نام‌های ترکیبات شیمیایی

– نام عمومی؛

– نام تجارتی؛

– نام شیمیایی؛

– فرمول بسته شیمیایی؛

– فرمول ساختمانی.

هر آفت‌کش یا سم دارای چندین نام می‌باشد.

نام عمومی (Entry name)

نام عمومی (Entry name) که توسط شرکت سازنده ارائه می‌شود و باید توسط موسسه

استاندارد جهانی یا (International Standard Organization) که نام مخفف آن (ISO)

است مورد تایید قرار گیرد. برای مثال کارباریل (Carbaryl) نام عمومی ترکیبات

شیمیایی از گروه (Carbamatha) است.

نام تجارتی (Trade name)

نام دیگر سموم، نام تجارتی آن است که توسط کارخانه سازنده آن ارائه می شود. هر سم

معمولاً دارای چندین نام تجارتی است، زیرا بسیاری از سموم توسط شرکت‌های مختلف

ساخته می‌شوند. نام تجارتی (Trade name) را با علامت ® نشان می‌دهند.

نام شیمیایی

نام دیگر ترکیبات شیمیایی، نام شیمیایی آن است که اجزاء یک ترکیب شیمیایی را نشان

می‌دهند. برای مثال نام شیمیایی کارباریل (Carbaryl)، (Naphtyl methyl

carbamate)می‌باشد.

فرمول بسته شیمیایی

نام دیگر ترکیبات شیمیایی فرمول بسته شیمیایی است. این فرمول نشان دهنده، تعداد

اتم‌های تشکیل دهنده‌ی مولکول سم است. بعنوان مثال در مورد (Carbaryl)، فرمول بسته

شیمیایی C8H12O2N است.

فرمول ساختمانی

فرمول ساختمانی، نام دیگری از ترکیبات شیمیایی است که نشان دهنده نحوه اتصال

اتم‌های مختلف در داخل ملکول سم می‌باشد.

فرمولاسیون سموم

فرمولاسیون سموم، به صور مختلف سم اطلاق می‌گردد. فرمولاسیون مشخص می‌کند که یک سم

چگونه باید بکار برده شود. مثلاً اگر سمی به صورت گَرد باشد، فرمولاسیون نشان

می‌دهد که برای استفاده از آن از دستگاه گرد پاش استفاده شود. ولی اگر سمی بصورت

امولسیون باشد، برای استفاده از آن حتماً نیاز به محلول‌پاش داریم. در کل

فرمولاسیون سموم را در سه گروه اصلی تقسیم بندی می‌کنند.

فرمولاسیون‌های مختلف سموم

۱ – فرمولاسیون‌های خشک؛

۲ – فرمولاسیون‌های مخصوص محلول‌پاشی؛

۳ – فرمولاسیون‌های گازی یا شبه گازی.

فرمولاسیون‌های خشک

– گردها یا فرمولاسیون‌های پودری (Dustable powder) و (Dust)

– گرانول (Granules)

– میکرو کپسول‌هاMicro capsulated formulated) (

– خمیرها (Pastes)

فرمولاسیون‌های خشک، انواع مختلفی دارند که دسته اول گردها یا فرمولاسیون‌های

پودری(Dusts) و (Dustable power) هستند. این فرمول، مخلوطی فیزیکی از ترکیب سم با

یک ماده حامل یا(Carrier) است. مواد حامل عموماً رُس‌ها، مانند (Montmorilonit)و

(Caolonit) یا پودر سیلیکات‌ها مانند پودر (Talk) و موادی مانند (Perlite)

می‌باشند. گردها گیاه سوزی شدیدی روی گیاهان ایجاد نمی‌کنند، ولی برای تعدادی از

حشرات، مانند حشرات گرده افشان مثل زنبورهای گرده افشان مضر می‌باشند. زیرا در

لابه‌لای موهای سطح بدن آن‌ها تجمع پیدا می‌کنند و به کلنی زنبورهای عسل منتقل

می‌شوند و هم‌چنین بر روی لاروهای آن‌ها نیز تاثیرات مخربی دارند.

گروه دوم (Granules) می‌باشند و برای جلوگیری از اثر (Drift) یا باد بردگی سموم

ساخته شده‌اند. وقتی از گرد آفت کش در طبیعت استفاده می‌شود، در اثر وزش باد،

مقداری از گرد به خارج از منطقه مورد استفاده منتقل می‌شود که اصطلاحاً به این

موضوع (Drift) یا باد بُردگی می‌گویند، برای مقابله با این عامل گرانول‌ها ساخته

شدند.

گرانول‌ها، سمومی هستند که اطراف آن‌ها را یک ماده حامل، مانند پودر تالک(Talk) یا

رُس‌های وِرمی‌کولیت (Vermicolite) در بر می‌گیرد. قطر این گرانول‌ها عموماً ۲۵صدم

میلی‌متر تا ۵ میلی‌متر است و در داخل خاک استفاده می‌شوند. تعداد زیادی از سموم که

به این صورت ساخته می‌شوند، سیستمیک هستند و از طریق ریشه گیاهان جذب می‌شوند و

حشراتی را که در روی قسمت سبزینه فعالیت می‌کنند را از بین می‌برند.

گروه دیگر این سموم، میکرو کپسول‌ها (Micro capsulated formulation) هستند. میکرو

کپسول‌ها سمومی هستند که اطراف آن‌ها را پوششی از جنس ژلاتین یا آگار (به صورت جامد

یا مایع) و در مواردی مواد پلی‌وانیل در برمی‌گیرد. میکرو کپسول‌ها سموم را بتدریج

آزاد می‌کنند و برای مبارزه با مگس‌ها و پشه‌ها استفاده می‌شوند.

گروه دیگری از سموم خشک، طعمه‌های مسموم هستند. طعمه‌های مسموم در واقع با مواد

غذایی که مورد علاقه آفات، یا جوندگان هستند مخلوط شده و از این طریق مورد استفاده

قرار می‌گیرند. البته در مواردی طعمه‌های مسموم ممکن است به صورت آماده وجود داشته

باشند که این طعمه‌ها عمدتاً برای جوندگان بکار می‌روند. در مورد گیاهان زینتی،

بیشتر شامل ملخ‌ها و آبدزدک‌ها می‌شوند.

گروه دیگری از ترکیبات شیمیایی، خمیرها (Pastes) هستند. در این فرمولاسیون، ماده

سمی را با یک ماده که خاصیت فرار بودن دارد مخلوط می‌کنند و بعد مقداری ماده چسبناک

به آن اضافه می‌شود. از جمله این سموم، ترکیبی است بنام آنتی تارلو که برای مبارزه

با آفات چوبخوار در داخل ساقه و تنه درختان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بطور کلی در بین سموم، گَردها بیشترین خطرات را برای جانداران مخصوصاً حشرات مفید

دارند.

فرمولاسیون‌های مخصوص محلول‌پاشی

– گردهای خیس شونده Wetable powder

– امولسیون شونده‌ها Emulcitable concentrate

– امولسیون‌های معکوس Inverted emulsion

– محلول‌های قابل حل در آب Water solvable concentrate

– پودرهای قابل حل در آب water solvable powder

– سوسپانسیون‌های کلوئیدی Flowable

– فرمولاسیون غلیظ با حجم کم Ultra volume

– محلول‌های روغنی Oil solution

– فرمولاسیون آماده مصرف Ready to use

قطر گردهای خیس شونده حدود ۳ میکرون است و وقتی داخل آب حل شوند بصورت سوسپانسیون

نسبتاً پایداری در می‌آیند.

طبقه بندی سموم

اولین گروه از سمومی که بشر از آن‌ها برای مبارزه با آفات استفاده کرد، سموم معدنی

بود که بصورت گَرد مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

* سموم

– سموم معدنی

– روغن‌ها

– هیدروکربن‌های کلره

– حشره‌کش‌ها

– سموم فسفره

– کاربامات‌ها

– کنه‌کش‌ها

– حلزون‌کش‌ها

– سموم گازی

– سموم هورمونی

سموم معدنی

– گوگرد معدنی

– ترکیبات آرسنیکی

– ترکیبات فلوئوره

از دیگر ترکیبات معدنی می‌توان به ترکیبات آرسنیکی و ترکیبات فلوئوره اشاره کرد که

این ترکیبات بطور کلی در روی گیاهان ایجاد گیاه سوزی می‌کنند، و در حال حاضر کاربرد

آن‌ها بسیار محدود می‌باشد. از جمله ترکیبات معدنی که هنوز هم به صورت کم و بیش و

در رابطه با برخی از آفات و عوامل بیماریزا کاربرد دارد گوگرد است که برای مبارزه

با قارچ‌ها استفاده می‌شود. ولی گوگرد، بر روی حشرات مفید، مخصوصاً بر روی کنه‌های

شکارگر اثرات مخربی دارد و لذاکاربرد بسیار محدودی دارد.

گوگرد معدنی

ترکیبات آرسنیکی

– گِل گوگرد

– محلول در آب (آرسنیک سفید، ارسنیات سدیم، ارسنیت سدیم)

– گوگرد آسیابی

– غیر محلول در آب (سبز پاریس، ارسنیات کلسیم، ارسنیات سرب)

– گوگرد قابل تعلیق در آب

– گوگرد کلوئیدی

– مخلوط پلی‌سولفور

ترکیبات فلوئوره

– فلوئورید سیدم

– فلوئوروآلومینات سدیم

– فلوئوروسیلیکات سدیم

– فلوئوروسیلیکات باریوم

روغن‌ها

دومین گروه سموم روغن‌ها هستند. روغن‌ها به شکل‌های معدنی، حیوانی و گیاهی در

مبارزه با آفات کاربرد دارند، ولی بیشترین کاربرد آن‌ها مربوط به روغن‌های نفتیاست.

در گذشته ترکیبات روغنی که از نفت استخراج می‌شدند، برای مبارزه با آفات و مخصوصاً

شپشک‌ها و کنه‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفتند که به شدت ایجاد گیاه

سوزی می کردند. اما ترکیباتی که در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرند گیاه سوزی

ندارند. درجه سلفوناسیون ترکیباتی که در تابستان برای مبارزه مورد استفاده قرار می

گیرد.بین ۹۰ تا ۹۸ درصد و برای ترکیباتی که در زمستان مورد استفاده قرار می گیرد

بین ۷۰ تا ۹۰ درصد می گیرد.

درجه سولفوناسیون مقدار درصد هیدروکربن‌های اشباع نشده، خارج شده از روغن (در مراحل

تصفیه) می‌باشد. به این معنی که اگر روغنی دارای درجه سولفوناسیون ۹۸ درصد می باشد.

حدود ۹۸ در صد از هیدرو کربن های اشباع نشده آن در طی مراحل تصفیه از روغن خارج شده

اند.

هیدروکربن‌های کلره

گروه دیگری از سموم هیدروکربن‌های کلره هستند و از اولین سموم آلی مصنوعی هستند که

توسط بشر برای مبارزه با آفات ساخته شده‌اند. علی‌رغم خدمات بسیار ارزنده‌ای که در

طی جنگ جهانی به انسان کرده‌اند، بعد از مشخص شدن پایداری بسیار شدید آن‌ها در

طبیعت، بسیار محدود شدند. این سموم بصورت انتخابی عمل نمی‌کنند و همه‌ی اجزاء

طبیعت، اعم از انسان و سایر گروه‌های جانوری را تحت تاثیر قرار می‌دهند. بعلاوه در

بافت‌های چربی نیز تجمع پیدا می‌کنند.

ترکیبات کلره نیز به چند دسته تقسیم‌بندی می‌شوند که عبارتند از:

۱– ددت و آنالوگ‌های آن (دِدِت متوکسی کلر)

۲– هگزا آلکروسیلکوهگزان یا گامکسان (لیندین)

۳– سیکلودین‌ها (آلدرین، دی‌آلدرین، هپتاکر ، کلردان و آندوسولفان )

۴– پلی کلروترپن ( توکسافن و استروبان)

ددت – از جمله سمومی که برای مبارزه با آفات ساخته شده است ولی بعد از آن،

آنالوگ‌های مختلفی از این سم در مبارزه با آفات مورد استفاده قرار گرفتند.

گامکسان – یکی از سموم این گروه به نام لیندین برای مبارزه با آفات ریشه خوار مثل

سوسک‌های ریشه خوار خانواده (Scabaeidae) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پلی کلروترپن – از جمله این حشره‌کش‌ها توکسافن است که در گذشته کاربرد بسیار زیادی

در مبارزه با آفات پنبه داشته ولی در حال حاضر سموم بهتری جایگزین آن شده است.

حشره ‌کش‌ها

گروه دیگر از حشره‌کش‌ها، حشره‌کش‌های گیاهی هستند. گیاهان از حدود ۴۰۰ میلیون سال

قبل بر روی کره زمین زندگی می‌کردند و برای مقابله با آفات، ترکیبات مختلفی در

آن‌ها تکامل پیدا کرده است. برخی گیاهان خواص ضد تغذیه دارند و برخی در مواردی منجر

به مرگ حشرات می‌شوند. استفاده از حشره‌کش‌های گیاهی در حال حاضر بسیار محدود شده

است. علی‌رغم اینکه در برخی از کشورهای آفریقایی در حال حاضر هم تعدادی از گیاهان

را برای استحصال سم، کِشت می‌کنند.

از مهم‌ترین حشره‌کش‌های گیاهی عبارتند از:

الف) نیکوتین؛ که از ترکیبی از بعضی گیاهان مانند(Nicotina rustica) و (Nicotina

tubacum)استخراج می‌شود و بر علیه شته‌ها و سایر حشرات مکنده مثل زنجرک‌ها، بسیار

موثر است.

ب) روتنون؛ که از گیاهانی مانند (Derris elliptica) استخراج می‌گردد و بر روی حشرات

مکنده فوق‌العاده موثر است. این سم روی ماهی‌ها هم تاثیر می‌گذارد.

ج) ریانودین؛

د) پیرترین؛ (Pyrethrins) که سابقه‌ی کار با آن‌ها بسیار قدیمی است و اولین بار در

ایران و توسط ایرانی‌ها استفاده شده است، و از گیاهان کریزان‌تِموم (Chrysantemum)

استخراج می‌شود.

امروز ترکیبات متعددی بر اساس (Pyrethrins) ساخته شده است و بر علیه بسیاری از

حشرات بکار گرفته می‌شوند مانند آلترین، دلتامترین، سپترامترین و تعداد دیگر که

سموم تماسی و گوارشی هستند و اثر ضربه‌ای بسیار شدیدی دارند.

سموم فسفره

گروه دیگر از سموم، سموم فسفره هستند که بسیار متنوع و دارای گروه‌های متعددی

می‌باشند و در مقایسه با سموم کلره دارای مزایا و معایبی می‌باشند. سموم فسفره

عبارتند از:

– مشتقات اسید فسفریک (تترااتیل پیروفسفات، هپتنوفوس، دیکرووس، فسفامیدون،

دیکروتوفوس و مونوکروتوفوس و غیره)؛

– مشتقات اسید فسفر و تیوبیک (پاراتیون، متیل پاراتیون، اکسی دی متون متیل،

فنیتروتیون، فنتیون، دیازینون، فوکسیم، پیریمفوس متیل، پروپتامفوس، تری ازوفوس)؛

مشتقات اسید فسفر و دی تیوئیک (مالاتیون، آزینفوس متیل، فوزالون، اتیون، فوسمت،

متیرا تیون، فنتوات، فوریت، تیومتون، دیمتوات، فورموتیون)؛

– مشتقات اسید فسفریک (نظیر تری کلروفن)؛

– مشتقات فسفر و آمیدات (متامیدوفوس، آسفات).

مزایای سموم فسفره

۱- دارای تاثیر سریع هستند؛

۲- در طبیعت دوام زیادی ندارند؛

۳- اثر کنه‌کشی و حشره‌کشی آن‌ها از ترکیبات کلره شدیدتر است؛

۴- در بافت چربی و زنجیره‌های زیستی تجمع پیدا نمی‌کنند؛

۵- میزان مصرف آن‌ها در واحد سطح نسبت به ترکیبات کلره کمتر است.

معایب سموم فسفره

۱- بروز مقاومت در آفات بویژه آفات چند نسلی؛

۲- سمیت شدید برای انسان و جانوران خونگرم؛

۳- طیف تاثیر وسیع آن‌ها باعث ظهور آفات ثانوی می‌شود.

کاربامات‌ها

ترکیبات کاربامات گروه دیگری از سموم هستند که نخستین آن‌ها سمی بنام

(Physostigmine) است که از گیاهی با نام (Physostigma venenosum) که محل رویش آن در

آفریقای جنوبی می‌باشد استخراج می‌شود.

ترکیبات کاربامات سمومی هستند که هسته مرکزی آن‌ها اسید کاربامیک (COONH2) است و

شامل دو گروه اصلی می‌باشند.

ترکیبات کاربامات

۱- دی متیل کاربامات‌ها (پیرولان، ایزولان، دی متیلان، پریمیکارب). برای مبارزه با

مگس‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند اما امروزه کاربرد آن‌ها محدودتر شده است؛

۲- متیل کاربامات‌ها که دارای استفاده وسیعی هستند و به چندین گروه تقسیم می‌شوند:

الف) نفتیل کاربامات‌ها (کاربایل)

مهم‌ترین ترکیب این گروه کاربایل است که علیه حشرات، نرمتنان و کنه‌های دامی موثر

است؛

ب) متیل کاربامات‌های هتروسیکلیک (کاربوفوران، بندیوکارب)

یکی از مهم‌ترین ترکیبات این گروه کاربوفوران است که دارای خاصیت سیستمیک بوده و

علیه آفات خاک‌زی، برگ‌خوار و ساقه‌خوار و نماتدها موثر است. کاربوفوران سمی بسیار

قوی است که به دلیل اثر فوق‌العاده قوی بصورت گرانول ساخته می‌شود و در داخل خاک

برای مبارزه با آفات مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سم سیستمیک بوده و از طریق

ریشه گیاهان جذب می شود و حشراتی را که در روی گیاهان جمع می‌شوند را از بین می‌برد

ج) فنیل کاربامات‌ها (مگزاکاربات، پروپوکسور، میتو کارب)

پروپوکسور سمی با دو نوع فرمولاسیون می‌باشد که یک نوع آن برای مبارزه با حشرات

خانگی (به صورت حشره‌کش) و نوع دیگر برای شته‌ها و کنه‌ها در گلخانه‌ها و مزارع

استفاده می‌شود؛

میتوکارب دارای طیف وسیعی بوده و علیه گروه‌های مختلفی از حشرات، کنه‌ها و نرمتنان

و حتی سخت بالپوشان، دوبالان، پروانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد؛

د) اُگزایم‌ها (آلدیکارب، متومیل و تیودیکارب)

همه جزء سموم سیستمیک هستند و علیه طیف وسیعی از آفات در مزارع و گلخانه‌ها استفاده

می‌شوند.

کنه‌کش‌ها

گروه دیگری از آفت‌کش‌ها، کنه کش‌ها هستند که طیف وسیعی از سموم را شامل می‌شوند.

کنه‌ها مخصوصاً کنه‌های خانواده (Tetranychidae) از جمله آفات بسیار مهم گیاهان

زینتی و محصولات گلخانه‌ای به شمار می‌آیند. برای مبارزه با این آفات، تعدادی از

سموم فسفره، کلره و کاربامات مورد استفاده قرار می‌گیرند و در عین حال تعدادی

کنه‌کش اختصاصی نیز وجود دارند.

کنه‌کش‌ها

– سموم گوگردی؛

– گوگرد معدنی؛

– سموم گوگرد آلی؛

-سولفون‌ها (تترادیفون)؛

– سولفونات‌ها (فنزون، کلرفنزون)؛

– سولفیت‌ها (پروپارژیت)؛

– سولفیدها (تتراسول، کلرفن سولفید).

سموم گوگرد آلی دارای ساختمان شیمیایی شبیه به ساختمان شیمیایی (D.D.T) هستند اما

با این تفاوت که به جای اتم کلر مرکزی، اتم گوگرد قرار گرفته است. این ترکیبات، همه

مراحل مختلف سنی کنه‌ها، از جمله تخم آن‌ها را از بین می‌برند.

گروه دیگر از کنه‌کش‌ها، آنالوگ‌های د .د .ت هستند- کلروفنتول – دیکلوفول –

کلروپروپیلات – کلروبنزیلات – بروموبروپیلات .

نیتروفنول‌ها گروه دیگر از کنه‌کش‌ها هستند.

– دینوبوتون، بیناپاکریل؛

– این ترکیبات علاوه بر خاصیت کنه‌کشی، خاصیت قارچ کشی نیز دارند.

آخرین گروه کنه‌کش‌ها اُرگانوتین‌ها هستند.

– سی هگزاتین، آزوسیکلوتین، فن بوتاتین اکساید؛

– در ساختمان شیمیایی آن‌ها اتم قلع (Sn) وجود دارد؛

– همه مراحل متحرک کنه‌ها را از بین می‌برند؛

– بعضی از آن‌ها علاوه بر خاصیت کنه‌کشی، خاصیت دور کنندگی و ضد تغذیه‌ای نیز

دارند.

حلزون‌کش‌ها

گروه دیگر از آفت‌کش‌ها حلزون‌کش‌ها هستند، حلزون‌ها گاهی اوقات و تحت شرایط خاصی

با عنوان آفات نسبتاً مهم محصولات گلخانه‌ای و گیاهان زینتی در می‌آیند.

برای مبارزه با حلزون‌ها سمومی که مورد استفاده قرار می‌گیرند محدود هستند.

– مهم‌ترین ترکیب مورد استفاده در مبارزه با نرمتنان متالدئید است؛

– بعضی از حشره‌کش‌ها نظیر کاربایل، میتوکارب و مگزاکاربات خاصیت نرم‌تن‌کشی نیز

دارند.

متالدئید سمی تماسی و گوارشی است و همانند سایر سموم بصورت محلول‌پاش مورد استفاده

قرار می‌گیرد. برای تولید یک طعمه‌ی مسموم برای حشرات، سبوس را با گرد متالدئید

مخلوط می‌کنیم و بتدریج مقداری آب به آن اضافه می‌کنیم، البته نباید آب به مقداری

باشد که سبوس خمیر گردد. بعد از اضافه کردن آب طعمه را بصورت یکنواخت یا بصورت کپه

در محیط‌هایی که با نرمتنان مبارزه می‌کنیم قرار می‌دهیم.

سموم گازی

گروه دیگری از سموم، سموم گازی هستند. تعدادی از سموم وقتی در شرایط مناسب محیطی

قرار می‌گیرند تبدیل به گاز شده و از راه تنفس انواع حشرات و موجودات را از بین

می‌برند.

سموم گازی

– کلروپیکرین، اتیلن دی بروماید، متیل بروماید، اتیلن اکساید و فسفین؛

– سموم گازی عموماً بر روی همه مراحل رشد حشرات و سایر بندپایان موثر هستند؛

– از سموم گازی برای ضدعفونی خاک و از بین بردن آفات محصولات انباری استفاده

می‌شود.

سموم گازی برای انسان فوق‌العاده خطرناک هستند علی‌الخصوص سم متیل بروماید که باعث

بی‌هوشی و حتی مرگ می‌شود، به همین خاطر در کاربرد این سم حتماً از افراد متخصص

استفاده شود.

http://www.forudi.blogfa.com/

لیست نماتد کش های پرکاربرد در ایران

نماتدكشها :

– نماتد كش نماكور ( فن آميفوس ) گرانول ۱۰% ساخت باير براي نماتد زخم ريشه چاي و

مولد گره ريشه پسته به مقدار ۵ تا ۱۵ گرم در هر متر مربع.

– نماتد كش راگبي ( كادوسافوس ) گرانول ۱۰% ساخت FMC براي كنترل نماتد ريشه به

مقدار ۵ تا ۱۵ گرم در هر متر مربع.

– سم پیش رویشی ماریگلد

محلول پاشی پاييزه درختان سيب

محلول پاشی پاييزه درختان سيب :

هدف :  تقويت اندام هاي باردهي گل براي افزايش ميزان گرده افشاني و تبديل حداكثر گل به ميوه.

 ازت  N         بصورت  اوره  46%                            نيم  كيلوگرم

روي  Zn        بصورت سولفات روي 34%                   نيم كيلوگرم

بر     B          بصورت اسيد بوريك  17%                     نيم كيلوگرم

                       در  100 ليتر آب بصورت محلول پاشي

 توضيح :     اخيرا” برخي از توليدكنندگان محلولي آماده از تركيب سه عنصر فوق بنام  كود فروت ست  بصورت مايع و پودري با دز هاي 2 تا 3 در هزار به بازار عرضه كرده اند كه ميتواند مورد استفاده قرار گيرد. چون اكثر آزمايشات در ايران و مراكز علمي بصورت بالا انجام يافته و مقرون به صرفه است لذا توصيه بر اين مبنا ميباشد.

 

زمان محلول پاشي :   نوبت اول      در پاييز بعد از برداشت ميوه

                                نوبت دوم     در بهار  قبل از تورم جوانه

 

توضيحات خيلي مهم :

1- زمان محلول پاشي بايستي بفاصله يك ماه بعد از برداشت ميوه ( درمنطقه آذربايجان از اواخر مهرماه )  و تا قبل از ريزش برگها ( با حفظ سبزينگي برگها )  صورت گيرد. چرا كه در استفاده از عنصر روي بصورت  سولفات روي  در اكثر گونه هاي سيب ، زردي و نكروز برگها دو روز بعد از محلول پاشی بروز میکند .و اين مسئله براي مقاومت اندامهای گلدهی از سرمای زمستان تاثير منفي ميگذارد.

2 – براي حصول نتيجه مطلوب باغ دو سه روز قبل از محلول پاشي آبياري شود.

3 – بهتر است محلول پاشي براي جذب بهترعناصر در هنگام عصر صورت گيرد.

4 – لازم است هيچ نوع سمي با  محلول فوق مخلوط نشود.

 

  مزايا و دلايل محلول پاشي :

 

محلول پاشی بعد از برداشت با فرمول فوق الذکر مقاومت جوانه های گل را نسبت به سرمای زمستانه و بهاره افزایش میدهد. عناصر غذائی که همراه با محلول پاشی بعد از برداشت جذب سرشاخه ها و جوانه های گل میشوند غلظت این عناصر را در درخت بالا میبرند. هر چه میزان عناصر غذائی جوانه ها و سرشاخه ها بالاتر باشد مقاومت آنها نسبت به سرما افزایش مییابد.

علاوه بر مزایای فوق محلول پاشی بعد از برداشت در تغذیه اول فصل رشد درخت موثر است.

در اول فصل رشد بخش هوایی درخت شامل برگها و بعدا”  جوانه هاي گل فعالیت خود را با رشد سریع آغاز میکنند. این در حالی است که ریشه های فعال هنوز به اندازه کافی شروع به رشد و نمو و جذب عناصر غذایی از خاک نکرده اند. عناصر غذایی مورد نیاز در این مرجله کلیدی از ذخیره خود درخت که در فصل رشد قبل جمع آوری کرده است تامین میشود. پس بنابراین بهترین زمان برای بالابردن ذخیره غذایی درخت مرحله بعد از برداشت است که قسمت اعظم عناصر غذایی جذب شده از ریشه و محلول پاشی در جوانه  ها و شاخه ها ذخیره میشود. جوانه های گل در مرحله تورم قبل از باز شدن نیاز مبرمی به عنصر بر  دارند.

مطالعات نشان میدهد که در مرحله تورم جوانه ها  عنصر بر  از سایر اندام های درخت به سمت جوانه ها مهاجرت میکنند و غلظت  عنصر بر  در این مرحله در جوانه ها چندین برابر حد معمول میباشد. بنابراین توصیه میشود علاوه بر محلولپاشی پس از برداشت در مرحله تورم جوانه ها اواخر اسفندماه  و يا اوايل بهار محلولپاشی درختان سيب  قبل از تورم جوانه ها با همان فرمول تکرار شود.

آبامکتین (abamectin)

آبامکتین (abamectin)

حشره‌كش و كنه‌‌كش انتخابي با خاصيت تماسي، گوارشي، نفوذي از گروه آورمکتين
فرمولاسيون:
1. ورتي مك Vertimec % 8/1 EC
تاریخ ثبت:
کنه زنگار مرکبات 14/10/77 – مینوز سبزی و صیفی 11/9/81 ثبت موقت اولیه ، تمدید لغایت سال 1391 ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: آبامکتين روي گيرنده‌های گابا (گاما آمينو بوتريک اسيد) در سيستم عصبي اثر مي گذارد.
موارد مصرف در ايران:
مگس مينوز برگ در سبـزي و صيفـي [6/0 در هزار (1)] ؛ كنه زنگار در مركبات(20 ميلي ليتر (1) + 250 ميلي ليتر روغن در يكصد ليتر آب)
موارد مصرف در ساير كشورها:
مگس مينوز برگ در گل‌هاي زينتي گلخانه، گوجه فرنگي گلخانه‌اي، كاهوي گلخانه‌اي، كنه قرمز در فلفل گلخانه‌اي، توت فرنگي گلخانه‌اي، كنه دو نقطه اي در خيار و گوجه فرنگي گلخانه‌اي، گل‌هاي زينتي گلخانه‌اي، گياهان زينتي، تريپس غربي در انواع گل‌های پرورشي، گياهان زينتي، خيار و گوجه فرنگي گلخانه‌اي، كاهوي گلخانه‌اي
راهنماي مصرف:
•سم‌پاشي زماني كه اولين علائم آلودگي مشاهده گردد، تكرار سم‌پاشي ممكن است نياز باشد.
•براي تأثير بهتـر لازم است كل سطح گياه به حشره‌كش آلوده گردد اما بايد مواظب بود كه محلول حشره‌كش به سطح زمين نريزد.
•آفت هدف بعد از تیمار بی تحرك شده اما سه تا پنج روز بعد از سم‌پاشي، بيشترين تلفات حاصل مي‌شود.
•حداکثر دفعات سم‌پاشي براي خيار و گوجه فرنگي گلخانه، شش بار (فقط چهار بار آن در مرحله اي كه گل و ميوه وجود دارد) ، چهار بار روي كاهوي گلخانه‌اي، براي گلهاي پرورشي محدوديتي وجود ندارد اما ضروري است كه از حشره‌كش‌ها بصورت متناوب استفاده گردد.
•حداكثر غلظت نبايد از 60 ميلي ليتر در 100 ليتر آب تجاوز كند.
احتیاط‌های لازم:
•نبايد با خيس كننده‌ها، چسباننده‌ها و ديگر مواد همراه مخلوط شود.
•نبايد روي واريته‌های مختلف گياه Adiantum spp مصرف شود.
•مدارك لازم براي سازگاري اين حشره‌كش با برنامه‌های كنترل بيولو‍‍ژيك و كنترل تلفيقي كافي نيست.
•ممنوعيت ورود افراد بدون لباس ايمني به محيط سم‌پاشي شده تا زماني كه آن محيط خشك شود.
•نشاهاي گوجه فرنگی و خيار مي‌تواند قبل و بعد از تشكيل گل و ميوه سم‌پاشي گردد، اما نبايد گوجه فرنگي چری (Cherry) را هر زمان سم‌پاشي كرد.
•روي بعضي از گياهان زينتي مانند Begonia, Kalanchoe, Carnation ممكن است بعداز سم‌پاشي لكه‌ها و زنگ‌هایي تشكيل گردد.
•دروه كارنس 14 روز براي كاهوي گلخانه‌اي و سه روز براي محصولات ديگر
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 براي پستانداران 6 /13-10 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 براي پرندگان 6/84 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها 6/9- 2/3 میکروگرم بر لیتر، EC50 براي دافنی 34/0 میکروگرم بر لیتر
•براي ماهي و ديگر موجودات آبزي فوق‌العاده سمي است.
•براي زنبور عسل خيلي خطرناك (Hr) است، در جاهایی كه گل زياد است و فعاليت زنبور زياد است نبايد مصرف شود.
•در جاهايي كه از زنبورهاي گرده‌افشان براي گرده افشاني استفاده مي‌شود بايد آن‌ها را به مدت 24 ساعت از محيط سم‌پاشي شده خارج كرد.
•كاربرد آن در سيستم‌های ارگانيك مجاز است.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

آزینفوس متیل (azinphos methyl)

آزینفوس متیل (azinphos methyl)

حشره‌كش، كنه‌كش تماسي، گوارشي با اثر تخم كشي از گروه فسفره آلي
فرمولاسيون:
1. گوزاتيون M (Guzathion- M) %20 EC
2. گوزاتيون M (Guzathion- M) %20 WP
تاریخ ثبت: 1/10/47
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: مهارکننده آنزیم كولين استراز در سیستم عصبی بوده و دوام زيادي روي محصولات زراعي دارد.
موارد مصرف در ايران:
كرم خاردار پنبه [5 ليتر در هکتار (1)] ، ليسه در درختان ميوه، كرم سيب در سيب، به، آلو، پسيل گلابي، شپشك‌های درختان ميوه [2 در هزار (1)] ، كرم خوشه خوار و زنجرك مو، سپردار قهوه‌اي مركبات، شپشك‌های مركبات، سپردار بنفش زيتون [2در هزار (1)] ، شپشك خوني نارون [2-5/1 در هزار هنگام خروج %50 پوره (1)]
موارد مصرف در ساير كشورها:
آفات يونجه، بادام زميني، ذرت و بادمجان نيز پيشنهاد مي گردد.
راهنماي مصرف:
•براي پنبه 5 ليتر در هكتار (1)
•براي درختان ميوه سردسيري محلول 2 در هزار (1)
•نيمه عمر آن در خاك چندين هفته مي‌باشد .
•براي زيتون، مو و مركبات محلول 2 در هزار (1)
•عليه شپشك خوني نارون 5/1 تا 2 در هزار هنگام خروج 50% از پوره‌ها
احتیاط‌های لازم:
•اين سم كولين استراز خون را كاهش مي دهد، کارگراني که با توصيه پزشکي از کارکردن با ترکيبات ضد کلين استراز ممنوع شده اند، نمي‌توانند با اين ترکيب کار کنند.
•اثر طولاني و دوام زيادي روي محصولات زراعي دارد.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 براي پستانداران 20-9 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 براي پرندگان32 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها 12/0- 02/0 میلی‌گرم بر لیتر، EC50 براي دافنی 0011/0 میلی‌گرم بر لیتر
•براي پرندگان فوق‌العاده سمي است.
•براي ماهي‌ها و ديگر موجودات آبزي فوق‌العاده خطرناك مي‌باشد.
•براي محيط زيست خيلي خطرناک است.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

آلترین (allethrin)

آلترین (allethrin)
حشره‌كش تماسي، گوارشي وتنفسي از گروه پايروتروئيدها
فرمولاسيون:
1. پي نامين Pynamin %25 EC
2. پي نامين Pynamin %15 Tb
تاریخ ثبت: 1/10/47
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: تأثير بر روي سيستم عصبي حشره ، اختلال در عمل نرون‌ها از طريق اختلال در كانالهای سديم طناب عصبی
موارد مصرف در ايران:
حشره‌کش خانگي: آفات بهداشتی
راهنماي مصرف:
•غالباً با تركيبات سينرژيتی مانند متیلن دی اکسی فنل به كار مي رود.
•به علت شدت تأثير آن نسبت به پيرترين طبيعي در فرمولاسيون‌های مايع جايگزين آن (پيرترين طبيعي) مي‌شود.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 براي پستانداران 585-1100 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 براي پرندگان 2030 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها30- 5/17 میلی‌گرم بر لیتر
•براي پرندگان خطرناک نمي‌باشد.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

آمیتراز (amitraz)

آمیتراز (amitraz)
حشره‌كش، كنه‌كش با اثر تماسي، تنفسي از گروه آميدين
فرمولاسيون:
ميتاك Mitac g/l200 EC
تاریخ ثبت: 5/5/71 ثبت موقت به مدت دو سال ، 18/4/75 تمديد ثبت به مدت 3 سال؛ تمديد 9/12/78 سه سال، تمديد ثبت 29/12/81 سه سال تمديد لغايت 87
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: روی گيرنده‌های اکتاپامین (octopamine)اثر کرده و سبب فعاليت شديد سيستم عصبي و سایر اندامها مي‌شود.یک insectistatic است تاinsecticide .
موارد مصرف در ايران:
پسيل پسته و سفید بالک(عسلك) پنبه، محلول‌پاشي درختان با استفاده از محلول [5/1در هزار (1)]
موارد مصرف در ساير كشورها:
پسيل گلابي، كنه قرمز سيب و كنه زنگار سيب
راهنماي مصرف:
•سم‌پاشي در آب و هواي خشك بهترين نتيجه را مي دهد.
•زماني كه احتمال بارندگي وجود دارد نبايد سم‌پاشي كرد.
•حداكثر دز مصرفي نبايد بيش از دو برابر دز توصيه شده باشد.
احتیاط‌های لازم:
•فاصله آخرين سم‌پاشي تا برداشت محصول حداقل 14 روز
•در كنه‌های قرمز سيب و گلابي سم‌پاشي بايد زماني صورت گيرد كه 80- 60% تخم‌ها تفريخ شده باشند، سم‌پاشي سه هفته بعد تكرار گردد.
•در پسيل گلابي سم‌پاشي بايد زماني انجام گيرد كه تعداد پوره‌های تفريخ يافته محسوس و يا معني دار باشد، قبل از اينكه ميوه گلابي به عسلك آلوده شود.
•دوره كارنس براي گلابي و سيب دو هفته است.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 براي پستانداران1600-600 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 براي پرندگان7000-1800 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها 4/2- 74/0 میلی‌گرم بر لیتر، EC50 براي دافنی 035/0 میکروگرم بر لیتر
•براي ماهي‌ها خطرناك است و نبايد آب‌هاي سطحي و نهرها به اين حشره‌كش آلوده شود.
•بايد آفت كش در ظروف مطمئن و دربسته در يك جاي ايمن نگهداري شود.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

اتیون (ethion)

اتیون (ethion)

حشره‌كش و كنه‌كش تماسي از گروه فسفره آلي
فرمولاسيون:
1. ستيون Cethion g/l 470 EC
2. اتيول Ethiol g/kg 250 WP
تاریخ ثبت: 1/10/47
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: مهارکننده آنزیم كولين استراز در سیستم عصبی می باشد.
موارد مصرف در ايران:
شپشك‌ها و سپردارهاي درختان ميوه سردسيري و مركبات 2-5/1 در هزار (1)به همراه روغن ولک
موارد مصرف در ساير كشورها:
كنه‌های تارعنكبوتي، شته، شپشك‌های سپردار، تريپس، لارو پروانه‌ها، زنجرك‌ها، آفات مكنده و ديگر حشرات در درختان میوه دانه دار و هسته دار، مركبات، تاكستان‌ها، سبزيجات، گياهان زينتي، پنبه، ذرت، سورگوم، گياهان خانواده كدوئيان، توت فرنگي، چمن و ديگر محصولات
راهنماي مصرف:
•محلول پاشي به نسبت 5/1 تا 2 در هزار(1) به همراه روغن براي سم‌پاشي درختان ميوه در حال استراحت در زمستان براي از بين بردن تخم حشرات و كنه‌ها و شپشك‌ها مصرف مي گردد.
احتیاط‌های لازم:
•خاصيت گياه‌سوزي در بعضي از ارقام سيب زودرس مانند رقم مكين تاش دارد.
•سم‌پاشي تابستانه روي مرحله فعال كنه مؤثر بوده و سم‌پاشي زمستانه روي مرحله زمستانگذران بعضي از گونه‌هاي كنه مؤثر است.
•قابل اختلاط با سموم قليايي نيست.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران208-47 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان2000-128 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها 72/0 میلی‌گرم بر لیتر
•براي پرندگان كم خطر و عملاً غيرسمي است.
•براي ماهي‌ها و ديگر موجودات آبزي خيلي سمي است.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

اسپینوساد : (spinosad)

اسپینوساد : (spinosad)

حشره كش انتخابی تماسی و گوارشی

فرمولاسیون:
تریسر Tracer g/L w/v240 SC
تاریخ ثبت: 1/3/85

ویژگی های خاص:
نحوه اثر: حشره کش عصبی که با تاثیر روی گیرنده های استیل کولین، سبب فلج شدن و مرگ حشره می گردد.

موارد مصرف در ایران:
كرم غوزه در پنبه[250-200میلی لیتر در هکتار (1)]
موارد مصرف در سایر كشورها:
تریپس گل غربی در گیاهان زینتی

راهنمای مصرف:
•در بعضی از گیاهان پناهگاه هایی عاری از حشره كش می توان به وجود آورد كه سبب كاهش تأثیرسوء حشره كشروی دشمنان طبیعی گردد.
•با مشاهده اولین پوره یا حشره بالغ سم پاشی را شروع كنید.
•2 الی 3 بار سم پاشی در برنامه کنترل شیمایی به فاصله 7-5 روز از همدیگر برای كنترل سریع آفت ضروری است.
•برای كاهش احتمال رشد مقاومت به حشره کش از برنامه مدیریتی مقاومت استفاده شود.
احتیاط های لازم:
•گیاهان نباید بیش از سه بار متوالی سم پاشی شوند و حداكثر دفعات سم پاشی 6 بار در سال است.
•میزان تحمل گیاهان به سموم را در سطح كوچك آزمایش كنید قبل از اینكه در سطح وسیع استفاده شود.
•در تابش شدید نور خورشید و یا روی گل های بازشده سم پاشی نكنید.
•تخم های آفات مستقیماً باید سم پاشی شوند اما حشرات بالغ ولاروها از طریق تماس با سطوح سمپاشی شده از بین می روند .
•روی بعضی از گیاهان مانند بنفشه آفریقایی لكهیا سوختگی ایجاد می كند.
ملاحظات زیست محیطی:
•میزان سمیت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران5000-3783 میلی گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان2000-5156 میلی گرم بر کیلوگرم، LC50 برای ماهی ها30-5/3 میلی گرم بر لیتر، EC50 برای دافنی 14میلی گرم بر لیتر
• مضر برای ماهی و موجودات آبزی بوده از آلوده شدن آب های سطحی و نهرها باید خودداری كرد.
•امكان كاربرد آن در برنامه IPM وجود دارد.
•روی تعدادی از حشرات و كنه های شكاری تأثیر كمی دارد اما برای زنبورهای پارازیتویید مضر است.
•حشرات مفید را می توان بعد از خشك شدن سطح سم پاشی رها سازی كرد در حالی كه برای رهاسازی زنبور باید دو هفته بعد از سم پاشی اقدام كرد.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

استامي پرايد (acetamiprid)

استامي پرايد (acetamiprid)
حشره‌كش سيستميك و نفوذی با فعاليت و تأثير تماسي و گوارشي از گروه نیکوتینوئید
فرمولاسيون:
1. موسپيلان Mospilan w/w %20 SP
تاریخ ثبت: 22/8/79 براي مينوز سيب، ‌تمديد لغايت پايان 85 ؛ 28/8/80 براي پسيل پسته تمديد لغايت پايان 86 ؛ 28/9/84 براي كنترل كرم سيب ثبت موقت به مدت 3 سال
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: اختلال در عمل گيرنده‌های عصبي نيكوتينيك استيل كولين كه سبب تأثير در سیناپس‌های سيستم اعصاب مركزي حشره مي گردد .
موارد مصرف در ايران:
مينوز لكه گرد در سيب [5/0 در هزار] ، پسيل در پسته [250- 200 گرم در هزار ليتر آب] و كرم سيب [5/0 در هزار در مناطق كوهستاني براي مبارزه با نسل اول كرم سيب]
راهنماي مصرف:
•5/0 در هزار براي كنترل مينوز سيب ؛ 25/0 – 2/0 در هزار (250- 200 گرم در هزار ليتر آب) براي كنترل پسيل پسته؛ 5/0 در هزار براي كنترل كرم سيب در مناطق كوهستاني براي مبارزه با نسل اول كرم سيب
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران217-146میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان5000-80 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 براي ماهی‌ها1000 میلی‌گرم بر لیتر، LC50 براي دافنی 200 میلی‌گرم بر لیتر

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز