محلول پاشی پاييزه درختان سيب :

هدف : تقويت اندام هاي باردهي گل براي افزايش ميزان گرده افشاني و تبديل حداكثر گل به ميوه.

ازت N بصورت اوره ۴۶% نيم كيلوگرم

روي Zn بصورت سولفات روي ۳۴% نيم كيلوگرم

بر B بصورت اسيد بوريك ۱۷% نيم كيلوگرم

در ۱۰۰ ليتر آب بصورت محلول پاشي

توضيح : اخيرا” برخي از توليدكنندگان محلولي آماده از تركيب سه عنصر فوق بنام كود فروت ست بصورت مايع و پودري با دز هاي ۲ تا ۳ در هزار به بازار عرضه كرده اند كه ميتواند مورد استفاده قرار گيرد. چون اكثر آزمايشات در ايران و مراكز علمي بصورت بالا انجام يافته و مقرون به صرفه است لذا توصيه بر اين مبنا ميباشد.

زمان محلول پاشي : نوبت اول در پاييز بعد از برداشت ميوه

نوبت دوم در بهار قبل از تورم جوانه

توضيحات خيلي مهم :

۱- زمان محلول پاشي بايستي يك ماه بعد از برداشت ميوه ( در آذربايجان از اواخر مهرماه ) و تا قبل از ريزش برگها ( با حفظ سبزينگي برگها ) صورت گيرد چرا كه در استفاده از روي بصورت سولفات روي در اكثر گونه هاي سيب زردي و نكروز برگها دو روز بعد از محلول پاشي اتفاق ميافتد و اين مسئله براي مقاومت از سرما در زمستان بر اندام گلدهي تاثير منفي ميگذارد.

۲ – براي حصول نتيجه مطلوب باغ دو سه روز قبل از محلول پاشي آبياري شود.

۳ – بهتر است محلول پاشي براي جذب بهترعناصر در هنگام عصر صورت گيرد.

۴ – لازم است هيچ نوع سمي با محلول فوق مخلوط نشود.

مزايا و دلايل محلول پاشي :

محلول پاشی بعد از برداشت با فرمول فوق الذکر مقاومت جوانه های گل را نسبت به سرمای زمستانه و بهاره افزایش میدهد. عناصر غذائی که همراه با محلول پاشی بعد از برداشت جذب سرشاخه ها و جوانه های گل میشوند غلظت این عناصر را در درخت بالا میبرند. هر چه میزان عناصر غذائی جوانه ها و سرشاخه ها بالاتر باشد مقاومت آنها نسبت به سرما افزایش مییابد.

علاوه بر مزایای فوق محلول پاشی بعد از برداشت در تغذیه اول فصل رشد درخت موثر است.

در اول فصل رشد بخش هوایی درخت شامل برگها و بعدا” جوانه هاي گل فعالیت خود را با رشد سریع آغاز میکنند. این در حالی است که ریشه های فعال هنوز به اندازه کافی شروع به رشد و نمو و جذب عناصر غذایی از خاک نکرده اند. عناصر غذایی مورد نیاز در این مرجله کلیدی از ذخیره خود درخت که در فصل رشد قبل جمع آوری کرده است تامین میشود. پس بنابراین بهترین زمان برای بالابردن ذخیره غذایی درخت مرحله بعد از برداشت است که قسمت اعظم عناصر غذایی جذب شده از ریشه و محلول پاشی در جوانه ها و شاخه ها ذخیره میشود. جوانه های گل در مرحله تورم قبل از باز شدن نیاز مبرمی به عنصر بر دارند.

مطالعات نشان میدهد که در مرحله تورم جوانه ها عنصر بر از سایر اندام های درخت به سمت جوانه ها مهاجرت میکنند و غلظت عنصر بر در این مرحله در جوانه ها چندین برابر حد معمول میباشد. بنابراین توصیه میشود علاوه بر محلولپاشی پس از برداشت در مرحله تورم جوانه ها اواخر اسفندماه و يا اوايل بهار محلولپاشی درختان سيب قبل از تورم جوانه ها با همان فرمول تکرار شود.

http://gh-akbarzadeh.blogfa.com

نماتد مولد غده ریشه پسته

   ّپسته یکی از مهمترین محصولات وارقام صادراتی کشور می باشد که با رعایت شرایط بهداشتی باغات می تواند تاثیر عمده ای در افزایش کیفیت ومیزان تولید محصول وهم در سالم سازی باغات به منظور کاهش خسارت آفات نقش مؤثری داشته باشد.

پسته یکی ازگیاهان حساس به گونه های مختلف نماتد مولد غده(     p (meloidogynesp می باشد .

بافت سبک(شنی) تانیمه سبک خاک باغات پسته فعالیت نماتد را سرعت می بخشد.

نماتد با تغذیه از محتویات ریشه و ایجاد زخم وغده باعث خسارت به گیاه می شوند. نماتدها در خاکهای سبک در

عمق ۱۰-۵۰ سانتی متری فعالیت دارند.

علایم خسارت نماتد مولد غده در ریشه پسته:

۱- توقف رشد درختان پسته.

۲- ضعف وبی حالی کلی درخت.

۳- زردی حاشیه برگها.

۴- قاشقی شدن و ریزش برگهای سرشاخه های درخت .

۵- خشک وبی برگ شدن سر شاخه های درخت.

۶- گره گره وغده ای شدن ریشه درخت همراه با پوسید گی ریشه.

۷- دیر سبز شدن درخت در اوایل فصل بهار نسبت به سایر درختان پسته در باغ.

بیشترین خسارت نماتدهای پسته در باغات جوان با بافت ماسه ای وشنی مشاهده می شود.

راههای شیوع وانتقال نماتد درباغات:

نماتد توسط نهال های منتقل شده از خزانه آلوده به نماتد وجابجایی خاک آلوده وگل ولای چسبیده به لاستیک تراکتور وگاوآهن وکولتیواتور و ادوات کشاورزی و باغبانی از نقطه ای به نقطه دیگر منتقل می شود.

راههای کنترل و مبارزه با نماتد مولد غده:

الف- استفاده از ارقام محلی مقاوم.

ب- افزایش عمق ریشه درخاک: اگر در سالهای اولیه رشد شرایط رشد ریشه درزمین فراهم باشد به نحوی که از منطقه فعالیت نماتد(۱۰تا۵۰ سانتیمتر)ریشه نفوذ نماید میزان تحمل گیاه افزایش می یابد و باعث نجات گیاه می شود.

ج- استفاده از چالکود :در خاکهای فقیر استفاده از چالکود و استفاده از کودهای پتاسه کمک مؤثری به استقامت گیاه در مقابل نماتد می نماید همچنین هجوم ریشه ها به منطقه چالکود با عث گسترش ریشه زایی و مقاومت گیاه به نماتد می شود.

د- استفاده از سموم نماتد کش : در مواقع بحرانی و افزایش جمعیت نماتد می توان با نظر کارشناسان حفظ نباتات از سم نماتد کش راگبی به نسبت ۳۰تا ۵۰ گرم در سایه انداز هردرخت استفاده کرد زمان استفاده از سم نماتد کش راگبی در دو نوبت شهریورماه و اسفند ماه می باشد .

ه- انجام عملیات هرس: با هجوم زیاد نماتد به ریشه گیاه جهت نجات گیاه از خشک شدن انجام هرس شدید وحفظ تعادل ریشه و اندام هوایی کمک مؤثری در زنده نگهداشن گیاه و مقاومت نسبت به نماتد می نماید.

و-رعایت اصول بهداشتی: شستشوی وسایل وادوات کشاورزی پس از پایان کار در زمین وباغات آلوده از گسترش نماتد به سایر باغات جلوگیری می نماید.

 

ز- استفاده از خاک رس: اگر خاک زمین زراعی یا باغ شما شنی وآلوده به نماتد می باشد . قبل از هر اقدامی در جهت احداث باغ خاک را با رس ترکیب نموده یا با آب گل آلود(رس دار) آبیاری نمایید چرا که نماتد در خاکهای رسی قادر به فعالیت و جابجایی نمی باشد.

در پایان با توجه به گسترش نماتد ها به درختان در باغات شهرستان فردوس توصیه می گردد کلیه باغداران نسبت به پیشگیری وتقویت درختان خود اقدام نمایند.

ریشه آلوده به نماتد

            تدخین خاک :
برای استفاده از متام سدیم خاک باید مرطوب باشد ( برعکس متیل بروماید ) به همین دلیل، برای بدست آوردن نتیجه مناسب، خاک را از آب اشباع کنید ( نه غرقاب ) . در ضمن به آبی که در طول مبارزه به زمین می دهید حتمآ مقداری متام سدیم اضافه کنید، طوری که غلظت سم در تمام آّب آبیاری یکنواخت باشد.
بعد از کاربرد سم در خاکهایی که بافت سبک دارند، به آسانی زهکشی می شوند و گرم هستند، به مدت ۲۱ – ۱۴ روز از کشت خودداری کنید. وقتی خاک سرد است و بافت ریزی دارد یا مقدار آلودگی در آن بالا است، ۶۰ – ۳۰ روز از کشت کردن خودداری کنید.این روش ( استفاده از متام سدیم در آب آبیاری ) به ندرت  اعماق بیش از یک متر را ضدعفونی می کند. این ماده کمتر از متیل بروماید که تحت شرایط خشک به کار می رود موثر است اما  در نقاطی که خاک بیش از اندازه برای استفاده از متیل بروماید مرطوب است ،می توان از متام سدیم استفاده کرد.
برای ضد عفونی خاک باید زمین را به عمق ۲۰ – ۱۵ سانتیمتر شخم زد و تسطیح نمود و سپس سم را به نسبت ۶ – ۵ درصد با آب مخلوط کرد . ۱۵۰ لیتر از این محلول برای سمپاشی ۱۰۰ متر مربع کافی است. بعد از آن زمین را باید آبیاری کرد تا رطوبت به عمق ۱۵ سانتیمتری برسد.
از متام سدیم ( واپام ) همیشه قبل از کشت استفاده می کنیم و این سم در زمانی که گیاه در مزرعه وجود دارد یا در زمین های مجاور قطعات کشت شده یا باغها قابل استفاده نیست.در ضمن  متام سدیم در خاکهایی که حرارتی کمتر از ۱۵ درجه دارند، تبخیر نمی شود و ضدعفونی بی فایده خواهد بود.
اگر بخواهیم محل درخت آلوده را ضدعفونی کنیم، درخت آلوده و تمام بقایای آن را خارج می کنیم . حفره ای به قطر ۳ متر در محل حفر کرده و با ۵/۰ لیتر متام سدیم ( که دارای ۳۱ درصد سم خالص است ) حفره را ضدعفونی کرده محل را آبیاری می نماییم.

معرفی گل ختمی

گل ختمی

۱۳۴۸۴۸۲۱۵۶
• فارسی اصیل :ندارد
• فارسی رایج: ختمی پر پر (دائمی)
• نام انگلیسی:Holly Hock
• نام علمی: (Alcea rosea (Althaea rosea
• از خانواده: Malvaceae (پنیرکیان)
• خاستگاه: چین

در تیره Malvaceae(پنیرک سانان) چندین نوع ختمی وجود دارد که جنس Alceaبه عنوان گـیاه باغچه ای می باشد و جنس Hibiscusبه صورت درختچه در باغچه و یا به عنوان گیاه درون خانه ای در گلدان کشت می شود. توضیحات زیر مربوط به جنس Alceaاست.
مبدأ ختمی چین است. گیاهی دائمی است ولی مانند گیاهان دو ساله کشت و کار می شود. رقم های پاکوتاه و پابلند داشته که ارتفاع انواع ابلند آن گاهی به ۲ متر یا بیشتر می رسد. گل ها به صورت خوشه ای در انتهای ساقه تشکیل می شود. دارای رقم های کم پر و پر پر است. از نظر رنگ گل دارای رقم های قرمز، صورتی، زرد و سفید و بنفش تیره مایل به سیاه است.

نیازها

برای ایجاد گل های درشت، خاک حاصلخیز با زه کشی مناسب نیاز دارد ولی خاک های بسیار ضعیف و سنگـریزه دار را هم تحمل می کند. رقم هایی که زیـاد مرتفع می شوند گـاهی نیاز به قیم دارند و نباید در محل های بادخیز کشت شوند.

گلدهی

با کاشت بذر آن در پائیز، در بهار سال بعد گل داده و گلدهی آن از اواخر اردیبهشت تا اواسط پائیز ادامه دارد.

افزایش

با بذر، قلمه و تقسیم ریشه قابل افزایش است. بذر آن درشت بوده و به راحتی می تواند به صورت مستقیم کشت شود. اگر نشاء آن تهیه شود، در مرحله ۴ برگی منتقل می شود. بذر در اواخر بهار کشت شده و در پائیز یا بهار سـال بعد به محل اصلی منتقل می شـود که انتقال در پائیز بهتر است. قلمه شاخسـاره جوان به طول ۷٫۵ –۱۰ سانتی متر در بستر شنی، می تواند ریشه دار شود.
۹۲۹ac1
گل ختمی

 

منبع : باغ شیشه ای

معرفی گل داوودی

داوودی

منبع : باغ شیشه ای

۱۳۶۲۲۱۰۵۸۶
• فارسی اصیل :داوودی
• فارسی رایج: داوودی
• نام انگلیسی:Chrysanthemum
• نام علمی: (Dendranthema x grandiflorum (Chrysanthemum indicum
• از خانواده: Asteraceae
• خاستگاه: شرق آسیا خصوصا چین

گیاه ملی ژاپن و زادگاه اصلی آن آسیا و به احتمال زیاد چین و ژاپن است. مهمترین گل بریدنی در دنیا بوده و دارای بیش از ۲۰۰ گونه است که در بین آن ها گونه ها و رقم های یک سـاله علفی، چندساله و درختچه های کوچک و بوته ای وجود دارد. در سال های اخیر کاشت و نگهداری ان در گلدان بخصوص انواع پاکوتاه ان در اپارتمان ها معمول شده است،بعد از میخک از مهمترین و اقتصادی ترین گل های تجارتی و است و علت ان طول عمر زیاد گل بریده ان در گلدان است،از مزایای دیگر این گیاه زینتی قابلیت تولید و گل دهی در تمام طول سال است که با کوتاه و بلند کردن طول روز در گلخانه گیاه را وادار به گل دهی میکند،گلها با رنگ های متنوع به صورت کم پر و پرپر در واریته های مختلف به ظهور میرسند هر گیاه به وسیله دستک هایی در سطح زمین گسترش می یابد و تولید تعداد زیادی ساقه ایستاده می کند که در صورت لزوم باید قطع و هرس شوند. هر ساقه می تواند تعداد زیادی شاخه های فرعی داشته باشد. برگ های آن ممکن است صاف یا دندانه دار باشد که به صورت متناوب روی ساقه قرار دارند. گاهی سـاقه و برگ های آن کمی چسبناک است. بـر اثر مالش و خراش دادن بـرگ ها، بـوی خوبی از آن متصـاعد می شود.
چون این گل جزء تیره کلاپرک سانان می باشد، هر گل آذین منفرد دارای دو نوع گل (گلچه) است. گل هایی که در سمت بیرونی طبق واقه شده اند گل های ماده و گل هایی که در وسط قرار دارند دو جنسی و معمولا بارور هستند. گلبرگ ها در تام رنگ ها به جز آبی دیده می شوند. گـیاهی است روزکوتاه ولـی بـرخی رقم ها بی تفاوت هستند.

طبقه بندی داودی

به طور کلی داودی دارای دو گروه یا فرم است:

فرم استاندارد: در این گروه گل ها درشت و به صورت تک گل می باشد و برای گل بریده مناسب است.
spray
داوودی
خوشه ای (Spray): بوته آن متراکم و دارای گل های ریز و به صورت مجتمع می باشد.
aas
داوودی

بر اساس شکل و فرم گل آذین، برخی از شکل های مرسوم گل آذین به صورت تجاری پرورش داده می شوند به صورت زیر طبقه بندی می شوند:

۱٫گل آذین کم پر (Single): شبیه آفتاب گردان و متشکل از ۵ ردیف گلچه های شعاعی پهن است که در اطراف صفحه مرکزی زرد رنگ با مرکز سبز قرار دارند.
chrysanthemum
داوودی کم پر
۲٫گل آذین آنمونی (Anemone centred): به نوع کم پر شباهت دارد و تفاوت آن در گلچه های میانی است که کشیده و لوله ای است و حالت برجسته و بالشتک مانند دارد. گلچه های لوله ای (مرکزی) آن می تواند هم رنگ یا دارای رنگی متفاوت ازگلچه های کناری باشد.

داوودی آنمونی
۳٫گل آذین منگوله ای (Pompon): به طور کامل پر پر بوده و حالتی کروی و توپی شکل داشته که به دلیل گل های کناری کوتاه و یکنواخت آن می باشد. شکل آن از قرینه ای کامل برخوردار بوده و مرکز گل دیده نمی شوند.این گل آذین در سه اندازه قابل رؤیت است.
ea12a600
داوودی منگوله ای
تکمه های کوچک که قطر آن cm4 یا قدری کمتر است.
متوسط که قطر آن cm4 – ۶ است.
بزرگ که قطر آن cm6 – ۱۰ است.
Chrysanthemum-Green-Button-PomPon
۴٫گل آذین تزئینی (Decorative): شبیه نوع منگوله ای است چون در اساس از گل های شعاعی تشکیل شده است ولی ردیف های بیرونی طویل تر از گل های میانی هستند و شکلی مسطح و غیر متقارن به گل می دهند. این گل ها در اندازه های متوسط و بزرگ دیده می شوند.
۴۸۳۱b6
داوودی
۵٫نوع گل درشت: در این مورد قطر گل ها حتی بیشتر از ۱۰ سانتی متر بوده و به اشـکال گوناگـون طبقه بندی می شوند. گل های مرکزی در اغلب فرم ها چندان واضح نیست. اشکال مختلف آن شامل موارد زیر است:

Incurved: گل ها کاملا پر پر و کروی شکل می باشند و گل های کناری هم اندازه گل های مرکزی هستند و به سمت بالا و داخل خم می شوند.
bc3aee

داوودی گل درشت
Fully Reflexed: گل ها کاملا پر پر و کروی شکل بوده، گلچه های شعاعی از تاج هر گل باز شده و به سمت پایین و داخل خم شده و با ساقه تماس می یابند.
۰۵cropt
داوودی گل درشت
Reflexed: گل ها کاملا پر پر و کروی و شبیه نوع Fully Reflexed است ولی تراکم آن کمتر بوده و به شکل چتر است.
mum_reflex_paint_box_59421

داوودی گل درشت
Intermediate: گل ها کاملا پر پر و کروی و گلچه های شعاعی به سمت بالا خم شده اند ولی بعضی از گلچه های پایین تر برگشته اند.
mum_intermediate_incurve_hagoromo_5467
داوودی گل درشت

گل های شعاعی لوله ای: خود به چهار فرم دیده می شود:

عنکبوتی (Spider-Form): گل ها پر پر و گلچه های شعاعی لوله ای و در ردیف های خارجی بلندتر از گل های وسط طبق و کم و بیش آویزان می باشند و گلچه های داخلی به سمت بالا هستند. انتهای گلچه ها خمیده و قلاب مانند است.
chrysanthemum_spider
داوودی عنکبوتی
فوجی (Fuji): شبیه نوع عنکبوتی است ولی گلچه های شعاعی ممکن است کوتاهتر، آویختگی آن ها کمتر و فاقد قلاب در انتهای خود باشند.
flowers-and-deer-2-007
داوودی فوجی
پر مانند (Quill-shaped): گل ها پر پر و گلچه های شعاعی لوله ای باریک است. گلچه های شعاعی خارجی کم و بیش آویزان و انواع داخلی به سمت بالا خمیده هستند.
Chrysanthemum-Colors
داوودی گل درشت
قاشقی (Spoon-shaped): به نوع پر مانند شباهت دارند جز اینکه قسمت انتهایی گلچه های لوله ای باز شده و حالت قاشقی شکل پیدا کرده اند.

داوودی قاشقی

p-mum-centerpiece-peach2-pt
۶٫متفرقه: انواع جدید مانند گلچه های شعاعی یا جقه ای یا مویی و پر مانند را شامل می شوند.

گلدهی

اغلب داودی ها پائیزه و زمستانه بوده و در روزهای کوتاه گل می دهند اما برخی داودی ها تابستانه بوده و تا زمان گلدهی در شرایط روز بلند رشد می کنند. این دسته را بی تفاوت به طول روز نامیده اند. به طور کلی از نظر زمان گلدهی به سه دسته، زودگل (Early bloomers)، برخی متوسط (Mid season bloomers) و برخی دیرگل (Late bloomers) تقسیم می شوند. داودی های روزکوتاه زمانی که طول شب بلندتر از حدود ۹٫۵ ساعت (جهت اطمینان ۱۲ – ۱۵ ساعت تاریکی ایجاد می کنند) باشد، گل می دهند. بهتر است از ۸ بعدازظهر تا ۸ صبح تاریکی ایجاد شود چون، در ساععات دیگر دما بالا می رود که نامطلوب است. در رقم های مختلف بین ۶ تا ۱۵ هفته روزکوتاه می خواهند تا گل ها باز شوند. نور فرو سرخ (مادون قرمز) (۷۲۰۰ – ۸۰۰۰ آنگستروم) مانند روزکوتاه و نور سرخ (قرمز) (۵۸۰۰ – ۷۲۰۰ آنگستروم) مانند روزبلند عمل می کنند که می توان در تنظیم گلدهی از آن ها استفاده کرد.
لازم به یادآوری است که گیاه داودی دارای دوره نونهالی است. چون قلمه هایی که از پایه های مسن گرفته می شود، زودتر ازقلمه های گرفته شده از پایه های جوانتر به گل می روند که به احتمال مربوط به سن فیزیولوژیکی مریستم است. البته اگر گیاهان پایه در شرایط روز بلند قرار گیرند در نهایت یک ساختار زایشی انتهایی به نام جوانه تاجی (Crown bud) تشکیل می دهند که به ندرت به مرحله شکوفایی می رسد. به همین دلیل افزایشگران باید گیاهان پایه خود را بسته به نوع رقم تا بیش از ۴ بار درسال وادار به رشد جدید کنند.
۴
جوانه تاجی
پس از تشکیل جوانه گل و ظهور رنگ گلبرگ ها، تاریک کردن مصنوعی باید متوقف شود. در شرایط عادی در تابستان رشد رویشی و در زمستان رشد زایشی دارد.برای جلوگیری از به گل رفتن در زمستان از لامپ های تنگستن جهت شب شکنی استفاده می شود. این کار حداکثر به مدت ۳ هفته باید انجام شود.
جوانه گل در روزهای کوتاه در ماه های مرداد و شهریور تشکیل می شوند و از آنجا که در این ماه ها دما حدود °C15 است برای تشکیل جوانه گل مناسب است. پس از تشکیل جوانه های گل، دمای حدود °C12 برای رشد این جوانه ها مناسب است. بنابراین، در گلخانه هایی که مجهز به وسایل تنظیم نور و دما باشد می توان در تمام فصول گل تولید کرد.

داودی ها از نظر زمان گلدهی سه دسته اند:

پیش رس ← از مرداد تا اواسط مهر گل می دهد.
میان رس ← اواسط مهر تا اواسط آبان.
دیر رس ← پس از اواسط آبان.

نیازها

دما: در دوران رشد رویشی دمای مناسب در روز °C18 – ۲۳ و در شب °C16 – ۱۸ است ولی این دما در طی دوران گلدهی به °C13 – ۱۶ در روز و °C10 – ۱۳ در شب کاهش می یابد.
به طور کلی براساس نیاز آب و هوایی، گل های داودی به ددو دسته تقسیم می شوند:
آن هایی که شرایط آب و هوایی باغچه را تحمل می کنند. این گیاهان متحمل به سرما و یخبندان در پائیز و زمستان هستند و در زمستان غنچه و گل به خوبی رشد می کند.
آن هاییکه ویژه کشت و پرورش در گلخانه هستندو این دسته فقط برای تولید گل بریدنی پرورش داده می شوند. ممکن است از آن ها به عنوان گـل گـلدانی هم استفـاده شود. با کـنترل دمـا و طـول روز می توانند در تمام طول زمستان گلدهی داشته باشند.

براساس نیاز دمایی برای گلدهی داودی ها به سه گروه تقسیم می شوند:

رقم های دما مثبت (Thermo positive): ارقام مربوط به این گروه حداقل دمای ۱۶ درجه سانتی گراد برای گلدهی نیاز داشته و در دمای ۲۷ درجه سانتی گراد گلدهی آن ها تسریع می شود.
رقم های دما منفی (Thermo negative): در این ارقام آغازش جوانه در دمای بین ۱۰ تا ۲۷ درجه سانتی گراد اتفاق می افتد اما دماهای بالا باعث تأخیر در تشکیل جوانه گل می شود.
رقم های حد واسط (دما خنثی) (Thermozero): ارقامی هستند که در دمای بین ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتی گراد گل می دهند اما اغلب در دمای شبانه ۶/۱۵ درجه می توانند گل بدهند.
به منظور حفاظت گل داودی از سرما و یخبندان، استفاده از خاک پوش توصیه شده است. بوته ها نبایستی در معرض بادهای سرد زمستان قرار بگیرند.
نور: داودی در شرایط نور شدید رشد خوبی دارد و در طول تابستان گلخانه های داودی باید سایه مختصری داشته باشد ولی دیگر فصول دیگر نیاز به سایه اندازی نیست. در زمستان که شدت نور کاهش می یابد رشد داودی متوقف می شود. به طور کلی، داودی به نور کامل احتیاج دارد ولی در اواسط روز از نور مستقیم بیزار است. اگر نور کافی نباشد تعداد زیادی از غنچه ها باز نمی شوند.
آبیاری و رطوبت: خاک همیشه باید مرطوب نگهداشته شود. ولی نباید حالت غرقاب ایجاد شود. هفته ای یک بار از طریق غبار پاشی رطوبت هوا را می توان تنظیم کرد، اما رطـوبت نسبی خیلـی زیاد باعث زردی برگ ها می شود.
خاک: خاک مناسب داودی مخلوطی از خاک لوم و شن (خاک سبک) و بهترین pH برای آن ۵٫۵-۶٫۵ است. در خاک های قلیایی معمولا زردی انتهایی شاخه ها و برگ ها مشاهده می شود که به احتمال ناشی از کاهش جذب آهن است. EC محلول خاک نباید از ۲٫۵ میلی موس بر سانتی متر بیشتر باشد. گندزدایی خاک برای جلوگیری از بیماری های آوندی مانند ورتیسلیوم توصیه می شود. این گیاه نسبت به افزایش آمونیاک درخاک به شدت حساسیت نشان می دهد.
کوددهی: داودی به قادیر زیاد نیتروژن و پتاسیم نیاز دارد. تأمین مقادیر زیاد نیتروژن در طی هفت هفته اول رشد، بسیار حیاتی است. اگر گیاه طی این مدت دچار کمبودی گردد، حتی تأمین بعدی نیتروژن نیز نمی تواند کیفیت از دست رفته گل را جبران کند. کمبود نیتروژن به طور کلی باعث کوتاهی بوته و کوچکی برگ و کم رنگ شدن آن می شود و رنگ برگ ها سبـز روشن بوده و برگ های پایینی بـه تدریج زرد و قهوه ای شـده و می ریزند.
کمبود پتاسیم باعث زرد شدن کناره برگ های پایینی می شود که با ادامه کمبود، اطرافبرگ های قهوه ای شده و زردی به طرف داخل برگ پیشروی می کند و برگ ها کوچک و ساقه ها ضعیف می شوند. زردی برگ ها و از بین رفتن کلروفیل، به دلیل کمبود آهن نیز رخ می دهد.
یک ماه پس از انتقال نشاء باید با کود های مایعحاوی ۵ گرم نیترات آمونیوم همراه با ۵ گرم نیترات پتاسیم در ۱۰ لیترآب دو بار به فاصله ۱۵ روز کوددهی شود. از سوی دیگر یک فصل خشک و آفتابی ممکن است باعث توقف رشد شود که می تواند با کاربرد کودهای نیتروژنه بهبود یابد. با گذشت زمان نیاز گیاه به پتاسیم و فسفربیشت از نیتروژن می شود. وقتی جوانه ها شروع به سفت شدن کردند، تغذیه باید کاهش یابد وگرنه باعث واژگون شدن جوانه می شود.

افزایش

داودی با قلمه، تقسیم بوته و بذر زیاد می شود. روش مرسوم و متداول افزیاش با قلمه است.
قلمه: به وسیله قلمه انتهایی به راحتی زیاد می شود. قلمه از ساقه های جوان به طول cm5 – ۸ تهیه می شود و در ماسه مرطوب کشت می شود. چون قلمه های بخش های میانی پایه مادری به علت عدم دریافت نور کافی ضعیف هستند. قلمه ها به طور معمول از شاخه های اطراف و جانبی پایه مادری انتخاب می شوند. بهتراست گلخانه ای که برای افزایش داودی انتخاب می شود دما، رطوبت و طول روز آن قابل تنظیم باشد. پس از کاشت قلمه ها، آن ها را در شرایط روز بلند قرار می دهند تا بوته های حاصل به حد کافی رشد نموده و تولید ساقه های طویل نمایند. سپس به شرایط روز کوتاه منتقل می شود تا گلدهی در آن ها تحریک شود.
زمان قلمه گیری در بهار می باشد. بهتر است دمای بستر کاشت قلمه ۱۸ – ۲۱ درجه سانتی گراد و دمای هوا ۱۵ – ۱۸ درجه سانتی گراد باشد. پس از ۱۰ تا ۲۰ روز قلمه ها ریشه دار می شوند. حدود ۳ ماه از زمان کاشت قلمه ها، گلدهی شروع می شود. جهت تولید قلمه، پایه های مادری را در دمای حدود ۲۰ درجه سانتی گراد و در شرایط روز بلند پرورش می دهند.
وجود سدیم و منیزیوم در محیط کشت از ریشه دهی قلمه ها جلوگیری می کند، ولی مقداری کلسیم در محیط کشت قلمه برای ریشه دهی آن ها ضروری است. بنابراین، افزودن آهک یا سنگ آهک به محیط کشت سودمند است، چون این عمل باعث افزایش کلسیم و کاهش تنش سدیم و منیزیوم می شود.
تقسیم بوته: گـیاه داودی دستک هایی تولید کرده که به یک توده چند سـاقه ای منجر می شود و با آن می توان گیاه را زیاد کرد. معمولا در اوایل پائیز یا اوایـل بهـار انجـام می شود. در مناطقی که بهـار دیـر گرم می شود ممکن است این عمل تا اواخر بهار به تعویق افتد. معمولا اوایل بهار به اوایل پائیز ترجیح داده می شود. تقسیم بوته به دو صورت انجام می شود. یا اینکه گیاهچه های کوچک را که دارای ریشه کافی هستند جدا کرده و می کارند و توده پیر را دور می اندازند و یا اینکه کل گیاه را همراه توده پیر تقسیم کرده و می کارند.
بذر: از آنجا که داودی یک گیاه آلوگام(دگرگشن) بوده و هتروزیگوسیتی بالا دارد، افزایش با بذر فقط برای بهنژادی بکار می رود.

سرزنی(Pinching یا Pincement)

بطور کلی سه نوع سرزنی در داودی انجام می شود که به شرح زیر است:

سرزنی خفیف(نرم) (Soft pinching): این عمل برای کاهش ارتفاع گیاه و از طریق حذف انتهای انشعابات انجام می شود و شاخساره با ۲ – ۳ برگ باز شده، در مرحله اولیه حفظ می شود.
سرزنی شدید (Hard pinching): در گیاهان گلدانی انجام می شود و در آن بخش طویل تری از گیاه حذف می شود تا گیاه به صورت متراکم درآید.
سرزنی دوره ای (Rill out Pinching): این عمل تنها در گیاهان کوتاه انجام می شود. عموما دو مرحله سرزنی نیاز است که مرحله اول ۴ هفته بعد از کاشت و مرحله دوم ۷ هفته بعداز کاشت انجام می شود. در داودی های اسپری، سرزنی مرتب برای تولید تعداد زیاد گل روی ساقه انجام می شود. زمان انجام این کار بر حسب نوع رقم متفاوت است و به طور کلی زمانی است که گیاه به اندازه کافی رشد کرده و ارتفاع بوته ها cm15 – ۲۰ باشد. بر اساس توصیه ها بهتر است ۱۰۰ روز پیش از تولید غنچه توسط گیاه، این کار انجام شود. اگر این عمل به موقع انجام شود حدود ۱۰ برگ در پایین قسمت قطع شده باقی می ماند.

جوانه گیری (Disbudding)

این عمل برای کنترل تعداد و اندازه گل انجام می شود و به طور معمول در ارقام گل درشت و زینتی انجام می شود. در ارقام استاندارد، تمام جوانه های جانبی حذف و تنها جوانه انتهایی حفظ می شود. در ارقام خوشه ای، زمانی که جوانه ها رنگ گرفتند جوانه انتهایی حذف می شود که باعث می شود تمام جوانه های جانبی همزمان باز شوند اما اگر این کار انجام نشود جوانه انتهایی زودتر باز می شود.

شاخه زدایی (Dis-Shooting)
عملی است که در آن به منظور بهبود اندازه و شکل گل، تعداد شاخه کاهش می یابد. به عنوان مثال برای بدست آوردن ۳ گل در گیاه، به سه شاخساره جانبی قوی اجازه رشد داده می شود و بقیه در مراحل اول رشد حذف می شوند.
پاجوش زدایی (Desuckering)
در طول مرحله رشد رویشی، گیاه به سمت بالا رشد کرده و پاجوش های جدید در قاعده گیاه تولید می شود که باید مرتب حذف شوند وگرنه نیروی گیاه گرفته شده و ضعیف می شود.

کنترل رشد

افزایش طول ساقه: جیبرلین و نمک پتاسیم آن (جیبرلات پتاسیم) باعث افزایش طول ساقه می شود. روزهای بلند نیز باعث این کار می گردد.
کاهش طول دمگل داودی استاندارد: به منظور کاهش طول دمگل داودی استاندارد، تنظیم کننده B9(اسید سوکسینیک ۲ و ۲ دی متیل هیدرازید یا SADH یا آلار) استفاده می شود. B9 باید دو هفته پس از جوانه انتهایی و با غلظت ۰٫۲۵ درصد به کار رود. سایکوسل و فسفون و نیز روزهای کوتاه نیز باعث کاهش ارتفاع داودی می شوند.
افزایش طول دمگل در داودی منگوله ای: کاربرد اسید جیبرلیک با غلظت ۲۰ میلی گرم در لیتر در ۴ هفته پس از شروع روز کوتاه، می تواند کوتاهی دمگل داودی را برطرف کند. غلظت بیشتر باعث تضعیف گیاه می شود.
توقف گلدهی: اتفن با غلظت ۳ تا ۴ میلی گرم در لیتر می تواند پیدایش گل را در روزهای کوتاه متوقف کند.

برخی مشکلات پرورش داودی

ساقه ها دراز و منحرف هستند:نور کافی نیست،گیاه را به محل پرنورتری منتقل کنید.
سطح زیرین برگها مملو از تار عنکبوت است:کنه ریز قرمز عامل ان است،با پارچه تمیز یا اسفنج مرطوب سطح زیرین انها را تمیز و یا هر دو هفته یکبار با سم کنه کش گیاه را سمپاشی کنید تا علائم بر طرف شوند،تامین رطوبت در کاهش افت موثر است.
برگها زرد میشوند:هوای محیط خیلی مرطوب است،گیاه را با محلی با هوای خشک منتقل کنید،غبارپاشی را متوقف کنید.
حشراتی اطراف گلدان ها در حال پروازند:با سم حشره کش هر هفته سمپاشی کنید تا حشرات از بین بروند.
غنچه ها باز نشده و بعضی از انها خشک میشوند: گیاه خیلی تشنه است،گلدان ها را به داخل سطح و یا تشت پر از اب منتقل نموده سپس ان را خارج کنید،سطح خاک را در تابستان همیشه مرطوب نگه دارید،ابیاری را تنظیم کنید.
تعداد زیادی از غنچه ها باز نمیشوند:نور کافی نیست،گیاه را به محل پرنورتری منتقل نمایید،غنچه گیری و حذف برخی از انها باعث تقویت غنچه های باقیمانده خواهد شد،روی هر ساقه حداکثر پنج غنچه نگهدارید.
برگ های پائین گیاه سیاه میشوند:قارچ بوتری تیس عامل ان است که خود ناشی از هوای سرد و مرطوب است،گیاه را با محلول قارچ کش سمپاشی نموده و ان را به محیط گرمتری منتقل کنید،غبارپاشی را کاهش داده و یا متوقف کنید،در فاصله بین دو ابیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود،سپس ابیاری کنید.
کلیه شرایط مناسب و گیاه سالم است،ولی گلها میپوسند:عامل ان خیس شدن گلها در هنگام غبارپاشی است،در هنگام غبار و یا سمپاشی گلها را به طریقی محفوظ نگهدارید.
برگها سیاه میشوند:هوا خیلی سرد است،گیاه را به محل گرمتری منتقل کنید،اگر درجه حرارت مناسب است صدمه ممکن است مربوط به مواد براق کننده شیمایی باشد،از انها استفاده نکنید.
برگها و ساقه ها چروکیده میشوند:هوا خیلی گرم است،گیاه را به محلی خنک تر و با جریان ملایم هوا منقل نمایید،غبارپاشی با اب سبک و ولرم را فراموش نکنید.
گل های داودی که در پائیز خریداری و کشت می شوند به علت سردی هوا گل نداده و گلدهی آن ها به سال بعد موکول می شود.
عدم رشد ریشه های داودی به طور معمول به علت سنگینی خاک، زه کشی نامناسب، کوددهی بیش از حد و یا کاشت عمیق بوته ها است. در این حالت با حذف جوانه های انتهایی، شاخه های جانبی کمی تولید می شود و از طرفی باعث پاکوتاهی گیاه می گردد.
در دمای بیش از ۳۰ درجه سانتی گراد، تشکیل جوانه گل در داودی امکان پذیر نیست. این دما به همراه سایه بودن محل، باعث ایجاد شاخه های طویل شده و گلدهی به تأخیر می افتد.
کمبود نیتروژن در اوایل فصل رشد و نمو و زمانی که ریشه ها در حال گسترش هستند، باعث کوتاهی بوته و کوچکی برگ و ریزش و زرد شدن برگ های پایینی می شود.
سردی هوا در شب (کمتر از ۱۵ درجه سانتی گراد) رشد و نمو و تکامل گل را به تأخیر می اندازدو همچنین باعث شکـفتن نامنظم غنچه ها می شود. در دمای ۱۸ درجه سـانتی گـراد به طور منظم غنچه ها شکفته می شوند.
رشد ضعیف ریشه و کاهش جذب مواد معدنی و آب و سرانجام کمبود نیتروژن، باعث کوتاهی بیش از حد داودی می شود. البته کمبود تعداد روزهای بلند نیز می تواند باعث این عارضه شود.
کمبود پتاسیم باعث زرد شدن کناره برگ های پایینی شده و با ادامه کمبود، اطراف برگ ها قهوه ای شده و این حالت به وسط کشیده می شود و پس از مدتی در برگ های بالایی نیز این حالت مشاهده می شود.
پیدایش جوانه های طوقه ای(تاجی): این جوانه ها با جوانه های گل واقعی متفاوت بوده و به طور طبیعی نمو نیافته اند. جوانه های تاجی هرگز شکوفا نمی شوند چون فاقد اجزای گل حقیقی هستند. این جوانه هاحتی در شرایط روز بلند پس از تشکیل تعداد مشخصی برگ روی ساقه یا قلمه هایی که از گیاه مادری چیده شده اند، تشکیل می شوند. همچنین وقتی گل آغاازی در روز کوتاه انجام شده، ولی شرایط برای نمو نامناسب است، مانند طول روز خیلی بلند یا دماهای خیلی زیاد، تشکیل می شوند. زمانی که گیاه به صورت تک ساقه رشد می کند نیز این نوع جوانه ها ممکن است ظاهر شوند.
جوانه های تاجی باعث منشعب شدن شاخه ها شده و در زیر آن ساقه های رویشی در هم رفته (Bypass shoots) تشکیل می شود. مقادیر کمی از اتیلن نیز می تواند باعث این عارضه شود.
دمای بالای شب در دوره روز کوتاهی و نیز شدت یا دوره نوری ناکافی در دوره روز بلندی، باعث تاخیر نمو می شود. همچنین در دوره روز کوتاهی، نفوذ نور یا درست نکشیدن پرده هایی که برای ایجاد تاریکی به کار می رود، باعث تاخیر در گلدهی و یا گلدهی نامنظم می شود. نور کم یا دمای کمتر از ۱۶ درجه سانتی گراد به ویژه در هفته های اول دوره روز کوتاهی نیز باعث نمو نامناسب گل می شود.

آفات و بیماری ها

از آفات مهم داودی، شته داودی است که باعث ایجاد گل های کوچک و غیر عادی می شود. برای جلوگیری از بیماری ها در داودی باید نکات زیر رعایت شود:

عدم کاشت در مکان های سایه دار و مرطوب.
فاصله مناسب بین بوته ها جهت تهویه کافی.
انجام آبیاری در صبح.
خارج کردن اندام های قطع شده از مزرعه و سوزاندن آن ها در صورت آلودگی.
سم پاشی (باید توجه کرد که زمانی که رنگ گل ظاهر شد دیگر سم پاشی انجام نشود.)
برای جلوگیری از بیماری های آوندی مانند ورتیسیلوم، در تهیه قلمه از تکنیک ایندکس کـاشت استفـاده می شود. بدین ترتیب که لایه نازکی از شاخه گیاه را کشت می دهند تا آلودگی آن مشخص شود.

برداشت و نگهداری گل

انواع تک گل (استاندارد) زمانی که گلبرگ های بیرونی به طور کامل طویل شده باشند و انواع اسپری زمانی که گل ها به طور کامل باز شدند اما قبل از آزاد شدن گرده، برداشت می شوند. انواع منگوله ای (پمپون) زمانی که مرکز بزرگترین گل باز شد و رقم های آنمونی زمانی که پشش گل ها شروع به طویل شدن کند، برداشت می شوند. ساقه باید حداقل cm10 بالای سطح خاک بریده شود که با این کار شاخه گل با بافت های چوبی پایین گیاه همراه نخواهد بود.
گل ها در دمای ۰٫۵ درجه سانتی گراد به مدت ۳ – ۴ هفته می شتواند انبار شود. در دمای ۲ – ۳ درجه نباید بیش از ۲ هفته نگهداری شود. در دمای ۵ درجه در تاریکی، برگ ها زرد می شود اما احتمال زرد شدن در دمای ۱ درجه کمتر است.
آبگیری دوباره برای عمر گلجایی مناسب داودی های انبار شده، یا آن هایی که به مسافت های دور فرستاده می شوند ضروری است. شاخه های داودی را از بسته خارج کرده و آن را تا ۲٫۵ سانتی متر بازبرش کرده و در آب با دمای ۴۰ درجه حاوی ۰٫۱ درصد توئین – ۲۰ و pmm75 اسید سیتریک است قرار می دهند. این محلول شادابی را در مدت دو ساعت در صورتی که اتاق خنک و نور کم باشد به گیاه بر می گرداند. بعد از آبگیری دوباره، ساقه ها را از آب خارج کرده و آن را در اتاق خنک و در آب حاوی pmm10 فیزان نگه می دارند.می توان به جای فیزان از محلول pmm5 – ۱۰ سود (NaOH) استفاده کرد. محلول های حاوی ترکییبات کلره هر ۲ – ۳ روز باید تعویض شود. قند در محلول گلجای لازم نیست، چون در باز شدن گل های داودی اثری ندارد.

منبع : باغ شیشه ای

تعرق

اطلاعات اولیه

گیاهان در حالی که از طریق ریشه آب جذب می‌کنند از طریق اندامهای هوایی مقداری از آب خود را از دست می‌دهند. این عمل بوسیله دو مکانیزم مختلف تعرق (Transpiration) و تعریق (Guttation) انجام می‌شود که اولی اساسی‌تر بوده و در نتیجه انجام آن در اتمسفر اشباع نشده آب به صورت بخار آب خارج می‌شود. در حالی که دومی جزء مکمل پدیده اول است و مخصوصا در اتمسفر اشباع شده باعث دفع آب مایع از گیاه می‌شود. تعرق انواع مختلف دارد.

برگ اندام اصلی و عمده تعرق است و قسمت اعظم تعرق از میان روزنه‌های آن انجام می‌شود، لذا این نوع تعرق را تعرق روزنه‌ای می‌نامند. مقدار کمی بخار آب از برگها و ساقه‌ها بوسیله تبخیر مستقیم از طریق یاخته‌های اپیدرمی و از میان کوتیکول خیلی نازک آنها خارج می‌شود که این پدیده را تعرق کوتیکولی می‌گویند. مقدار آبی که از طریق روزنه خارج می‌شود، خیلی زیاد است. همچنین خروج بخار آب می‌تواند از طریق عدسکهای ساقه‌های چوبی یا عدسکهای میوه انجام شود که تعرق عدسکی نامیده می‌شود.

img/daneshnameh_up/c/c1/trans.2.JPG

نقش تعرق در جذب آب از ریشه

تعرق باعث می‌شود که پتانسیل آب برگ به پتانسیل آب ریشه کاهش یابد. حوالی ظهر اختلاف پتانسیل آب ‌برگ نسبت به ریشه به بیشترین مقدار خود می‌رسد. در این هنگام سرعت و شدت جذب آب توسط ریشه نیز بیشترین مقدار را دارا است. اگر منحنی تعرق و منحنی جذب آب در ساعات مختلف شبانه روز را با هم مقایسه کنیم خواهیم دید که تغییرات هماهنگی را نشان می‌دهد. یعنی هر چقدر تعرق بالاتر باشد به همان اندازه هم شدت جذب آب نیز بالاتر است. زمانی که تعرق صورت می‌گیرد، پتانسیل آب ریشه منفی‌تر از خاک است و پتانسیل برگ منفی‌‌تر از ریشه و پتانسیل جو منفی‌تر از برگ است.

در نتیجه جریان آبی از خاک به طرف اتمسفر ، از طریق گیاه برقرار می‌شود که باعث انتقال مواد محلول مورد نیاز گیاه همراه با صعود آب می‌شود. هر گاه پتانسیل آب جو افزایش یابد و جو از آب اشباع شود، جذب آب توسط سیستم ریشه‌ای و انتقال شیره خام در آوندهای چوبی به حداقل رسیده و یا متوقف می‌شود. در موقع شب نیز که روزنه‌ها بسته‌اند، تعرق به حداقل می‌رسد و انتقال شیره خام نیز تقریبا متوقف می‌شود. تعرق در واقع باعث ایجاد یک فشار منفی می‌شود که می‌تواند صعود شیره خام را حتی تا ارتفاع بیش از ۱۰۰ متر در درخت غول موجب شود.

مکانیسم تعرق در برگها

واکوئلهای تمام یاخته‌های زنده برگ پر از آب هستند. همچنین پروتوپلاسم و دیواره یاخته نیز از آب اشباع است. آب از راه آوندهای چوبی رگبرگها به برگ می‌رسد. آب دیواره‌های مرطوب یاخته‌های بخار شده به جو درونی فضاهای بین یاخته‌ای وارد می‌شود. این حالت ممکن است از هر سطحی که مرطوب باشد، به جو پیرامون رخ دهد. فضاهای بین یاخته‌ای شبکه ، ارتباطی درونی با ساختار بعدی برگ ایجاد می‌کند که بوسیله بخار آب اشباع می‌شوند و یاخته آخری بخار آب را در هوایی که کمتر اشباع شده ، پخش می‌کند. تعرق روزنه‌ای از طریق تبخیر سطحی دیواره‌های یاخته‌ای که در محدوده فضاهای بین یاخته‌ای قرار دارند و همچنین از بخار آبی که از فضاهای بین یاخته‌ای از طریق روزنه وارد می‌شود، انجام می‌گردد.

img/daneshnameh_up/4/48/trans.1.jpg

اهمیت تعرق

  1. نیروی مکشی ایجاب شده در صعود شیره خام کمک می‌نماید.
  2. با تاثیر بر روی فشار انتشار ، بطور غیر مستقیم پدیده انتشار در یاخته‌ها را کمک می‌کند.
  3. در جذب آب و مواد کانی توسط ریشه‌ها موثر است.
  4. در تبخیر آب اضافی کمک می‌کند.
  5. نقش مهمی در انتقال مواد غذایی از قسمتی به قسمت دیگر گیاه دارد.
  6. دمای مناسب جهت برگها را حفظ می‌کند.
  7. با تاثیر بر باز و بسته شدن روزنه‌ها ، بطور غیر مستقیم در فتوسنتز و تنفس اثر می‌کند.
  8. در پراکندگی انرژی اضافی دریافت شده از خورشید توسط گیاهان موثر است.

عوامل موثر بر تعرق

رطوبت نسبی

هر قدر رطوبت نسبی جو بیشتر با‌شد، میزان تعرق کمتر خواهد بود. زیرا پتانسیل آب جو در این حالت افزایش می‌یابد. اگر رطوبت نسبی جو به حالت اشباع برسد، تعرق متوقف می‌شود. رطوبت نسبی جو به شدت از دمای محیط متاثر است.

دما

دما علاوه بر اثری که روی رطوبت نسبی دارد در شرایط طبیعی افزایش دما تا ۳۰ – ۲۵ درجه سانتیگراد باعث افزایش شدت تعرق شده و از این درجه به بعد باعث کاهش تعرق می‌شود. علت این پدیده آن است که افزایش دما تا ۳۰ درجه سانتیگراد در بعضی از گونه‌ها مانند پنبه ، توتون و قهوه باعث باز شدن روزنه‌ها و پس از آن باعث بسته شدن روزنه‌ها می‌شود. در شمعدانی حتی در ۳۵ درجه سانتیگراد نیز روزنه باز باقی مانده ، در نتیجه تعرق ادامه می‌یابد.

باد و جریان هوا

باد باعث تجدید هوا در مجاورت بافتها شده و شدت تعرق را افزایش می‌دهد. ولی شدید بودن آن باعث بسته شدن روزنه‌ها و کاهش تعرق می‌شود. از طرف دیگر باد با به حرکت در آوردن برگها ، خروج بخار آب از برگها را آسان می‌کند.

روشنایی

در بسیاری از گیاهان شدت تعرق در تاریکی تقریبا صفر است و روشنایی باعث افزایش شدت تعرق می شود. علت آن باز شدن روزنه‌ها در روشنایی است. زیرا نزدیک به ۹۹ درصد تعرق از طریق روزنه‌ها صورت می‌گیرد. در بعضی از گیاهان مانند گیاهان گوشتی (تیره کاکتوس) روزنه‌ها در روز بسته و در شب بازند. به همین دلیل میزان تعرق این گیاهان در شب بیشتر از روز است.

عوامل ساختاری

  • سطح اندام هوایی:
    سطح اندام ، بویژه برگها در تعرق اهمیت فوق العاده دارد. ریزش برگها هنگام پاییز و زمستان در درختان خزان شونده مناطق معتدل و به هنگام تابستان در گیاهان مناطق نیمه خشک ، بطور قابل ملاحظه‌ای از شدت تعرق می‌کاهد. همچنین وجود خار یا برگهای بسیار کاهش یافته در گیاهان مناطق خشک موجب کاهش شدت تعرق می‌شود.
  • آرایش بافتهای برگ:
    آرایش بافتهای برگ در تعرق موثرند. بافت نرده‌ای برگ در گیاهان مناطق خشک همیشه فشرده تر از بافت نرده‌ای گیاهان مناطق مرطوب است و کوتیکول آنها ضخیم می‌باشد. حتی گاهی بافتهای بیرونی آنها چوب پنبه‌ای و یا چوبی می‌شود که این امر به مقدار زیاد از میزان تعرق می‌کاهد.
  • تعداد و وضع روزنه‌ها:
    تعداد و وضع روزنه‌ها از عوامل اصلی تعرق به شمار می‌آید. همیشه نوعی رابطه مثبت بین تعداد روزنه‌ها و شدت تعرق وجود دارد. در بعضی گیاهان ساختار تشریحی خاص روزنه‌ها باعث کاهش شدت تعرق می‌شود. مانند کریپت روزنه‌ای در گیاه خرزهره که فرو رفتگی‌های پر از کرک در سطح زیرین برگ هستند و روزنه‌ها در ته آنها قرار درند.

مواد شیمیایی بازدارنده تعرق

موادی مانند مومهای پلی وینیل و الکلهای سنگین که بتوانند از راه تاثیر بر یاخته‌های روزنه‌ای موجب بسته شدن روزنه‌ها شوند و یا مستقیما روزنه‌ها را مسدود کنند، مواد باز دارنده تعرق نام دارند. مشاهده شده است که هنگام کاهش تعرق ، فتوسنتز نیز همزمان با آن کاهش می‌یابد. زیرا به هر نحو که مانع خروج بخار آب از روزنه‌ها شویم، ورود CO2 به داخل برگ و در نتیجه فتوسنتز کاهش می‌یابد.

img/daneshnameh_up/e/e8/trans.3.gif

روشهای اندازه گیری تعرق

روش وزن کردن

در این روش از دست دادن ، یا با توزین تمام گیاه و یا شاخه‌ای از آن اندازه گیری می‌شود.

جمع کردن و توزین بخار آب حاصل از تعرق

با این روش می‌توان میزان تعرق به مقدار کم را در گیاهان که در هوای بسته و هوای آزاد رشد می‌کنند، اندازه گرفت. در روش هوای بسته گیاهی را با گلدان در زیر سرپوش می‌گذارند که در آن ظرف کوچکی حاوی مقدار کلرید کلسیم (CaCL2) با وزن مشخصی قرار دارد. افزایش وزن کلرید کلسیم ، مقدار آب خارج شده از گیاه را معلوم می‌کند. در روش هوای آزاد ، گیاه در محفظه‌ای قرار دارد که هوای مرطوب از آن عبور می‌کند.

هوای مرطوب پس از ورود به محفظه از یک طرف از داخل ظرفی حاوی کلرید کلسیم بی آب عبور می‌کند. رطوبت آن بوسیله کلرید کلسیم جذب می‌گردد و از طرف دیگر از بخش واجد گیاه نیز عبور می‌کند و سپس وارد ظرف دیگری می‌شود که محتوی کلرید کلسیم است. با توجه به اینکه وزن کلرید کلسیم قبل از شروع آزمایش تعیین شده است، می‌توان مقداری از آب خارج شده از گیاه را که بوسیله کلرید کلسیم جذب گردیده ، تعیین کرد. ضمنا با عبور دادن هوای آزاد و مرطوب ، شرایط طبیعی گیاه نیز رعایت شده است.

روش لزیمتری

این روش برای اندازه گیری مقدار تعرق یک پوشش گیاهی بکار می‌رود. برای این منظور پوشش گیاهی را در ظرفهایی به ابعاد دو متر یا بیشتر به نام لیزیمتر که پر از خاک و پوشیده از گیاه‌اند و در داخل زمین جای می‌گیرند، قرار می‌دهند و با دستگاه پیزوالکتریک وزن لیزیمتر را تعیین می‌کنند. اندازه گیری در مورد مجموعه آب خارج شده از گیاه و خاک است و این اتلاف آب را تبخیر – تعریق گویند. در قسمت زیرین لیزیمتر ظرفی برای جمع آوری فاضلاب قرار دارد.

روش حجم سنجی یا پوتومتری (آشام سنجی)

در این روش فرض بر این است که میزان آب جذب شده ، تقریبا برابر با میزان تعرق یا آب دفع شده از گیاه است. شاخه پر برگ ، گیاهی را در زیر آب قطع کرده و در ظرف پر از آب آشام سنج (پوتومتر) قرار می‌دهیم. ظرف آشام سنج دارای دو راه خروجی است که یک لوله مویینه مدرج و یک مخزن آب است. پس از اندازه گیری میزان تعرق ، تمام دستگاه با شیری که جریان آب را از منبع به ظرف کنترل می‌کند، از آب پر می‌شود تا دستگاه کاملا از هوا خالی گردد. پس یک حباب هوا را به درون لوله موئین وارد می‌کنند. در طی تعرق حباب هوا که در طول لوله مویین حرکت می‌کند، نشان دهنده جذب آب توسط گیاه است و می‌توان میزان حرکت آن را اندازه گرفت. روش آشام سنجی برای مطالعه تاثیر عوامل محیطی مثل دما ، نور ، هوا و غیره بر روی تعرق روش مناسبی است.

روش کلرید کبالت

اساس این روش استفاده از کاغذ آغشته به کلرید کبالت (CoCL2) است (تهیه شده با محلول ۳ درصد کلرید کبالت). این کاغذ اگر خشک باشد، آبی رنگ است و وقتی مرطوب گردد، صورتی رنگ می‌شود. هنگام آزمایش ، رنگ کاغذ ابتدا آبی است و به تدریج صورتی رنگ می‌شود و میزان تغییر رنگ آن معیاری برای اندازه گیری تعرق است.

علف های هرز در باغات پسته

علف های هرز به عنوان یکی از مهمترین مشکلات دایمی باغداران پسته مطرح می باشد. متاسفانه در مراکز تحقیقاتی داخلی˛ در خصوص شناسایی˛ برآورد میزان خسارت˛ انواع روش های کنترل و سموم علف کش در باغات پسته کار زیادی انجام نشده است. در باغات پسته آمریکا جهت مراحل مختلف باغ و همچنین برای انواع علف های هرز و مراحل رشدی علف ˛ مدیریت و سموم علف کش خاص آن توصیه شده است.

  رقابت در جذب آب و مواد غذایی با درخت پسته˛ ایجاد مشکل در عملیات باغی˛ میزبان واسطه برای سن ها و کنه ها˛ رابطه انگلی با درخت˛ ممانعت از رسیدن نور به درخت و ترشحات سمی ریزوم ها از مهمترین خسارات علف های هرز در باغات پسته می باشند.

علف های هرز غالب در باغات پسته شامل: مرغ˛خارشتر˛ اسفناج باغی˛ پیچک صحرایی˛سلمک (سلمه تره)˛ هفت بند˛ علف شور˛ شیرین بیان˛تلخه˛ چسبک˛ علف خرس (کاتوس) و قیاق می باشند.

علف کش های رایج در باغات پسته ایران عمدتا محدود به دو سم گلایفوزیت و پاراکوات میشود که در ذیل به اختصار در خصوص این سموم نکاتی ارایه شده است.

نام عمومی: گلایفوزیت
نام تجاری: رانداپ

–          نحوه تاثیر: غیر انتخابی و سیستمیک

–           میزان مصرف: 6-12 لیتر در هکتار برای علف های هرز دایمی و 2-4 لیتر در هکتار برای علف های هرز یکساله (به طور متوسط 10 لیتر در هکتار مصرف می شود.)

–          مصرف فریگیت 0.5% یا سولفات آمونیوم 2% باعث کاهش دز مصرف به حدود 5-6 لیتر در هکتار میشود.

–          تاثیر: علف های هرز دایمی – یکساله و دوساله

–          میزان مصرف آب: 200-300 لیتر در هکتار در نظر گرفته شود.

نام عمومی: پاراکوات

نام تجاری: گراماکسون

–          نحوه تاثیر:  غیر انتخابی و تماسی

–           میزان مصرف: 5 لیتر در هکتار

–          تاثیر: علف های هرز یکساله و قبل از گل دهی

–          میزان مصرف آب: 500 لیتر در هکتار در نظر گرفته شود.

حیدری

برآورد مقدار نیاز کود ازته در باغات پسته

در ذیل برآورد مقدار حدودی نیاز کودی کود های ازته اشاره شده است:

در منابع داخلی میزان نیاز تقریبی پسته به ازت خالص را در سال آور 600 گرم به ازای هر اصله درخت برای درختان بالای 12 سال عنوان شده است. (همچنین در یک کار تحقیقی انجام شده در مرکز تحقیقات یزد نیز نیاز ازته یک اصله درخت 20 ساله پسته حدود 700 – 800 گرم ازت خالص بر حسب سال آور و نیاور برآورد شده است.)

 با فرض نیاز ازته حدود 600 گرم برای هر اصله درخت بارور پسته و با عنایت به اینکه به طور معمول هر دو سال یکبار 20 تن در هکتار کود دامی (گاوی) مصرف می شود در نتیجه سهم سالانه آن 10 تن در هکتار خواهد شد.

با توجه به حدود 2% ازت خالص در کود گاوی  و 550 اصله درخت در هکتار ˛ سالانه مقدار 360 گرم از این نیاز به کمک کود دامی تامین میشود و نیاز به تامین حدود 240 گرم ازت خالص از منابع شیمیایی خواهد بود.

در صورتی که از کود سولفات آمونیوم (21%) به عنوان منبع شیمیایی جهت تامین مقدار فوق (240 گرم)  استفاده شود لذا به ازای هر اصله درخت سالانه نیاز به 1.150 کیلوگرم کود سولفات آمونیوم (در سه قسط به صورت کود سرک در فروردین – خرداد و شهریور) خواهد بود.

همچنین با عنایت به اینکه در سیستم قطره ای میزان مصرف کود ازته تقریبا نصف ازت مصرفی در سیستم جوی و پشته ای در نظر گرفته میشود لذا مقدار فوق به نصف کاهش پیدا می کند.

حیدری

گرده افشانی دستی در درختان پسته

درختان پسته درختانی دوپایه هستند بدین معنی که گلهای نر روی یک درخت و گلهای ماده روی درختان ماده قرار دارند. بر خلاف نظر و تصور بسیاری حشرات نقش چندانی در گرده افشانی در درختان پسته ندارند و اساسا گرده افشانی در درختان پسته توسط باد انجام می شود. بنابراین عدم سم پاشی در دوره گلدهی بمنظور کم اثر بودن روی حشرات گرده افشان بیشتر به جک می ماند تا واقعیت!! در واقع درختان پسته داری گل های ناقص هستند. یا imperfect flower. گل ناقص به گلی گفته می شود که فاقد یکی از اجرا اصلی گل باشد. اجزای اصلی یک گل عبارتند از کاسبرگ، گلبرگ، مادگی و…در واقع درختان پسته فاقد گلبرگ یا petal هستند!! گلبرگها یک مزیت عمده برای گلها محسوب می شود و آن مزیت این است که حشرات گرده افشان با فعالیتی که روی گلبرگها دارند موجب انتقال دانه های گرده از درختان نر به درختان ماده می شوند. بنابراین نقش حشرات در گرده افشانی درختان پسته بسیار جزیی است و در عوض باد این بار را بدوش می کشد. در واقع در بسیاری از باغات پسته پدیده گرده افشانی به علل مختلف از جمله عدم همپوشانی درختان نر با ماده دارای راندمان مناسبی نیست و در واقع یکی از علت های پوکی بالا در درختان پسته عدم گرده افشانی مناسب است. در بیش از 170 مقاله ای که تا کنون در این وبلاگ به علاقه مندان عرضه شده است چندین مقاله به اهمیت گرده افشانی و مشکلات آن در باغات پسته ایران پرداخته شده است که خوانندگان می توانند به آنها مراجعه کنند. یکی از تحقیقات مهم و کاربردی در باغات پسته ایران می تواند افزایش راندمان گرده افشانی با متدهای مختلف از جمله دستگاههای گرده پاش باشد که متاسفانه مانند بسیاری از تحقیقات دیگر ول معطل مانده است!! بسیاری از کشاورزان و باغداران این سوال را می پرسند که با شرایط فعلی آسانترین راه گرده افشانی مصنوعی در باغات پسته چیست؟ آیا می شود با توجه به کم بودن تعداد درختان نر و از همه مهمتر عدم همپوشانی درختان نر با درختان ماده آیا روشی است که بتوان راندمان گرده افشانی را بالا برد!! حتما چنین راهی وجود دارد و متدهای مختلفی وجود دارد و تست شده و جواب آن نیز قابل قبول بوده است. بهر روی استفاده از گرده افشان های الکترواستاتیک در ایران بعلت نبود تکنولوژی آن میسر نیست اما می توان بصورت دستی گرده افشانی را در سطوح محدود انجام داد. گرده افشانی مصنوعی در باغات پسته به سه بخش کلی تقسیم بندی می شود 1-جمع آوری دانه های گرده: البته جمع آوری دانه های گرده و قرار دادن آنها در شرایط استاندارد دارای پروتوکل خاصی است و دیمی نمی توان گرده های را از روی درختان ماده جمع آوری کرد و ضمنا از همه درختان نر نیز نمی توان گرده گرفت. جمع آوری دانه های گرده از روی درختان نر دارای فن و فوت خاصی است که متاسفانه در این نوشتار قابل بیان نیست!! 2-ذخیره سازی دانه های گرده و اطمینان از زنده مانده و قابلیت باروری دانه های گرده: که این مرحله نیز دارای ریزه کاریهای خاص خود است و باید بر اساس پروتوکل عمل کرد 3- مرحله آخر پاشش دانه های جمع آوری شده روی کلاله یا استیگمای درختان ماده است که شاید مهمترین و حساسترین مرحله باشد. همانطور که اشاره شد بارها باید این مراحل بر اساس متدهای خاص باشد و نمی شود سرخود به چنین کاری اقدام کرد چون راندمان کار را پایین می آورد!! بهر روی گرده افشانی دستی مصنوعی می تواند تا حد زیادی کمک کننده باشد. برخی از مواد با درصدهای خاص اگر به گرده های جمع آوری شده اضافه شوند نتایج مثبت تری نسبت به کاربرد منفرد دانه های گرده دارد. مطالعات نشان داده که گرده افشانی مصنوعی اثر سویی روی بازدهی محصول ندارد و موجب تداخل در گرده افشانی طبیعی نخواهد شد و دارای اثرات سو نسبت به عدم گرده افشانی مصنوعی نیست!! کار روی گرده افشانی مصنوعی درختان پسته در ایران دارای اهمیت بسیار زیادی است و امیدواریم کار بیشتری روی آن انجام شود. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

مطلب 32. ارزیابی ظرفیت جذب عناصر نیتروژن˛ فسفر و پتاسیم و رشد ریشه در درخت پسته

مطلب 32. ترجمه خلاصه مقاله ” ارزیابی ظرفیت جذب عناصر نیتروژن˛ فسفر و پتاسیم و رشد ریشه در درخت پسته دارای تناوب باردهی”

Assessment of nitrogen, phosphorus, and potassium uptake capacity and root growth in mature alternate-bearing pistachio (Pistacia vera) trees

R. C. ROSECRANCE, S. A. WEINBAUM and P. H. BROWN

Pomology Department, University of California Davis, Davis, CA 95616, USA

Summary We examined interrelationships between crop load, nitrogen (N), phosphorus (P), and potassium (K) uptake, and root growth in mature, alternate-bearing pistachio (Pistacia vera L.) trees. Pistachio trees bear heavy (on-year) and light (off-year) fruit crops in alternate years. Uptake and partitioning of N, P, and K among tree parts were determined during (a) spring flush (mid-March to late May), (b) nut fill (late May to early September), and (c) postharvest–leaf senescence (late September to early December). Nutrient uptake occurred primarily during nut fill in both on-year and off-year trees. In on-year trees, N and K uptake increased by 35 and 112 respectively, during nut fill compared with off-year trees. During this period, nutrients were allocated largely to embryo development in on-year trees and to storage in perennial tissues in off-year trees. Nutrient uptake was negligible between harvest and leaf senescence. Although root growth was reduced during nut fill in on-year trees compared with off-year trees, there was no relationship between root growth and the uptake of N, P or K from the soil. Our data support the hypothesis that sink demand regulates the uptake and distribution of N, P, and K in pistachio trees.

Keywords: crop yield, nutrient use efficiency, sink demand

خلاصه : (در این تحقیق)رابطه متقابل بین میزان محصول˛ جذب عناصر نیتروژن ˛ فسفر و پتاسیم و رشد ریشه در درخت پسته بارده دارای تناوب باردهی مورد آزمایش قرار گرفته است. درخت پسته در سالهای متناوب در سال آور محصول زیاد و در سال نیاور محصول سبکی تولید می کند. جذب و تقسیم بندی عناصر نیتروژن˛ فسفر و پتاسیم در اجزای درخت در طی مراحل رشد بهاره˛ پر کردن مغز و پس از برداشت (پیری برگ) تعیین شده است. جذب عناصر اصولا در طی پر شدن مغز هم در سال آور و هم در سال نیاور (بی بار) رخ می دهد. در سال آور جذب  نیتروژن و پتاسیم به ترتیب به مقدار 35 و 112 درصد افزایش (در طی پر شدن مغز) در مقایسه با درختان نیاور دارد. در طی این دوره در درختان آور عناصر به مقدار زیادی به توسعه جنین و در درختان نیاور (بی بار) به ذخیره در بافت های دائمی اختصاص یافته می شود. جذب عناصر در زمان مابین برداشت و پیری برگ ناچیز می باشد. اگرچه رشد ریشه در طی پر شدن مغز در درختان آور نسبت به درختان نیاور (بی بار) کاهش داشته است˛ رابطه ای بین رشد ریشه و جذب عناصر ازت˛ فسفر و پتاسیم از خاک وجود نداشت. داده های ما موید این فرضیه است که تقاضای محل مصرف˛ جذب و توزیع عناصر ازت˛ فسفر و پتاسیم را در درخت پسته تنظیم می کند.

 ترجمه

م.حیدری