روشهای متداول فرآوری پتاس

 

  امروزه فرآوری در محل معدن انجام می شود و معمول ترین روش، فلوتاسیون است. ماده معدنی پس از خردایش توسط آسیاب به دانه هایی با قطر کوچکتر از یک سانتیمتر تبدیل می شود این دانه ها همراه با محلول اشباع که قدرت انحلال ندارد از سرند های ۱۰ مش عبور می کند. آنچه روی سرند باقی بماند به چرخه واسطه سنگین منتقل می شود و آنچه از سرند عبور کند آماده فلوتاسیون است.

واسطه سنگین:
در این روش چگالی محلول اشباع در حد واسط وزن مخصوص پتاس و نمک انتخاب می شود بنابراین پتاس شناور شده اما ناخالصی ها به پایین سقوط می کند. دانه های شناور پتاس پس از شستشو و خشک شدن آماده بارگیری است و دانه هایی که به علت درشتی شناور نشده اند پس از خردایش دوباره سرند شده و به ابتدای مسیر فلوتاسیون بازگردانده می شود.

فلوتاسیون:
در مرحله اول مواد غیر قابل حل و شورابه از ذرات ریز ماده معدنی طی فرآیندی به نام آهک زدایی (desliming)جدا می شود. در مرحله دوم، ماده معدنی که سطح ذرات آن با مواد شیمیایی آغشته شده است به همراه شورآبه به داخل سلول های فلوتاسیون پمپ شده و هوا نیز به مخلوط دمیده می شود. ذرات فعال شده پتاس به حباب های هوا می چسبند و به سطح می آیند اما ذرات نمک و ناخالصی ها به کف ظرف سقوط می کنند. پتاس پس از کف زدایی، جدا کردن شورابه همراه و خشک شدن یک محصول استاندارد است.

تبلور:
ذرات دانه ریز ماده معدنی که از طریق فلوتاسیون قابل فرآوری نیست توسط شورابه های داغ حل شده و پـس از سه مرحله تبلور مجـدد کریستـال های درشت و خـالص پتاس بدست می آیـد. در معادنـی که به روش انـحلال استـخراج می شـوند، تبلور مهمترین روش فـرآوری است. در این روش درجـه خـلوص کلرید پتـاسیم را می توان به ۹/۹۹ درصد رسانید که در این صورت به آن جوهر پتاس می گویند و در صنایع شیمیایی مصرف می شود. کانه پتاس با انحلال حرارتی یا فرآوری کننده‌های تبلوری یا شناورسازی پرعیار می شود که می‌تواند با جدایش مواد سنگین همراه باشد. روش جدایش مواد سنگین بر‌ پایه اختلاف کم چگالی سیلویت و لانگبینیت یا هالیت و سیلویت است.
در روش جدایش الکترواستاتیک که می‌تواند جایگزین روش فوق شود، سیلویت گرم شده تا خشک شود و با شارژ الکترواستاتیک آن KCl که بار منفی گرفته است از NaCl با بار مثبت جدا می‌شود.

تراکم:
پتاس بدست آمده از طریق فلوتاسیون و آبگیری با استفاده از فشار زیاد متراکم شده و تکه های بدست آمده پس از خردایش توسط سرند دانه بندی می شود.

نگهداری و حمل:
برخی از معادن کانادا انبارهایی در اختیار دارند که تا یک میلیون تن پتاس بسته بندی شده را ذخیره می کنند. چنانچه میزان رطوبت پتاس دانه بندی شده از حد استاندارد کمتر باشد تمایل به پودر شدن دارد و اگر میزان رطوبت بیشتر باشد پتاس حالت کیک به خود می گیرد بنابراین رطوبت استاندارد و بسته بندی غیر قابل نفوذ برای حمل ضرورت دارد. حمل تا محل بنادر معمولا ً ریلی است.
روشهای متنوعی برای جداسازی پتاس از کانسارهای عمده وجود دارد. روش استحصال بر حسب مشخصات ماده معدنی و نوع محصول مورد نظر تعیین می‌شود. ۵ روش جهت استحصال کلرور پتاسیم از شورابه و سنگ معدن وجود دارد. این روش ها شامل فلوتاسیون، جدایش واسطه سنگین، انحلال و کریستالیزاسیون، فرآیند الکترو استاتیکی و استفاده از حوضچه های تبخیر خورشیدی است. در جدول ۳-۴ مناسبترین اندازه دانه بندی برای روشهای عمده فرآوری پتاس در صنعت آورده شده است.


جدول ۳-۴- مناسبترین دانه بندی کانسنگهای سیلوینیتی، برای روش های مختلف فرآوری پتاس

الف – فلوتاسیون:
در اواخر دهه ۱۹۳۰ در “کارلسباد” آْمریکا این روش جهت فرآوری کلرور پتاسیم آغاز شده و پس از آن درکشورهای دیگر نظیر انگلستان، فرانسه، آلمان و رژیم اشغالگر قدس رایج شد. محصول به دست آمده از فلوتاسیون بسیار دانه ریز بوده و همراه با فسفر و نیتروژن به عنوان کود شیمیایی مصرف می‌شود. این روش متداول ترین و اقتصادی ترین روش جهت استحصال کلرور پتاسیم از سیلویت است. فلوتاسیون فرآیند شیمیایی- فیزیکی است و عوامل زیادی برای تولید کنستانتره مطلوب با بازیابی بالا، باید مورد توجه قرار گیرد. اگر کانسنگ بیش از ۵/۳ تا ۴ درصد رسوب نرمه داشه باشد باید نرمه گیری شود و این باعث می شود بازیابی کلی کاهش یابد زیرا بخشی از پتاس در ابعاد ریز به هدر می رود. برای بازیابی ذرات ریز سیلویت درگیر با رس ها به روشهایی با تجهیزات خاصی نیاز است. پس ازآنکه ذرات ناخالصی از سنگ معدن جدا شد، کانه های پتاس را در سه مرحله خرد می‌کنند. تا به ۳۵/۳ میلی متر برسد چون ذرات بزرگتر از آن در فلوتاسیون به خوبی شناور نمی شوند. ذرات سیلوینیت در آب شور به حال تعلیق در می آیند و تشکیل پالپی با غلظت مناسب را می دهد. پالپ به دست آمده توسط مواد شیمیایی خاصی که کلکتور نامیده می‌شوند و نقش آنها آبران کردن سیلویت است، آماده سازی می‌شوند. کلکتورها انواع مختلفی دارند و معمولاً از آمین ها و آمین های با زنجیره طولانی مانند استریل (۱۸ کربن) و آراچدیل- بنیل (۲۰-۲۲ کربن) استفاده می‌شود. از روغن کاج نیز به عنوان کف ساز استفاده می‌شود. سلولهای فلوتاسیون ظرفی هستند که در دورن آن همزنی برای معلق نگه داشتن ذرات جامد و مسیری برای ورود حبابهای هوا از کف سلول، وجود دارد. ابعاد این حبابها توسط خود دستگاه، شدت بهم زدن و حضور مواد شیمیایی مؤثر در فصل مشترک مایع و گاز و سموم به کف ساز قابل کنترل می باشد.
این حبابها هوا را به سطح سلول منتقل می کنند. با استفاده از کف ساز مناسب و میزان مصرف صحیح آن می‌توان لایه ای از کف باپایداری کافی درسطح سلول فلوتاسیون به دست آورد که حاوی ذرات جامد آبران است. سپس این کف توسط دستگاه های مکانیکی از سطوح سلول خارج می‌گردد و بدین وسیله کانی مورد نظر از باطله جدا می شود. زمان و شرایط آماده سازی چگالی پالپ، دمای پالپ فلوتاسیون و … از جمله عواملی هستند که در فلوتاسیون پتاس موثرند.
عملیات فرآوری در دمای عادی انجام می گیرد. عیار کنسانتره اولیه فلوتاسیون سیلویت از سیلونیت به ۴۰ تا ۴۲ درصد K2O می‌رسد. با چند بار تمیز کردن کنستانتره می‌توان به عیار ۵۶ تا ۵۸ درصد K2O رسید. در فلوتاسیون سیلویت از نمک کارنالیتی مصرف کلکتور به علت حضور یون منیزیم به ۵ تا ۶ برابر میزان مورد مصرف در نمکهای سیلویتی می‌رسد. معمولاً عیار کنسانتره حاصل از فلوتاسیون نمک های کارنالیتی حداکثر به ۴۰ درصد K2O با بازیابی ۵۰ تا ۶۰ درصد می‌رسد.

ب – روش جدایش واسطه سنگین
در این روش از تفاوت چگالی سیولیت و هالیت و یا سیلویت و لانگبینیت استفاده می‌شود. کانی تا اندازه ای ۱ سانتیمتر خرد شده و توسط مایعی که چگالی حد واسط دارد دو کانی از هم جدا می‌شوند. ذرات با چگالی کمتر شناور و ذرات سنگین تر غوطه‌ور می‌شوند. برای تهیه مایع وایطه سنگین از فروسلیس یا منیتیت استفاده می‌شود. اختلاف وزن مخصوص کارنالیت و هالیت نیز می‌تواند اساسی برای جدایش ثقلی هالیت باشد.

ج – روش انحلال- کریستالیزاسیون
اساس این روش قابلیت انحلال بیشتر KCl در دمای بالا نسبت به NaCl است. مزیت این روش، جداسازی پتاس از کانسنگهایی با درصد زیاد مواد نامحلول مانند رسها و تولید محصول با عیار بالا است. چنانچه محلول حاوی هر دو نمک باشد. انحلال NaCl با فازایش دما کمی کاهش می یابد. بنابراین هنگامی که شورابه اشباع شده در ۲۰ درجه سانتیگراد تا۱۰۰ درجه سانتیگراد حرارت داده شود مقدار زیادی KCl در آب حل می‌شود و کلرور سدیم به عنوان باطله دور ریخته می‌شود. سپس محلول نمک جدا شده و خشک می‌شود. محلول نمک باقیمانده به فرآیند برگردانده می‌شود. چنانچه محصول با درجه خلوص بالا درنظر باشد، بلورهای KCl مجدداً حل شده و کریستالیزه می‌شود تا محصولی با بیش از ۹۹ درصد KCl تولید می‌شود. شکل ۳-۳ فلوشیت نمونه برای فرآیند انحلال- کریستالیزاسیون را نشان می‌دهد.


شکل ۳-۳- فلوشیت نمونه برای فرآیند انحلال- کریستالیزاسیون (منبع: طرح پژوهشی ارزیابی پتانسیل معدنی پتاس گرمسار)

د – روش الکترواستاتیکی
این روش به عنوان یک روش با هزینه های سرمایه گذاری پایین و راندمان تولدی بالا ثابت محسوب می‌شود. در این روش باطله حاصل فرآوری خشک شده و استحصال پتاس از باطله ها صورت می‌گیرد. حرارت خیلی کم درحین فرآوری لازم است. لازمه این فرآیند، دمای معتدل، یک منبع الکتریکی، معرفهای شیمیایی و کنترل دقیق نسبت مقدار رطوبت در محفظه جدا کننده است.
این روش اولین بار در آمریکا مورد ارزیابی قرار گرفت اما گسترش چندانی نداشت و پس از جنگ جهانی دوم نیز درآلمان به کار گرفت شد.

و – استفاده از حوضچه های تبخیر خورشیدی
در این روش شرایط آب و هوایی از عوامل مهم می باشد. در برخی معادن مانند اوگدون از دریاچه آب یا آبهای شور نزدیک سطح و حوضچه متعدد استفاده می نمایند.
حوضچه های متعدد برای ایجاد چگالی های متفاوت آب شور جهت تبلور کانیهای مختلف در مراحل گوناگون مورد استفاده قرار میگیرند. تبخیر زیاد خورشیدی تنها در طول سه ماه تابستان انجام می‌گیرد. در این مدت تبخیر بارندگی همراه با وزش باد ازعوامل مؤثر تبخیر هستند. سیلویت و هالیت در این حوضچه ها رسوب می‌کنند و سپس محلول برداشت شده به واحد فلوتاسیون برای جداسازی نمکها از هم منتقل می‌شود.
دو نوع پتاس از جنوب بحرالمیت در آب و هوایی که مساعد برای تبخیر در طول سال می‌باشد، بهره برداری می‌شود. در اثر تبخیر آب شور کارنالیت و هالیت در حوضچه های برداشت محصول رسوب می‌کند. کلرور منیزیم همراه آب تازه شسته شده و مخلوطی از سیلویت و هالیت باقی می ماند. در رژیم اشغالگر قدس سیلویت در سه واحد مختلف فرآوری جدا می شود. در واحد قدیمی از صنعت فلوتاسیون استفاده می‌شود. ظرفیت این واحد با افزودن تجهیزات روش فرآوری تبلور مجدد توسعه پیدا کرده است. جدیدترین واحد که از روش اختصاصی تبلور سرد که از متبلور کننده با حرارت پایین جهت تولید کلرور پتاسیم استفاده می نمایند مورد بهره برداری قرار گرفته است.
از فرآیند رسوبگذاری دراثر سرد شدن طبیعی نیز می‌توان جهت استحصال پتاس از حوضچه های اسفاده کرد. یک حوضچه بزرگ در ماه های سد سال ایجاد می‌شود آب شور از معدن به داخل حوضچه جریان می یابد، تنها سیلویت در اثر هوای سرد زمستان متبلور می‌گردد. سپس حوضچه های لایروبی شده و رسوب سیلویت را خشک کرده و به فروش می‌رسد.

جهت استحصال سولفات پتاسم از روشهای متفاوتی استفاده می‌شود. سولفات پتاسیم را می‌توان مانند کلرور پتاسیم از شورابه بدست آورد اما معمولاً با استفاده از کلرور پتاسیم و اسید سولفوریک و یا روشهای دیگر ازکانیها محتوی سولفات پتاسیم به دست می‌آید. مهمترین روش های تولید سولفات پتاسیم عبارت است از:
الف – کائینیت در اروپا به عنوان مهمترن کانی تولید سولفات پتاسیم به شمار می رود. متداول ترین روش از طریق انحلال، حرارت دادن و سرد کردن شوئنیت حاصل از کائینیت و سپس ترکیب آن با کلرور پتاسیم می‌باشد.
ب – یکی از روشهای تولید سولفات پتاسیم استحصال از لانگبینیت است و پودر سنگ آن با محلول کلرور پتاسیم واکنش داده سولفات پتاسیم به وجود می‌آید که پس از شستشو، جداسازی و الک کردن به دست می‌آید. این روش در نیومکزیکو به کار می رود.
ج – در اروپا از سنگ معدن هالتساز نیز سولفات پتاسیم به دست می‌آورند. پس از جدایش کلرور پتاسیم و کلرور سدیم از آن، کایزریت باقی می ماند که سولفات منیزیم است. کایزریت در دو مرحله واکنش باکلرور پتاسیم به سولفات پتاسیم و کلرور منیزیم تبدیل می شود.
د – فرآیند تولید آلومینا از سنگ معدن آلونیت، سولفات پتاسیم و گاز دی اکسید گوگرد به عنوان محصولات فرعی تولید می‌شود.
ه – از غبار خروجی کوره های سیمان که دارای مقداری سولفات پتاسیم است
از طریق فرآیند الکتروستاتیک نیز سولفات پتاسیم قابل استحصال است. در امریکا از ضایعات صنعت شکر نیز سولفات پتاسیم بازیابی می‌گردد.

منبع : www.ngdir.ir

برگرفته شده از potas.blog.ir

انواع كودهاي پتاسه

از انواع كودهاي پتاسه
۱-    كلرور پتاسيم
 
اين كود را مي‌توان در سطح وسيعي در شاليزارها اراضي غير شور براي محصولاتي نظير ذرت – چغندر قند- پنبه و گندم به صورت سرك و حتي براي باغهاي ميوه استفاده نمود علاوه بر ارزاني آن در مقايسه با سولفات پتاسيم مقدار پتاسيم (k2o) آن ۱۰ درصد نيز بيشتر از سولفات پتاسيم مي‌باشد . آنيون كلر خود عامل كنترل كننده تعدادي از بيماريها نظير بلاست ، پاخوره و .. مي‌باشد .
كلرور پتاسيم را ميتوان به سولفات پتاسيم تبديل نمود مزاياي آن صرفه جويي ارزي مي باشد . كلرور پتاسيم را مي‌توان به نيترات پتاسيم تبديل نمود كه اين كود براي مصرف در مزارع نيشكر- گلخانه ها و به صورت سرك (همراه با آب آبياري) مصرف مي‌شود.
از كود كلرور پتاسيم ميتوان براي تهيه كود كامل ماكروي گرانوله استفاده نمود كه مي‌توان درمزارع (قبل از كاشت) و درختان ميوه (چال كود) استفاده نمود.
 
۲- سولفات پتاسيم
 
در زماني كه يون كلر براي گياه زيانبار باشد بهتر است پتاسيم به صورت سولفات استفاده شود. اين كود از اثر اسيد سولفوريك بر كلرور پتاسيم بدست مي‌آيد سولفات پتاسيم محتوي ۴۱ تا ۴۴ درصد پتاسيم مي‌باشد و در دماي معمولي ۱۲ درصد حل مي‌شود.
۳-نيترات پتاسيم
داراي ۳۸ درصد پتاسيم و ۱۴ درصد ازت بوده حلاليت آن در آب و در دماي معمولي ۳۵ درصد است نيترات پتاسيم از اثر اسيد نيتريك بر كلرور پتاسيم حاصل مي‌شود.
 
    ۴- سولفات پتاسيم منيزيم
 
از جمله كودهاي پتاسه اي هستند كه داراي سولفات – پتاسيم- منيزيم و كلر مي‌باشند سولفات مضاعف پتاسيم منيزيم داراي ۲۴ درصد پتاسيم (k2o) 10 درصد منيزيم   و ۴۸ درصد گوگرد اين كود در آب قابل حل بوده و بصورت سرك مصرف مي‌شود
اين كود محتوي گوگرد به صورت سولفات – پتاسيم – منيزيم – كلر بوده و مشخصات فني آن نيز صرف نظر از مقدار كم عناصر غذايي آن در مقايسه با سولفات مضاعف پتاسيم منيزيم محتوي كلر بوده و بصورت معدني استخراج مي‌گردد.
عوارض كاهش پتاسيم در گياه
۱-     كربن گيري– كمبود پتاسيم ياعث تقليل كربن گيري و آزاد شدن اكسيژن مي گردد. بدون پتاسيم تأثير نيز كاهش مي يابد . پتاسيم داراي دو نقش مجدد دركربن گيري است . نقش اصلي آن در متابوليسم پروتئين دخالت دارد و ديگري مربوط به فعال كردن آنزيم هاست .
۲- تنفس
كمبود پتاسيم باعث كاهش تنفس در گياه مي‌شود.
۳- متابوليسم مواد هيدروكربني 
گياهي كه داراي كاهش پتاسيم است در اسفناج خود مقدار زيادي نشاسته و قند ذخيره مي‌كند. تجمع هيدروكربن در گياه مبتلا به كمبود پتاسيم به آن علت است . كه موارد ساخته شده نميتوانند براي ساخت پروتئين جديد و يا نسوج جديد به كار روند.
۴-متابوليسم تركيبات ازت
مقدار پروتئين دربرگهاي جوان گياهان مبتلا به كمبود پتاسيم بسيار كمتر از گياهان سالم است و در كمبود شديد توليد پروتئين به طور كلي متوقف مي‌شود در زمان كمبود فعل و انفعالات به طرف تجزية پروتئين پيش مي‌رود.
۵-تشكيل اسيدهاي آلي
اسيدهاي آلي از جمله مالئيك و سيتريك و تركيبات ازتي غير پروتئيني از جمله اسيدهاي آمينه و آميدها درزندگي گياه نقشهاي مهمي دارند . اسيدهاي آلي قسمت مهمي از سيتوپلاسم راتشكيل مي‌دهند. اين اسيدها درظرفيت تبادلي ريشه – نسبت به كاتيونها در سلول گياه تأثير دارند و همچنين باعث تنظم PHسلول ميگردد.
۶-سيستم سلولي و رشد
وقتي پتاسيم در گياه كم باشد اين عنصر از برگهاي پير به برگهاي جوان انتقال و ازآنجا به نقاط روينده مي رود.
ميزان پتاسيم در رشد به اين دليل قطعيت دارد كه اين عنصر درساخت مواد هيدروكربن دار و پروتئين نقش موثري دارد
۷-مقاومت به استرسهاي محيطي
پتاسيم نقش مهمي در بيماريهاي پارازيتي و غير پارازينتي در گياه دارد عده اي تصور مي‌كنند كه اثر kبيشتر در توليد سلولهاي اپيدرمي با ديواره ضخيم مي‌باشد كه در مقابل بيماري مقاومت بيشتري مي‌كند.
نقش پتاسيم در انسان
پتاسيم با سديم در تنظيم تعادل آب بدن و طبيعي كردن ضربان قلب همكاري مي‌كند اگر تعادل پتاسيم و سديم حفظ نشود اعمال اعصاب و عضلات دچار اختلال مي‌شود. ميزان ۹۰۰ ميلي گرم پتاسيم دريك رژيم سالم كافي به نظر مي‌رسد فشارهاي روحي و بدني مي‌تواند به كمبود پتاسيم منجر بشود پتاسيم با رساندن اكسيژن به مغز به كاركرد مغز كمك ميكند. پتاسيم در دفع مواد زائد بدن و در پايين آوردن فشار خون مؤثر ميباشد .ورم و قند خون از علائم كمبود پتاسيم در بدن مي‌باشد – مركبات – سبزيجات كه برگ پهن دارند شاهي- برگهاي نعناع – تخمه آفتابگردان – موز و سيب زميني منابع خوبي از پتاسيم مي باشند.
زمان مصرف كودهاي پتاسه
علي رغم حلاليت و تحرك نسبتاً زياد كودهاي پتاسه اين نوع كود قبل از كاشت در زمين پخش و با شخم زير خاك برده شود ولي مصرف اين نوع كودها در خاك هاي سبك حتماً بايستي بصورت تقسيط (حداقل دوبار) افزايش يابد .

مواد هیومیکی و نقش آنها در بهبود خواص فیزیکوشیمیایی خاک

مواد هیومیکی (هوموس، فولویک اسید و هیومیک اسید و هیومین ها و هیوماتها) بعنوان منبع انرژی حیاتی برای میکروارگانیسم ها در خاک بشمار می روند. موجودات خاکزی از مواد آلی هیومیکی و غیر هیومیکی بمنظور تغذیه و تولید انرژی سود می جویند. جلبکها، مخمرها، باکتریها، قارچها، نماتدهای غیرپارازیت، قارچهای مایکوریز و جاندارن ریز خاکزی از جمله موجودات مفیدی هستند که بخوبی از ترکیبات هیومیکی در خاک بهره برداری می کنند. در خاکهای با مواد هیومیکی بالا باکتریهای مفید تولید اسیدهای ارگانیک می کنند که موجب افزایش جذب و حلالیت عناصر معدنی فیکس شده در خاک می شوند. علاوه بر این در ایندسته خاکها برخی دیگر از باکتریها تولید مواد پلی ساکاریدی می کنند و موجب بهم چسبیده شدن ذرات خاک و بهبود خواص فیزیکوشیمیایی خاک می شوند. مواد هوموسی نقش پاک کنندگی و پالایش خاک از موادی همچون نیکوتین، آفلاتوکسین، آنتی بیوتیکها و همچنین بسیاری از سمومی که منشا آلی دارند ایفا می کند

خاک حاصلخیز خاکی است که جمعیت ارگانسیم های مفید آن بالا باشد و زمانی جمعیت ارگانیسم های مفید در حد اپتیمم است که مواد هیومیکی بمقدار کافی در خاک موجود باشد. مواد هیومیکی ظرفیت نگهداری آب در خاک را بالا می برند و بنابراین مدت زمان بیشتری رطوبت در دسترس ریشه ها خواهد بود. مواد هیومیکی دامنه یا وسعت تبادل یونی را برای درختان بیشتر می کنند بعبارت ساده تر وجود مواد هیومیکی در حد اپتیمم در خاک موجب می شود که وسعت بیشتری از ریشه درختان قادر به تبادل یونی با خاک باشد. اضافه کردن مواد هیومیکی بخاک موجب افزایش میزان تخلخل خاک و نهایتا ورود اکسیژن بیشتر و نهایتا تهویه مناسبتر خواهد شد. در صورت عدم وجود اسیدهای فالویک و هیومیک در خاک بسیاری از عناصر بصورت غیرقابل جذب برای ریشه در خواهند آمد. در مورد مسمویت Nacl یا تنش شوری اضافه کردن مواد هیومیکی به خاک موجب کاسته شدن از این مشکل در درختان پسته خواهد شد. به اثبات رسیده که میزان شوری یا غلظت Nacl در خاک رابطه معکوسی با میزان اسیدهای هیومیک و فالویک و هوموس موجود در محیط خاک دارد

استفاده بیش از حد از کودهای شیمیایی مخصوصا کودهای که پایه آمونیاکی دارند تاثیر منفی روی مواد هیومیکی خاک خواهد داشت. شخم بی رویه و عمیق تاثیر منفی روی مواد هیومیکی خاک خواهد گذاشت. آیش یا رها کردن زمین به حال خود بهر دلیل تاثیر منفی روی مواد هیومیکی خاک دارد. یکی از نقش های جالب و شگفت آور مواد هیومیکی اثر آنها در تعدیل pH خاک است. مواد هیومیکی (هوموس، فولویک اسید و هیومیک اسید و هیومین ها و هیوماتها) روی بیکربناتهای کلسیم اثر گذاشته و با تولید CO2 در خاک و رها سازی این گاز موجب جذب بهتر سایر عناصر توسط ریشه درختان خواهد شد. تبخیر و تعرق و تعدیل دمایی در صورت استفاده از مشتقات و کودهای هیومیکی تعدیل خواهد شد. فرموله کردن بسیاری از عناصر مانند آهن (Fe)، روی (Zn) و ….با اسیدهای هیومیک و فولویک در صورت کاربرد در خاک یا پاشش روی برگ میزان جذب این عناصر را بالا خواهد برد.

نقش گوگرد در گیاه

گوگرد، عنصری حیاتی برای تغذیه گیاهان است و نقش آن برتر از فسفر می‌باشد. نقش گوگرد در گیاهان، به طور عمده ساخت پروتئین، روغن و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی است. مقدار گوگرد مورد نیاز برای برداشت هر تن دانه‌های روغنی ۱۲ کیلوگرم، برای بقولات ۸ کیلوگرم و برای غلات ۴ کیلوگرم است. در ذکر اهمیت گوگرد از دید تغذیه گیاه، همین کافی است که در اکثر محصولات کشاورزی نسبت ازت به گوگرد (N/S) لازم است در محدوده ۱۵-۱۰، و در دانه‌های روغنی این نسبت برای دستیابی به افزایش عملکرد و بهبود کیفیت، باید کمتر از ۱۰ باشد.
نتایج آزمایشها نشان داده‌است که اگر گوگرد به همراه مواد آلی و باکتریهای تیوباسیلوس با روش صحیحی جایگذاری شود و رطوبت نیز در حد مطلوب باشد، می‌تواند تا حد ۶۰ درصد عملکرد محصولات کشاورزی را افزایش دهد. شکل قابل استفاده گوگرد توسط گیاهان، به صورت یون سولفات است. ازاین رو برای تبدیل گوگرد به سولفات باید شرایط اکسیداسیون در خاک مهیا باشد.
برای قابل استفاده شدن گوگرد، از راه تبدیل آن به سولفات، مهیا کردن چهار شرط (رطوبت، مواد آلی، جایگذاری عمقی و میکروارگانیسمهای اکسیده‌کننده گوگرد) الزامی است.
مطالعات نشان داد که بی‌کربنات آب آبیاری باعث کاهش عملکرد می‌شود. هنگامیکه گوگرد به خاک اضافه ‌شود، به وسیله باکتریهای اکسید کننده , گوگرد اکسیده ‌شده و به سولفات تبدیل می‌شود. این فرآیند اسیدزاست و در نهایت تولید اسیدسولفوریک می‌کند و پروتون اسیدسولفوریک باعث اسیدی شدن خاک می‌گردد. میزان اثر گوگرد و سرعت تبدیل آن به اسید سولفوریک به مقدار رطوبت، جمعیت و قدرت اکسیدکنندگی میکروارگانیسمهای موجود در خاک و دما بستگی دارد. سرعت این واکنش کُند است. گوگرد عنصری است که حداقل دو سال زمان لازم دارد تا کاملاً به اسید سولفوریک تبدیل شود. در این واکنش، در نهایت حلاّلیت آهن، روی و منگنز افزایش می‌یابد و زردبرگی کاهش می‌یابد.
بسیاری از صاحبان گلخانه‌ها اسیدسولفوریک را در آب گلخانه‌ها تزریق می‌کنند تا قلیائیت بالای آن پایین بیابد. در واقع اگر در گلخانه کمبود آهن و ریزمغذیها مشخص شود یا pH بستر کشت بالا باشد و یا گیاهان حساس به قلیائیت زیاد، دچار زردبرگی شوند، ‌حتماً بی‌کربنات آب آبیاری بالاست و باید از اسید سولفوریک برای پایین آوردن آن استفاده شود. اسیدی کردن آب آبیاری باعث کاهش تصاعد آمونیاک (NH3)، افزایش نفوذپذیری خاک و کاهش خطر زیادی بُر (B) خاک می‌گردد. برای این کار می‌توان حتی از اسیدسولفوریک سه درصد همراه با آب آبیاری استفاده کرد. استفاده از اسیدسولفوریک و همچنین تزریق گوگرد(جهت تبدیل شدن به اسید سولفوریک ) در خاکهای آهکی می‌تواند حلاّلیت ریزمغذیها را از طریق حذف بی‌کربنات خاک و کاهش اسیدیته افزایش دهد.
یکی دیگر از نقشهای گوگرد، استفاده از آن برای اصلاح خاکهای شور و قلیا است. ذکر این نکته ضروری است که کار با اسید سولفوریک بسیار خطرناک بوده و باید احتیاطهای لازم به هنگام حمل، نگهداری و مصرف آن رعایت شود. امروزه، برای جلوگیری از خطرات احتمالی اسید سولفوریک، استفاده از گوگرد به همراه مواد آلی و باکتریهای تیوباسیلوس بیشتر توصیه می‌شود. راههای ورود گوگرد به خاک عبارتند از مصرف کودهای مختلف حاوی گوگرد(کودآلی غنی شده ), هوادیدگی کانیهای گوگرد دار، استفاده از مواد اصلاح کننده حاوی گوگرد، افزودن بقایای آلی به خاک و ورود گوگرد از طریق اتمسفر، آفت کشها و آب آبیاری. راههای خارج شدن گوگرد از خاک، عبارتند از جذب گوگرد توسط گیاهان و میکروارگانیسمها، آبشویی، فرسایش خاک، سوزاندن بقایای گیاهی و تصعید گوگرد از خاک.
در راستای ترویج تولید و مصرف انواع کودهای محتوی گوگرد، ساخت و مصرف کود آلی غنی شده (گوگرددار) در مقیاس صنعتی شروع شده است تا نقش آنها در افزایش عملکرد هکتاری و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی مشخص‌تر گردد.
با توجه به آثار مثبت گوگرد در کاهش pH موضعی خاکهای آهکی، تأمین سولفات مورد نیاز گیاهان، افزایش حلالیت عناصر کم مصرف و پرمصرف به ویژه فسفر، آهن و روی، و کنترل برخی از عوامل بیماریزای قارچی نظیر سفیدک و همچنین نقش آن در اصلاح خاکهای شور و قلیا و خاصیت اصلاح کنندگی آبها، لازم است نسبت به تأمین گوگرد مورد نیاز مزارع ازطریق کودآلی غنی شده گوگرددار اقدام شود.

شاخصهای انتخاب کود سولفات پتاسيم

متأسفانه سوء استفاده از عناوين معتبر براي مقاصد نادرست در كشور ما در تمامي صحنه هاي تجاري و غير تجاري تبديل به يك عادت ناپسند گرديده است.

به جای توضيح ويژگيهاي يك محصول، اصرار به فرانسوي، آلماني، بلژيكي يا آمريكائي بودن آن دارند. شکل دیگر این تبلیغات غیرواقعی از طریق سوء استفاده از وابستگي به يك مركز، موسسه و …، و با قید نام آن مجموعه بر روی بسته های کود یا آگهی های تبلیغاتی صورت می پذیرد. ولی باید توجه داشت که این عبارات هيچ تضمینی برای اثبات كيفيت يك كالا نیست. نمونه اين موضوع در تبلیغات كود سولفات پتاسيم نيز به چشم مي خورد. لذا باغداران بایستی به جای توجه به این عبارات تبلیغاتی تنها با توجه به ویژگیهای کالا نسبت به خرید آن اقدام کنند.

بر این اساس مشخصات فني كه بايد به هنگام خريد كود سولفات پتاسيم مد نظر قرار گيرد به شرح ذيل تقديم مي گردد:

– معادن اصلي پتاس دنيا در كشورهاي كانادا، روسيه و بلاروس قرار دارد و قريب به ۹۰ درصد از كل ذخاير پتاس دنيا در اين سه كشور وجود دارد.

– در دنيا كشاورزان براي تأمين پتاس گياه، عمدتا از دو تركيب سولفات پتاسيم (K2SO4) و كلرور پتاسيم (KCL) استفاده مي كنند.

– یک كود ۱۰۰ درصد خالص،۵۲ درصد k2o و ۱۸ درصد گوگرد دارد و لذا هرچه ناخالصتر باشد از اين عدد كاسته مي شود و مهمتر از آن توجه به اين نكته است كه اين ناخالصي مربوط به چه عناصري مي باشد. چرا كه گاها ناخالصيها موجب جذب كمتر پتاس،‌ توسط درخت

مي گردد.

– بر حسب ميزان خلوص از ۹۶ درصد تا ۹۹ درصد، قيمت جهاني سولفات پتاسيم در حدود ۳ درصد افزايش مي يابد.

– در سولفات پتاسيم ميانگين مقدار پتاسيم به شكل عنصر ۴۲ درصد و در كلرور پتاسيم ۵۰ درصد است و به لحاظ قيمت، كلرور پتاسيم ۵۰ درصد ارزانتر از سولفات پتاسيم است. بنابراين از ديدگاه تامين پتاسيم، كلرورپتاسيم ۶۰ درصد ارزانتر خواهد شد.  البته در ايران بدليل شرایط شوری و خشكی متخصصين كلرور پتاسيم را توصيه نمي كنند. چرا كه كلر را براي گياه يك عنصر مسموم كننده مي دانند. ولي پاسخ به این سوال که کلرور پتاسیم در شرايط خاص ایران و بر درخت پسته چه آثاري دارد بايد با انجام آزمايش علمي روي درخت بدست آید. به هر حال وجود عنصر كلرور در سولفات پتاسيم نبايد از ۲ درصد تجاوز نمايد .

– مقدار pH (اسيديته) در سولفات پتاسيم از ۳ تا ۹ متغير بوده و معمولا ارزانترين نوع کود دارای pH 9 و گرانترين نوع آن دارای pH 3 مي باشد با این وجود چون باغات پسته ایران غالبا در محيط شور قرار دارند لذا بهتر است از كود با pH (اسيديته) ۳ استفاده كنيم. استفاده از اين كود موجب جذب بهتر ساير ريز مغذيها مانند آهن و فسفر مي گردد.

– وجود عناصر سنگين در كود يكي دیگر از مشخصه هايي است كه آنها را ارزان مي کند و لذا داشتن گواهي از آزمايشگاه معتبر مبنی بر میزان مجاز عناصر سنگین در کود (حداكثر ۱۰ قسمت در ميليون) بسيار مهم است. عناصر سنگين مانند سرب، جيوه، كادميوم و … مي باشند كه به شدت نيز خطرناك هستند و علاوه بر آلودگي دراز مدت خاك، موجب باقيماندن اين سموم در مغز پسته مي شود كه در بسياري از گمركات ورودي دنيا به اين موضوع حساس هستند و آنرا كنترل مي كنند.

– هر چه مقدار ناخالصي كود بيشتر شود اولا كمتر در آب حل شده و ثانيا از سرعت حل شدن آن کاسته می شود و لذا لازم است باغداراني كه از سيستم قطره اي استفاده مي كنند به سرعت حل شدن آن توجه نمايند. ضمنا استفاده از كود با pH (اسيديته) ۳ از گرفتگي قطره چكانها نيز جلوگيري مي كند.

– بر عكس گذشته، امروزه انجام آزمايش برگ و خاك برای اطمينان از مفيد بودن مصرف كود پتاس اقدامی كاملا اقتصادي است. انجام این آزمون حداكثر ۶۰۰۰۰۰ ريال هزينه دارد و اين در حالي است كه يك كيلو كود بيش از ۲۰۰۰۰ ريال هزينه دارد.

– بايد توجه داشت در بسياري از مواقع كمبود پتاس در برگ دیده می شود ولي آثار آن درخاك دیده نمی شود. در چنين شرايطي اضافه كردن سولفات پتاسيم غلط بوده و بايد بررسي لازم درخصوص علت جذب نشدن پتاس توسط گياه صورت گيرد.

 لازم به ذكر است كه pH بالا يكي از شايعترين دلايل عدم جذب مي باشد كه بايد با اضافه كردن اسيد و كودهاي دامي براي رفع اين مشكل اقدام کرد.

– خاك يك موجود زنده و بسيار پيچيده است كه بشر هنوز به بسياري از زواياي رفتاري آن دست نيافته است. چگونگي رفتار خاك و گياه با هم نيز بسيار پيچيده تر است و دانش ما در ايران نيز بسيار اندك می باشد لذا توجه و تجربه كشاورزان براي استفاده درست از نهاده ها بيش از پيش راهگشا است.

هیومیک اسید از تبلیغات تا واقعیت

هیومیک اسید از تبلیغات تا واقعیت

هیومیک اسید چیست ؟

زمانی بود که تصور می رفت هر موجود زنده ای پس از مرگ بطور کامل به عناصر تشکیل دهنده اش تجزیه شده، به طبیعت باز می گردد. گرچه این مطلب تا حدود زیادی درست است، اما از چند دهه قبل دانشمندان متوجه شدند که تجزیه بافتهای مرده همیشه بطور کامل انجام نمی شود. لااقل در موارد خاص و در شرایط ویژه ای میکروارگانیسم های تجزیه کننده مواد آلی، پلیمرهای ویژه ای را می سازند که به تشکیل نفت، زغال سنگ و یا مواد هیومیکی منجر می شود.

اگر یکصد کیلوگرم بافت گیاهی مثلا برگ خشک را در زیر لایه نازکی از خاک قرار دهید و گرما، رطوبت و اکسیژن کافی برای آن تامین کنید ظرف مدت چند ماه که در بهترین شرایط کمتر از یک فصل نیست، پس مانده های گیاهی به 15 کیلو گرم کمپوست تبدیل می شوند. کمپوست در واقع ماده ارگانیک نیمه تجزیه شده است و با چشم غیرمسلح می توان بافتهای گیاهی را در آن تشخیص داد.

چنانچه روند تجزیه ادامه یابد میکروارگانیسمهای تجزیه کننده موجود در خاک که عمدتا از قارچهای میکروسکوپی می باشند سرانجام در مدت زمانی که هیچگاه کمتر از یکسال نخواهد بود از 15 کیلوگرم کمپوست چیزی حدود 3 کیلو گرم ماده نرم قهوه ای رنگی به جای می گذارند که به آن هوموس گفته می شود. در هوموس با چشم غیر مسلح آثاری از بافت گیاهی مشاهده نمی شود، اما در زیر میکروسکوپ سلولهای گیاهی قابل شناسایی هستند. بنابراین هوموس نیز مراحل میانی تجزیه را طی می کند.

اگر باز شرایط مناسب برای فعالیت میکروارگانیسمها یعنی گرما، رطوبت، اکسیژن و مواد معدنی مناسب فراهم باشد، از 3 کیلوگرم هوموس در دوره ای که ممکن است به دهها و یا صدها سال نیز برسد، سرانجام چیزی حدود 1 کیلو گرم ماده سیاه رنگ مایل به قهوه ای به نام هیومیک اسید تشکیل خواهد شد. از آنجا که این ماده در شرایطی خاص pH اسیدی ضعیف ( 8/3 تا 5 ) پیدا می کند و مشتق از هوموس می باشد به نام هیومیک اسید شناخته می شود. اما حقیقتا هیچ شباهتی به اسیدهای شناخته شده چه معدنی و چه آلی ندارد. مواد هیومیکی در واقع طیف وسیعی از ترکیبات آلی – معدنی گوناگون نظیر اسیدهای آمینه، پپتیدها، فنولها، آلدئیدها و اسیدهای نوکلئیک در پیوند با انواع کاتیونها می باشند که مجموعاً ترکیب بسیار پیچیده و شگفت انگیزی را ساخته اند که می تواند میلیونها سال درطبیعت دوام بیاورد و اعمال بسیار شگرفی را انجام دهد که قابل قیاس با هیچ ترکیب دیگری نیست.

در همه خاکهای کشاورزی، هیومیک اسید بطور طبیعی وجود دارد و در واقع بخش زیادی از مواد ارگانیک خاک را تشکیل می دهد. میزان ایده ال مواد آلی در خاکهای کشاورزی بین 4 تا 6 درصد است. درخاکهای کشاورزی اروپا این میزان بین 2 تا 4 درصد و در بعضی از نقاط اروپای شرقی نظیر اوکراین به 6 درصد می رسد. در مقابل در ایران به جز نوار ساحلی شمال، میزان ماده آلی خاک در اکثر نقاط کشور زیر 1 درصد و در بسیاری نقاط حتی زیر 1/0 درصد است.

تا بحال کسی موفق به تجزیه کامل مواد هیومیکی نشده است. اما در بررسی های ابتدایی سه بخش عمده در آن قابل تشخیص است:

1) هیومیک اسید که در مواد قلیایی، محلول و در آب و اسید نامحلول است.

2) فولویک اسید که درآب، مواد قلیا و اسید محلول می باشد.

3) هیومین که در مواد قلیا، اسید و آب نا محلول است.

خواص هیومیک اسید

1. ساختار خاک را بهبود می بخشد؛

2. به ریشه زایی بهتر کمک می کند؛

3. باعث نگهداری بیشتر آب در خاک می شود؛

4. به رشد سریع باکتریهای مفید درخاک کمک

می کند؛

5. به انحلال و آزادسازی عناصر ماکرو و میکرو کمک کرده و در نتیجه نیاز به کودهای شیمیایی را به نحو محسوسی کاهش می دهد؛

6. مقاومت به شوری، کم آبی و سرما را افزایش

می دهد؛

7. از سمیت کودها و عناصر اضافی موجود درخاک

می کاهد؛

8. دوام آن زیاد است و تا چند سال اثر آن در خاک باقی می ماند؛

9. مقاومت گیاه را در مقابل انواع بیماریها افزایش داده و نیاز به مصرف سموم را به نحو محسوسی کاهش

می دهد؛

10. سرعت جوانه زنی بذر را افزایش می دهد؛

11. با طبیعت سازگار است و خطری برای گیاه و یا محیط زیست ندارد؛

12. هیومیک اسید بهترین عامل طبیعی کلات کننده عناصر فلزی خاک است.

میزان و چگونگی استفاده اسید هیومیک در خاک

نحوه و میزان مصرف اسید هیومیک در باغات پسته بسته به نوع آبیاری (تحت فشار یا غرقابی) و دبی آب در دسترس متفاوت است. چنانچه سیستم آبیاری باغات تحت فشار بوده و دور آبیاری بین 12 تا 18 روز باشد می توان از اسفندماه به فاصله هر دو نوبت آبیاری یک نوبت اقدام به مصرف اسید هیومیک مایع در سیستم کرد. میزان مصرف در نوبت اول 10 لیتر و در نوبتهای بعدی 5 لیتر توصیه می شود. در صورتیکه دور آبیاری بیشتر از 18 روز باشد، مقدار مصرف در نوبت اول به 15 لیتر و در نوبتهای بعدی به 8 لیتر افزایش می یابد. در صورتی که در سیستم های تحت فشار کودهای ماکرو محلول نیز از طریق تانک کود در سیستم تزریق میگردد باید توجه نمود که اسیدهیومیک با سولوپتاس بصورت همزمان مصرف نگردد زیرا مخلوط این دو کود ماده ای ژل مانند ایجاد می کند.

زمانی که اسید هیومیک مصرف می شود می توان میزان مصرف کودهای ازته را تا 30 درصد کاهش داد زیرا پیوند بین اسید هیومیک و ازت به نوعی از شستشوی بیش از حد ازت نیز جلوگیری می کند.

بهترین زمان تزریق، 4 ساعت پس از شروع آبیاری است تا اسید هیومیک بتواند همراه آب به همه جای خاک نفوذ پیدا کند.

اگر چه استفاده از اسید هیومیک در آبیاری غرقابی کمی مشکل به نظر می رسد اما برای رفع آن راه حل وجود دارد. در روش اول می توان پس از کالیبره کردن بشکه شیردار برای هر هکتار، آن را سر جوی آب قرار داده و اسید هیومیک مصرفی برای یک هکتار را در آن ریخته و پس از آنکه آب تا نصف کرتها را پر کرد شیر بشکه را باز کرده تا اسید هیومیک به آرامی و همراه با آب به همه جای کرت نفوذ پیدا کند. در سیستم های آبیاری غرقابی به دلیل آنکه آب سطح بیشتری از خاک را می خیساند مقدار مصرف برای نوبت اول 20 لیتر در هکتار و برای حداکثر 2 نوبت دیگر 10 لیتر در هکتار محاسبه گردیده است. در روش بعدی می توان پس از کالیبره کردن یک تانکر 2000 لیتری سمپاشی برای یک هکتار، میزان اسید هیومیک مصرفی را در تانک آب ریخته و زیر سایه انداز درخت پاشید وسپس آبیاری را انجام داد.به دلیل اینکه اسید هیومیک دارای باندهای آزاد فراوانی است و دور از انتظار نیست که این باندها ببا مولکولهای محلول در آب پیوند تشکیل دهند استفاده از آنها با محلول سم به هیچ عنوان مجاز نیست. شایان ذکر است که مولکول اسید هیومیک بسیار بزرگ و حجیم می باشد به طوری که ورود آن به داخل سلولهای برگ غیر ممکن است اما در کودهایی که اسید فولیک همراه با اسید هیومیک است بدلیل کوچکتر بودن مولکول اسید فولیک و اثر آن به عنوان عامل کلات کننده، مصرف این نوع کودها همراه با کودهای محلولپاشی امکان پذیر است. بر این اساس مصرف اسید هیومیک به تنهایی به عنوان کود محلولپاشی که متداول شده است بسیار بی مورد است زیرا علاوه بر آنکه جذب نمی شود هیچ ماده مغذی نیز به همراه ندارد که در تغذیه موثر باشد.

اسید هیومیک از تبلیغات تا واقعیت

چنانچه در منابع آمده است اسید هیومیک شکل خام نوعی زغال سنگ گیاهی است. اولین بار دکتر لئونارد در ایالت داکوتای شمالی در آمریکا این معادن را کشف کرد سپس در بعضی از مناطق پر باران آفریقا نیز یافت شدند. اما تاکنون گزارشی از کشف این منابع در آسیای شرقی وجود ندارد. بنابر این به اسید هیومیک تولید این کشورها باید به دیده شک نگریست. اکثر اسید هیومیک های موجود در بازار با مقدار زیادی اوره مخلوط می شوند و لذا به محض باز کردن درب گالن اسید هیومیک بوی تند آمونیاک به مشام می رسد. یک اسید هیومیک مرغوب هیچ بویی ندارد. ضمن آنکه مدت کوتاهی پس از استفاده از این نوع اسید هیومیک (مخلوط با ازت) رشد زیاد ناشی از مصرف کود ازته بروز می نماید و این اتفاق این تلقی را ایجاد می کند که ترکیب مزبور کالای مرغوبی است اما در واقع چنین نیست. نوع دیگر اسید هیومیک های موجود در بازار اسید هیومیک گرانول است که در واقع همان پودر زغال سنگ است که با بنتونیت و اوره گرانول شده است و مصرف آنها به دلیل وجود عناصر سنگین بسیار خطرناک است زیرا 2 تا 3 سال پس از مصرف، منجر به افزایش عارضه سرخشکیدگی در باغ خواهد شد که ناشی از اثرات مضر فلزات سنگین موجود در آنهاست و لذا به هیچ وجه نباید استفاده شود.

منبع : انجمن پسته ایران

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

اسید هیومیک و کاربرد های آن در کشاورزی

اسید هیومیک و کاربرد های آن در کشاورزی

 

 

اسید هیومیك یك محرك زیستی است و میتواند برای چمن، درختان، درختچه ها، بوته ها، باغجه ها و حتی گیاهان آپارتمانی استفاده شود. هیومیک اسید یک اسید ضعیف آلی با قابلیت های بسیار زیاد است که کمک فراوانی به جذب عناصر به گیاه کرده، از آب شویی و از دست رفتن آنها جلوگیری می کند، به همین علت مصرف  كودهای شیمیایی در خاك  می تواند به نصف کاهش یابد در حالی که نتیجه بهتری برای کشاورز به بار آورد و درعین حال، تا حد زیادی از هزینه ی سرسام آور خرید كودهای شیمیایی و مسمومیت و سفتی خاک بکاهد.

 

هنگامی كه اسید هیومیك به خاك رس اضافه می شود باعث شكستن سله می شود و اجازه می دهد تا نفوذ آب افزایش یافته و رشد و نمو ریشه بهتر شود. هنگامی كه به خاك شنی اضافه می شود، اسید هیومیك مواد آلی ضروری لازم برای حفظ آب را اضافه می كند بنابراین رشد ریشه را بهبود بخشیده و توانایی خاك های شنی را برای حفظ و شسته نشدن مواد حیاتی گیاه می افزاید.

مواد هیومیك، موادی پیچیده، مخلوط و با وزن مولكولی بالایی هستند كه توسط واكنش های شیمیایی و بیوشیمیایی در طی فساد و دگرگونی بقایای گیاهی و میكروبی تشكیل شده اند.

 

مواد هیومیك از تركیبات بسیار مهم خاك است كه خصوصیات فیزیكی و شیمیایی و حاصلخیزی خاك را تحت تأثیر قرار می دهد و همچنین اثرات مستقیم بر روی گیاهان و محصولات كشاورزی دارد. برخی مطالعات نشان داده اند كه مواد هیومیك حاوی اكسین یا مواد شبه اكسین می باشند. مواد هیومیك متابولیسم ثانویه گیاه را با افزایش جذب CO2 ، سنتز ATP و تأثیر بر فتوسنتز راه می اندازند.

 

اسید هومیك می تواند بطور مستقیم اثرات مثبتی بر رشد گیاه بگذارد. رشد قسمت هوایی و ریشه گیاه توسط اسید هومیك تحریك می شود ولی اثر آن بر روی ریشه برجسته تر است، حجم ریشه را افزایش داده و باعث اثربخشی سیستم ریشه شده كه احتمالاٌ دلیل افزایش محصول می باشد.

 

اسید هومیك جذب نیتروژن، پتاسیم، كلسیم، منیزیم و فسفر را توسط گیاه افزایش می دهد. كاربرد اسید هومیك كلروز گیاهان را بهبود می بخشد كه احتمالاٌ نتیجه ای است از توانایی اسید هومیك برای نگهداری آهن خاك به فرمی كه قابل جذب و سوخت و ساز باشد. این پدیده می تواند در خاكهای قلیایی و آهكی مؤثر باشد كه معمولاٌ كمبود آهن قابل جذب و مواد آلی را دارند.

 

كاربرد اسید هیومیك در پرتقال باعث افزایش تعداد میوه در درخت و بالاترین عملكرد محصول شده است. همچنین خصوصیات فیزیكی میوه (وزن، اندازه، ارتفاع و قطر میوه) و كیفی میوه (درصد مواد جامد محلول، درصد اسیدیته ، نسبت مواد جامد محلول به اسیدیته و درصد وزن آب میوه ) با كاربرد اسید هیومیك افزایش پیدا كرد.

 

 

  محصول (Kg/tree) وزن میوه (گرم)
با اسید هیومیك 53.7 135
بدون اسید هیومیك 42.5 114

علائم کمبود گوگرد در گیاهان

علائم کمبود گوگرد در گیاهان

در گیاهان کمبود گوگرد به صورت رنگ پریدگی و زردی در برگهای جوان و قسمتهای انتهایی گیاه ظاهر می گردد. کمبود گوگرد آثار مهمی در کاهش رشد گیاه داشته ، ساقه ها نازک و برگها پیچیده می گردد. در گیاهان کمبود گوگرد موجب تجمع ازت غیر پروتئینی می شود و مصرف این گیاهان برای حیوانات نشخوار کننده مضر و زیان آور است. همچنین کمبود گوگرد موجب تجمع نیترات در گیاهان شده که برای حیوانات مصرف کننده سمی می باشد .

 

وظایف گوگرد در گیاهان و انسان

از وظایف مهم گوگرد در گیاهان ، می توان به دخالت این عنصر در بسیاری از فعالیت های آنزیمی و نیز شرکت آن در ساختمان شیمیایی بسیاری از اسیدهای آمینه نظیر متیونین و سیستین و نیز ترکیبات فرار مولد رایحه گیاهانی نظیر سیر و پیاز و خردل اشاره نمود. ساخت روغن و بهبود کیفیت میوه از دیگر وظایف این عنصر در گیاهان به شمار می رود. همچنین گوگرد خاصیت قارچ کشی داشته و بیماری سفیدک را رفع نموده پیرامون طوقه درختان را ضد عفونی می کند. این عنصر با افزایش حلالیت فسفر ، مصرف کودهای فسفاتی را کاهش می دهد. گوگرد در تشکیل کلروفیل ویتامینهای تیامین و بیوتین ، فرودوکسین (که سبب احیای سولفات و نیترات می گردد) و در تشکیل گلوتاتیون و کوآنزیم آ دخالت داشته و باعث افزایش مقاومت گیاهان به امراض ، خشکی و سرما می شود و از تجمع نیترات در بافتهای گیاه جلوگیری می نماید. نقش گوگرد در افزایش عملکرد پیاز ، ذرت علوفه ای ، پنبه و دانه های روغنی در سطح وسیع گزارش شده است.

در بدن انسان نیز گوگرد برای پوست ، ناخن و موهای سالم و به منظور متعادل نگاه داشتن اکسیژن و کارکرد صحیح مغز ، ضروری است. این عنصر در متابولیسم اصلی بدن با ویتامینهای بیوتین و اسید پنتونیک همکاری کرده و بخشی از بافت سازنده اسیدهای آمینه به شمار می رود. گوگرد در ترشح صفرا به کبد کمک کرده و در تأمین هپارین که مانع از انعقاد خون می شود ، شرکت می نماید. پمادهای گوگردی به طور چشمگیری در بهبود انواع ناراحتیهای پوستی مؤثر است .

گوگردمیکرونیزه کشاورزی

این محصول با خلوص %99 (Sulphur) به صورت پودر جهت مبارزه با سفیدک سطحی و بیماریهای قارچی مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین به صورت چالکود با کود آلی در سایه انداز درختان باغها مورد اسفاده قرار می گیرد .

 زمان ونحوه مصرف :

جهت مبارزه با سفیدک سطحی 3 بار در فصل رشد مورد استفاده قرار می گیرد:

مرتبه اول: زمانی که 4 تا 10 برگ جوان بر روی گیاه بوجود آمده است

15(کیلوگرم در هکتار)

مرتبه دوم: زمان گلدهی

(به میزان 30 کیلوگرم در هکتار)

مرتبه سوم: زمانی که میوه ها ظاهر می شوند

(45 کیلوگرم در هکتار)

توجه: بعد از باران گردپاشی تکرار شود .

 

 

بیوگوگردطلایی یا بیوسولفور

این کود محتوی باکتری تیوباسیلوس (اکسید کننده گوگرد) در فرآیند اکسیداسیون خاک کاملاٌ ضروری است وبه صورت پودری در بسته های  یک کیلوئی و 25 کیلوئی عرضه میشود.

کود گوگردغنی شده  محتوی ریزمغذیها:

کود  آلی گوگردی ، کود بنتونیت دار

این کود  دارای70 درصد گوگرد ، 15 درصد بنتونیت و 15 درصد عناصر ریز مغذی (روی ، آهن ، مس ، منگنز) بوده و از مهمترین منابع کودی تأمین کننده عناصر کم مصرف جهت محصولات زراعی و باغی می باشد و همچنین با توجه به دارا بودن عناصر کم مصرف کودی بسیار مفید جهت گلخانه ، باغچه و گیاهان آپارتمانی و خانگی مناسب میباشد .

نحوه مصرف :

در مزارع 300 الی 400 کیلوگرم در هکتار قبل از کاشت .

در باغها به صورت چالکود سایه انداز درختان به إزاء هر درخت یک کیلوگرم در ابتدای بهار .

در گلخانه و گلدان به إزاء هر بوته گیاه 15 گرم و در باغچه به إزاء هر متر مربع 25 گرم

( توصیه )  استفاده از هر نوع کود شیمیایی را در راستای اصلاح و تقویت خاک زمین زارعی و باغات بر اساس نتیجه آزمون خاک ، صرفاٌ با نظر کارشناسان مجرب و مهندسین سازمان جهاد و کشاورزی منطقه انجام داده و به آنان اعتماد نمائید .

آشنایی با زئولیت :

آشنایی با زئولیت :

به طور کلی از کاربردهای مهم زئولیت ها در سه بخش جذب شوینده ها و کاتالیزورهاست.

از جمله مصارف جهانی زئولیت ها در سه بخش کاربردی واحد صنعتی ٬ دو جداره کردن پنجره ها و به عنوان عامل اتصال دهنده ی آب در سیستم های پلی یورتان است.

زئولیتها در اصل مواد آلومینو سیلیکاتی هستند که دارای ساختار کریستالی می باشند  آلومینو فسفاتها و سیلیکوآلومینو فسفاتها (SAPO) نیز با ساختار زئولیتی ساخته شده اند ولی هنوز از اهمیت صنعتی برخوردار نیستند.

از لحاظ شیمیایی زئولیت ها به کمک نسبت Si/Al موجود در چارچوب آنیونی آنها از یکدیگر متمایز می شوند. این نسبت بین یک  و بی نهایت در زئولیت سیلیکالیت (یک نوع اصلاح شده ی سیلیکای بلوری عاری از آلومینیوم ) متغیر است.مقاومت اسیدی و پایداری گرمایی زئولیتها با افزایش نسبت Si/Al افزایش می یابد.زئولیت ها در ساختارهای متعددی وجود دارند. واحدهای پایه معمولا چهاروجهی های SiO4 و AlO4 هستند که توسط اتمهای اکسیژن اشتراکی به هم متصل شده اندماهیت زئولیت ها از روی سیستم حفرات موجود در چارچوب آنها مشخص می شود به طوری که حجم این حفرات مشخصه ی نوع زئولیت خواهد بود. این حفرات توسط منافذی به هم مرتبط شده اند و قطر این منافذ نیز نوع زئولیت را تعیین خواهد کرد.

 زئولیت های طبیعی : حدود 40 نوع زئولیت در طبیعت شناخته شده است که تعدادی از آنها از اهمیت صنعتی برخوردارند.زئولیت های طبیعی نتیجه ی غیر مستقیم فعالیتهای آتشفشانی هستند و از طریق دگرگونی هیدروترمال بازالت ٬ خاکستر آتشفشانی و سنگ پا تشکیل می شوند ( در حفرات بازالتی و در کانسارهای رسوبی بزرگ یافت می شوند.)

زئولیت به عنوان جذب کننده : مولکولهایی که برای نفوذ به درون منافذ زئولیتها به قدر کافی کوچک هستند می توانند شدیدا به زئولیتها متصل شوند. این مسئله به ویژه در مورد آب و سایر مولکولهای قطبی و قطبش پذیر کوچک صدق می کند و اساس کاربرد این مواد به عنوان خشک کننده یا تمیز کننده برای گازهایی نظیر گاز طبیعی یا هوا قبل از مایع شدن را تشکیل می دهد. به علاوه از زئولیتها برای خارج نمودن اب از مدارهای بسته ی مایع ( مثلا در واحدهای منجمدسازی جهت جذب آب و جذب حلال باقی مانده در فضای بین شیشه ی پنجره های دو جداره به منظور جلوگیری از چگالش ) نیز استفاده می شود. زئولیتها به صورت صنعتی جهت خارج کردن دی اکسید کربن ٬سولفید هیدروژن ٬مرکاپتانها و غیره از مخلوط گازی به کار میرود. زئولیتها در ذخیره سازی گرما هم استفاده می شودبه این صورت که در اثر جذب آب توسط زئولیتها هوای مرطوب گرم می شود و به دنبال آن به کمک انرژی خورشیدی زئولیتها آب زدایی می شوند.

زئولیت پاک کننده ی محیط زیست : زئولیتها می توانند در محیط زندگی آبزیان آمونیم را که وجود آن حتی در حد چند گرم در تن مسمومیت زا می باشد جذب کنند که علاوه بر جذب آلودگی ها به تامین اکسیژن ماهی ها هم کمک کنند.

زئولیتها برای فرایندهای جداسازی : در حفرات زئولیتها میدانهای الکتروستاتیکی شدید وجود دارد. به همین دلیل نیتروژن که قطبش پذیر است در زئولیتها به مراتب مقیدتر از اکسیژن می باشد. به کمک چرخه های چند مرحله ای جذب _واجذب تحت فشار امکان تولید هوای غنی از اکسیژن وجود دارد که می تواند در تاسیسات فاضلاب یا فولاد کاری استفاده شود. زئولیتها می توانند نقش غربال مولکولی داشته باشند مثلا مخلوطهای n- و ایزوآلکانها می توانند جداسازی شوند زیرا فقط n- آلکانها امکان نفوذ به داخل حفرات زئولیت را دارند.

زئولیت ها به عنوان کاتالیزورها: فرایندهای مهمی که در آنها زئولیت ها به عنوان کاتالیزور به کار برده می شوند عبارتند از :

1- در ایزومریزاسیون n- آلکانها به ایزوالکانها جهت مقاصد سوختی.

2- در کراکینگ کاتالیزوری محصول تقطیر نفت خام برای تولید سوخت.

3- در تولید سوختها آلکنها یا ارنها از متانول ٬ موم زدایی الکانها ٬ آلکیل دار کردن بنزن و تبدیل آن به اتیل بنزن به کار برده می شود.

4-در هیروکراکینگ (تبدیل برشهای نفت خام به بنزین در حضور هیدروژن ) مورد استفاده قرار می گیرد. زئولیت به عنوان کاتالیزور هیدروژن دار کردن حاوی پالادیوم یا پلاتین می باشد.

از دیگر کاربردهای زئولیت :

در تولید بلوکهای سیمانی سبک ساختمانی

به عنوان پرکننده در صنعت کاغذ

در تولید کود کشاورزی

در کف پوش مرغداری ها

در استخر پرورش ماهی