نقاط حادث گردد* این پدیده روی زندگی مردم,کشاورزی وسایر عوامل محیط زیست اثر می گذارد ,وبه همین دلیل است که حدس می زنند تا سال (۲۰۵۰) میلادی چندین میلیون از مردم جهان در مضیقه خواهند بود * بنابر بر این بحران محیط زیست به وجود می آید ,وآب وهوای جهان تغییر خواهد کرد *به خصوص که از زمان صنعتی شدن جهان این تغییرات شدیدتر شده وامروزه نیز ادامه دارد * مثلا مقدار تراکم گاز کربنیک در اوایل صنعتی شدن جهان ۲۸۰ppmvیعنی parts.per.Million.Volumeبوده است *ولی امروزه به ppmv 380  رسیده است که خود دلیل بر گرم شدن کره زمین می باشد *

سایر گازهای گلخانه ای نیز در این امر دخالت دارند * سوختهای فسیلی وقطع جنگلها مزید بر بر علت می باشند * واگر روزی مقدار تراکم گاز دو برابرامروز گردد ,نحوه اقتصاد جهان دچار تغییر خواهد شد * ویکی از عمده آن مصرف روز افزون از انرژی می باشد تا آنجا که امروز صحبت از انرژیهای قابل تجدید بوده وگاه از انرژی پاک صحبت به میان می آید*

گاز-گلخانه-ای

سایر گازهای گلخانه ای نیز در این امر دخالت دارند ,سوختهای فسیلی وقطع جنگلها مزید براین علت  می باشد واگرروزی مقدار تراکم گاز کربنیک دو برابر امروز گردد,نحوه اقتصاد جهان تغییر پیدا می کند *یکی از دلایل عمده آن مصرف روز افزون انرژی می باشد تا آنجا که امروزه صحبت از انژی پاک در میان راهکارهای جدید می آید * در اثر ذوب شدن یخهای قطبی راههای آبی جدیدی در اقیانوسها گشوده خواهد شد * واحتمال دارد که مسیر کشتی رانیها در آینده تغییر کند از اوایل صنعتی شدن جهان تا امروز (۳۰درصد )بر مقدار گاز کربنیک اضافه شده ودر اثر قطع جنگلهای جهان هر ساله (۲) میلیارد تن گاز کربنیک وارد جو می شود * در سال (۱۹۹۸) میلادی خشکسالی بزرگی درجهان حادث شد وخسارتی به کشاورزی وارد آمد *

امروزه ده هزار ایستگاه هواشناسی در جهان وجود دارد *که (۲۰۰)میلیون کیلومتر مربع راتحت پوشش قرار می دهند وتا ارتفاع (۱۰) کیلومتری از سطح زمین را مورد اکتشاف وبرسی قرار می دهند *تا (۲۰)سال آینده قراراست که سازمان فضایی ناسا (۳۰) میلیارد دلاربرای اقمار مصنوئی در اطراف کره زمین هزینه نماید * تا بتواند برای آب وهوای جهان پوشش علمی هواشناسی به دست آورد *امروزه مصرف انرژی در جهان فزونی یافته وبشر در حال استفاده از انرژی خورشیدی وانرژی بادی است *در سال(۱۹۱۰)میلادی متوسط سالانه توان نیرویی که در اختیار یک فرد قرار داشت برابر (۵/۱) اسب بخار بوده است ولی این درحالی است که در سال (۱۹۹۰)میلادی این توان نیرو به (۱۳۰) اسب بخار رسیده است *

گازهای گلخانه ای از اهمیت زیادی برخوردار می باشند *اگر این گازها نبودند متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین به (۱۸) درجه سانتی گراد زیر صفر می رسید *در صورتیکه در شرایط کنونی متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین (۱۵) درجه سانتی گراد است *ازدیاد گازهای گلخانه ای گرمای کره زمین را همواره افزایش خواهد دادواگر متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین تا حد (۲) درجه سانتی گراد بالاتر از امروز گردد شاید به زحمت قابل تحمل باشد * ولی اگر بیشتر از آن فزونی یابد خطراتی را همراه خواهد داشت *آمار گرم شدن از روی ذوب شدن تکه های بزرگ یخ در منطقه جزیره گرینلند وهم چنین منطقه آنتارتیکا مشهور است *              ومی توان دید که قسمتی از جنگلهای آمازون وهمچنین جنگلهای گرمسیری سایر نقاط جهان در حال نابودی هستند *وتنوع زیستی به خصوص اکوسیستم های طبیعی در حال از بین رفتن می باشند وبعضی از گونه ها در حال انقراض هستند *

سایر گازهای گلخانه ای نیز در این امر دخالت دارند * سوختهای فسیلی وقطع جنگلها مزید بر بر علت می باشند * واگر روزی مقدار تراکم گاز دو برابرامروز گردد ,نحوه اقتصاد جهان دچار تغییر خواهد شد * ویکی از عمده آن مصرف روز افزون از انرژی می باشد تا آنجا که امروز صحبت از انرژیهای قابل تجدید بوده وگاه از انرژی پاک صحبت به میان می آید*

سایر گازهای گلخانه ای نیز در این امر دخالت دارند ,سوختهای فسیلی وقطع جنگلها مزید براین علت  می باشد واگرروزی مقدار تراکم گاز کربنیک دو برابر امروز گردد,نحوه اقتصاد جهان تغییر پیدا می کند *یکی از دلایل عمده آن مصرف روز افزون انرژی می باشد تا آنجا که امروزه صحبت از انژی پاک در میان راهکارهای جدید می آید * در اثر ذوب شدن یخهای قطبی راههای آبی جدیدی در اقیانوسها گشوده خواهد شد * واحتمال دارد که مسیر کشتی رانیها در آینده تغییر کند از اوایل صنعتی شدن جهان تا امروز (۳۰درصد )بر مقدار گاز کربنیک اضافه شده ودر اثر قطع جنگلهای جهان هر ساله (۲) میلیارد تن گاز کربنیک وارد جو می شود * در سال (۱۹۹۸) میلادی خشکسالی بزرگی درجهان حادث شد وخسارتی به کشاورزی وارد آمد *

امروزه ده هزار ایستگاه هواشناسی در جهان وجود دارد *که (۲۰۰)میلیون کیلومتر مربع راتحت پوشش قرار می دهند وتا ارتفاع (۱۰) کیلومتری از سطح زمین را مورد اکتشاف وبرسی قرار می دهند *تا (۲۰)سال آینده قراراست که سازمان فضایی ناسا (۳۰) میلیارد دلاربرای اقمار مصنوئی در اطراف کره زمین هزینه نماید * تا بتواند برای آب وهوای جهان پوشش علمی هواشناسی به دست آورد *امروزه مصرف انرژی در جهان فزونی یافته وبشر در حال استفاده از انرژی خورشیدی وانرژی بادی است *در سال(۱۹۱۰)میلادی متوسط سالانه توان نیرویی که در اختیار یک فرد قرار داشت برابر (۵/۱) اسب بخار بوده است ولی این درحالی است که در سال (۱۹۹۰)میلادی این توان نیرو به (۱۳۰) اسب بخار رسیده است *

گازهای گلخانه ای از اهمیت زیادی برخوردار می باشند *اگر این گازها نبودند متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین به (۱۸) درجه سانتی گراد زیر صفر می رسید *در صورتیکه در شرایط کنونی متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین (۱۵) درجه سانتی گراد است *ازدیاد گازهای گلخانه ای گرمای کره زمین را همواره افزایش خواهد دادواگر متوسط درجه حرارت سالانه کره زمین تا حد (۲) درجه سانتی گراد بالاتر از امروز گردد شاید به زحمت قابل تحمل باشد * ولی اگر بیشتر از آن فزونی یابد خطراتی را همراه خواهد داشت *آمار گرم شدن از روی ذوب شدن تکه های بزرگ یخ در منطقه جزیره گرینلند وهم چنین منطقه آنتارتیکا مشهور است *              ومی توان دید که قسمتی از جنگلهای آمازون وهمچنین جنگلهای گرمسیری سایر نقاط جهان در حال نابودی هستند *وتنوع زیستی به خصوص اکوسیستم های طبیعی در حال از بین رفتن می باشند وبعضی از گونه ها در حال انقراض هستند *

http://www.shfler.com/

بزرگ ترین گل مرداب در جهان

بزرگ ترین برگ گل مرداب در جهان

بزرگترین برگ گل مرداب های جهان میباشد که در رودخانه آمازون یافت میشود. قطر برگ های این گل مردابی گاهی به ۳ متر نیز میرسد. این برگهای عظیم توانایی تحمل وزنی در حدود ۳۵ کیلوگرم را دارند. نام این برگها را بعد از اینکه توسط رابرت Schomburgk در سال ۱۸۳۶ یافت شد Victoria regia خواندند

hfjS3EuRSr-300x225

D1LDdsaJib-300x225

irTIpXrM2L-300x225

NXzxBDOquS-300x199

sfgbDwzI2C-300x225

http://mohandesmousavi.blogfa.com

حشرات و اهمیت آنها

حشرات و اهمیت آنها
حشرات به گروه خاصی از جانوران اطلاق می¬شود که دارای بدن بند بند (Arthropoda)، بوده و به دلیل داشتن سر، قفس سینه و شکم مجزا (Insect)، سه جفت پای سینه¬ای (Hexapoda) از سایر بندپایان متمایز می¬گردند* پیدایش بندپایان در دورۀ کامبرین Camberianاز دوره¬های زمین شناسی می¬باشد*در بعضی کتب حشره-شناسی، کنه¬های نباتی نیز که از نظر شکل ظاهری و خصوصیات بیولوژیک با حشرات تفاوت کلی دارند، مهمان ناخواندۀ حشرات ذکر می¬گردند*
۱-۱۸۶x300
حشرات از فراوان¬ترین جانوران روی زمین هستند و ۴/۳ تا ۵/۴ همۀ آنها را تشکیل می¬دهند* حشرات از رقیبان بسیار سرسخت انسان در تهیۀ غذا هستند* جنگ بین انسان و حشرات از آغاز پیدایش انسان شروع شده و به احتمال زیاد تا وقتی که بشر و حشرات وجود داشته باشند ادامه خواهد داشت* بعضی از متخصصین حشرات را قوی¬ترین و قدیمی¬ترین دشمن انسان به حساب آورده¬اند*

ح۲

باید توجه داشت که در این خصوص منظور فقط حشرات زیان¬آور کشاورزی و حشرات موذی است وگرنه انسان در میان حشرات دوستان فراوانی نیز دارد که هرگز نباید آنها را از نظر دور داشت، متأسفانه چون انسان همیشه ناملایمات را زودتر احساس و ابراز می¬کند، در قضاوت خود نسبت به حشرات، به خصوص در گذشته به طور غیر عادلانه عمل کرده¬است و به عنوان اینکه این موجودات سر سخت ترین دشمنان او هستند، تمام عوامل تخریب و نابودی را علیه آنها تجهیز کرده است* نتیجۀ این جنگ غیر منصفانه از بین رفتن منابع با ارزشی از همین موجودات است که از نطر انسان¬ها مخفی بوده¬اند* خوشبختانه (در مورد حشرات مفید) و یا متأسفانه (در مورد حشرات زیان آور) این موجودات در مقابل حربه¬ های گوناگون که انسان برای نابودی آنها به¬کار برده است مقاومت قابل توجهی از خود نشان داده¬اند و در تنازع بقا، به جنگ با انسان با سرسختی ادامه می¬دهند*

۳-۲۲۷x300

لازم به تذکر است که در مقایسه از کل حشرات تعداد کمی از آنها به عنوان آفت ذکر شده¬اند که هنوز هم کیفیت روابط این گونه¬ها با دیگر موجودات در محیط زیست به وضوح روشن نیست* چه بسا که با آشنایی بیشتربه زندگی حشرات و روابط متقابل آنها در محیط، بتوان عدۀ زیادی را از این لیست حذف نمود*
بعضی از علل پایداری حشرات در مقابل حربه¬های بازدارندۀ نوع بشر، به شرح زیر بیان گردیده¬است:
۱- قدمتPrecedence: حشرات میلیون¬ها سال قبل از پیدایش انسان در سطح زمین می¬زیسته¬اند، برخی از آنها حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون سال قدمت دارند*
۲- اندازهSize:گرچه ممکن است تصور شود که اندازۀ کوچک حشرات از نقاط ضعف آنها بوده و عوامل نامساعد طبیعی شدیداً روی آنها تأثیر می¬گذارد، ولیکن مزایای این وضعیت به مراتب بیشتر است زیرا کوچکی بدن حشرات امکان بقاء آن¬ها را روی مقدار کم غذا، اشغال فضای مسکونی کم و همچنین دور ماندن از دید دشمنان طبیعی فراهم را می¬سازد* علاوه بر این اندازۀ کوچک حشرات موجب شده است که در مقایسه با جانوران بزرگ دارای قدرت و استقامت بیشتری باشند* اگر حشرات را از این لحاظ با پستان¬داران برگ مانند انسان مقایسه کنیم، اکثر حشرات به مراتب از انسان زورمندتر، چابک¬تر و سریع¬ترند. ثابت شده است که یک زنبور عسل در حمل بار نسبت به جثۀ خود از یک فیل به مراتب زورمندتر است* طول بدن حشرات ممکن است از چند صدم میلیمتر (در سخت بالپوشی به نام Nepticula gossypiella) تا حداکثر ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر (در بعضی از سنجاقک¬ها و آسابک¬ها و نیز بزرگترین حشره که پروانه¬ای است به نام Thysanina agrippina) متغیر باشد*
۴-۲۶۹x300
۳- فراوانیAbandance: یکی از عوامل عمـدۀ مقاومت حشرات در سطح زمین، قدرت تولیـد مثل فوق¬العادۀ آنها می¬باشد*اگر عوامل کنترل کنندۀ طبیعی در تولید مثل شته¬ها از بین بروند، یک شتۀ مؤسس قادر است در طول یک سال تمام سطح کرۀ زمین را بپوشاند. ملکۀ زنبور عسل در ماه¬های تخم بهار هر روز ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ تخم می¬گذارد*
۵-۲۹۲x300
۴- قدرت سازشAdaptation: حشرات از اعماق آب دریاها تا ارتفاعات بالای جو و از نواحی سرد قطبی تا داخل چشمه¬های جوشان آب گرم زندگی می¬کنند* کوتاهی طول دورۀ زندگی اکثر حشرات در یک نسل و قدرت تولید مثل آنها موجب گردیده که در هر حال ور در هر شرایطی، تغییر تدریجی در عوامل ارثی (Mutation)، در بین افراد یک گونه حاصل شود و گروه¬های متناسب با آن شرایط به وجود آید* تغییرات شرایط محیط، حتی کاربرد سموم شیمیایی، مانند غربالی عمل می¬کنند* بدین ترتیب که فقط حساس¬ها را از بین می¬برند و از مجموعۀ افراد حذف می¬کنند*
قدرت تولید مثل فوق¬العاده و عمر کوتاه آنها باعث گردیده¬است که تغییرات ژنتیکی در جهت سازش با محیط به سرعت در آنها انجام پذیرد* مقاومت در مقابل سموم شیمیایی و سایر حربه¬هایی که انسان علیه آنها به¬کار می¬برد، نیز به همین صورت به وجود آمده و می¬آید، در حالی که عده¬ای به غلط تصور می¬کنند که آنها از طریق عادت به سموم حشره¬کش نسبت به این مواد مقاوت نشان می¬دهند*
۵- استقامت Persistence: غریزۀ حیوانی در حشرات بسیار قوی است و موجب گردیده که بقای نسل آنها تضمین گردد* دسته¬ های ملخ صحرایی وقتی از روی دریاها عبور می¬کنند، عده¬ای به دریا ریخته و با محکم نگاه داشتن یکدیگر جزیرل موقت یا سکوی استراحتی برای همنوعان خود به وجود می¬آورند که پس از نشستن روی آنها رفع خستگی کرده و سپس به پرواز ادامه می¬دهند* به همین ترتیب پوره¬های آنها وقتی از روی نهرهای آب عبور می¬کننداولین گروه¬های عبور کننده با اجساد خود پلی درست می¬کنند که دسته¬های بعدی از روی آنها عبور نمایند*
۶-۳۰۰x184
۶- داشتن اسکلت خارجیExoskeleton:حشرات مانند مهره¬داران، دارای استخوان بندی نیستند ولی در عوض اعضای داخلی آنها در غلافی از یک مادۀ سخت و قابل ارتجاع پوشیده شده است که کوتیکول Cuticuleنام دارد* کوتیکول یک مادۀ درهم شیمیایی است که از سه طبقۀ مجزا تشکیل شده است*
۷-۳۰۰x265
۷- بند بند بودن بدنSegmentation: این صفت از یک طرف حشرات را در مقابل تغییرات عوامل غیرزنده طبیعی از جمله رطوبت و حرارت محافطت می¬کند و از طرف دیگر حرکت قسمت¬های مختلف بدن آنها را امکان می¬بخشد و در حقیقت به بدن حشره در عین سخت بودن قابلیت ارتجاع می¬دهد* بندها در قسمت¬های مختلف بدن حشرات به کمک پرده¬های حد فاصل و ماهیچه¬های مخصوص در جهات مختلف حرکت می¬کنند و از این لحاظ بسیار جالب توجه هستند*
۸-۲۰۰x300
۸- قدرت استحاله Metamorphosis: حشرات به صورت¬های تخم، پوره یا لارو، شفیره و حشره¬کامل دیده می¬شوند و در شرایط نامساعد طبیعی، به مقاوم¬ترین صورت خود تبدیل می¬شوند و حتی در صورت لزوم در یکی از مراحل فوق به حالت توقف Arrestدر می¬آیند* خواب زمستانه Hibernation، خواب تابستانه Aestivationو یا دیاپوز حقیقی حالات خاصی از توقف هستند. در حالت دیاپوز حقیقی حشره در مرحلۀ تخم، پوره یا لارو ، شفیره یا حشرۀ کامل، یک مدت نسبتاً طولانی به حالت توقف باقی می¬ماند* در این حالت فعالیت¬های حیاتی حشره از قبیل تغذیه، تنفس و متابولیسم بدن به حداقل خود می¬رسد و موقعی از این حالت در می¬آید که شرایط طبیعی برای این حشره مساعد گردد و حشره بتواند دورۀ جدیدی از زندگی خود را از سر گیرد*
۹-۳۰۰x268
۹- قدرت پرواز و خاصیت گسترش Dispersion: حشرات تنها بی¬مهرگانی هستند که بال دارند، داشتن بال و اندام کوچک در این جانوران باعث شده است که بتوانند سطح انتشار خود را گسترش دهند* برخی از حشرات مانند پروانه¬هایDanaus، شبیه پرندگان پروازهای دسته¬جمعی و مهاجرتی طولانی دارند، در ایران پروانه-های Vanessa carduiبه طور دسته جمعی از نواحی جنوب کشور حرکت و طی چند نسل خود را به دامنه¬های جنوبی البرز می¬رسانند* باید توجه داشت که بال حشرات از نظر ساختمانی و Homologyبه هیچ وجه مشابه با بال پرندگان نیست و فقط تغییر شکل و تاخوردگی جلد بدن می¬باشد*

۱۰-۲۸۶x300

http://www.shfler.com