اقتصاد شير

Iran_4478_15_57739_NewsCut

 قانون تضمين خريد :

 در سال 1368  با تصويب قانون خريد تضميني محصولات اساسي زراعي شامل ( گندم ، جو ، ذرت، برنج، چقندر قند ، پنبه وش ، سيب زميني، پياز و حبوبات و دانه هاي روغني ) حمايت دولت شكلي قانونمند يافت . در سال 1372 با اصلاح قانون مذكور برخي از محصولات باغي مانند كشمش ، خرما ، انجيل و … تحت پوشش اين قانون قرار گرفت .اما محصولات دامي به جهت ماهيت و نوع محصولات امكان تعيين قيمت تضميني براي يك مقطع حد اقل يكساله وجود ندارد . لذا دولت به منظور كاهش ريسك قيمتي و حصول اطمينان خاطر به توليدكنندگان محصولات دامي از جمله توليد كنندگان گوشت مرغ و تخم مرغ با همكاري دستگاههاي ذي ربط و در مقاطع مختلف سال نسبت به تامين قيمت كف و سقف اقدام نموده است و متناسب قيمتهاي تعيين شده و با مداخله در بازار از طريق خريد مازاد عرضه و ذخيره سازي آن و يا فروش اين محصولات از محل منابع ذخيره كسري عرضه را تامين نموده است و عرضه و تقاضا را در بازار به تعادل مي‌رساند ضمن اينكه با تعيين يارانه صادراتي براي محصولات فوق الذكر شرايط را براي حضور در بازارهاي جهاني بهبود بخشيده است .

  قيمت خريد شير :

 اگرچه تا كنون دولت براي محصول شير قيمت خريد تضميني تعيين نكرده و اعتبار خاصي را به نام خريد تضميني شير هزينه نكرده است . ليكن قيمت شير خام هر ساله توسط وزارت جهاد كشاورزي به كميته تنظيم بازار پيشنهاد و در ستاد تنظيم بازار به بحث گذاشته مي‌شود و در نهايت قيمت آن در شوراي اقتصاد به تصويب مي‌رسد و كارخانه‌جات فرآوري مؤظف به خريد  شير به قيمت مصوب شوراي اقتصاد مي‌باشد .

 قيمت مصوب، مبناي قيمت تمام شده شير يارانه اي قرار مي‌گيرد و به عنوان قيمت پايه در قيمت محصولات لبني غير يارانه اي تاثير مي‌گذارد . بر اساس قيمتهاي مصوب شير و شاخص بهاي عمده فروش روند رابطه مبادله در طول دوره بررسي به نفع توليد كننده شير بوده است . تعيين قيمت مناسب ، رشد تقاضاي مصرف شير و فرآورده هاي شيري ، توسعه صنايع جانبي ، افزايش يارانه ها و … تاثير قابل ملاحضه اي در رشد توليد شير خصوصا در حاشيه شهرهاي بزرگ داشته است .

 بيمه :

 بخش توليد به صورت عام و توليد محصولات كشاورزي به صورت خاص مملو از مخاطرات و تؤام با ريسك است اين تهديدات آسيب پذيري شديدي را براي توليد كنندگان بخش كشاورزي به وجود مي‌آورد و نسبت به قيمتها و عملكرد محصول ، يكنوع عدم اطمينان وجود دارد . عدم اطمينان نسبت به قيمت و عملكرد بر روي تصميمات توليد كنندگان تاثير مي‌گذارد و نتايج تصميم گيري متفاوت از نتايج تصميم گيري در شرايط اطمينان خواهد بود . با وجود ريسك در توليد و قيمت امكان دارد كه قانون عرضه صادق نباشد و عرضه محصول به عوامل ديگري مانند درجه ريسك پزيري ، توزيع احتمالاتي قيمت و عملكرد و … متكي شود . روش هاي متعددي در جهت كنترول و كاهش اثرات و ريسك وجود دارد ، توليدكنندگان از ابزارهاي مختلف مديريت ريسك در جهت تغيير توزيع احتمالي نتايج نهايت فعاليت خود استفاده مي‌نمايند . اگر چه اين عمل ممكن است بدون توجه به اصول علمي مديريت ريسك و به صورت نا خواسته و بر اساس تجربه صورت گيرد .

 بيمه محصولات كشاورزي به عنوان يكي از ابزارهاي كاهش ريسك طيف وسيعي از خطرات را پوشش مي‌دهد .

 بيمه در زير بخش دام :

 در سال 1372 فعاليتهاي بيمه دام با اجراي بيمه طرح هاي دام صنعتي گاو شيري اصيل در اطراف تهران و دامهاي عشاير و قوچ اصيل ( گوسفند و بز در خراسان و منطقه فيروز آباد فارس ) شروع شد و هم اكنون در زير بخش دام و طيور و آبزيان پرورشي ، اسب ، شتر و زنبور عسل را تحت پوشش قرار داده است .

 بر اساس تبصره 7 قانون صندوق بيمه ، اين صندوق مي‌بايست به تدريج ، آمادگي خود را براي انجام وظايف محوله بر اساس اين لايحه در تمام مناطق كشور و براي هر محصول اعلام نمايد ، ميزان حق بيمه دريافتي و نحوه بيمه و دامنه پوشش بيمه عمدتا از طريق كارشناسان بيمه تهيه و اجرا مي‌شود . سهم دولت و توليد كننده متناسب با نوع محصول و درجه ريسك مشخص مي‌شود . اگر چه بر اساس قانون فوق الذكر وزارت جهاد سازندگي داراي نماينده در سطح هيات مديره صندوق مي‌باشد . اما به نظر مي‌رسد وزارت مربوطه در تعيين نوع محصولات ، حق بيمه دريافتي ، نقش قابل ملاحضه اي ندارد .

 لذا انجام بررسي هاي تحليلي به منظور شناسايي و تعيين تاثير نسبي بيمه و برآورد درجه كارايي و تاثير گذاري آن به عنوان يكي از راه هاي تضمين سرمايه گذاري در بخش ضرورت دارد و بايد اقدامات مؤثري را براي يافتن مكانيسم هاي جبران خسارت ، زمينه پذيرش بيمه دام ، اشاعه فرهنگ بيمه با مشاركت دامداران ، و بررسي عوامل مؤثر در گسترش دامنه بيمه انجام گيرد .

  منبع : مؤسسه پژوهشهاي برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزي

آشنایی با رشته اقتصاد کشاورزی

آشنایی با رشته اقتصاد کشاورزی
سایت کشاورزی ایران ( www.iranianagriculture.com ) مقالات اقتصاد کشاورزی : توانمندی و ویژگی‌های لازم برای موفقیت در مهندسی اقتصاد کشاورزی
رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی نیز مثل دو رشته مهندسی کشاورزی-آبیاری و مهندسی ماشین‌های کشاورزی تنها از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می‌پذیرد. چرا که دانشجو این رشته باید بتواند به خوبی محاسبه کرده و اطلاعات به دست آمده را تجزیه و تحلیل کند. یعنی بعد از اینکه اطلاعات فنی مورد نیاز خود را از متخصصان کشاورزی در بخش‌های مختلف اعم از آبیاری، زراعت، خاک‌شناسی، علوم دامیو سایر متخصصان دریافت کرد، یک برنامهٔ عملی مناسب در زمینه مقدار نیروی کار دائمی یا فصلی، نوع مماشین الات مصرفی و الگوی بهینهٔ تقاضا و مصرف بخش‌های مختلف کشاورزی تعین نماید و البته چنین کاری نیاز به ریاضی و آمار قوی و آشنایی با اصول کشاورزی دارد.

دکتر صدرالاشرف در همین زمینه می‌گوید:
به تجربه ثابت شده است که داوطلبان گروه ریاضی و فیزیک به دلیل پایهٔ ریاضی آن‌ها قوی است، در این رشته موفق‌تر هستند. در ضمن دانشجویی که به کشاورزی علاقه دارد و از کار و فعالیت در مزارع و دامداری‌ها لذت می‌برند، می‌توانند در این رشته پیشرفت کند چون یک فارغ التحصیلمهندسی اقتصاد کشاورزی نمی‌تواند از محیط‌های روستایی و قطب‌های تولید کشاورزی فاصله رد و در پشت میز محاسبات اقتصادی خود را انجام دهد.

رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی
گفتنی است در حالی که رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی تنها از بین داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی دانشجو می‌پذیرد، رشته گرایش اقتصاد کشاورزی تنها از بین دانشجویان علوم تجربی و علوم انسانی داوطلبان خود را انتخاب می‌کند و داوطلبان گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی نمی‌توانند این گرایش را انتخاب نمایند!

معرفی رشته مهندسی کشاورزی – اقتصادکشاورزی – مقطع کارشناسی
برای استفاده بهتر از منابع تولید در کشاورزی و بکارگیری اینگونه منابع برای بدست آوردن محصولات کشاورزی به طور اقتصادی لازم است متخصصینی تربیت شوند که با توجه به دانش و تجربیات خود در علوم کشاورزی و اصول علم اقتصاد بتوانند در زمینه برنامه ریزی و تهیه طرحهای تولید کشاورزی در کشور منشاء خدمت باشند.

نقش و توانایی یا کارایی
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در مورد زیر نقش و توانایی خود را ایفاء نمایند.
– به صورت کارشناس متخصص برای کمک در ارزیابی و تحلیل برنامه های توسعه کشاورزی در سطوح منطقه ای.
– به عنوان کمک کار در امور آموزشی و تحقیقات کشاورزی
– به عنوان مدیر با مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوص کشاورزی

طول دوره تحصیل
براساس آیین نامه آموزشی مصوب شورای عالی برنامه ریزی طول دوره کارشناسی اقتصاد کشاورزی به طور متوسط چهارسال و حداکثر طول این دوره طبق آئیین نامه آموزشی مصوب ۶ سال می باشد. هر سال تحصیلی شامل دو نیمسال و هر نیمسال ۱۶ هفته کامل آموزشی است. نظام آموزشی این دوره واحدی است و برای هر واحد درس نظری در هر نیمسال ۱۶ ساعت آموزش کلاسیک در نظر گرفته شده است.

فرصت‌ های شغلی موجود برای فارغ التحصیل مهندسی اقتصاد کشاورزی (در مقطع کار‌شناسی)
هر ساله از طریق رسانه‌های گروهی مطلع می‌شویم که در بعضی از نقاط کشور، در دی ماه یا فروردین سیل می‌آید و در تیر ماه و مرداد ماه در‌‌ همان منطقه خشکسالی می‌شود. حوادثی که آثار و تبعات آن از یک سو به صورت فقر، مهاجرت بی‌رویهٔ روستائیان به شهر‌ها، ناامنی، فساد و ناهنجاری‌های اجتماعی جلوه گر می‌شود و از سوی دیگر باعث وابستگی کشور ما به قدرت‌های بزرگ دنیا می‌گردد. قدرت‌هایی که امروزه محصولات مهم کشاورزی از قبیل گندم و برنج را نه به عنوان کالای مصرفی بلکه به عنوان ابزارهای سیاسی می‌دانند.

حال در برابر این مشکل چه باید کرد؟ باید گفت که این بر عهدهٔ رنامه ریزان اقتصاد کشاورزی است که الگوهای متداول اقتصادی را با شرایط عینی کشور و با استفاده از تجربیات دیگران و پیش شرط های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تعیین و طراحی کرده و ساز و کاری متناسب با شرایط موجود کشور ارائه دهند تا بتوان از بروز حوادث فوق و پیامدهای منفی آن تا حدودی جلوگیری کرد

صنعت و بازارکار
تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته و ادامه تحصیل در آن :
با توجه به کمیت و کیفیت درسهایی که در این رشته تدریس می شود، برای ادامه تحصیل در رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی داوطلبان باید علاوه بر زمینه های عمومی مورد نیاز در آزمون سراسری، از قدرت و توان نسبتاً بالایی در زمینه ریاضی برخوردار باشند. علاوه بر این مشتاقان این رشته باید دارای قوه ادراک بسیار بالا و قدرت تجزیه و تحلیل و تصمیم گیری صحیح و اصولی باشند. گذشته از همه اینها، علاقه و شوق شخصی افراد از عوامل تعیین کننده در میزان موفقیت در این رشته است و شاید شرط لازم ادامه تحصیل در این رشته همین امر باشد.

بررسی مفاهیم اقتصاد کشاورزی

بررسی مفاهیم اقتصاد کشاورزی
  در جهان امروز یکی از مشکلات اساسی بشر تامین نیازهای غذایی است. به گونه ای که امنیت غذایی به عنوان ‏یکی از اهداف مهم، سرلوحه برنامه های دولتها قرار گرفته است. بدون شک به منظور نیل از منابع کافی، باید ‏تولید کشاورزی به گونه ای باشد که تمامی نیازهای غذایی جامعه را برآورده کند. از سوی دیگر تولید کشاورزی ‏خود نیازمند دو گروه عوامل تولیدی می باشد، گروه اول عوامل فیزیکی تولید از قبیل: زمین، بذر، آب، نیروی ‏کار و غیره که وجود آنها از نظر کمی و کیفی شرط لازم تولید است و گروه دوم عوامل غیرفیزیکی تولید که ‏ریشه در مدیریت و اقتصاد کشاورزی دارند. با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت و اقتصاد کشاورزی، این ‏عامل به عنوان شرط کافی تولید تلقی می گردد. بنابراین به منظور تولید کشاورزی مطلوب و بهینه، وجود عوامل ‏فیزیکی و غیرفیزیکی تولید در کنار یکدیگر لازم و ملزوم هم می باشند‏‎.‎

1‏‎- ‎مهندسی اقتصاد کشاورزی
‏1-1‏‎ ‎تعریف و هدف‏

اقتصاد کشاورزی به مجموعه ای از علوم و روشها اطلاق می شود که عوامل اقتصادی موثر در امور کشاورزی، ‏روابط اقتصادی موجود بین عوامل تولید کشاورزی و کاربرد اصول اقتصادی را در تولید و توسعه کشاورزی ‏مورد بحث و بررسی قرار می دهد. به بیان دیگر اقتصاد کشاورزی عبارت از کاربرد اصول و نظریه های ‏اقتصاد عمومی در فرایند تولید، مبادله و توزیع و مصرف موادغذایی و مواد خام اولیه مورد نیاز سایر بخشهاست. ‏بر این اساس می توان نتیجه گرفت که اقتصاد کشاورزی، روشهای چگونگی استفاده مطلوب بهینه از منابع طبیعی ‏در بخش کشاورزی را از طریق شیوه ها و ابزار کارآمد خود مئرد مطالعه قرار می دهد. هدف از ایجاد این رشته، ‏تربیت نیروهای متخصص و کارآمدی است که بتواند با تکیه بر دانش و اندوخته های علمی و تجارب عملی خود ‏به عنوان کارشناس اقتصاد کشاورزی به تهیه و تدوین طرحهای توسعه کشاورزی و ارزیابی اقتصادی آنها در ‏سطوح مختلف منطقه ای و یا ملی بپردازند و همچنین از طریق به کارگیری روشهای تجزیه و تحلیل کمی و ارائه ‏مدلهای ریاضی در حل مسائل و مشکلات تولید، توزیع و یا معرف مواد غذایی و مواد خام، راهکارهای مناسبی ‏را ارائه نمایند. متخصصان اقتصاد کشاورزی در فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی مرتبط با مسائل اقتصادی بخش ‏کشاورزی نیز می توانند همکاری نمایند‎.‎

1-2‏‎ ‎اهمیت و جایگاه در جامعه‏
با عنایت به اهمیت تولید کشاورزی در امنیت غذایی جامعه و نیز ضرورت توجه به ابعاد اقتصادی تولید، اقتصاد ‏کشاورزی به عنوان یکی از شاخه های علوم کشاورزی ، از حدود یک قرن پیش در کنار سایر رشته های ‏کشاورزی بتدریج مطرح شد و با سیر تکاملی اش امروزه بشکل یک دانش منسجم و مدون در مراکز آموزش ‏عالی و تحقیقاتی در اختیار مشتاقان علم و جامعه کشاورزی قرار گرفته است. در عرصه فعالیتهای زراعی، ‏حضور متخصصانی که علاوه بر دانش کشاورزی، اصول علم اقتصاد را نیز فراگرفته باشند و بتوانند با استفاده ‏از تجربیات و دانش خود، در زمینه برنامه ریزی و تهیه طرحهای تولیدی محصولات کشاورزی به طور اقتصادی ‏فعالیت کنند از ضروریات تحول کشاورزی کشور است و این امر، جایگاه و اهمیت رشته مهندسی اقتصاد ‏کشاورزی را بخوبی مشخص می کند‏‎.
منبع بازار بزرگ کشاورزی