مدیریت جوندگان مضر کشاورزی قسمت اول

هاشم کمالی
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش
کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

صفات و مشخصات عمومي جوندگان
• متعلق به رده پستانداران )با ۲۲۷۷ گونه ) ۴۲ )%
• مشخصات آنها: داشتن مو ، پستان، دندان و خونگرم.
• موفقيت: در اندازه بدن، سيكل زندگي كوتاه، سازش با محيط، داشتن تنوع غذايي، جويدن
• مزايا: انتشار بذور، تست هاي آزمايشگاهي، غذا، پوست و خز، تاكسيدرمي، حيوان خانگي

 

. جوندگان خسارت مستقیم یا غیر مستقیم در کشاورزی دارند .
• جوندگان ناقل يا مخزن عامل بیماريهای انسان و دام
• تيفوس( توسط كك )
• سالمونلا  ( باكتري ناقل در ادرار و مدفوع جونده )
• ريكتزيا ( باكتري ناقل در ادرار و مدفوع جونده )
• سالك ( تك سلولي ناقل در پشه خاكي)
• رفتار جوندگان:
• رشد دائم دندانهاي پيشين
• شب فعال
• جويدن اجسام
• جلب ساير آفات

 كوچكترين موش :
موش افريقايي Mus minutoides
۶ سانتيمترطول
۷ گرم وزن

 

بزرگترين جونده
Hydrochoerus hydrochaeris
۶۵ – ۹۱ كيلو گرم

 

 صفات ظاهری

 

دندان ها
دندان پیشین: یک جفت incisore
دندان پیش آسیا: یک جفت primolar
دندان آسیا: سه جفت molars

 

 

صفات ظاهري:
اندازه
دم
گوش
سر
جمجمه

 

پایان قسمت اول

فسفيد الومينيوم (alominium phosphide)

فسفيد الومينيوم (alominium phosphide)

فسفيد الومينيوم

حشره‌کش و موش کش تدخيني از گروه فسفين‌ها، فوميگانت
فرمولاسيون:
فستوكسين Phostoxin w/w % 56 Tb
تاریخ ثبت: 1/10/47
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: اين آفت كش در حضور رطوبت گاز فسفيد هيدروژن توليد مي كند که در نهایت درتولید انرژی اختلال ایجاد میکند(مهار کننده سیتوکرم اکسیداز)
موارد مصرف در ايران:
جهت ضدعفوني دانه فرآورده‌های غله اي، حبوبات، خشكبار انباري، كرم سير ] در هر متر مكعب فضاي مسدود سه تا پنج قرص و در فضاي نيمه مسدود با استفاده از چادر پلاستيكي چهار تا شش قرص و در فضاي باز با پوشش پلاستيكي پنج تا هشت قرص حداقل 72 ساعت با نظارت كارشناس[
موارد مصرف در ساير كشورها:
آفات انباري غلات، موش كور، خرگوش‌ها، موش صحرايي، جنگل، مراتع، چمن‌ها، مديريت چمن‌های تفريحي، موش صحرايي
راهنماي مصرف:
•قرص فوميگانت به طور مستقيم در انبار غلات قرار داده مي‌شود.
•فسفيد آلومينيوم در سال 1982 در زمره سمومي هستند كه خريد و فروششان آزاد نيست.
•مصرف آن توسط افراد آموزش ديده امكان پذير است و بايد از وسايل ايمني در موقع مصرف استفاده گردد.
احتیاط‌های لازم:
•ظروف محتوي فسفيد آلومينيوم را بايد در بيرون باز کرده و سريع استفاده كرد، براي آگاهي بيشتر بايد توضيحات برچسب آن را بطور دقيق مطالعه کرد.
•در آب و هواي مرطوب نبايد استفاده كرد و بايد از آب و مايعات ديگر آن را دور نگه داشت، زيرا خيلي سريع گاز فسفيد هيدروژن توليد مي كند.
•به فاصله سه متر از محيط‌های زندگي انساني و حيواني با حاشيه نبايد فسفيد آلومينيوم استفاده كرد، قبل از استفاده از فسفيد آلومينيوم بايد مطمئن بود كه انساني يا حيواني در نزديكي ساختمان مورد نظر نيست، قبل از ورود به محل ضدعفوني شده ضروري است حداقل چهار ساعت هوادهي صورت گيرد.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران7/8 میلی‌گرم بر کیلوگرم ماده اي فوق‌العاده سمي و اشتعال زا.
•درب ظروف محتوي فسفيد آلومينيوم بايد محكم بسته باشد و در يك محل ايمن و حفاظت شده نگهداري شود، به طوري که دسترسي همگان به آن امكان پذير نباشد.
•براي ماهي‌ها و ديگر حيوانات آبزي خطرناك است، آب‌هاي سطحي نبايد به اين سم و ظروف آن آلوده شود.
•نبايد نزديك آب راه‌ها استفاده شود.
•در زمان استفاده بايد حيوانات وحشي حفاظت شده را در نظر گرفت و در شكاف‌های زمين كه احتمال فعاليت روباه و پرندگان است بايد خودداري كرد.
•گرد حاصل از تجزيه فسفيد آلومينيوم براي محيط زيست كم خطر است.
•ظروف خالي فسفيد آلومينيوم را طبق برچسب آن بايد از بين برد.
•حيوانات اهلي را از محيط آلوده خارج كنيد.


دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

لطفا نظرات و تجربیات خود را در مورد این سم برای ما هم ارسال کنید

بروماديولون(bromadialone)

بروماديولون(bromadialone)

برومادیولون

موش كش ضد انعقاد خون از گروه كومارين (آنتي کواگالانت)،سوپر وارفارین
فرمولاسيون:
لاني ريت % 005/0 B
تاریخ ثبت: 7/10/71 ثبت موقت 3 سال – 29/2/76 تمديد 3 سال – تمديد لغايت 85
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: آنتي کواگولانت، تشکيل پروترومبين را متوقف کرده ومانع انعقاد خون شده و از طريق خونريزي داخلي سبب مرگ مي‌شود.
موارد مصرف در ايران:
موش ورامين و انباري
موارد مصرف در ساير كشورها:
موش، خرگوش‌ها در محوطه‌های باز و بسته
راهنماي مصرف:
•به صورت آماده مصرف (RTU) فرموله شده است.
•در برنامه طعمه گذاري بايد طعمه در جايي گذاشته شود كه طعمه براي مدت طولاني براي آفت قابل تغذيه باشد.
احتیاط‌های لازم:
•اين آفت كش خاصيت توقف تغذيه براي آفت ايجاد نمي‌كند (Bait shyness) و روي موش‌های مقاوم به كوماتتراليل مؤثر است.
•در انبارهاي علوفه اي بهتر است طعمه‌ها در داخل كيسه اي قرار گيرد.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران 25-1 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان 138-110 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها3-4/1 میلی‌گرم بر لیتر، LC50 براي دافنی 2میلی‌گرم بر لیتر
•دور از دسترس بچه‌ها، پرندگان، ماكيان، سگ و گربه نگهداري شود.
•در جاهايي كه احتمال آلودگي غذا و آب وجود دارد نبايد طعمه گذاري شود.
•بعد از مصرف طعمه، در خاتمه تمام باقي مانده طعمه‌ها جمع آوري و سوزانده شود.
•اجساد جوندگان جمع آوري و سوزانده شود و از انداختن آن‌ها در زباله‌ها خودداري شود.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

دانش و تجربیات خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید

برومتالين(bromethalin)

برومتالين(bromethalin)

برومتالین

موش كش حاد با تأثير سريع به صورت يك بار مصرف از گروه نروتوكسين
فرمولاسيون:
كاتلفار katelfar w/v %01/0 PB
تاریخ ثبت: 2/11/85 به مدت 3 سال
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: از طريق اختلال در سيستم عصبي منجر به مرگ جونده مي‌گردد .
موارد مصرف در ايران:
جوندگان[5/3 گرم در هر لانه مركب]
راهنماي مصرف:
•توجه : از استفاده سم به صورت مستقيم در آب و فاضلاب‌ها خودداري شود .
•مؤثر براي موش‌هایي كه به آنتي كواگولانت‌ها مقاوم شده اند .
•تركيب توسط نور خورشيد تجزيه مي‌شود
•بدليل تك دوز بودن ، مقدار كمي از سم براي مبارزه استفاده مي‌شود .
ملاحظات زيست محيطی:
• ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران5-2 میلی‌گرم بر کیلوگرم
bromethalin

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

دانش و تجربیات خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید

چسب دبلو ( تله چسبي ) (debello)

چسب دبلو ( تله چسبي ) (debello)
تله موش گير چسبي
فرمولاسيون:
دبلو Debello      Rats Glue Zapi
تاریخ ثبت: 28/6/84 براي مدت سه سال
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: تله موش گير چسبي
موارد مصرف در ايران:
موش‌های مضر در محل‌های سربسته (انبارها و سردخانه‌ها و منازل)
راهنماي مصرف:
•محتويات چسب تيوب را بصورت زيگزاگ بر روي يك صفحه چوبي يا مقوايي فشارداده پس از 30 دقيقه چسب بطور كامل روي صفحه پخش کنید.
•در مسیرهای احتمال رفت و آمد موش بیشتر است گذاشته شود
•به منظور افزايش قابليت جذب موشها در وسط صفحه مقداري طعمه گذاشته شود .
•چسب یک تركيب غير سمي كه حاوي poly isobutylenes ,  polybutylense و مواد جذب كننده است .

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

دانش و تجربیات خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید

دی فتیالون : (difethialone)

دی فتیالون : (difethialone)

موش كش، از گروه آنالوگ كواگولانت كومارینی

فرمولاسیون:
باراكی Barakie ( Wax Block ) w/v25/0 WB
باراكی Barakie (Plate bait ) w/v 25/0 PB
تاریخ ثبت: 10/10/80 تمدید لغایت 86

ویژگی های خاص:

نحوه اثر: ضد انعقادخون

موارد مصرف در ایران:
موش ورامین و مغان [20 گرم طعمه برای هر لانه]، موش های مقاوم به وارفارین [5 گرم طعمه برای هر لانه]

راهنمای مصرف:
•برای مبارزه با موش ورامین و مغان به میزان 20 گرم طعمه در هر لانه به کار می رود.

ملاحظات زیست محیطی:
•میزان سمیت( LD50، LC50،EC50): LD50 برای پستانداران 5/0 میلی گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان 2/0 میلی گرم بر کیلوگرم، LC50 برای ماهی ها 75- 51 میکروگرم بر لیتر، EC50 برای دافنی 4/4 میکروگرم بر لیتر

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

پودر موش کش زینک فسفاید :

پودر موش کش زینک فسفاید :

Zinc Phosphide

پودر موش کش زینک فسفاید تولید شده تحت نظارت کمپانی British Vector Controlانگلستان با نمایندگی انحصاری شرکت بصیر شیمی ، در بسته های یک کیلوگرمی عرضه می شود.

زینک فسفاید با سمیت بسیار موثر بهترین ماده ای است که جهت ساخت طعمه برای از بین بردن موش های صحرائی بکار می رود. این موش کش تحت نظارت سازمانهای حفظ نباتات در اختیار باغداران و کشاورزان قرار می گیرد

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

دانش و تجربیات خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید

کوماتترالیل (coumatetralyl)

کوماتترالیل (coumatetralyl)

جونده كش ضدانعقاد خون از گروه كومارين
فرمولاسيون:
راكومين Racumin % 6/0 P
تاریخ ثبت: 1/10/47
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: از طريق متوقف کردن سنتز پروترومبين مانع انعقاد خون مي گردد.
موارد مصرف در ايران:
موش‌های انباري وخانگي
موارد مصرف در ساير كشورها:
موش‌ها در مزارع
راهنماي مصرف:
•مي‌توان بصورت طعمه غذا يا پودر در مسير رفت و آمد موش استفاده كرد، توصيه مي‌شود هر دو فرمولاسيون با هم مصرف شود.
•طعمه‌ها بايد در مسير رفت و آمد موش در قسمت‌های سرپوشيده و نزديك به سوراخ موش قرار داده شود. طعمة‌مسموم اين سم باعث ترس موش نمي‌شود.
•حداقل 250 گرم طعمه در هر نقطه مورد نظر قرار داده شود و هر دو روز يك بار آنها را بازديد نموده و در صورت مصرف آن به مقدار كافي طعمه در آن نقطه اضافه شود.
•چنانچه بعد از 10 روز از طعمه گذاري هيچ گونه نشانه اي از فعاليت موش ديده نشد طعمه‌ها جمع آوري و از بين برده شود.
•مسير ورودي موش به سوراخ را با عرض 5-5/2 سانتي متر با پودر آلوده کنيد قسمت‌های داخلي سوراخ‌ها را با استفاده از دستگاه گردپاش آلوده کنيد، در مسير رفت و آمد موش يك لايه از پودر به ضخامت 3 ميليمتر به طول 30 سانتي متر قرار دهيد. آغشته كردن مسير حرکت موش به پودر موش كش در جاهايي توصيه مي‌شود كه از ساختمانهاي عمومي محيط زندگي انسان خيلي دور است.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 براي پستانداران1000-3/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان2000-50 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 برای ماهی‌ها1000-48 میلی‌گرم بر لیتر، LC50 براي دافنی 14 میلی‌گرم بر لیتر
•طعمه و پودر بايد دور از دسترس بچه‌ها، پرندگان، حيوانات خصوصاً سگها، گربه‌ها و خوك باشد.
•در جاهائي كه احتمال آلودگي غذا، آب وجود دارد نبايد طعمه گذاري صورت گيرد.
•بعد از پايان يافتن مدت زمان عمليات مبارزه با موش، تمامي طعمه و پودرهاي باقيمانده بايد جمع آوري شده و سپس سوزانده يا دفن گردد به استثناي فاضلاب‌ها، نبايد آنرا در كيسه زباله يا محل جمع آوري زباله انداخت.
•بايد اجساد جوندگان را جمع آوري (به جزء در فاضلاب‌ها) و سوزاند، نبايد آن‌ها را در داخل كيسه زباله‌ها يا محل جمع آوري زباله انداخت.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

دانش و تجربیات خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید

متیل بروماید (methyl bromide)

متیل بروماید (methyl bromide) متیل بروماید تركيب تدخيني بسيار سمي از گروه هيدروكربن‌هاي ‌هالوژنه كه يه صورت يك آفت‌كش عمومي كاربرد دارد. فرمولاسيون: متيل برومايد Methyl bromide %98 Gs تاریخ ثبت: 1/10/47 نحوه اثر: نحوه اثر متيل برومايد هنوز به خوبي شناخته نشده است. اما به نظر مي‌رسد توانايي اين تركيب در متيله كردن گروه‌هاي سولفيدريل كه منجر به غيرفعال كردن آنزيم‌ها مي‌شود و همچنين متيله كردن DNA نقش مهمي در اثر سمي آن داشته باشد. موارد مصرف در ايران: كنترل نماتد ريشه‌گره‌اي در سبزي، صيفي و جاليز متيل برومايد همچنين براي كنترل آفات انباري دانه‌هاي غلات، كنترل كرم سير، حبوبات انباري و خشكبار استفاده مي‌شود. موارد مصرف در ساير كشورها: ضدعفوني خاك بستر نهالستان‌ها، گلخانه‌ها و غیره، كنترل آفات انباري در انبارهاي نگهداري مواد غذايي و كنترل آفات حشره اي در مواد گياهي انبار شده. راهنماي مصرف: •نماتد ريشه‌گره‌اي در گياهان گلخانه‌اي: 50 گرم در مترمربع خاك. •اين سم بدون كلروپيكرين جهت ضدعفوني نباتات در حال رشد به كار مي رود. •براي کنترل آفات انباري 15 تا 40 گرم در هر مترمکعب به مدت 24 تا 48 ساعت بسته به درجه حرارت و نوع آفت، براي کرم سير در بالاتر از 15 درجه 48 گرم و در کمتر از آن 56 گرم در سه ساعت توصيه مي‌شود. •اين گاز آلي هالوژن دار براي ضدعفوني كالاهاي خوراكي و غيرخوراكي به کار مي رود. •گاز با مخازن يا كپسول‌های گاز نگهـــداري مي‌شود و گازي بي رنگ، بـي بو و خيلي سمي مي‌باشد. •ميزان دز مصرفي بسته به دما متغيير است و در دماي پائين از دز بالا و در دماي بالا از دز پائين استفاده شود. •ميزان دز مصرفي و مدت زمان گازدهي بسته به اهداف مختلف متغير است و بايد به برچسب آفت‌كش رجوع گردد. •مصرف متيل برومايد براساس تعهد نامه مونترال محدود مي‌باشد. •اين آفت‌كش نبايد در اختيار عموم قرار گرفته و خرده فروشي شود. •نماتد ريشه‌گره‌اي در گياهان گلخانه‌اي: 50 گرم در مترمربع خاك. •براي كاربرد اين ماده به تجهيزات و وسايل ويژه نياز مي‌باشد، لذا كاربرد سم بايد توسط كاربران مجرب و آموزش ديده انجام شود. •كاربران بايد از لباس و ماسك تنفسي مناسب استفاده نمايند. •ورود افـراد عادي به محيـط تيمار شده تا زمانـي كه محيط عاري از متيــل برومايد نشده است ممنـوع مي‌باشد. •مواد غذايي حيواني بعد از تيمار بايد تا 5 روز هوادهي شوند. •بعضي از محصولات و گل‌ها قبل از انجام گازدهي در سطح وسيع بايد از لحاظ حساسيت به متيل برومايد در سطح كوچك مورد آزمايش قرار گيرند. احتیاط‌های لازم: •متيل برومايد در بعضي از مواد غذايي و آرد كه داراي گوگرد است سبب فاسد شدن و بدبو شدن آن‌ها مي‌شود. براي راهنمايي بيشتر به برچسب آفت‌كش مراجعه شود. •از دستگاه‌هاي غيراستاندارد از جنس مس، PVC، آلومينيوم، روي، منيزيم و ديگر آلياژها نبايد استفاده شود. •در زمان گازدهي نبايد شعله روشن در محوطه كار وجود داشته باشد. همچنين از ايجاد جرقه بايد اجتناب شود. •ظرف حاوي گاز بايد در مكان امن و دور از دسترس نگه‌داري گردد. از ظرف حاوي متيل برومايد نبايد مجدداً استفاده شود. •ورود افـراد عادي به محيـط تيمار شده تا زمانـي كه محيط عاري از متيــل برومايد نشده است ممنـوع مي‌باشد. •آخرين نوبت گازدهي براي غلات سه روز قبل از برداشت آن و براي محصولات ديگر فضاها 7 روز قبل از مصرف مي‌باشد ملاحظات زيست محيطی: •ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران5000 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان5000-2150 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها300-7/3 میلی‌گرم بر لیتر، LC50 براي دافنیا 2/1 میلی‌گرم بر لیتر • تا زماني كه ثابت شود محيط كاملاً عاري از متيل برومايد شده است، ورود احشام به محيط تيمار شده ممنوع است. •برای ماهی‌ها و سایر آبزیان خطرناك است، لذا از آلوده كردن آب‌هاي سطحي و انهار با اين ماده شيميايي يا ظرف سم اجتناب كنيد. دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز