فرمونها و آفت پروانه چوبخوار پسته

☘️✅ فرمونها و آفت پروانه چوبخوار پسته- Kermania pistaciella-1

فرمونها Pheromones دسته ای از مواد شیمیایی بسیار قوی هستند که توسط جنس ماده آفات بمنظور جذب حشرات نر بکار گرفته می شوند. ترشح این مواد توسط حشرات ماده باکره موجب جذب حشرات نر و نهایتا جفت گیری می شود. هر حشره فرمون مخصوص به خود را دارد و بسیاری از این فرمونها دارای فرمولهای مشخص شیمیایی هستند که خوشبختانه به صورت مصنوعی در مورد بسیاری از آفات فرمونها ساخته شده است. برخی فرمونها در حشرات اختصاصی هستند و فقط مخصوص یک گونه خاص حشره هستند ولی برخی از فرمونها کمتر اختصاصی هستند و این احتمال وجود دارد که بتواند چندین نوع مختلف را از یک جنس را به خود جذب کنند. به کپسولهایی که حاوی فرمون هستند و موجب جذب حشرات نر می شوند لور (lures) گفته می شود. لورها در بسیاری از موارد برای مونیتورینگ یا ردیابی آفات مختلف استفاده می شوند بدین معنی که مثلا در مورد آفت پروانه چوبخوار پسته یا کرمانیا تعداد حشرات نر در روزهای مشخصی از هر سال شمارش می شود و مناسبترین زمان برای مبارزه شیمیایی با آفت انتخاب می شود (شناسایی پیک جمعیتی آفت). استفاده از فرمون بیشتر بعنوان یک روش ردیابی آفات استفاده می شود و نمی توان مبارزه شیمیایی را به بهانه وجود تله های فرمونی حذف کرد. معمولا لور (lures) ها را جوری نصب می کنند که شعاع یا حریم پوششی مناسبی از فرمون در محیط ایجاد شود. نمی توان چندین لور یا تله را کنار هم قرار داد و همچنین نباید داخل یک تله بیشتر از یک عدد لور باشد.

شکل و رنگ تله های فرمونی در مورد هر آفت فرق می کند. شکل و رنگ تله ها فرمونی را بر اساس نوع آفت طوری طراحی می کنند که بیشترین میزان جذب حشره نر را در پی داشته باشد. معمولا داخل فضای تله های فرمونی را با چسب آغشته می کنند تا حشرات در داخل چسب گرفتار شوند و از بین بروند. معمولترین تله برای شکار حشرات نر تله دلتا Delta است که خوشبختانه برای پروانه چوبخوار پسته هم کاربرد گسترده ای پیدا کرده است. محل قرار دادن تله های فرمونی بسیار مهم است. تله ها باید در سایه درختان (Canopy) درختان پسته نصب شوند و در محل محدوده پروازی حشرات نر (معمولا ارتفاع ۱ متری از کف باغ). تکنولوژی تولید فرمونها پیچیده است و در اختیار همه کشورها نیست در تولید نوع با کیفیت لور (lures) از نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی به صورت توامان استفاده می شود. برای پروانه چوبخوار پسته دو نوع کاربرد با استفاده از فرمون توسعه یافته است یک نوع همان گذاشتن لور داخل تله های آغشته به یک ماده چسبناک است و روش دوم استفاده از فرمون بصورت پمادی است بدین روش که فرمون با تراکم فوق العاده بالا به اضافه مقداری سم و یکسری مواد افزودنی دیگر را در داخل پمادهایی شبیه تیوب های خمیردندان قرار داده اند و کافی است که مقداری از این پماد را به شاخه های درختان ضماد کرد تا حشرات نر به آنها برخورد کنند و در اثر تماس با سم از بین بروند

تکنولوژی شناسایی و توسعه فرمونها تکنولوژی پیشرفته ای است و پایه نانوتکنولوژی دارد. اگر لورهای حاوی فرمونها را زیر میکروسکوپ قرار دهیم هزاران هزار سوراخ ریز در آنها وجود دارد و از هر سوراخ هم فرمونها به هوا متصاعد می شوند. قدرت ترشح هر لور فرمونی نسبت به حشره ماده پروانه چوبخوار پسته باکره حدود ۱۰۰۰ برابر برآورد می شود. بسیاری حتی نمی دانند نانوتکنولوژی چیست و کاربرد نانوتکنولوژی در مبارزه با آفات چگونه است؟! چه برسد به اینکه بتوانند فرمون تولید کنند. تولید فرمون در ایران و کاربردی کردن آنها و تولید فرمولاسیون مناسب برای هر آفت پروژه ای است که بنظرم تا حدود ۳۰ سال دیگر بدست ایرانیان نمی افتد! همانطور که قبلا اشاره شد با توجه به جمعیت فوق العاده بالای پروانه چوبخوار در پسته مبارزه فرمونی به صورت تنها چاره ساز نیست و باید از روش مبارزه فرمونی در پروژه ipm (مبارزه تلفیقی) در باغات پسته بهره جست و حداقل بهترین بازه زمانی را برای مبارزه شیمیایی با آفت پروانه چوبخوار را شناسایی کرد. نتیجتا در باغات خیلی آلوده و خرده مالکی استفاده از فرمون ها نمی تواند کنترل کنندگی مطلوبی داشته باشد و بهتر است تله های فرمونی صرفا برای مانیتورینگ برای تعیین زمان مناسب سم پاشی مورد استفاده باشد

 

منبع : mojamalizadeh.blogfa.com