مدیریت جوندگان مضر کشاورزی قسمت اول

هاشم کمالی
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش
کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

صفات و مشخصات عمومي جوندگان
• متعلق به رده پستانداران )با ۲۲۷۷ گونه ) ۴۲ )%
• مشخصات آنها: داشتن مو ، پستان، دندان و خونگرم.
• موفقيت: در اندازه بدن، سيكل زندگي كوتاه، سازش با محيط، داشتن تنوع غذايي، جويدن
• مزايا: انتشار بذور، تست هاي آزمايشگاهي، غذا، پوست و خز، تاكسيدرمي، حيوان خانگي

 

. جوندگان خسارت مستقیم یا غیر مستقیم در کشاورزی دارند .
• جوندگان ناقل يا مخزن عامل بیماريهای انسان و دام
• تيفوس( توسط كك )
• سالمونلا  ( باكتري ناقل در ادرار و مدفوع جونده )
• ريكتزيا ( باكتري ناقل در ادرار و مدفوع جونده )
• سالك ( تك سلولي ناقل در پشه خاكي)
• رفتار جوندگان:
• رشد دائم دندانهاي پيشين
• شب فعال
• جويدن اجسام
• جلب ساير آفات

 كوچكترين موش :
موش افريقايي Mus minutoides
۶ سانتيمترطول
۷ گرم وزن

 

بزرگترين جونده
Hydrochoerus hydrochaeris
۶۵ – ۹۱ كيلو گرم

 

 صفات ظاهری

 

دندان ها
دندان پیشین: یک جفت incisore
دندان پیش آسیا: یک جفت primolar
دندان آسیا: سه جفت molars

 

 

صفات ظاهري:
اندازه
دم
گوش
سر
جمجمه

 

پایان قسمت اول

روش کاربرد گچ در باغات :

محمد؛نقیبی:روش کاربرد گچ در باغات :

گچ به شکل کلوخه‌ای و آسیاب نشده به‌صورت نواری دو طرف ردیف درخت از هر طرف حداقل ۱٫۵ متر بر روی سطح خاک پاشیده شده و سپس آبیاری سنگین انجام می‌شود. هدف اصلی از دادن گچ به باغ اصلاح خاک می‌باشد؛ بنابراین دادن گچ داخل کانال کود فایده‌ای ندارد و باید حتماً در سطح خاک و حتی‌الامکان به‌صورت یکنواخت داده شود.

اخیراً مانند سایر کشورها گچ به‌صورت خالص، پودری و بدون آب به بازار مصرف عرضه می شود. این نمونه از گچ های کشاورزی ضمن اقتصادی بودن از کارایی بیشتری برخوردارند. گچ پودری را می‌توان به‌راحتی در آب آبیاری در محل استخر و یا ورودی کرت حل کرده و آب محتوی گچ محلول به‌طور یکنواخت و همراه با آب وارد زمین‌های کشاورزی و باغات می‌شود. مقدار مصرف این نمونه گچ نسبت به انواع قبلی به‌مراتب کمتر می‌باشد. به‌طوری‌که ۵ تا حداکثر ۷ تن در هکتار کفایت می‌کند. دادن گچ پودری در هر فصلی از سال امکان‌پذیر می‌باشد.

باید به یاد داشت، گچ کشاورزی به هر نحوی که مورداستفاده قرار گیرد، بایستی همراه با آبیاری سنگین باشد. درصورتی‌که پس از مصرف گچ در باغات پسته آبیاری سنگین انجام نگیرد، گچ شسته شده در لایه‌های بالای خاک تجمع پیداکرده و درصورتی‌که مقدار تجمع یافته بالاتر از ۴۰% شود، این مقدار به‌عنوان یک‌لایه محدودکننده عمل می‌کند

تولید پسته ارگانیک در ایران،دورنما، مزایا، مشکلات

تولید پسته ارگانیک در ایران،دورنما، مزایا، مشکلات-بخش دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

مزایای تولید پسته ارگانیک در ایران بصورت فشرده عبارتند از ۱-کاهش استفاده از سموم: همه به مضرات استفاده بی رویه از سموم آگاهی دارند از سرطانها بگیر تا اختلالات نقص عضوی و مسمومیت های حاد و مزمن و ..همانطور که می دانیم هر سال باغداران مجبورند برای کنترل آفات پسته هزاران تن از سموم شیمیایی را برای کنترل آفات و بیماریها در باغات بمصرف برسانند که با روش ارگانیک مقدار استفاده از سموم بسیار کم خواهد شد و ممکن است به صفر برسد ۲-صرفه جویی در هزینه کشاورزان و سود بیشتر از حاصل از فروش پسته ارگانیک: زمانی که کشاورز  مجبور باشد از سموم و کودها شیمیایی استفاده کند بالاجبار باید هزینه های زیادی را برای خرید کود و سموم کشاورزی و مصرف آنها در باغات پسته صرف کند و این در صورتی است که تولید پسته با روش ارگانیک هزینه های کشاورز را خواهد کاشت و از طرف دیگر چون محصول پسته تولید شده بروش ارگانیک از نظر قیمت فروش بسیار بالاتر از پسته ای است که بروش غیر ارگانیک تولید می شود از این حیث نیز روش ارگانیک موجب افزایش درآمد کشاورزان خواهد شد ۳-آلودگی کمتر محیط زیست و نهایتا سلامتی بیشتر انسانها: بخوبی واضح است که استفاده از سموم و کودهای شیمیایی بشدت موجب آلودگی اکوسیستم طبیعی باغات پسته و نواحی اطراف آنها و حتی روستاها و شهرهایی می شود که در نزدیکی باغات پسته قرار دارند! استفاده کمتر از سموم و کودهای شیمیایی و حتی عدم استفاده موجب حفاظت بیشتر از محیط زیست و گرفتاریهایی می شود که برخی از آنها اکنون گریبانگیر محیط طبیعی باغات پسته شده است مانند آلودگی آب و خاک به انواع و اقسام سموم، فلزات سنگین و ….۴-کمک به افزایش جمعیت آنتاگونیست ها یا دشمنان طبیعی آفات و بیماریها در باغات پسته: سم پاشی های بی رویه در سالیان اخیر موجب کاهش دشمنان طبیعی آفات و بیماریها در باغات پسته ایران شده است. هر موجود زنده ای در طبیعت دارای دشمنانی است که بصورت نرمال موجب کنترل جمعیت آفات و بیماریها می شوند و سم پاشی های بی رویه موجب کاهش جمعیت دشمنان طبیعی و نهایتا طغیان آفات در باغات پسته شده است. در مورد پسیل پسته یا شیره خشک سم پاشی های بی رویه و با سموم غیرانتخابی موجب کاهش شدید جمعیت زنبور پسیلوفاگوس و بالتوری سبز و کفشدوزک و سایر موجودات مفیدی شده است که در باغات پسته در گذشته وجود داشته اند و موجب پایین نگه داشتن جمعیت طبیعی آفات می شده اند!! ۵-طعم بهتر محصول پسته تولید شده: در مورد همه محصولات کشاورزی ارگانیک منجمله پسته مزه و طعم محصول تولید شده بسیار بهتر از محصولاتی است که بروش غیر ارگانیک تولید شده اند!! همین طعم بهتر محصول تولید شده یکی از عامل های مهمی است که موجب می شود مشتریان و مصرف کنندگان اقبال بیشتری برای خرید ایندسته از محصولات نشان بدهند!! ۶-ایجاد شغل و کمک به اشتغال: بخوبی واضح است زمانی که از روش ارگانیک برای تولید یک محصول استفاده می شود یکسری از مشاغل جدید ایجاد می شود تا نیازهای استفاده از روش ارگانیک را برطرف کند. مثلا در مورد تحقیقات بسیاری از نیروهای متخصص امر کنترل بیولوژِیک و غیرشیمیایی را می توان برای حل کردن مشکلات بکار گرفته شوند و برای آنها اشتغال ایجاد کرد. حتی ایجاد و رونق کارخانجاتی که نهاده هایی تولید می کنند که جنبه ارگانیک و غیرشیمیایی دارند و بسیاری از مشاغل دیگر! ۷-کاهش تغییرات آب و هوایی: امروزه یکی از مشکلات مهم در دنیا تغییرات نامناسب و مضر آب و هوایی بخصوص گرم شدن کره زمین است!! استفاده از کودهای شیمیای و سموم شیمیایی بصورت مستقیم و غیرمستقیم موجب افزایش دمای کره زمین شده است. بسیاری از کارخانجات تولید کننده سموم و کودهای کشاورزی در کل دنیا مجبورند برای بدست آوردن انرژی و تامین آنها از سوختهای فسیلی استفاده کننده که خود این امر موجب افزایش دمای کره زمین شده است. ۸-کمک به افزایش صادرات پسته و عدم بهانه گیری خریدارن خارجی: هر قدر استفاده از سموم در باغات پسته ایران کمتر شود و از روش های غیر شیمیای برای تولید پسته استفاده شود خریداران خارجی بیشتری خواهیم داشت بخصوص در مورد کشورهای پیشرفته!! معظلی که اخیرا برای پسته ایران در مورد باقیمانده سم استامی پرید در داخل مغز پسته پیش آمده بهیچ وجه نمی تواند در مورد پسته ارگانیک نمی تواند متصور باشد!! هر چقدر محصول تولید شده سالم تر باشد خریدارن بیشتری خواهد داشت و نهایتا صاردات محصول پسته افزایش خواهد یافت. اگر دقت کنیم و ریزتر به مسایل فکر کنیم مزایایی بیشتری در مورد تولید پسته ارگانیک خواهیم یافت و جای دارد مسولین و برنامه ریزان حمایت بیشتری از تولیدکنندگان پسته بروش ارگانیک در ایران انجام دهند!! در مورد معایب و مشکلات استفاده از روش تولید پسته بروش ارگانیک به موارد زیر می توان بصورت فشرده اشاره کرد ۱-عدم حمایت یا حمایت بسیار جزیی از تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک: تولید پسته بروش ارگانیک روش ساده و بدون دردسری نیست و اگر بنا باشد کشاورزی پسته را بدون استفاده از هیچ گونه سم و کودی تولید کند همتی بزرگ می خواهد و کاری است کارستان!! بسیاری از برنامه ریزان و مسولین هیچ گونه آشنایی با تولید پسته بروش ارگانیک ندارند و بالطبع هیچ گونه حمایتی هم اکثرا بعلت ضعف آگاهی و اطلاعات نمی توانند انجام بدهند. باید از تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک حمایت شود حتی حمایت های معنوی!! واقعا کشاورزی و باغدرای ایران بخش بسیار مظلومی است و کشاورزان و زحمتکشان بخش تولید کشاورزی و پسته کاری در ایران بدلایل مختلف و گاها افکار غیر واقعی و غلط بسیاری از مسولین در نهایت عجز بسر می برند. زمانی به عمق فاجعه پی بره می شود که از نزدیک به درد دل تولید کنندگان پسته در ایران بخصوص تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک گوش فرا داده شود!! ۲-عدم حمایت از کارخانجاتی که محصولات ارگانیک تولید می کنند. خوشبختانه در سالیان اخیر و بدلیل آگاه شدن برخی از مسولین و کشاورزان از مضرات استفاده از نهاده های شیمیای کارخانجات مختلفی در کشور عزیزمان ایران تاسیس شده اند که نهاده هایی را تولید می کنند که جنبه ارگانیک دارند از سموم ارگانیک بگیر تا کودهای ارگانیک. اگر چه متاسفانه برخی از کارخانجات اگر چه ادعا می کنند که محصول تولید شده آنها ارگانیک است اما آزمایشات دقیق بخصوص توسط آزمایشگاههای خارج از ایران ثابت می کند که محصول تولیدی آنها ارگانیک نیست و بهمین دلیل است که مجوز استفاده در باغات پسته از طرف برخی از کارشناسان خارجی که برای بازدید باغات پسته بروش ارگانیک در ایران از اروپا می آیند قابل توصیه نیستند!! یکی از دوستان عزیز و وارسته بنده که پسته بروش ارگانیک در کرمان تولید می کند برایم نقل می کرد که محصول ارگانیک تولید شده یکی از کارخانجات ایرانی که ادعای ارگانیک بودن را می کند مورد تایید کارشناسان اروپایی که برای نظارت باغات پسته ارگانیک به ایران می آیند قرار نگرفته است. بهر روی کارخانجات تولید کننده سموم و کودهای شیمیایی در ایران که بسیار قدرتمند هستند مجالی برای کارخانجاتی که محصولات ارگانیک تولید می کنند باقی نمی گذارند و این سیاستهای تشویقی دولت است که می تواند تا حد زیادی این کارخانجات و تولید کنندگان را سرپا نگه دارد که متاسفانه این حمایتها بهیچ وجه کافی و وافی نیستند!! و جای کار بسیار زیاد است!! ۳-عدم حمایت از محققینی که بروش ارگانیک کار می کنند. خوشبختانه در ایران و در مراکز تحقیقاتی همگام با سایر کشورها محققین کارهای در خورد توجهی بمنظور دست یازیدن بروش هایی انجام شده که حتی الامکان از نهاده های شیمیای کمتر استفاده کنند. بسیاری از محققین بخصوص در مورد استفاده از روش های کنترل بیولوژیک برای کنترل آفات و بیماریها تحقیقات وسیعی انجام داده اند تا حداقل بتوان بخشی از معظل را بتوان با استفاده از روش های غیر شیمیایی حل کرد اما باز هم جای برای کار بسیار است باید از محققینی که روی روش های کنترل غیر شیمیایی آفات و بیماریها حمایت کافی بعمل آورد. باید یادآور شد ارزش کار تحقیقاتی به کاربردی بودن تحقیق در باغ و مزرعه است. پرداختن به روش های غیرشیمیایی که ارزش کاربردی در باغ بمنظور حل مشکلات ندارند کاری است عبث و بیهوده و ارزش صرف کردن وقت و پول بیت المال را ندارد. متاسفانه بسیاری از تحقیقاتی که توسط محققین پسته ما انجام شده (روش های غیر شیمیایی) هیچ گونه ارزش کاربردی در باغات پسته بمنظور رفع مشکلات (کنترل آفات و بیماریها، بحث تغذیه درختان پسته) ندارند!! ۴-نبود فرهنگ تولید پسته بروش ارگانیک: همانطور که گفته شد تولید پسته بروش ارگانیک کار راحتی نیست و بارها سخت تر از تولید پسته بروش غیر ارگانیک است و محدودیتهای خاص خود را دارد. متاسفانه فرهنگ صحیحی برای توسعه و حمایت از تولیدکنندگان پسته بروش ارگانیک در ایران وجود ندارد و حتی بسیاری از افراد کج اندیش و کم اطلاع تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک را مورد تمسخر و استهزا قرار می دهند که عجیب است!! کلا فرهنگ رایج در برخی از مناطق پسته خیز فرهنگ ضعیفی است بخصوص در مورد تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک. بسیاری از افراد کم اطلاع بجای تشویق کشاورزان و تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک نتنها تشویق نمی کنند بلکه به انواع و اقسام روش ها تولید کننده پسته بروش ارگانیک را دلسرد می کنند و آیه یاس می خوانند ۵- وجود مشکلات زیاد در تولید محصولات ارگانیک: بخوبی واضح است که تولید کننده پسته بروش ارگانیک اجازه مصرف سموم معمول و کودهای شیمیایی معمول را برای تولید پسته ندارد. کسی که دستی در تولید پسته دارد بخوبی درک می کند که تولید پسته بدون استفاده از کودهای شیمیای و سموم چقدر دشوار است. کافی است تصور کنید هنگام طغیان پسیل پسته اجازه مصرف سموم را نداشته باشید!! یا هنگامی که درختان کمبودهای شدید عناصر غذایی را نشان می دهند نتوانید هیچ گونه کودی را برای رفع کمبودها استفاده نکنید!! همیشه باید در مصرف نهاده ها دقت کنید که محصول تولید شده ارگانیک باشد!! ۶-سنگ اندازی تولید کنندگان و فروشندگان نهاده های شیمیایی: مسلما هنگامی که اجازه مصرف کودها و سموم شیمیایی را نداشته باشید این کار اصلا به مذاق تولید کنندگان و فروشندگان نهاده های شیمیایی خوش نخواهد آمد و ایندسته از افراد هر قدر که بتوانند به اصطلاح موش می دوانند چون بصورت مستقیم روی فروش آنها تاثیرگذار است و مساله مساله پول است!! در پایان باید یادآوری کرد که در دنیا و در تولیدات کشاورزی اقبال به استفاده از روش های ارگانیک و غیر شیمیایی است. در مورد پسته ایران که نقش مهمی در صاردات غیرنفتی ایران دارد باید رویکرد به استفاده از روش های غیرشیمیایی باشد و حمایت کافی از تولیدکنندگان باید در سرلوحه سیاستها و برنامه ریزیها باشد. باید کشاورزانی که تمایل به تولید پسته ارگانیک دارند را تشویق کرد و حداقل کاری که می توان کرد این است که آنها را تشویق کرد و روش های موثر و نوین را به آنها معرفی کرد!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

سم فروشی یا بقالی!!

سم فروشی یا بقالی!!

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

حکایت فروش سموم آفت کش در ایران حکایتی غمبار است و هر روز در هر گوشه و کناری تابلویی با مضامین مختلف در جهت فروش سموم و کودهای کشاورزی می بینیم!! علاوه بر افراد به اصطلاح متخصص هستند افراد زیادی که بدون شناخت و داشتن تخصص مبادرت به فروش سموم می کنند! فروش انواع سموم ایرانی و خارجی!! فروش انواع کودها و بسیاری دیگر از این چرندیات!! جای سوال است که چرا رشد اینگونه فروشگاهها اینقدر زیاد است و هر روز فروشگاهی تازه بنا می شود و جالب اینجاست که بیش از ۷۰ درصد این فروشگاهها در دو سال اول تاسیس از دور خارج می شوند. متاسفانه در کشور ما فرق سم فروشی با بقالی زیاد مشخص نیست!! در هر مغازه ای سوپرمارکتی اجناس مختلف مورد مصرف ملت توسط مدیر فروشگاه خریداری شده و پس از در نظر گرفتن سود فروش به متقاضیان عرضه می شود و نیازی به تخصص چندانی هم نیست!! هنوز در کشور ما فرهنگ صحیح مصرف سموم و کودهای کشاورزی و سایر نهاده ها کشاورزی جانیفتاده است و بسیاری از فروشندگان سموم سواد آکادمیکی ندارند و حتی بسیاری از اینها که سواد آکادمیکی دارند اصلا واحد سم شناسی و آفت نخوانده اند. ماشین های کشاورزی یا آبیاری چه ارتباطی به سموم دارد و حتی مهندسین فنی مانند عمران و مکانیک هم از روی ناچاری به فروش سموم روی آورده اند!! روزانه هزاران تن از سموم مختلف آفتکش خطرناک در محیط اکوسیستم طبیعی باغات پسته رها می شود و بخش بزرگی از این سموم وارد منابع آبهای زیر زمینی می شود و بلاشک روزهایی فرا خواهد رسید که سمومی که ما برای کنترل آفات درختان پسته پاشیده ایم گریبان نسلهای آینده بعد از ما را خواهد گرفت. تجربیات بسیاری از کشاورزان در ارتباط با استفاده بی رویه از سموم آفت کش بسیار دردآور است یک نمونه عینی آن کشور هندوستان است!! متاسفانه نظارتها روی تولید، توزیع و مصرف سموم آفتکش در ایران چندان رضایت بخش نیست و مانند نقل و نبات سم می فروشند!! تفکر مبارزه صحیح با آفات متاسفانه در کشور ما تفکر درستی نیست!! گاها مشاهده می شود در جاهایی که اصلا نیاز به مبارزه شیمیایی نیست از سموم با دوزهای بالا استفاده می شود و در برخی از موارد در موقعیت هایی که باید مبارزه شیمیایی صورت گیرد درختان به حال خود رها می شوند و آفت درختان را از بین می برد!! متاسفانه سم فروشی برای بسیاری از افراد بعنوان یک سرگرمی در دوران بازنشستگی محسوب می شود و هستند بسیاری از افراد با روابطی که دارند براحتی مجوز فروش سموم را از مراجع مربوطه اخذ می کنند و سم می فروشند انگار که سموم آفتکش مانند پفک نمکی و شکلات هستند و در واقع بسیاری از افراد سم فروشی را با بقالی اشتباه گرفته اند!! مسلما هر فردی که اطلاع داشته باشد و از مضرات سموم آگاه باشد واقعا بحال بسیاری از کشاورزان و محیط زندگی افسوس خواهد خورد!! بسیاری از مسمومیت های حاد و مزمن ناشی از مصرف بی رویه سموم بخصوص در مورد افرادی که شغلشان داشتن تراکتور سم پاش است بوفور قابل مشاهده است. کافی است که به اطلاعات اورژانس بیمارستانها رجوع شود تا ببینیم که نسبت به بسیاری از بیماری های دیگر شایع مسمومیت با سموم آفت کش در مناطق پسته خیز یکی از موارد شایع و فراوان مراجعه به بیمارستانها در مناطق پسته خیز است!! متاسفانه خریدن سموم و تجارت سموم یکی از پرسود ترین تجارتهاست و عده بیشماری به ثروتهای هنگفتی از طریق فروش سموم کشاورزی دست یافته اند!! بسیاری می پندارند که فروختن سموم آفت کش آنهم به تناژ بالا کار مشکلی است ولی باید خاطرنشان کرد هستند افراد بسیار زیادی که می توانند این کار را بکنند ولی وجدان اجازه این کار را نمی دهد!! بهر روی نبود کنترل و نظارت روی توزیع و تولید و مصرف سموم آفت کش در ایران بحث بسیار مهمی است و جای برای کار بسیار دارد!! علاوه بر مقدار بالای مصرف سموم آفت کش کیفیت سموم آفت کش هم بحث مهمی است و بسیاری از سموم آفت کش در ایران کیفیت چندانی ندارند و حتی در فرمولاسیون انها از موادی استفاده می شود که فوق العاده مضر و سرطانزا هستند!! افزودنی هایی که در فرمولاسیون سموم آفت کش بعنوان کارییر یا حلال استفاده می شوند بلاشک دارای مشکل هستند و کیفیت چندانی ندارند!! متاسفانه برای بسیاری از سموم وارداتی از کشورهای مختلف از جمله چین و ….توجه چندانی به مشکلات بهداشتی و زیست محیطی موادی که در فرمولاسیون سموم استفاده می شود نمی شود!! با کمال تاسف هدف اصلی بسیاری از کارخانجات و تجار فقط کاهش دادن هزینه های تولید و افزایش فروش است!! زمانی که یک نگاه کلی به مقدار مصرف سموم آفت کش در ایران شود عمق فاجعه بهتر مشخص خواهد شد!! مصرف سموم آفتکش در باغات پسته ایران آنقدر بالاست که اگر مصرف کنندگان بفهمند که چقدر سموم برای کنترل آفات در درختان پسته بمصرف می رسد هرگز علاقه چندانی به خرید پسته از خود نشان نخواهند داد. مصرف سموم و قوطی های باقیمانده سموم آنقدر بالاست که بسیاری از افراد با جمع آوری و فروش قوطی های خالی سموم شغل پر درآمدی برای خود درست کرده اند!! مشکل اصلی کشور ما این است که بسیاری از بهره برداران و باغداران ایرانی از سطح سواد چندانی برخوردار نیستند و از مضرات استفاده از سموم ناآگاهند!! فرهنگ سازی و استفاده از روش غیرشیمیایی برای مبارزه با آفات مختلف در باغات پسته مساله ای بسیار مهم و جدی است. اگر کشاورزان بدانند که استفاده غیرصحیح و بی رویه از سموم کشاورزی چقدر خطرناک است بلاشک از مقدار مصرف سموم در باغات خود خواهند کاست!! متاسفانه کشاورزان بجای استفاده از روش های تغذیه برگی (محلولپاشی) برای تقویت درختان وبازدهی بیشتر تاکید روی پاشیدن سم روی شاخ و برگها می کنند که این تاسف بار است!! بسیاری از سمومی که اصلا برای کنترل آفات پسته بثبت نرسیده اند براحتی توسط کارشناسان و کشاورزان توصیه و تجویز می شوند و افرادی که با هزارن خون دل پسته را بروش ارگانیک تولید می کنند حمایت چندانی از آنها صورت نمی گیرد و حتی بسیاری افراد کم اطلاع و مغرض به مسخره کردن افرادی می پردازند که با هزاران دردسر پسته بدون سم و کودهای شیمیایی تولید می کنند و این درد بزرگی است!! نبود نیروی کافی برای نظارت روی استفاده و توزیع سموم آفت کش یکی از مسایل بغرنج است و باید فکری جدی در این مورد صورت گیرد! مساله محیط زیست و سلامتی انسانها مساله ای بسیار جدی است و حتی در بسیاری از کشورها قوانین و قدرتی که سازمانهای زیست محیطی و بهداشتی دارند آنقدر است که تقریبا هیچ سازمانی قدرت سازمان های محیط زیستی و نظارتی را ندارند و این درحالی است که در کشور ما توجه کافی به مشکلات زیست محیطی و سالم ماندن محیط زندگی انسانها نمی شود. در کشور فرانسه و حتی بسیاری دیگر از کشورهای پیشرو حتی برای ریختن مقداری زباله به محیطهای شهری و محلل تردد افراد مجازات و جریمه های سختی در نظر گرفته می شود و این درحالی است که در کشور ما مانند نقل و نبات سموم آفت کش خرید و فروش می شود و هر فردی که از هر جا ناامید شود مجوزی می گیرد و سم فروشی براه می اندازد!! دلالی سموم آنقدر گسترده و رایج است که براحتی سموم از این دست به آن دست با کمترین زحمتی مبادله می شوند و سود خوبی هم برای دلالان دارند!! برای خرید یک قرص مسکن و یک شربت اکسپکتورانت یا قرص ضد حساسیت باید یک دکتر داروساز در داروخانه حضور داشته باشد و بدون مجوز نمی شود حتی یک شربت سرماخوردگی فروخت ولی متاسفانه در مورد سموم آفت کش که بمراتب و هزاران بار خطرناک تر هستند هیچ مجوزی لازم نیست و فردی که ده سال پیش فوت کرده و مجوز سم فروشی داشته است هنوز با مجوز آن دیگران مشغول خرید و فروش سموم یا اکسیرهای مرگ هستند!! با توجه به نبودن شغل برای فارغ التحصیلان بیشمار رشته کشاورزی تنها راه اشتغال دادن مجوز فروش سموم و خرید و فروش سموم است که جای تاسف و شگفتی دارد!! بلاشک فرزندان ما و نسلهای بعدی ما نخواهند بخشید چون ما اینقدر خودخواه هستیم که منافع کوتاه مدت را بر منافع بلند مدت ترجیح می دهیم. بحث مصرف سموم مثنوی هفتاد من است و چندین کتاب در مورد آن می توان نوشت از مضرات مصرف سموم بگیر تا عوارض زیست محیطی، باقیمانده سموم، و ….به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

دلایل شیوع و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ایران-بخش دوم

دلایل شیوع  و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ایران-بخش دوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بصورت خلاصه دلایل شیوع و گسترش پروانه چوبخوار در درختان پسته را می توان اینگونه برشمرد۱-پنهان بودن آفت: متاسفانه آفت پروانه چوبخوار اثر ظاهری چندانی روی درختان ندارد و لارو یا کرم بصورت پنهان در داخل سرشاخه ها باقی می ماند و از مغز ساقه تغذیه می کند. فقط در هنگام پرشدن مغز و اواخر دوره برداشت خشکیدگی دانه ها در انتهای خوشه و ریختن آنها از علامت کرم چوبخوار پسته است و کرم سفید و فضولات آن در داخل ساز خوشه. پنهان بودن آفت موجب شده بسیاری از کشاورزان توجه چندانی به این آفت نداشته باشند! ظاهر شاخه ها و سرشاخه های آلوده در برخی از موارد بسیار سالم بنظر می رسد ولی هنگام شکستن سرشاخه ها اثرات آفت مشخص خواهند شد و فضولات سیاه رنگ داخل مغز سرشاخه نمایان می شوند. باید این نکته را یادآور شد که از ظاهر سرشاخه هایی که آلودگی فوق العاده بالا دارند می توان تا حد زیادی به وجود این آفت در داخل سرشاخه ها پی برد البته این کار تجربه می خواهد!! باید خاطرنشان کرد که سیاه شدگی مغز ساقه ممکن است حتی بعد از کنترل نسبی آفت در شاخه ها مسن تر باقی بماند ولی بمرور ترمیم خواهد شد! ۲- مبارزه شیمیایی غیر اصولی: همانطور که اشاره شد بهترین راه مبارزه با آفت پروانه چوبخوار مبارزه تلفیقی با آفت است. اما در زمین هایی که آلودگی زیادی به آفت چوبخوار وجود دارد راه اصلی کنترل مبارزه شیمیایی با آفت است ولی متاسفانه از سمومی استفاده می شود که کارآیی چندانی ندارند. بعنوان مثال سم اتیون یک سم نامناسب و ناکارآمد در کنترل چوبخوار پسته است و کنترل چندانی در مورد مصرف سم اتیون روی پروانه چوبخوار ایجاد نمی شود. کلا سم اتیون سم خوبی برای کنترل آفات در درختان پسته نیست و کشاورزان از روی ناآگاهی و  بیشتر عاشق بوی تند و بد اتیون هستند و فکر می کنند اگر سمی بوی تندی داشته باشد خاصیت کنترل کنندگی آن نیز بیشتر است که چنین قانونی وجود ندارد!!  معرفی سم اتیون به کشاورزان پسته از روز اول کاری اشتباه و خطرناک بوده است و متاسفانه نمی توان براحتی این سم را از چرخه مصرف حذف کرد!! چون بوی تندی دارد!!! استفاده از روغن ولک بمنظور کنترل چوبخوار پسته نیز در پاره ای از موارد می توان کارساز و در برخی موارد هم می تواند مضر باشد و وضع را بدتر کند. فرمول روغن ولک و سم اتیون برای کنترل پروانه چوبخوار پسته یک فرمول غیرصحیح و غیرعلمی است بدلایل مختلف!! تجویز سم مناسب برای کنترل پروانه چوبخوار پسته بستگی به نظر کارشناس دارد و قطعا میتوان گفت مطالبی که در نوشته جات مخصوصا در کتب مبارزه با آفات (که بیشتر آنها چندین دهه قدمت دارند) دردی از کشاورز دوا نمی کند. مثلا سم لاروین به نسبت دو در هزار که در کتاب ایکس آمده یک فرمول قدیمی و منسوخ است و اصلا سم لاروین (تیودیکارپ) در بازار وجود ندارد و تولید نمی شود!! سم لاروین به دلایل مختلف از چرخه مصرف در باغات پسته حذف شده است!! سموم IGR مانند هگزافلورومون یا لوفوکس یا حتی Cascade  نیز بگیر و نگیر و شرایط مختلفی دارند و نمی شود روی آنها بصورت ۱۰۰ درصد حساب باز کرد (در مورد سموم IGR حرف و حدیث بسیار است). سموم فسفره-کلره هم می تواند برای مبارزه با پروانه چوبخوار تجویز شود اما به شرطها و شروطها!! سم افوریا نیز که جدیدا تبلیغ و مصرف می شود آنهم در کنترل پروانه چوبخوار پسته نمی تواند سم خوبی باشد (به دلایل مختلف) ۳-عدم تعیین زمان دقیق سم پاشی و سم پاشی های ناهماهنگ!! تعیین زمان صحیح سم پاشی بر علیه پروانه چوبخوار پسته کاری است ظریف و نیاز به نمونه گیریهای دارد و تعیین پیک پروازی آفت! زمان صحیح سم پاشی از سوی بسیاری از کشاورزان رعایت نمی شود و سم پاشی ها دورتر و یا زودتر از موعد مناسب انجام می شوند!! سم پاشی زودهنگام موجب می شود تا سم تماسی به پروانه ها در حال پرواز نداشته باشند و سم پاشی های دیرهنگام بیشتر از این جهت مناسب نیست که موعد جفت گیری و تخم ریزی آفت به اتمام رسیده است و نابود شدن حشراتی که تخم گذاری کرده اند دارای راندمان مناسبی نیست چون تخم ها می توانند دوباره تبدیل به لارو یا کرم شوند واین کرمها دوباره شروع به آلودگی سرشاخه ها بکنند!! در زمین های خرده مالکی که سم پاشی ها بسیار ناهمگون و در گاها با فواصل چندین روزه توسط مالکین مختلف انجام می شود این فرصت برای آفت ایجاد می شود که از یک باغ به باغ مجاور آفت بروز پیدا کند!! برای مبارزه اصولی با آفت چوبخوار پسته باید سم پاشی ها بصورت هماهنگ انجام شود. اگر سم پاشی بر علیه چوبخوار هماهنگ باشد می توان به کنترل مناسب آفت رسید!! استان کرمان از نظر آلودگی به آفت چوبخوار در صدر استانهای پسته خیز ایران است و در برخی از نقاط آلودگی ها شدید نیست مثلا استان یزد و حتی خراسان!! هر چند در برخی از نقاط نیز ممکن است آلودگی شدید باشد!! اخیرا منطقه ای از استان قم را بازدید کردیم که خسارت آفت تقریبا ۱۰۰ درصد بود متاسفانه!! در همین استان کرمان ما باغاتی را داریم که پروانه چوبخوار بسیار خوب کنترل شده است و ما تقریبا آلودگی نداریم و این نشان میدهد که با کنترل صحیح آفت می توان دست پیدا کرد هر چند منطقه آلوده باشد!! از نظر واریته هم فندقی و کله قوچی آلوده ترین واریته ها به پروانه چوبخوار هستند و در برخی از واریته ها اصلا آفت چوبخواری وجود ندارد!! ۴-کم شدن جمعیت دشمنان طبیعی پروانه چوبخوار در اثر سم پاشی با سموم نامناسب: آفت چوبخوار از سالها قبل در باغات پسته گزارش شده بود و بدلیل سم پاشی های غیراصولی و کاهش جمعیت دشمنان طبیعی آفت، جمعیت آفت طغیانی شده است. همین سم اتیونی که متاسفانه بصورت گسترده و دیمی پاشیده می شود نتنها مشکلی را حل نمی کند بلکه بشدت از جمعیت دشمنان طبیعی خواهد کاست!! استفاده از سموم کم خطر برای دشمنان طبیعی و حتی متدهایی که بتوان دوز مصرف سموم خطرناک را کم کند بلاشک می تواند بر جمعیت دشمنان طبیعی آفت اثرات سو کمتری داشته باشد. بحث تقویت دشمنان طبیعی چوبخوار بحث مهمی است که مغفول مانده است. بهر روی در پایان باید یادآور شد در زمان استفاده از سم برای مبارزه با پروانه چوبخوار پسته ممکن است آفات دیگری هم بصورت همزمان در باغ موجود باشند که تجویز سم مناسب اهمیت زیادی دارد.

Root-knot nematode-part I

Root-knot nematode-part I

Root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) are minute, worm-like animals that are very common in soil. They have a wide host range, and cause problems in many annual and perennial crops. Tomatoes are among the most seriously affected, with the nematodes causing problems in all growing areas. Although this information is specific to tomatoes, the principles can be applied to most other annual crops. Meloidogyne spp. Root-knot nematode juveniles are active, thread-like worms about 0.5 mm long. They are too small to be seen with the naked eye. The juveniles hatch from eggs, move through the soil and invade roots near the root tip. Occasionally they develop into males, but usually become spherical-shaped females. The presence of developing nematodes in the root stimulates the surrounding tissues to enlarge and produce the galls typical of infection by this nematode. Mature female nematodes then lay hundreds of eggs on the root surface, which hatch in warm, moist soil to continue the life cycle. Continued infection of galled tissue by second and later generations of nematodes causes the massive galls sometimes seen on plants such as tomatoes at the end of the growing season. The length of the life cycle depends on temperature and varies from 4-6 weeks in summer to 10-15 weeks in winter. Consequently, nematode multiplication and the degree of damage are greatest on crops grown from September to May. Nematodes are basically aquatic animals and require a water film around soil particles before they can move. Also, nematode eggs will not hatch unless there is sufficient moisture in the soil. Thus, soil moisture conditions that are optimum for plant growth are also ideal for the development of root-knot nematode. There are more than 50 species of root-knot nematodes, though only a few species (e.g. M. javanica, M. incognita, M. arenaria and M. hapla) are important in Queensland. M. javanica and M. incognita are widespread, while M. hapla is common only in areas of high elevation (such as the Atherton Tableland) where it is cooler. Although root-knot nematodes are difficult to identify, it is not important, for most practical purposes, to know which of the species is present. Species identification becomes particularly important when resistant varieties and crop rotation are being used as control practices because most plants are resistant to a limited range of species. Therefore, the crops chosen must be resistant to the species (or populations) present in a particular field. The common species of root-knot nematodes all have a wide host range and most plants are able to host at least one species. Many important fruit, vegetable and ornamental crops are good hosts of these nematodes, including banana, cucurbit, grape, carnations, passionfruit, nectarine, capsicum, bean, kiwi fruit, chrysanthemum, pineapple, tomato, carrot, egg fruit, strawberry, rose, peach, celery, ginger, lettuce, papaya and pumpkin. In general, members of the grass family are less susceptible than other plants to root-knot nematodes. Root-knot nematodes do not produce any specific above-ground symptoms. Affected plants have an unthrifty appearance and often show symptoms of stunting, wilting or chlorosis (yellowing). Symptoms are particularly severe when plants are infected soon after planting. However, more commonly, nematode populations do not build up until late in the season and plants grow normally until they reach maturity. Then they begin to wilt and die back with flowering, reducing fruit set and fruit development.

1 2 3 66