۴۰ نکته کارشناسی تعیین خسارت درختان و باغات

کارشناس رسمی دادگستری که براي تعيين ميزان خسارت به محصولات کشاورزي ( باغ يا زراعت ) تعيين مي شود بايد  اطلاعات ذيل را  در خصوص محصول خسارت ديده  و مزرعه  يا باغ  مورد نظر داشته باشد و  يا حسب مورد از  محل ملک یا از سایر منابع  ،  اطلاعات مورد نياز را  کسب نمايد  و در برآورد خسارت از این اطلاعات استفاده نماید :

۱  –  شناخت کلي فيزيولوژي و مورفولوژي  گياه

۲  –  شيوه کاشت و داشت و برداشت محصول مورد نظر

۳  –  شيوه  انبارداري و نگهداري محصول مورد نظر

۴  –  وضعيت اقليمي و آب و هوائي منطقه و کسب آمار هواشناسي

۵  – نوع منبع آب و ميزان و کيفيت آب و بررسي در تناسب آب با محصول کاشته شده

۶  –  کيفيت خاک و  مواد غذائي آن و تناسب آن با محصول خسارت ديده

۷  – استعداد ملک براي توليد و بررسی در عملکردهاي حداکثر و ميانگين محصول در منطقه

۸  – زمان دقيق  و روش کشت

۹  – زمان دقيق   و  روش انجام هر يک از عمليات زراعي در دوران داشت  شامل  آبياري ،  خاک دادن ،  سمپاشي  ،  کود دادن  ،  وجين  ،  و  …..

۱۰  – نوع  و ميزان بذر  و سم  و  کود هاي مصرفي و محل تهيه آن

۱۱  – نمونه برداري های  لازم از گياه و کود و بذر و سم  مصرفی  و… حسب نياز

۱۲  –   بررسي ماشين آلات بکارگيري شده در  عمليات هاي فوق و  حسب مورد بازديد آنها

۱۳  –   زمان دقيق   و  نحوه برداشت  محصول

۱۴  – کيفيت حمل و نقل  از مزرعه به انبار

۱۵  –   کيفيت انبار  و  روش انبارداري و  کيفيت محل نگهداري محصول

۱۶  –   نحوه   انبارداري   در   مواردي که خسارت به محصول در انبار اتفاق افتاده باشد

۱۷  –  اطلاع از قيمت روز محصول بر مبناي عمده فروشي بازار   يا  قيمت روز خريد محصول توسط کارخانجات تبديلي  و   يا  قيمت روز محصول در سر  زمين  حسب مورد

۱۸  –  تعيين زمان دقيق بروز خسارت ( در خصوص حوادث طبيعي قهري )

۱۹  – کسب  اطلاعات لازم از هواشناسي در مورد حوادث قهري طبيعي مثل سيل يا تگرگ يا يخبندان يا تفت باد و…….

۲۰  – کسب  اطلاعات لازم  در مورد زمان و نحوه خسارت به محصول در مواردي که خسارت در اثر عوامل مديريتي يا  بر اثر مصرف نهاده هاي نامناسب  مثل بذر و کود و سم و ….. به مرور زمان اتفاق افتاده  و منجر به خسارت شده است .

۲۱  –  تعيين محدوده مکاني  و مساحي محل خسارت اعم از اينکه خسارت  در کل مزرعه  باشد يا در بخشي از مزرعه اتفاق افتاده باشد ، در هر صورت نياز به مساحي در هر دو مورد وجود دارد .

۲۲  –  معاينه کامل و پيمايش دقيق درکل سطح خسارت ديده و مشاهده  و بررسي  يکنواختي  يا غير يکنواختي و  چگونگی توزیع خسارت در باغ یا مزرعه خسارت دیده

۲۳  –  معاينه اجزاي گياه خسارت ديده و بررسي نحوه خسارت بر اندام گياهي محصول زراعی یا درخت

۲۴  – بررسي در مورد تعميم خسارت به کل و يا  بخشي  از مزرعه و  باغ  يا تعيين درصد خسارت به محصول

۲۵  –  بررسي در مورد چگونگي  بروز خسارت از اين نظر که آيا کل محصول از بين رفته يا بخشي از محصول ويا اينکه محصول خسارت ديده قابل ترميم و رشد مجدد هست يا نه

۲۶ –  دريافت نمونه بسته بندي هاي کود و سم و بذر مصرفي و فاکتورهاي  خريد آنها  حسب مورد

۲۷  –   سوال کردن از جزء  جزء  نحوه خسارت و سوابق موضوع از شخص خسارت ديده و يا طرف مقابل وي و شنيدن دقيق و ثبت اظهارات آنان

۲۸  –  سنجش نسبي صداقت گفتار اشخاص در مورد اطلاعاتي که به کارشناس ارائه ميدهند .

۲۹  –  کسب اطلاعاتي در مورد عرف محل  و شيوه هائي که معمولا عموم کشاورزان در خصوص روشهاي زراعي و باغي  محصول خسارت ديده به کار ميگيرند  و مقايسه با نحوه  عملياتي که در مزرعه  يا باغ خسارت ديده به کار رفته است .

۳۰  –  کسب اطلاعاتي در مورد سوابق تجربي و سنجش اطلاعات فني و مهارت شخص خسارت ديده

۳۱-  در صورت لزوم کسب اطلاعات و آمار  مورد نياز از مراکز خدمات کشاورزي منطقه و مشورت با کارشناسان  جهادکشاورزي در خصوص خسارت مورد نظر  و اينکه آيا خسارت مذکور  در سطح منطقه عموميت داشته و يا منحصر به مزرعه مورد اختلاف  بوده است .

۳۲  –   در صورتي که تخمين خسارت به صورت چشمي و مشاهده اي انجام مي شود اين تخمين بايد بر اساس پيمايش  و مشاهده کل سطوح خسارت ديده باشد .

۳۳  –  در صورتي که تخمين خسارت بر اساس نمونه گيري تصادفي از مزرعه انجام شود تعداد  نمونه  ها   و  مکانهائي  که   از  آنها  نمونه  گيري  مي شود  بايد نمايانگر وضعيت ميانگين  خسارت در کل مزرعه باشد

۳۴ –  روش نمونه گيري و نتايج نمونه ها  در گزارش درج گردد .

۳۵  –  اگر خسارت در مراحل اوليه رشد محصول و يا بعد از بذرکاري اتفاق افتاده  باشد و کشاورز فرصت آماده سازي مجدد  زمين براي کشت محصول يا محصول ديگري در همان زمين را داشته باشد ، در اينصورت هزينه عمليات و نيروي انساني که تا همان زمان ( روز وقوع خسارت ) انجام داده  به عنوان مبلغ خسارت وارده تعيين ميگردد .

۳۶  –  اگر خسارت در حين دوران داشت محصول باشد و در زماني اتفاق افتاده  باشد که زمان مفيد براي کشت مجدد در منطقه سپري شده است ، در اينصورت بايد  با معاينه مزرعه برآوردي از عملکرد مورد انتظار در آن مزرعه به دست آید  و  نيز  قيمت روز محصول در عمده فروشي بازار  را به دست آورده و با ضرب آنها در يکديگر  خسارت ناخالص تعيين گردد  .  برای تعیین خسارت خالص پس از کسر هزينه هاي آن دسته از  عملياتي که بايد تا پايان انجام ميشد ولي به علت وقوع خسارت ناچارا  انجام نشده   ، ميزان خسارت خالص به دست مي آيد .

۳۷  –   در محل مزرعه ميزان ريالي خسارت را  به کسي اعلام نکنيد  چون ممکن است در بررسي هاي بعدي به اطلاعاتي دست پيدا کنيد که در  کم و زياد شدن ميزان خسارت تاثير گذار باشند .

۳۸  – مشخص شود که مزرعه مورد اختلاف تحت پوشش بيمه محصولات از طريق بانک کشاورزي هست يا نه  ، در صورت تحت پوشش بودن  موضوع در نظر گرفته شود .

۳۹  –  در  بررسي خسارت  حسب مورد  بايد به عواملي مثل  پستي و بلندي زمين مزرعه  ،  ميزان مواد آلي و شوري  يا قليائي بودن خاک و آب  و  عناصر موجود در خاک  و نيازهاي گياه توجه نمود و در صورت لزوم آزمايش خاک و آب انجام شود .

۴۰  –  در مورد محصولات چندساله مثل يونجه و زعفران تعداد سالهاي مفيد باقيمانده از عمر مزرعه ملاک محاسبه خسارت است .

وغیره