مدیریت جوندگان مضر کشاورزی قسمت اول

هاشم کمالی
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش
کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

صفات و مشخصات عمومي جوندگان
• متعلق به رده پستانداران )با ۲۲۷۷ گونه ) ۴۲ )%
• مشخصات آنها: داشتن مو ، پستان، دندان و خونگرم.
• موفقيت: در اندازه بدن، سيكل زندگي كوتاه، سازش با محيط، داشتن تنوع غذايي، جويدن
• مزايا: انتشار بذور، تست هاي آزمايشگاهي، غذا، پوست و خز، تاكسيدرمي، حيوان خانگي

 

. جوندگان خسارت مستقیم یا غیر مستقیم در کشاورزی دارند .
• جوندگان ناقل يا مخزن عامل بیماريهای انسان و دام
• تيفوس( توسط كك )
• سالمونلا  ( باكتري ناقل در ادرار و مدفوع جونده )
• ريكتزيا ( باكتري ناقل در ادرار و مدفوع جونده )
• سالك ( تك سلولي ناقل در پشه خاكي)
• رفتار جوندگان:
• رشد دائم دندانهاي پيشين
• شب فعال
• جويدن اجسام
• جلب ساير آفات

 كوچكترين موش :
موش افريقايي Mus minutoides
۶ سانتيمترطول
۷ گرم وزن

 

بزرگترين جونده
Hydrochoerus hydrochaeris
۶۵ – ۹۱ كيلو گرم

 

 صفات ظاهری

 

دندان ها
دندان پیشین: یک جفت incisore
دندان پیش آسیا: یک جفت primolar
دندان آسیا: سه جفت molars

 

 

صفات ظاهري:
اندازه
دم
گوش
سر
جمجمه

 

پایان قسمت اول

روش کاربرد گچ در باغات :

محمد؛نقیبی:روش کاربرد گچ در باغات :

گچ به شکل کلوخه‌ای و آسیاب نشده به‌صورت نواری دو طرف ردیف درخت از هر طرف حداقل ۱٫۵ متر بر روی سطح خاک پاشیده شده و سپس آبیاری سنگین انجام می‌شود. هدف اصلی از دادن گچ به باغ اصلاح خاک می‌باشد؛ بنابراین دادن گچ داخل کانال کود فایده‌ای ندارد و باید حتماً در سطح خاک و حتی‌الامکان به‌صورت یکنواخت داده شود.

اخیراً مانند سایر کشورها گچ به‌صورت خالص، پودری و بدون آب به بازار مصرف عرضه می شود. این نمونه از گچ های کشاورزی ضمن اقتصادی بودن از کارایی بیشتری برخوردارند. گچ پودری را می‌توان به‌راحتی در آب آبیاری در محل استخر و یا ورودی کرت حل کرده و آب محتوی گچ محلول به‌طور یکنواخت و همراه با آب وارد زمین‌های کشاورزی و باغات می‌شود. مقدار مصرف این نمونه گچ نسبت به انواع قبلی به‌مراتب کمتر می‌باشد. به‌طوری‌که ۵ تا حداکثر ۷ تن در هکتار کفایت می‌کند. دادن گچ پودری در هر فصلی از سال امکان‌پذیر می‌باشد.

باید به یاد داشت، گچ کشاورزی به هر نحوی که مورداستفاده قرار گیرد، بایستی همراه با آبیاری سنگین باشد. درصورتی‌که پس از مصرف گچ در باغات پسته آبیاری سنگین انجام نگیرد، گچ شسته شده در لایه‌های بالای خاک تجمع پیداکرده و درصورتی‌که مقدار تجمع یافته بالاتر از ۴۰% شود، این مقدار به‌عنوان یک‌لایه محدودکننده عمل می‌کند

تولید پسته ارگانیک در ایران،دورنما، مزایا، مشکلات

تولید پسته ارگانیک در ایران،دورنما، مزایا، مشکلات-بخش دوم

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

مزایای تولید پسته ارگانیک در ایران بصورت فشرده عبارتند از ۱-کاهش استفاده از سموم: همه به مضرات استفاده بی رویه از سموم آگاهی دارند از سرطانها بگیر تا اختلالات نقص عضوی و مسمومیت های حاد و مزمن و ..همانطور که می دانیم هر سال باغداران مجبورند برای کنترل آفات پسته هزاران تن از سموم شیمیایی را برای کنترل آفات و بیماریها در باغات بمصرف برسانند که با روش ارگانیک مقدار استفاده از سموم بسیار کم خواهد شد و ممکن است به صفر برسد ۲-صرفه جویی در هزینه کشاورزان و سود بیشتر از حاصل از فروش پسته ارگانیک: زمانی که کشاورز  مجبور باشد از سموم و کودها شیمیایی استفاده کند بالاجبار باید هزینه های زیادی را برای خرید کود و سموم کشاورزی و مصرف آنها در باغات پسته صرف کند و این در صورتی است که تولید پسته با روش ارگانیک هزینه های کشاورز را خواهد کاشت و از طرف دیگر چون محصول پسته تولید شده بروش ارگانیک از نظر قیمت فروش بسیار بالاتر از پسته ای است که بروش غیر ارگانیک تولید می شود از این حیث نیز روش ارگانیک موجب افزایش درآمد کشاورزان خواهد شد ۳-آلودگی کمتر محیط زیست و نهایتا سلامتی بیشتر انسانها: بخوبی واضح است که استفاده از سموم و کودهای شیمیایی بشدت موجب آلودگی اکوسیستم طبیعی باغات پسته و نواحی اطراف آنها و حتی روستاها و شهرهایی می شود که در نزدیکی باغات پسته قرار دارند! استفاده کمتر از سموم و کودهای شیمیایی و حتی عدم استفاده موجب حفاظت بیشتر از محیط زیست و گرفتاریهایی می شود که برخی از آنها اکنون گریبانگیر محیط طبیعی باغات پسته شده است مانند آلودگی آب و خاک به انواع و اقسام سموم، فلزات سنگین و ….۴-کمک به افزایش جمعیت آنتاگونیست ها یا دشمنان طبیعی آفات و بیماریها در باغات پسته: سم پاشی های بی رویه در سالیان اخیر موجب کاهش دشمنان طبیعی آفات و بیماریها در باغات پسته ایران شده است. هر موجود زنده ای در طبیعت دارای دشمنانی است که بصورت نرمال موجب کنترل جمعیت آفات و بیماریها می شوند و سم پاشی های بی رویه موجب کاهش جمعیت دشمنان طبیعی و نهایتا طغیان آفات در باغات پسته شده است. در مورد پسیل پسته یا شیره خشک سم پاشی های بی رویه و با سموم غیرانتخابی موجب کاهش شدید جمعیت زنبور پسیلوفاگوس و بالتوری سبز و کفشدوزک و سایر موجودات مفیدی شده است که در باغات پسته در گذشته وجود داشته اند و موجب پایین نگه داشتن جمعیت طبیعی آفات می شده اند!! ۵-طعم بهتر محصول پسته تولید شده: در مورد همه محصولات کشاورزی ارگانیک منجمله پسته مزه و طعم محصول تولید شده بسیار بهتر از محصولاتی است که بروش غیر ارگانیک تولید شده اند!! همین طعم بهتر محصول تولید شده یکی از عامل های مهمی است که موجب می شود مشتریان و مصرف کنندگان اقبال بیشتری برای خرید ایندسته از محصولات نشان بدهند!! ۶-ایجاد شغل و کمک به اشتغال: بخوبی واضح است زمانی که از روش ارگانیک برای تولید یک محصول استفاده می شود یکسری از مشاغل جدید ایجاد می شود تا نیازهای استفاده از روش ارگانیک را برطرف کند. مثلا در مورد تحقیقات بسیاری از نیروهای متخصص امر کنترل بیولوژِیک و غیرشیمیایی را می توان برای حل کردن مشکلات بکار گرفته شوند و برای آنها اشتغال ایجاد کرد. حتی ایجاد و رونق کارخانجاتی که نهاده هایی تولید می کنند که جنبه ارگانیک و غیرشیمیایی دارند و بسیاری از مشاغل دیگر! ۷-کاهش تغییرات آب و هوایی: امروزه یکی از مشکلات مهم در دنیا تغییرات نامناسب و مضر آب و هوایی بخصوص گرم شدن کره زمین است!! استفاده از کودهای شیمیای و سموم شیمیایی بصورت مستقیم و غیرمستقیم موجب افزایش دمای کره زمین شده است. بسیاری از کارخانجات تولید کننده سموم و کودهای کشاورزی در کل دنیا مجبورند برای بدست آوردن انرژی و تامین آنها از سوختهای فسیلی استفاده کننده که خود این امر موجب افزایش دمای کره زمین شده است. ۸-کمک به افزایش صادرات پسته و عدم بهانه گیری خریدارن خارجی: هر قدر استفاده از سموم در باغات پسته ایران کمتر شود و از روش های غیر شیمیای برای تولید پسته استفاده شود خریداران خارجی بیشتری خواهیم داشت بخصوص در مورد کشورهای پیشرفته!! معظلی که اخیرا برای پسته ایران در مورد باقیمانده سم استامی پرید در داخل مغز پسته پیش آمده بهیچ وجه نمی تواند در مورد پسته ارگانیک نمی تواند متصور باشد!! هر چقدر محصول تولید شده سالم تر باشد خریدارن بیشتری خواهد داشت و نهایتا صاردات محصول پسته افزایش خواهد یافت. اگر دقت کنیم و ریزتر به مسایل فکر کنیم مزایایی بیشتری در مورد تولید پسته ارگانیک خواهیم یافت و جای دارد مسولین و برنامه ریزان حمایت بیشتری از تولیدکنندگان پسته بروش ارگانیک در ایران انجام دهند!! در مورد معایب و مشکلات استفاده از روش تولید پسته بروش ارگانیک به موارد زیر می توان بصورت فشرده اشاره کرد ۱-عدم حمایت یا حمایت بسیار جزیی از تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک: تولید پسته بروش ارگانیک روش ساده و بدون دردسری نیست و اگر بنا باشد کشاورزی پسته را بدون استفاده از هیچ گونه سم و کودی تولید کند همتی بزرگ می خواهد و کاری است کارستان!! بسیاری از برنامه ریزان و مسولین هیچ گونه آشنایی با تولید پسته بروش ارگانیک ندارند و بالطبع هیچ گونه حمایتی هم اکثرا بعلت ضعف آگاهی و اطلاعات نمی توانند انجام بدهند. باید از تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک حمایت شود حتی حمایت های معنوی!! واقعا کشاورزی و باغدرای ایران بخش بسیار مظلومی است و کشاورزان و زحمتکشان بخش تولید کشاورزی و پسته کاری در ایران بدلایل مختلف و گاها افکار غیر واقعی و غلط بسیاری از مسولین در نهایت عجز بسر می برند. زمانی به عمق فاجعه پی بره می شود که از نزدیک به درد دل تولید کنندگان پسته در ایران بخصوص تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک گوش فرا داده شود!! ۲-عدم حمایت از کارخانجاتی که محصولات ارگانیک تولید می کنند. خوشبختانه در سالیان اخیر و بدلیل آگاه شدن برخی از مسولین و کشاورزان از مضرات استفاده از نهاده های شیمیای کارخانجات مختلفی در کشور عزیزمان ایران تاسیس شده اند که نهاده هایی را تولید می کنند که جنبه ارگانیک دارند از سموم ارگانیک بگیر تا کودهای ارگانیک. اگر چه متاسفانه برخی از کارخانجات اگر چه ادعا می کنند که محصول تولید شده آنها ارگانیک است اما آزمایشات دقیق بخصوص توسط آزمایشگاههای خارج از ایران ثابت می کند که محصول تولیدی آنها ارگانیک نیست و بهمین دلیل است که مجوز استفاده در باغات پسته از طرف برخی از کارشناسان خارجی که برای بازدید باغات پسته بروش ارگانیک در ایران از اروپا می آیند قابل توصیه نیستند!! یکی از دوستان عزیز و وارسته بنده که پسته بروش ارگانیک در کرمان تولید می کند برایم نقل می کرد که محصول ارگانیک تولید شده یکی از کارخانجات ایرانی که ادعای ارگانیک بودن را می کند مورد تایید کارشناسان اروپایی که برای نظارت باغات پسته ارگانیک به ایران می آیند قرار نگرفته است. بهر روی کارخانجات تولید کننده سموم و کودهای شیمیایی در ایران که بسیار قدرتمند هستند مجالی برای کارخانجاتی که محصولات ارگانیک تولید می کنند باقی نمی گذارند و این سیاستهای تشویقی دولت است که می تواند تا حد زیادی این کارخانجات و تولید کنندگان را سرپا نگه دارد که متاسفانه این حمایتها بهیچ وجه کافی و وافی نیستند!! و جای کار بسیار زیاد است!! ۳-عدم حمایت از محققینی که بروش ارگانیک کار می کنند. خوشبختانه در ایران و در مراکز تحقیقاتی همگام با سایر کشورها محققین کارهای در خورد توجهی بمنظور دست یازیدن بروش هایی انجام شده که حتی الامکان از نهاده های شیمیای کمتر استفاده کنند. بسیاری از محققین بخصوص در مورد استفاده از روش های کنترل بیولوژیک برای کنترل آفات و بیماریها تحقیقات وسیعی انجام داده اند تا حداقل بتوان بخشی از معظل را بتوان با استفاده از روش های غیر شیمیایی حل کرد اما باز هم جای برای کار بسیار است باید از محققینی که روی روش های کنترل غیر شیمیایی آفات و بیماریها حمایت کافی بعمل آورد. باید یادآور شد ارزش کار تحقیقاتی به کاربردی بودن تحقیق در باغ و مزرعه است. پرداختن به روش های غیرشیمیایی که ارزش کاربردی در باغ بمنظور حل مشکلات ندارند کاری است عبث و بیهوده و ارزش صرف کردن وقت و پول بیت المال را ندارد. متاسفانه بسیاری از تحقیقاتی که توسط محققین پسته ما انجام شده (روش های غیر شیمیایی) هیچ گونه ارزش کاربردی در باغات پسته بمنظور رفع مشکلات (کنترل آفات و بیماریها، بحث تغذیه درختان پسته) ندارند!! ۴-نبود فرهنگ تولید پسته بروش ارگانیک: همانطور که گفته شد تولید پسته بروش ارگانیک کار راحتی نیست و بارها سخت تر از تولید پسته بروش غیر ارگانیک است و محدودیتهای خاص خود را دارد. متاسفانه فرهنگ صحیحی برای توسعه و حمایت از تولیدکنندگان پسته بروش ارگانیک در ایران وجود ندارد و حتی بسیاری از افراد کج اندیش و کم اطلاع تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک را مورد تمسخر و استهزا قرار می دهند که عجیب است!! کلا فرهنگ رایج در برخی از مناطق پسته خیز فرهنگ ضعیفی است بخصوص در مورد تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک. بسیاری از افراد کم اطلاع بجای تشویق کشاورزان و تولید کنندگان پسته بروش ارگانیک نتنها تشویق نمی کنند بلکه به انواع و اقسام روش ها تولید کننده پسته بروش ارگانیک را دلسرد می کنند و آیه یاس می خوانند ۵- وجود مشکلات زیاد در تولید محصولات ارگانیک: بخوبی واضح است که تولید کننده پسته بروش ارگانیک اجازه مصرف سموم معمول و کودهای شیمیایی معمول را برای تولید پسته ندارد. کسی که دستی در تولید پسته دارد بخوبی درک می کند که تولید پسته بدون استفاده از کودهای شیمیای و سموم چقدر دشوار است. کافی است تصور کنید هنگام طغیان پسیل پسته اجازه مصرف سموم را نداشته باشید!! یا هنگامی که درختان کمبودهای شدید عناصر غذایی را نشان می دهند نتوانید هیچ گونه کودی را برای رفع کمبودها استفاده نکنید!! همیشه باید در مصرف نهاده ها دقت کنید که محصول تولید شده ارگانیک باشد!! ۶-سنگ اندازی تولید کنندگان و فروشندگان نهاده های شیمیایی: مسلما هنگامی که اجازه مصرف کودها و سموم شیمیایی را نداشته باشید این کار اصلا به مذاق تولید کنندگان و فروشندگان نهاده های شیمیایی خوش نخواهد آمد و ایندسته از افراد هر قدر که بتوانند به اصطلاح موش می دوانند چون بصورت مستقیم روی فروش آنها تاثیرگذار است و مساله مساله پول است!! در پایان باید یادآوری کرد که در دنیا و در تولیدات کشاورزی اقبال به استفاده از روش های ارگانیک و غیر شیمیایی است. در مورد پسته ایران که نقش مهمی در صاردات غیرنفتی ایران دارد باید رویکرد به استفاده از روش های غیرشیمیایی باشد و حمایت کافی از تولیدکنندگان باید در سرلوحه سیاستها و برنامه ریزیها باشد. باید کشاورزانی که تمایل به تولید پسته ارگانیک دارند را تشویق کرد و حداقل کاری که می توان کرد این است که آنها را تشویق کرد و روش های موثر و نوین را به آنها معرفی کرد!! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

سم فروشی یا بقالی!!

سم فروشی یا بقالی!!

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

حکایت فروش سموم آفت کش در ایران حکایتی غمبار است و هر روز در هر گوشه و کناری تابلویی با مضامین مختلف در جهت فروش سموم و کودهای کشاورزی می بینیم!! علاوه بر افراد به اصطلاح متخصص هستند افراد زیادی که بدون شناخت و داشتن تخصص مبادرت به فروش سموم می کنند! فروش انواع سموم ایرانی و خارجی!! فروش انواع کودها و بسیاری دیگر از این چرندیات!! جای سوال است که چرا رشد اینگونه فروشگاهها اینقدر زیاد است و هر روز فروشگاهی تازه بنا می شود و جالب اینجاست که بیش از ۷۰ درصد این فروشگاهها در دو سال اول تاسیس از دور خارج می شوند. متاسفانه در کشور ما فرق سم فروشی با بقالی زیاد مشخص نیست!! در هر مغازه ای سوپرمارکتی اجناس مختلف مورد مصرف ملت توسط مدیر فروشگاه خریداری شده و پس از در نظر گرفتن سود فروش به متقاضیان عرضه می شود و نیازی به تخصص چندانی هم نیست!! هنوز در کشور ما فرهنگ صحیح مصرف سموم و کودهای کشاورزی و سایر نهاده ها کشاورزی جانیفتاده است و بسیاری از فروشندگان سموم سواد آکادمیکی ندارند و حتی بسیاری از اینها که سواد آکادمیکی دارند اصلا واحد سم شناسی و آفت نخوانده اند. ماشین های کشاورزی یا آبیاری چه ارتباطی به سموم دارد و حتی مهندسین فنی مانند عمران و مکانیک هم از روی ناچاری به فروش سموم روی آورده اند!! روزانه هزاران تن از سموم مختلف آفتکش خطرناک در محیط اکوسیستم طبیعی باغات پسته رها می شود و بخش بزرگی از این سموم وارد منابع آبهای زیر زمینی می شود و بلاشک روزهایی فرا خواهد رسید که سمومی که ما برای کنترل آفات درختان پسته پاشیده ایم گریبان نسلهای آینده بعد از ما را خواهد گرفت. تجربیات بسیاری از کشاورزان در ارتباط با استفاده بی رویه از سموم آفت کش بسیار دردآور است یک نمونه عینی آن کشور هندوستان است!! متاسفانه نظارتها روی تولید، توزیع و مصرف سموم آفتکش در ایران چندان رضایت بخش نیست و مانند نقل و نبات سم می فروشند!! تفکر مبارزه صحیح با آفات متاسفانه در کشور ما تفکر درستی نیست!! گاها مشاهده می شود در جاهایی که اصلا نیاز به مبارزه شیمیایی نیست از سموم با دوزهای بالا استفاده می شود و در برخی از موارد در موقعیت هایی که باید مبارزه شیمیایی صورت گیرد درختان به حال خود رها می شوند و آفت درختان را از بین می برد!! متاسفانه سم فروشی برای بسیاری از افراد بعنوان یک سرگرمی در دوران بازنشستگی محسوب می شود و هستند بسیاری از افراد با روابطی که دارند براحتی مجوز فروش سموم را از مراجع مربوطه اخذ می کنند و سم می فروشند انگار که سموم آفتکش مانند پفک نمکی و شکلات هستند و در واقع بسیاری از افراد سم فروشی را با بقالی اشتباه گرفته اند!! مسلما هر فردی که اطلاع داشته باشد و از مضرات سموم آگاه باشد واقعا بحال بسیاری از کشاورزان و محیط زندگی افسوس خواهد خورد!! بسیاری از مسمومیت های حاد و مزمن ناشی از مصرف بی رویه سموم بخصوص در مورد افرادی که شغلشان داشتن تراکتور سم پاش است بوفور قابل مشاهده است. کافی است که به اطلاعات اورژانس بیمارستانها رجوع شود تا ببینیم که نسبت به بسیاری از بیماری های دیگر شایع مسمومیت با سموم آفت کش در مناطق پسته خیز یکی از موارد شایع و فراوان مراجعه به بیمارستانها در مناطق پسته خیز است!! متاسفانه خریدن سموم و تجارت سموم یکی از پرسود ترین تجارتهاست و عده بیشماری به ثروتهای هنگفتی از طریق فروش سموم کشاورزی دست یافته اند!! بسیاری می پندارند که فروختن سموم آفت کش آنهم به تناژ بالا کار مشکلی است ولی باید خاطرنشان کرد هستند افراد بسیار زیادی که می توانند این کار را بکنند ولی وجدان اجازه این کار را نمی دهد!! بهر روی نبود کنترل و نظارت روی توزیع و تولید و مصرف سموم آفت کش در ایران بحث بسیار مهمی است و جای برای کار بسیار دارد!! علاوه بر مقدار بالای مصرف سموم آفت کش کیفیت سموم آفت کش هم بحث مهمی است و بسیاری از سموم آفت کش در ایران کیفیت چندانی ندارند و حتی در فرمولاسیون انها از موادی استفاده می شود که فوق العاده مضر و سرطانزا هستند!! افزودنی هایی که در فرمولاسیون سموم آفت کش بعنوان کارییر یا حلال استفاده می شوند بلاشک دارای مشکل هستند و کیفیت چندانی ندارند!! متاسفانه برای بسیاری از سموم وارداتی از کشورهای مختلف از جمله چین و ….توجه چندانی به مشکلات بهداشتی و زیست محیطی موادی که در فرمولاسیون سموم استفاده می شود نمی شود!! با کمال تاسف هدف اصلی بسیاری از کارخانجات و تجار فقط کاهش دادن هزینه های تولید و افزایش فروش است!! زمانی که یک نگاه کلی به مقدار مصرف سموم آفت کش در ایران شود عمق فاجعه بهتر مشخص خواهد شد!! مصرف سموم آفتکش در باغات پسته ایران آنقدر بالاست که اگر مصرف کنندگان بفهمند که چقدر سموم برای کنترل آفات در درختان پسته بمصرف می رسد هرگز علاقه چندانی به خرید پسته از خود نشان نخواهند داد. مصرف سموم و قوطی های باقیمانده سموم آنقدر بالاست که بسیاری از افراد با جمع آوری و فروش قوطی های خالی سموم شغل پر درآمدی برای خود درست کرده اند!! مشکل اصلی کشور ما این است که بسیاری از بهره برداران و باغداران ایرانی از سطح سواد چندانی برخوردار نیستند و از مضرات استفاده از سموم ناآگاهند!! فرهنگ سازی و استفاده از روش غیرشیمیایی برای مبارزه با آفات مختلف در باغات پسته مساله ای بسیار مهم و جدی است. اگر کشاورزان بدانند که استفاده غیرصحیح و بی رویه از سموم کشاورزی چقدر خطرناک است بلاشک از مقدار مصرف سموم در باغات خود خواهند کاست!! متاسفانه کشاورزان بجای استفاده از روش های تغذیه برگی (محلولپاشی) برای تقویت درختان وبازدهی بیشتر تاکید روی پاشیدن سم روی شاخ و برگها می کنند که این تاسف بار است!! بسیاری از سمومی که اصلا برای کنترل آفات پسته بثبت نرسیده اند براحتی توسط کارشناسان و کشاورزان توصیه و تجویز می شوند و افرادی که با هزارن خون دل پسته را بروش ارگانیک تولید می کنند حمایت چندانی از آنها صورت نمی گیرد و حتی بسیاری افراد کم اطلاع و مغرض به مسخره کردن افرادی می پردازند که با هزاران دردسر پسته بدون سم و کودهای شیمیایی تولید می کنند و این درد بزرگی است!! نبود نیروی کافی برای نظارت روی استفاده و توزیع سموم آفت کش یکی از مسایل بغرنج است و باید فکری جدی در این مورد صورت گیرد! مساله محیط زیست و سلامتی انسانها مساله ای بسیار جدی است و حتی در بسیاری از کشورها قوانین و قدرتی که سازمانهای زیست محیطی و بهداشتی دارند آنقدر است که تقریبا هیچ سازمانی قدرت سازمان های محیط زیستی و نظارتی را ندارند و این درحالی است که در کشور ما توجه کافی به مشکلات زیست محیطی و سالم ماندن محیط زندگی انسانها نمی شود. در کشور فرانسه و حتی بسیاری دیگر از کشورهای پیشرو حتی برای ریختن مقداری زباله به محیطهای شهری و محلل تردد افراد مجازات و جریمه های سختی در نظر گرفته می شود و این درحالی است که در کشور ما مانند نقل و نبات سموم آفت کش خرید و فروش می شود و هر فردی که از هر جا ناامید شود مجوزی می گیرد و سم فروشی براه می اندازد!! دلالی سموم آنقدر گسترده و رایج است که براحتی سموم از این دست به آن دست با کمترین زحمتی مبادله می شوند و سود خوبی هم برای دلالان دارند!! برای خرید یک قرص مسکن و یک شربت اکسپکتورانت یا قرص ضد حساسیت باید یک دکتر داروساز در داروخانه حضور داشته باشد و بدون مجوز نمی شود حتی یک شربت سرماخوردگی فروخت ولی متاسفانه در مورد سموم آفت کش که بمراتب و هزاران بار خطرناک تر هستند هیچ مجوزی لازم نیست و فردی که ده سال پیش فوت کرده و مجوز سم فروشی داشته است هنوز با مجوز آن دیگران مشغول خرید و فروش سموم یا اکسیرهای مرگ هستند!! با توجه به نبودن شغل برای فارغ التحصیلان بیشمار رشته کشاورزی تنها راه اشتغال دادن مجوز فروش سموم و خرید و فروش سموم است که جای تاسف و شگفتی دارد!! بلاشک فرزندان ما و نسلهای بعدی ما نخواهند بخشید چون ما اینقدر خودخواه هستیم که منافع کوتاه مدت را بر منافع بلند مدت ترجیح می دهیم. بحث مصرف سموم مثنوی هفتاد من است و چندین کتاب در مورد آن می توان نوشت از مضرات مصرف سموم بگیر تا عوارض زیست محیطی، باقیمانده سموم، و ….به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!

دلایل شیوع و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ایران-بخش دوم

دلایل شیوع  و موفقیت پروانه چوبخوار پسته (Kermania pistaciella) در باغات پسته ایران-بخش دوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بصورت خلاصه دلایل شیوع و گسترش پروانه چوبخوار در درختان پسته را می توان اینگونه برشمرد۱-پنهان بودن آفت: متاسفانه آفت پروانه چوبخوار اثر ظاهری چندانی روی درختان ندارد و لارو یا کرم بصورت پنهان در داخل سرشاخه ها باقی می ماند و از مغز ساقه تغذیه می کند. فقط در هنگام پرشدن مغز و اواخر دوره برداشت خشکیدگی دانه ها در انتهای خوشه و ریختن آنها از علامت کرم چوبخوار پسته است و کرم سفید و فضولات آن در داخل ساز خوشه. پنهان بودن آفت موجب شده بسیاری از کشاورزان توجه چندانی به این آفت نداشته باشند! ظاهر شاخه ها و سرشاخه های آلوده در برخی از موارد بسیار سالم بنظر می رسد ولی هنگام شکستن سرشاخه ها اثرات آفت مشخص خواهند شد و فضولات سیاه رنگ داخل مغز سرشاخه نمایان می شوند. باید این نکته را یادآور شد که از ظاهر سرشاخه هایی که آلودگی فوق العاده بالا دارند می توان تا حد زیادی به وجود این آفت در داخل سرشاخه ها پی برد البته این کار تجربه می خواهد!! باید خاطرنشان کرد که سیاه شدگی مغز ساقه ممکن است حتی بعد از کنترل نسبی آفت در شاخه ها مسن تر باقی بماند ولی بمرور ترمیم خواهد شد! ۲- مبارزه شیمیایی غیر اصولی: همانطور که اشاره شد بهترین راه مبارزه با آفت پروانه چوبخوار مبارزه تلفیقی با آفت است. اما در زمین هایی که آلودگی زیادی به آفت چوبخوار وجود دارد راه اصلی کنترل مبارزه شیمیایی با آفت است ولی متاسفانه از سمومی استفاده می شود که کارآیی چندانی ندارند. بعنوان مثال سم اتیون یک سم نامناسب و ناکارآمد در کنترل چوبخوار پسته است و کنترل چندانی در مورد مصرف سم اتیون روی پروانه چوبخوار ایجاد نمی شود. کلا سم اتیون سم خوبی برای کنترل آفات در درختان پسته نیست و کشاورزان از روی ناآگاهی و  بیشتر عاشق بوی تند و بد اتیون هستند و فکر می کنند اگر سمی بوی تندی داشته باشد خاصیت کنترل کنندگی آن نیز بیشتر است که چنین قانونی وجود ندارد!!  معرفی سم اتیون به کشاورزان پسته از روز اول کاری اشتباه و خطرناک بوده است و متاسفانه نمی توان براحتی این سم را از چرخه مصرف حذف کرد!! چون بوی تندی دارد!!! استفاده از روغن ولک بمنظور کنترل چوبخوار پسته نیز در پاره ای از موارد می توان کارساز و در برخی موارد هم می تواند مضر باشد و وضع را بدتر کند. فرمول روغن ولک و سم اتیون برای کنترل پروانه چوبخوار پسته یک فرمول غیرصحیح و غیرعلمی است بدلایل مختلف!! تجویز سم مناسب برای کنترل پروانه چوبخوار پسته بستگی به نظر کارشناس دارد و قطعا میتوان گفت مطالبی که در نوشته جات مخصوصا در کتب مبارزه با آفات (که بیشتر آنها چندین دهه قدمت دارند) دردی از کشاورز دوا نمی کند. مثلا سم لاروین به نسبت دو در هزار که در کتاب ایکس آمده یک فرمول قدیمی و منسوخ است و اصلا سم لاروین (تیودیکارپ) در بازار وجود ندارد و تولید نمی شود!! سم لاروین به دلایل مختلف از چرخه مصرف در باغات پسته حذف شده است!! سموم IGR مانند هگزافلورومون یا لوفوکس یا حتی Cascade  نیز بگیر و نگیر و شرایط مختلفی دارند و نمی شود روی آنها بصورت ۱۰۰ درصد حساب باز کرد (در مورد سموم IGR حرف و حدیث بسیار است). سموم فسفره-کلره هم می تواند برای مبارزه با پروانه چوبخوار تجویز شود اما به شرطها و شروطها!! سم افوریا نیز که جدیدا تبلیغ و مصرف می شود آنهم در کنترل پروانه چوبخوار پسته نمی تواند سم خوبی باشد (به دلایل مختلف) ۳-عدم تعیین زمان دقیق سم پاشی و سم پاشی های ناهماهنگ!! تعیین زمان صحیح سم پاشی بر علیه پروانه چوبخوار پسته کاری است ظریف و نیاز به نمونه گیریهای دارد و تعیین پیک پروازی آفت! زمان صحیح سم پاشی از سوی بسیاری از کشاورزان رعایت نمی شود و سم پاشی ها دورتر و یا زودتر از موعد مناسب انجام می شوند!! سم پاشی زودهنگام موجب می شود تا سم تماسی به پروانه ها در حال پرواز نداشته باشند و سم پاشی های دیرهنگام بیشتر از این جهت مناسب نیست که موعد جفت گیری و تخم ریزی آفت به اتمام رسیده است و نابود شدن حشراتی که تخم گذاری کرده اند دارای راندمان مناسبی نیست چون تخم ها می توانند دوباره تبدیل به لارو یا کرم شوند واین کرمها دوباره شروع به آلودگی سرشاخه ها بکنند!! در زمین های خرده مالکی که سم پاشی ها بسیار ناهمگون و در گاها با فواصل چندین روزه توسط مالکین مختلف انجام می شود این فرصت برای آفت ایجاد می شود که از یک باغ به باغ مجاور آفت بروز پیدا کند!! برای مبارزه اصولی با آفت چوبخوار پسته باید سم پاشی ها بصورت هماهنگ انجام شود. اگر سم پاشی بر علیه چوبخوار هماهنگ باشد می توان به کنترل مناسب آفت رسید!! استان کرمان از نظر آلودگی به آفت چوبخوار در صدر استانهای پسته خیز ایران است و در برخی از نقاط آلودگی ها شدید نیست مثلا استان یزد و حتی خراسان!! هر چند در برخی از نقاط نیز ممکن است آلودگی شدید باشد!! اخیرا منطقه ای از استان قم را بازدید کردیم که خسارت آفت تقریبا ۱۰۰ درصد بود متاسفانه!! در همین استان کرمان ما باغاتی را داریم که پروانه چوبخوار بسیار خوب کنترل شده است و ما تقریبا آلودگی نداریم و این نشان میدهد که با کنترل صحیح آفت می توان دست پیدا کرد هر چند منطقه آلوده باشد!! از نظر واریته هم فندقی و کله قوچی آلوده ترین واریته ها به پروانه چوبخوار هستند و در برخی از واریته ها اصلا آفت چوبخواری وجود ندارد!! ۴-کم شدن جمعیت دشمنان طبیعی پروانه چوبخوار در اثر سم پاشی با سموم نامناسب: آفت چوبخوار از سالها قبل در باغات پسته گزارش شده بود و بدلیل سم پاشی های غیراصولی و کاهش جمعیت دشمنان طبیعی آفت، جمعیت آفت طغیانی شده است. همین سم اتیونی که متاسفانه بصورت گسترده و دیمی پاشیده می شود نتنها مشکلی را حل نمی کند بلکه بشدت از جمعیت دشمنان طبیعی خواهد کاست!! استفاده از سموم کم خطر برای دشمنان طبیعی و حتی متدهایی که بتوان دوز مصرف سموم خطرناک را کم کند بلاشک می تواند بر جمعیت دشمنان طبیعی آفت اثرات سو کمتری داشته باشد. بحث تقویت دشمنان طبیعی چوبخوار بحث مهمی است که مغفول مانده است. بهر روی در پایان باید یادآور شد در زمان استفاده از سم برای مبارزه با پروانه چوبخوار پسته ممکن است آفات دیگری هم بصورت همزمان در باغ موجود باشند که تجویز سم مناسب اهمیت زیادی دارد.

Root-knot nematode-part I

Root-knot nematode-part I

Root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) are minute, worm-like animals that are very common in soil. They have a wide host range, and cause problems in many annual and perennial crops. Tomatoes are among the most seriously affected, with the nematodes causing problems in all growing areas. Although this information is specific to tomatoes, the principles can be applied to most other annual crops. Meloidogyne spp. Root-knot nematode juveniles are active, thread-like worms about 0.5 mm long. They are too small to be seen with the naked eye. The juveniles hatch from eggs, move through the soil and invade roots near the root tip. Occasionally they develop into males, but usually become spherical-shaped females. The presence of developing nematodes in the root stimulates the surrounding tissues to enlarge and produce the galls typical of infection by this nematode. Mature female nematodes then lay hundreds of eggs on the root surface, which hatch in warm, moist soil to continue the life cycle. Continued infection of galled tissue by second and later generations of nematodes causes the massive galls sometimes seen on plants such as tomatoes at the end of the growing season. The length of the life cycle depends on temperature and varies from 4-6 weeks in summer to 10-15 weeks in winter. Consequently, nematode multiplication and the degree of damage are greatest on crops grown from September to May. Nematodes are basically aquatic animals and require a water film around soil particles before they can move. Also, nematode eggs will not hatch unless there is sufficient moisture in the soil. Thus, soil moisture conditions that are optimum for plant growth are also ideal for the development of root-knot nematode. There are more than 50 species of root-knot nematodes, though only a few species (e.g. M. javanica, M. incognita, M. arenaria and M. hapla) are important in Queensland. M. javanica and M. incognita are widespread, while M. hapla is common only in areas of high elevation (such as the Atherton Tableland) where it is cooler. Although root-knot nematodes are difficult to identify, it is not important, for most practical purposes, to know which of the species is present. Species identification becomes particularly important when resistant varieties and crop rotation are being used as control practices because most plants are resistant to a limited range of species. Therefore, the crops chosen must be resistant to the species (or populations) present in a particular field. The common species of root-knot nematodes all have a wide host range and most plants are able to host at least one species. Many important fruit, vegetable and ornamental crops are good hosts of these nematodes, including banana, cucurbit, grape, carnations, passionfruit, nectarine, capsicum, bean, kiwi fruit, chrysanthemum, pineapple, tomato, carrot, egg fruit, strawberry, rose, peach, celery, ginger, lettuce, papaya and pumpkin. In general, members of the grass family are less susceptible than other plants to root-knot nematodes. Root-knot nematodes do not produce any specific above-ground symptoms. Affected plants have an unthrifty appearance and often show symptoms of stunting, wilting or chlorosis (yellowing). Symptoms are particularly severe when plants are infected soon after planting. However, more commonly, nematode populations do not build up until late in the season and plants grow normally until they reach maturity. Then they begin to wilt and die back with flowering, reducing fruit set and fruit development.

ایده هایی برای باغبانی ارگانیک و کنترل آفات بطور طبیعی

ایده هایی برای باغبانی ارگانیک و کنترل آفات بطور طبیعی

کاشت برخی از گیاهان با همدیگر، فاصله بندی صحیح و روش های طبیعی کنترل بیماری و آفت می تواند تولید سالم بدون نیاز به مواد شیمیایی را تضمین کند. برخی از گیاهان یکسری خصوصیات طبیعی دارند که وقتی در کنار دیگر گیاهان کاشته شوند، به آن گیاهان کمک می کنند تا رشد کنند و آفات را دور نگه دارند. استفاده از این خصوصیات طبیعی، راهی برای افزایش تولید در باغ و قراردادن گیاهان بیشتر در یک فضای کوچکتر است.
در ادامه دربارۀ برخی از این گیاهان همراه محبوب و موثر اطلاعاتی ارائه شده است که مطالعه آنها خالی از لطف نخواهد بود:
• ریحان: اگر با گوجه فرنگی کاشته شد، تولید و طعم را بهبود می بخشد. ریحان برای فلفل ها نیز خوب است و گفته شده است که پشه ها را دفع می کند. همچنین می توان ریحان را در سراسر باغ برای رایحه و خواص سودمندش کاشت.

• گاو زبان: یک همراه عالی برای گوجه فرنگی و کلم است زیرا هم کرم شاخدار گوجه فرنگی و هم شاپرک کلم را دفع می کند. همچنین به گیاه توت فرنگی نیز کمک می کند و در واقع برای هر چیزی در باغ سودمند است. آن را در سراسر باغتان بکارید.

• همراه عالی برای کلم، خیار، پیاز و تمام خانواده کلم است. طعم آنها را بهبود می بخشد و یک گیاه عالی است زیرا حشرات مفید را جذب می کند و گل های زیبا و ظریفی دارد.

• شوید: نیز اگر با کلم، خیار، کاهو و غیره کاشته شود، عالی می شود زیرا طعم را بهبود می بخشد و به دفع آفات کمک می کند و همچنین در تهیه ترشی خانگی می توانید آنرا بکار ببرید! شوید می تواند خیلی بزرگ شود، بنابراین آن را در وسط بستر خیار بکارید. شوید را با گوجه فرنگی نکارید!

• علف گربه (گل نپتون catnip): یک گیاه عالی دیگر برای کاشتن و در دسترس داشتن است. آن را نزدیک کدو و خیار بکارید، زیرا شته ها و حشرات کدو را دفع خواهد کرد. برگهای خشک شده آن می تواند بصورت چای به آرام کردن معده کمک کند و همچنین اسپری آن بر روی بسیاری از گیاهان، قدرت کنترل آفات آن را دو برابر می کند.

• تربچه: می تواند در سراسر باغ و در زیر گیاهانی مانند خیار کاشته شود تا سوسک های خیار را دور کند.

• گل همیشه بهار: اگر در سراسر باغ کاشته شود، به جلوگیری از کرم های حلقوی کمک می کند و آفات را دور می کند. آنها تمام تابستان تا زمانی که شما گل های مرده را بچینید، گل خواهند داد.

• گل های لادن: نیز گل های همراه عالی برای گوجه فرنگی، خیار، کلم و گیاهان دیگر هستند. این گل ها خوردنی هستند و می توانند در سالاد ریخته شوند. آنها برای طالبی و کدو نیز مفید هستند.

• پیاز: را می توان آزادانه در سراسر باغ کاشت که به دور نگه داشتن آفات از کلم، بروکلی، گوجه فرنگی، توت فرنگی، فلفل، خیار و دیگر گیاهان کمک می کند. کشت مخلوطی از این گیاهان می تواند آفات باغ را به میزان زیادی کاهش دهد.

• گل های آفتابگردان: همراهان عالی و زیبا در سراسر باغ هستند. آنها را در کنار خیار، لوبیا و گیاهان رونده بکارید تا یک داربست فراهم کنند. آنها مقاوم و بادوام اند و یک تله عالی برای شته ها و دیگر آفات هستند. آنها معمولا خودشان دانه های زیادی را برای استفاده در سال آینده فراهم می کنند.

نکاتی در مورد گلخانه

نکاتی در مورد گلخانه

تعریف گلخانه

گلخانه یاGreen house  به فضای محدودی اطلاق میشود که قابلیت کنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصول مختلف یک سال داشته باشد. طبق این تعریف از جمله عملکرد گلخانه، فراهم کردن شرایط محیطی لازم و مورد نیاز محصولی معین است.

گلخانهها بر حسب اینکه چه نوع مصالح ساختمانی در آن‌ها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسیم‌بندی میشوند. گلخانههای ثابت و متحرک بنا بر نیاز در موقعیت معین، در جایی که مدنظر ما است احداث میشوند.

گلخانه های ثابت، به گلخانه هایی گفته می‌شود که مصالح ساختمانی بکار رفته در آن‌ها از جنس پایدار و با دوام باشد. پس باید سالیان سال از آن‌ها استفاده کرد. بنابراین نکاتی در ساخت گلخانه‌های ثابت باید در نظر گرفته شود.

نکات مهم

۱٫ فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛

۲٫ کیفیت آب از نظر سختی

۳٫ وجود بازارهای فروش محلی؛

۴٫ دسترسی به کارگران متخصص.

انواع گلخانه های ثابت

گلخانه یکطرفه: از یک جهت از نور کامل آفتاب بر خوردار است و از جهت دیگر از مصالح ساختمانی پوشیده شده است. این نحوه ساخت و ساز گلخانه برای مناطقی با شرایط محیطی نسبتاً دشوار بسیار مطلوب است. در مناطقی که سرمای شدید یا یخبندان‌های طولانی وجود دارد، ساخت این گلخانه‌ها به صرفه می‌باشد.

گلخانه دو طرفه: از دو جهت بطور کامل از نور آفتاب بهرهمند است. این گلخانه برای کشت و پرورش بسیاری از محصولات، ایدهآل و مناسب است. زیرا از جهت نور و درجه‌ی حرارت بطور کامل از نور خورشید بهره می‌برد.

گلخانه نیمه دو طرفه: از یک جهت بطور کامل از نور آفتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نیمه از مصالح ساختمانی پر شده و نیمه دیگر از جنس شفاف (شیشه) است.

گلخانههای سه گانه هر کدام برای یک اقلیم معین مناسب می‌باشند. اما بطور کلی برای مناطق مختلف ایران گلخانههای دو طرفه بسیار مناسب و مطلوب هستند. چرا که در کشور ما، به علت برخورداری از نور فراوان مخصوصاً در زمستان می‌توان در مصرف سوخت صرفهجویی بسیار خوب و با ارزشی داشت.

عوامل قابل کنترل در گلخانهها

۱٫درجه حرارت؛

۲٫نور؛

۳٫رطوبت؛

۴٫ مقدار گاز کربنیک(Co2).

هر کدام از عوامل قابل کنترل در گلخانهها جداگانه توضیح داده می‌شوند.

درجه حرارت در گل خانه ها

تنظیم درجه حرارت در گلخانهها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنههای مختلفی دارد. بعضی از گیاهان درجه حرارتهای بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارتهای کمتر از ۲۰ درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو میکنند، مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که در جنگل‌های شمال دیده می‌شود.

اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در گلخانهها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی و … می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. اما دو شرط اولیه موجود در عامل گرم ‌کننده عبارتند از:

۱-  توان توزیع یکنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باش

۲- فاقد اثرات مخرب زیست محیطی باشد.

نیاز نوری گیاهان

همه گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند. بنابراین گیاهان را از نظر نیاز نوری به سه گروه بزرگ تقسیم میکنیم:

گیاهان روز بلندLDP: Long Day Plants  برای به گل رفتن بین ۱۰ تا ۱۴ ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.

گیاهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants  برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از ۱۲ ساعت دارند. که در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.

گیاهان بی تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.

به گل بردن گیاهان روز کوتاه در طی ساعات روشنایی، طولانی به موضوع کنترل نور بر میگردد. در کشور ما با توجه به اینکه روزهای آفتابی خیلی زیاد است باید نیاز نوری گیاه شناخته شود تا گیاه در طی روزهای بلند بخوبی از رشد رویشی برخوردار باشد. لذا گیاهان روز کوتاه را به وسیله‌ی پایین آوردن ساعات روشنایی، بوسیله یک پرده تیره رنگ، و اصطلاحاً ایجاد شبهای طولانی به گل میبریم.

نور در گلخانه ها

در گلخانهها مقدار نور را به وسیله‌ی پوشاندن شیشهها با حصیر، پاشیدن گِل و یا رنگ‌های قابل شست و شو و یا با استفاده از چادرهای الکترونیکی، کنترل می‌کنیم.

کنترل رطوبت در گلخانهها

تأمین رطوبت یکی از پارامترهای مهم در گلخانهها است. برای رشد و نمو گیاهان، البته باید نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعضی از گیاهان به رطوبت‌های خیلی بالا نیاز دارند و بعضی دیگر به رطوبت کمتری نیاز دارند، مثل گل کاغذی. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان، آن‌ها را در گلخانههای خاص خود جایگزین می­کنیم یعنی همه گیاهان در یک نوع گلخانه نگهداری نمی‌شوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یک محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیازهای یکسان در نظر گرفته می‌شود.

راه‌ها و روش‌های مختلفی برای تأمین رطوبت گل‌خانه‌ها وجود دارد که عبارتست از:

۱٫ آبیاری

۲٫ پاشیدن آب به سقف و کف و جدار  گلخانه؛

۳٫کاربرد دستگاه‌های بخار ساز.

گاز کربنیک در گلخانه

کاربرد Co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، کاربرد پیدا کرده است. در کشور ما که گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند می‌توان با بالا بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد.

وجود Co2برای انجام عمل فتوسنتز ضروری است. این واکنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز یا عملکرد گیاه میشود . در این واکنشCo2  عامل بسیار مهمی تلقی میشود.

فرمول فتوسنتز

۶ CO2 + 6 H2O à C6H12O6 + 6 O2

گلخانههای ایزوله و با شرایط استاندارد دارای Co2هستند. لذا گلخانههایی که ارتباط کمتری با فضای خارج دارند و یا گلخانههایی که تبادل گازی کمی دارند و در معرض رفت و آمد‌های مکرر و متوالی نیستند برای مصرفCo2  مناسبتر هستند.

عوامل مؤثر در میزان مصرف Co2

۱٫ فصل و موقعیت زمانی: در فصل‌های گرم و پر نور سال مقدار مصرف Co2 بیشتر است؛

۲٫نوع محصول: بسته به نوع محصول نیاز به Co2 نیز متفاوت است؛

سن گیاه: گیاهان مختلف در سنین مختلف نیازهای متفاوتی به Co23.دارند

نوشته شده توسط مهندس محمد قاسم حسین بر

از مجوز تا احداث گلخانه

سالنهای گلخانه ای تولید قارچ های خوراکی:

کارگاههای تولید قارچ های خوراکی با بلوک, آجر, سیمان, بصورت یک ساختمان معمـولی ســاخته می شود و در آن امکانات گرمایشی, سرماساز و رطوبت ساز تعبیه می شود.

بعضی از کارگاههای تولید قارچ بصورت گلخانه ای احداث میگردد ولی با توجه به اینکه رشد قارچ به نور ناچیزی نیاز دارد. پوشش های گلخانه ها از نوع پلاستیک های رنگی که نور ناچیزی باید از آن عبور کند انتخاب می شود.

قارچ های خوراکی که در ایران پرورش داده می شوند عبارتند از قارچ دکمه ای و قارچ صدفی, تولید قارچ دکمه ای علاوه بر سالنهای پرورش نیاز به کارگاه تولید کمپوست دارد که تولید کمپوست آلودگی محیط را به همراه دارد. لذا باید این کارگاهها در خارج از مناطق مسکونی و با مجوز سازمان حفاظت محیط زیست احداث شود.

بستر پرورش قارچ صدفی کاه وکلش غلات است و چون نیازی به کمپوست ندارد موجب آلودگی محیط نمی شود و در مناطق مسکونی هم می توان به پرورش آن اقدام نمود و نیازی به مجوز سازمان حفاظت محیط زیست ندارد.

۳- انواع بسترهای کاشت محصولات گلخانه ای

بستر کاشت در گلخانه ها به دو صورت خاکی و یا هیدروپونیک(بدون خاک)هستند که در کشت خاکی ریشه گیاه در خاک قرار میگیرد که در این روش مدیریت تغذیه آسان و نیاز به دانش فنی زیادی ندارد ولی مقداری از مواد غذایی مصرفی از دسترس گیاه خارج و بیماریهای خاکزی همواره کشت را تهدید می کند.

در کشت هیدروپونیک ریشه گیاه در موادی نظیر پرلایت, پشم سنگ, لیکا, ماسه و……. قرار داده می شود و مواد غذایی مستقیماً در دسترس گیاه قرار میگیرد که این روش مصرف آب را کاهش, بیماریهای خاکزی کم و عملکرد را در واحد سطح افزایش می دهد امّا نیاز به دانش فنی بالا و مدیر کارآزموده و متخصص دارد و هزینه ساخت هم ۲۰-۱۵ درصد  افزایش می یابد. 

۴- عملکرد تولیدات گلخانه ای

مهمترین مزیت تولیدات گلخانه ای نسبت به تولید در فضای باز عبارتند از: اشتغالزایی بالا, مصرف آب کم و افزایش تولید در واحد سطح.

جدول شماره(۲)عملکرد تعدادی از محصولات گلخانه ای و سرمایه مورد نیاز کشت خاکی بر اساس قیمتهای سال ۱۳۸۶ را نشان می دهد.

جدول شماره(۲)

نوع محصول

تعداد دوره کشت درسال

عملکردسالانه

در۱۰۰۰مترمربع

(تن)

اشتغال زایی در۱۰۰۰مترمربع- نفر

متوسط سرمایه مورد

نیازبرای هر۱۰۰۰مترمربع (هزارریال)

ملاحظات

خیار

۲

۲۵-۳۰ تن

۵/۱- ۱

۲۳۰۰۰۰

گوجه فرنگی

۱

۱۵-۲۰ تن

۵/۱- ۱

۲۳۰۰۰۰

فلفل

۱

۱۵-۲۰ تن

۵/۱- ۱

۲۳۰۰۰۰

طالبی

۱

۱۷-۲۲ تن

۵/۱- ۱

۲۳۰۰۰۰

توت فرنگی

گیاه دائمی۴ساله

۱۲-۸ تن

۵/۱- ۱

۴۰۰۰۰۰

گل رز

گیاه دائمی۶ساله

۱۵۰-۱۸۰هزارشاخه

۳-۲

۸۰۰۰۰۰

ژربرا

گیاه دائمی۳ساله

۱۸۰-۲۰۰ هزارشاخه

۳-۲

۷۵۰۰۰۰

آلسترومریا

گیاه دائمی۶ساله

۲۰۰-۲۲۰ هزارشاخه

۳-۲

۱۰۰۰۰۰۰

لیسیانتوس

یک ساله

۲۰۰-۲۵۰ هزارشاخه

۳-۲

۴۵۰۰۰۰

قارچ صدفی

۷-۵ دوره

۵۰ تن

۸

۱۵۰۰۰۰۰

سالنهای سه طبقه

قارچ دکمه ای

۶- ۴ دوره

۲۰۰ تن

۳۰

۳۰۰۰۰۰۰

سالنهای پنج طبقه

حداقل سطح اقتصادی یک گلخانه ۳۰۰۰مترمربع می باشد که نیاز به ۴۰۰۰مترمربع زمین مناسب جهت احداث گلخانه دارد.

۵- شرایط لازم برای احداث گلخانه

برای احداث هر گلخانه باید موارد ذیل مد نظر قرار گیرد.

۱-۵- محل مناسب احداث گلخانه

خاک محل احداث گلخانه باید دارای بافتی متوسط, زهکشی مناسب, فاقد شوری و قلیائیت, آهک و گچ باشد. محل گلخانه حتی الامکان نزدیک خط اصلی گاز و جاده های اصلی یا دارای جاده های مناسب باشد. شیب های تند, محلهای بادگیر مکان مناسبی برای احداث گلخانه نیستند. ابعاد زمین باید طوری انتخاب شود که بتوان گلخانه ها را در جهت شمال – جنوب در آن احداث نمود.

۲-۵- وجود آب کافی با کیفیت مناسب

حداقل آب مورد نیاز برای ۱۰۰۰مترمربع گلخانه در هر شبانروز در فصل تابستان(پیک مصرف)۱۰-۸ مترمکعب است که با توجه به میزان آب موجود, سطح گلخانه قابل احداث را میتوان مشخص کرد. علاوه بر مقدار آب, کیفیت آب از عوامل مهم در تولید محصولات گلخانه ای است.

تحمّل گیاه نسبت به املاح موجود در آب آبیاری متفاوت است. مهمترین عامل محدود کننده برای کشت های گلخانه ای شوری یا EC آب است.

EC قابل تحمّل برای گیاهان در جدول(شماره۳)بیان گردیده است.

میزان EC اگر از مقادیر ذکر شده بیشتر گردد عملکرد محصول کاهش می یابد. علاوه بر EC, میزان سدیم قابل جذب(S.A.R),کلر, بیکربنات موجود در آب هم در عملکرد محصول مؤثرند لذا لازم است قبل از احداث گلخانه از آب مورد استفاده, آزمایش کاملی بعمل آید.

EC مناسب برای کشت محصولات گلخانه ای

                                                              جدول شماره (۳)

نوع محصول

EC قابل قبول ds/m

خیار

۲

گوجه فرنگی

۲

توت فرنگی

۱

فلفل

۲

خربزه

۲

گل رز

۱

آلسترومریا

۱

لیسیانتوس

۳/۱

گلایول

۵/۱

۶- تجهیزات و ادوات مورد نیاز در گلخانه ها

        از تجهیزات و ادوات مورد نیاز گلخانه میتوان به سیستم گرمایشی, سرمایشی, ژنراتور و……. اشاره نمود.

الف- انواع سیستم گرمایشی:

۱-   سیستم مرکزی: سیستم شوفاژ(برای گلخانه های بالای ۴/۰ هکتار) در این سیستم از بخار آب یا آب داغ استفاده می شود.

۲-   سیستم موضعی: بخاری شامل سه دسته, بخاریهای منفرد یا تراکمی– بخاریهای کنوکسیونی یا همرفتی– بخاریهای تابشی با انرژی پایین.

ب- انواع سیستم سرمایشی:

۱- سیستم خنک کننده تابستانه:

۱-۱- سیستم خنک کننده فن وپد: متداولترین سیستم تابستانه در گلخانه ها به شمار می رود.

     (Fan  and  pad  evaporative  cooling  system)

۲-۱- سیستم خنک کننده تبخیری(مه پاش)

 (Fog  evaporating  cooling  system)

۲- سیستم خنک کننده زمستانه

۲-۱- سیستم تیوپ– پنکه        (fan  tube  ventilation)

۷- سایر تجهیزات مورد نیاز گلخانه

۱-   ژنراتور  (برق اِضطراری)           ۲- ترموستات                   ۳- سیستم آبیاری تحت فشار

۸- آفات و بیماریهای مهم گلخانه ای در استان اصفهان

اسامی برخی از آفات و بیماریهای مهم که معمولاً در گلخانه های استان به محصولات سبزی و صیفی و گل و گیاهان زینتی خسارت وارد می سازند به شرح ذیل می باشد.

الف- آفات گلخانه ای

ردیف

نوع آفت

ردیف

نوع آفت

۱

مینوز

۶

تریپس

۲

شته ها

۷

زنجرکها

۳

مگس سفید

۸

حلزون های صدف دارو(رابها)

۴

کنه تارعنکبوتی

۹

شپشکهای سپردار

۵

آبدزدک

۱۰

ب- بیماریهای گلخانه ای

ردیف

نوع بیماری

ردیف

نوع بیماری

۱

بیماری سفیدک داخلی(دروغی)

۵

بوته میری یا مرگ گیاهچه

۲

بیماری سفیدک سطحی

۶

پژمردگی آوندی ناشی ازفوزاریوم

۳

نماتد مولد غده ریشه

۷

بیماری پژمردگی ناشی از ورتیسلیوم

۴

ویروس موزائیک خیار

۸

گالهای ناشی از آگروباکتریوم

۹- علاوه بر محصولات ذکر شده در جدول شماره(۳) تعدادی محصولاتی که کشت گلخانه ای آنها در حال حاضر در استان انجام یا به راحتی امکان پذیر است عبارتند از:

الف- محصولات سبزی و صیفی

۱

طالبی

۷

ریحان

۲

لوبیا سبز

۸

کاهو

۳

نخود فرنگی

۹

مارچوبه

۴

تره فرنگی

۱۰

انواع کلم

۵

ریواس

۱۱

آرتیشو

۶

بادمجان

۱۲

آندیو

ب- گل و گیاهان زینتی و گلهای شاخه بریده

۱

داودی

۹

ارکیده ها

۲

میخک

۱۰

شیپوری

۳

استرلیتزیا

۱۱

آماریلیس

۴

آفتابگردان

۱۲

زنبق

۵

لیلیوم

۱۳

جعفری

۶

مریم

۱۴

مارگریت

۷

آنتوریوم

۱۵

انواع گلهای همراه

۸

فرزیا

۱۶

کوکب

ج- گیاهان آپارتمانی

پیله آ

۱۱

انواع پتوس

۱

شفلرا

۱۲

دیفن باخیا

۲

بنت قنسول

۱۳

یوکا

۳

انواع کاکتوسها

۱۴

پاندانوس

۴

بابا آدم

۱۵

انواع فیلدوندرون

۵

خورشیدی

۱۶

برگ بیدی

۶

بنفشه آفریقایی

۱۷

آزالیا

۷

دراسنا

۱۸

اسپاتی فیلوم

۸

آلیارا

۱۹

آگلونما

۹

انواع نخل زینتی

۲۰

کالانکوبه

۱۰

۱۰- نحوه صدور پروانه تأسیس و پروانه تولید گلخانه :

مدارک مورد نیاز برای صدور پروانه تأسیس گلخانه های گل و گیاهان زینتی
۱- درخواست کتبی متقاضی
۲- اصل فرم خلاصه طرح احداث گلخانه که به دقت و کامل با توجه به راهنمای تکمیل فرم طرح گلخانه، کامل امضاء شده و به تأیید کارشناس باغبانی شهرستان رسیده باشد.
۳- تصویر مدارک مالکیت زمین که باید یکی از موارد زیر باشد :
۳-۱- تصویر سند رسمی که بنام متقاضی باشد و یا قولنامه محضری و یا عادی که در قولنامه عادی می بایستی مساحت زمین به صورت مترمربع مشخص شده باشد و امضای خریدار و فروشنده در ذیل آن درج و نهایتاً توسط شورای اسلامی محل مهر و امضاء و تأیید گردد.
۳-۲- اجاره نامه حتی الامکان بصورت محضری باشد و در اجاره نامه عادی می بایستی مشخصات کامل مستأجر و مؤجر ذکر و مساحت زمین به متر مربع مشخص و حداقل زمان اجاره می بایستی ۵ سال تمام باشد و در ذیل آن امضای مستأجر و مؤجر درج و شورای اسلامی محل نیز آن را با مهر و امضاء تأیید نماید. ضمناً تصویر سند و یا قولنامه مالک زمین باید پیوست اجاره نامه باشد و در زمینهای اجاره ای امکان هیچگونه ساخت و سازی توسط مستآجر وجود ندارد.
تذکر: زمینهای اجاره ای باید حتی الامکان دارای سند رسمی باشد.
۴- تصویر مدارک مربوط به نحوه تأمین آب مورد نیاز طرح که باید یکی از موارد زیر باشد :
۴-۱- چاه : تصویر پروانه بهره برداری چاه که توسط کارشناس شهرستان تأیید و میزان حق آبه بصورت گردش ساعت در روز در آن به همراه مشخصات کامل متقاضی در ذیل آن درج و به تأیید شورای اسلامی محل رسیده باشد چنانچه پروانه بنام خود متقاضی باشد لزومی به تأیید شورای اسلامی محل نمی باشد.
تذکر ۱ : اعتبار پروانه چاه به روز باشد.
تذکر ۲ : چنانچه میزان حق آبه در قولنامه زمین مشخص شده باشد نام صاحب پروانه و شماره آن در قولنامه درج و تصویر پروانه چاه پیوست شود.
۴-۲- قنات یا چشمه : ارائه گواهی میزان حق آبه که به تأیید شورای اسلامی محل رسیده باشد.
۴-۳- کانال یا رودخانه : ارائه مدرک اجازه برداشت آب از کانال یا رودخانه از مراجع ذیربط .
تذکر : در مورد زمینهای اجاره ای میزان حق آبه نیز یا در اجاره نامه زمین و یا بصورت گواهی معتبر و مجزا ارائه و مدت آن با مدت اجاره زمین برابر باشد و مدرک مالکیت مؤجر نیز ارائه گردد.
۵- نتیجه آزمون آب و خاک از شرکت های معتبر (نمونه برداری آب و خاک باید با نظارت کارشناس باغبانی شهرستان انجام و به آزمایشگاه ارسال گردد)
۶- نقشه زمین و سازه گلخانه که در آن ارتفاع، عرض، و طول، ترکیب گلخانه و وضعیت هندسی، فیزیکی سازه به شرح زیر کاملاً مشخص باشد.
۶-۱- نمایی از بالا که موقعیت ستونهای گلخانه و فواصل آن را از یکدیگر مشخص می کند.
۶-۲- نمایی از روبرو و کنار گلخانه که ارتفاع پایه و کمان ها را مشخص می کند حداقل ارتفاع از زمین تا اوج کمان باید ۵ متر باشد.
۶-۳- نمایی از موقعیت کل زمین که جهت شمال در آن مشخص و محل احداث گلخا نه ها، انبار، اطاق کارگری ، استخر ، ساختمانها و تأسیسات و …. به همراه متراژ آن مشخص و طول و عرض کل زمین نیز در آن درج گردد.
۷- کپی مدارک تحصیلی کارشناس ناظر گلخانه با تأیید سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و برای افرادی که مالک گلخانه، خود کارشناس کشاورزی است ارائه مدرک تحصیلی خود کارشناس که به تأیید سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی رسیده باشدارائه گردد.
۸- تصویر شناسنامه متقاضی و یک قطعه عکس برای افراد حقیقی یا تصویر مدارک ثبت شرکت و آگهی تأسیس برای افراد حقوقی
۹- اصل گزارش بازدید و اظهار نظر پیرامون اراضی مورد تقاضا (موضوع تبصره ۴ الحاقی اصلاحیه قانون حفظ کاربری اراضی) که توسط مدیریت جهادکشاورزی شهرستان مربوطه تکمیل و امضاء شده باشد و کروکی دقیق محل با ابعاد مشخص و حدود اربعه با قید فاصله با جاده اصلی و فرعی و تأسیسات مجاور بانضمام نقشه ۱:۲۵۰۰۰ که موقعیت زمین مورد نظر در آن جانمایی شده باشد و به تأیید کارشناس مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط رسیده باشد.
۱۰- تعهدنامه محضری مبنی بر حفظ کاربری اراضی و رعایت اصول و ضوابط احداث گلخانه
۱۱- اصل فرم بازدید محل احداث گلخانه (جهت صدور پروانه تأسیس) که در حین بازدید کارشناس شهرستان از محل اجرای طرح تکمیل شده باشد.
تذکر: در هنگام بازدید کارشناس شهرستان از موقعیت زمین، لزوم رعایت حریم جاده، خطوط انتقال برق، چاه ها، قنات ها، خطوط لوله گاز و آب و … رعایت و در صورت لزوم از مراجع ذیربط استعلام گردد.

شرایط صدور پروانه تأسیس گلخانه های گل و گیاهان زینتی
۱- کامل بودن کلیه مدارک مورد نیاز
۲- حداقل سطح صدور پروانه تأسیس گلخانه گل و گیاهان زینتی ۳۰۰۰ متر مربع می باشد و برای سطح های کمتر از آن به هیچ عنوان پروانه تأسیس صادر نخواهد شد.
۳- حداکثر ۸۰% مساحت زمین بعنوان سطح گلخانه در نظر گرفته می شود در نتیجه حداقل سطح زمین مورد عمل۴۰۰۰ مترمربع می باشد که در آن ۳۰۰۰ مترمربع گلخانه احداث خواهد شد.
۴- حداکثر EC آب مجاز برای گلخانه های گل رز، ژربرا، لیلیوم، آنتوریوم، آلسترومریا، و گیاهان آپارتمانی و گلهای مشابه ۱۰۰۰ میلی موس بر سانتی متر و برای گلخانه های گلهای فصلی نشایی، گـــل لیسیانتوس، آفتابگردان گلخانه ای و گلهای مشابه ۱۵۰۰ میلی موس بر سانتی متر می باشد.
۵- زمین محل احداث گلخانه حتی الامکان باید به شبکه اصلی گاز و جاده های اصلی نزدیک باشد.
۶- اعتبار پروانه تأسیس یکسال می باشد و پس از آن تا دو مرتبه هر بار به مدت ۶ ماه قابل تمدید است.

مراحل صدور پروانه تأسیس گلخانه های گل و گیاهان زینتی
۱- مراجعه متقاضی به مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط (واحد باغبانی) و ارائه درخواست کتبی و مدارک مورد نیاز
۲- تکمیل فرم خلاصه طرح احداث گلخانه توسط متقاضی با راهنمایی کارشناس باغبانی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط
۳- بازدید کارشناس شهرستان از محل اجرای طرح و تکمیل فرم های بازدید محل احداث گلخانه و فرم بازدید و اظهار نظر موضوع تبصره ۴ قانون حفظ کاربری اراضی و پس از تأیید، تکمیل پرونده متقاضی
۴- ارسال مدارک با نامه به مدیریت باغبانی سازمان از طریق پست (در صورتی که نامه و مدارک توسط متقاضی به سازمان ارسال گردد لازم است کلیه صفحات مدارک پیوست نامه توسط کارشناس مدیریت جهادکشاورزی شهرستان امضاء و تأیید گردد)
۵- بررسی و تأیید مدارک توسط واحد صدور پروانه تأسیس مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی و تکمیل نهایی پرونده (در صورت لزوم، کارشناس باغبانی سازمان از محل اجرای طرح بازدید خواهد نمود)
۶- تکمیل و امضای فرم تعهدنامه توسط متقاضی
۷- ارسال مدارک طرحهای بالای سطح ۷۰۰۰ مترمربع در همه شهرستانها و کلیه سطوح در شهرستانهای اصفهان، برخوارومیمه، خمینی شهر، فلاورجان، لنجان و مبارکه به کمیسیون موضوع تبصره ۴ قانون حفظ کاربری اراضی جهت بررسی و تصویب سطوح مورد نیاز برای تغییر کاربری اراضی در طرح

مدارک مورد نیاز برای پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های گل و گیاهان زینتی
۱- درخواست کتبی متقاضی
۲- اصل پروانه تأسیس گلخانه گل و گیاهان زینتی
۳- فرم بازدید طرحهای گلخانه (مشخصات طرح گلخانه) که توسط کارشناس باغبانی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط تکمیل و امضاء شده باشد.
۴- فتوکپی شناسنامه و یک قطعه عکس برای افراد حقیقی

شرایط صدور پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های گل و گیاهان زینتی
۱- کامل بودن کلیه مدارک مورد نیاز
۲- گلخانه مورد نظر باید طبق اصول و ضوابط فنی احداث شده باشد و جنس سازه گلخانه باید فلزی، پلاستیکی یا فلزی، شیشه ای باشد.
۳- حداقل سطح صدور پروانه تولید و بهره برداری ۳۰۰۰ مترمربع می باشد.
۴- برای گلخانه های چوبی یا گلخانه های با سطح کمتر از ۳۰۰۰ مترمربع (که امکان صدور پروانه تولید و بهره برداری برای آنها وجود ندارد) در صورت تأیید مدیریت جهادکشاورزی شهرستان و فراهم بودن دیگر شرایط تولید گلخانه ای گواهی تولید صادر خواهد شد.(جهت گلخانه های چوبی و گلخانه های تولید گل نشایی و آپارتمانی فرم بازدید طرح باید توسط شرکت تعاونی تولیدکنندگان گل و گیاهان زینتی استان اصفهان تکمیل و امضاء و مهر شده باشد.)
۵- ارائه اصل پروانه تأسیس گلخانه و برای گلخانه هایی که بدون پروانه تأسیس اقدام به احداث گلخانه شده است پس از تأیید مدیریت جهادکشاورزی شهرستان و فراهم بودن دیگر شرایط تولید، امکان صدور پروانه تولید و بهره برداری گلخانه وجود خواهد داشت.
۶- اعتبار پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های گل و گیاهان زینتی ۲ سال بوده و پس از آن تا دو مرتبه هر بار به مدت ۲ سال قابل تمدید است.

مراحل صدور پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های گل و گیاهان زینتی
۱- مراجعه متقاضی به مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط (واحد باغبانی) و ارائه درخواست کتبی و مدارک مورد نیاز
۲- ارائه اصل پروانه تأسیس گلخانه گل و گیاهان زینتی
۳- بازدید کارشناس شهرستان از محل اجرای طرح و تکمیل فرم بازدید طرحهای گلخانه (مشخصات طرح) و در صورت تأیید، تکمیل پرونده متقاضی .(جهت گلخانه های چوبی و گلخانه های تولید گل نشایی و آپارتمانی فرم بازدید طرح باید توسط شرکت تعاونی تولیدکنندگان گل و گیاهان زینتی استان اصفهان تکمیل و امضاء و مهر شده باشد.)
۴- ارسال مدارک همراه با نامه به مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی از طریق پست (در صورتی که نامه و مدارک توسط متقاضی به سازمان ارسال گردد لازم است کلیه صفحات مدارک پیوست نامه توسط کارشناس مدیریت جهادکشاورزی شهرستان امضاء و تأیید گردد)
۵- هماهنگی متقاضی با کارشناس مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی جهت بازدید از گلخانه
۶- پس از بازدید کارشناس استان از طرح و بررسی و تأیید مدارک، تکمیل نهایی پرونده انجام می شود.
۷- در صورت تکمیل بودن مدارک و فراهم بودن همه شرایط، پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های گل و گیاهان زینتی صادر خواهد شد.

مدارک مورد نیاز برای صدور پروانه تأسیس گلخانه های سبزی وصیفی
۱- درخواست کتبی متقاضی
۲- اصل فرم خلاصه طرح احداث گلخانه که به دقت و کامل با توجه به راهنمای تکمیل فرم طرح گلخانه، کامل امضاء شده و به تأیید کارشناس باغبانی شهرستان رسیده باشد.
۳- تصویر مدارک مالکیت زمین که باید یکی از موارد زیر باشد :
۳-۱- تصویر سند رسمی که بنام متقاضی باشد و یا قولنامه محضری و یا عادی که در قولنامه عادی می بایستی مساحت زمین به صورت مترمربع مشخص شده باشد و امضای خریدار و فروشنده در ذیل آن درج و نهایتاً توسط شورای اسلامی محل مهر و امضاء و تأیید گردد.
۳-۲- اجاره نامه حتی الامکان بصورت محضری باشد و در اجاره نامه عادی می بایستی مشخصات کامل مستأجر و مؤجر ذکر و مساحت زمین به متر مربع مشخص و حداقل زمان اجاره می بایستی ۵ سال تمام باشد و در ذیل آن امضای مستأجر و مؤجر درج و شورای اسلامی محل نیز آن را با مهر و امضاء تأیید نماید. ضمناً تصویر سند و یا قولنامه مالک زمین باید پیوست اجاره نامه باشد و در زمینهای اجاره ای امکان هیچگونه ساخت و سازی توسط مستآجر وجود ندارد.
تذکر: زمینهای اجاره ای باید حتی الامکان دارای سند رسمی باشد.
۴- تصویر مدارک مربوط به نحوه تأمین آب مورد نیاز طرح که باید یکی از موارد زیر باشد :
۴-۱- چاه : تصویر پروانه بهره برداری چاه که توسط کارشناس شهرستان تأیید و میزان حق آبه بصورت گردش ساعت در روز در آن به همراه مشخصات کامل متقاضی در ذیل آن درج و به تأیید شورای اسلامی محل رسیده باشد چنانچه پروانه بنام خود متقاضی باشد لزومی به تأیید شورای اسلامی محل نمی باشد.
تذکر ۱ : اعتبار پروانه چاه به روز باشد.
تذکر ۲ : چنانچه میزان حق آبه در قولنامه زمین مشخص شده باشد نام صاحب پروانه و شماره آن در قولنامه درج و تصویر پروانه چاه پیوست شود.
۴-۲- قنات یا چشمه : ارائه گواهی میزان حق آبه که به تأیید شورای اسلامی محل رسیده باشد.
۴-۳- کانال یا رودخانه : ارائه مدرک اجازه برداشت آب از کانال یا رودخانه از مراجع ذیربط .
تذکر : در مورد زمینهای اجاره ای میزان حق آبه نیز یا در اجاره نامه زمین و یا بصورت گواهی معتبر و مجزا ارائه و مدت آن با مدت اجاره زمین برابر باشد و مدرک مالکیت مؤجر نیز ارائه گردد.
۵- نتیجه آزمون آب و خاک از شرکت های معتبر (نمونه برداری آب و خاک باید با نظارت کارشناس باغبانی شهرستان انجام و به آزمایشگاه ارسال گردد)
۶- نقشه زمین و سازه گلخانه که در آن ارتفاع، عرض، و طول، ترکیب گلخانه و وضعیت هندسی، فیزیکی سازه به شرح زیر کاملاً مشخص باشد.
۶-۱- نمایی از بالا که موقعیت ستونهای گلخانه و فواصل آن را از یکدیگر مشخص می کند.
۶-۲- نمایی از روبرو و کنار گلخانه که ارتفاع پایه و کمان ها را مشخص می کند حداقل ارتفاع از زمین تا اوج کمان باید ۵ متر باشد.
۶-۳- نمایی از موقعیت کل زمین که جهت شمال در آن مشخص و محل احداث گلخانه ها، انبار، اطاق کارگری ، استخر ، ساختمانها و تأسیسات و …. به همراه متراژ آن مشخص و طول و عرض کل زمین نیز در آن درج گردد.
۷- کپی مدارک تحصیلی کارشناس ناظر گلخانه با تأیید سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و برای افرادی که مالک گلخانه، خود کارشناس کشاورزی است، مدرک تحصیلی خود کارشناس که به تأیید سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی رسیده باشدارائه گردد.
۸- تصویر شناسنامه متقاضی و یک قطعه عکس برای افراد حقیقی یا تصویر مدارک ثبت شرکت و آگهی تأسیس برای افراد حقوقی
۹- اصل گزارش بازدید و اظهار نظر پیرامون اراضی مورد تقاضا (موضوع تبصره ۴ الحاقی اصلاحیه قانون حفظ کاربری اراضی) که توسط مدیریت جهادکشاورزی شهرستان مربوطه تکمیل و امضاء شده باشد و کروکی دقیق محل با ابعاد مشخص و حدود اربعه با قید فاصله با جاده اصلی و فرعی و تأسیسات مجاور بانضمام نقشه ۱:۲۵۰۰۰ که موقعیت زمین مورد نظر در آن جانمایی شده باشد و به تأیید کارشناس مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط رسیده باشد.
۱۰- تعهدنامه محضری مبنی بر حفظ کاربری اراضی و رعایت اصول و ضوابط احداث گلخانه
۱۱- اصل فرم بازدید محل احداث گلخانه (جهت صدور پروانه تأسیس) که در حین بازدید کارشناس شهرستان از محل اجرای طرح تکمیل شده باشد.
تذکر: در هنگام بازدید کارشناس شهرستان از موقعیت زمین، لزوم رعایت حریم جاده، خطوط انتقال برق، چاه ها، قنات ها، خطوط لوله گاز و آب و … رعایت و در صورت لزوم از مراجع ذیربط استعلام گردد.

شرایط صدور پروانه تأسیس گلخانه های سبزی و صیفی
۱- کامل بودن کلیه مدارک مورد نیاز
۲- حداقل سطح صدور پروانه تأسیس گلخانه سبزی و صیفی ۳۰۰۰ متر مربع می باشد و برای سطح های کمتر از آن به هیچ عنوان پروانه تأسیس صادر نخواهد شد.
۳- حداکثر ۸۰% مساحت زمین بعنوان سطح گلخانه در نظر گرفته می شود در نتیجه حداقل سطح زمین مورد عمل۴۰۰۰ مترمربع می باشد که در آن ۳۰۰۰ مترمربع گلخانه احداث خواهد شد.
۴- حداکثر EC آب مجاز برای گلخانه سبزی و صیفی ۲۰۰۰ میلی موس می باشد.
۵- زمین محل احداث گلخانه حتی الامکان باید به شبکه اصلی گاز و جاده های اصلی نزدیک باشد.
۶- اعتبار پروانه تأسیس یکسال می باشد و پس از آن تا دو مرتبه هر بار به مدت ۶ ماه قابل تمدید است.

مراحل صدور پروانه تأسیس گلخانه های سبزی و صیفی
۱- مراجعه متقاضی به مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط (واحد باغبانی) و ارائه درخواست کتبی و مدارک مورد نیاز
۲- تکمیل فرم خلاصه طرح احداث گلخانه توسط متقاضی با راهنمایی کارشناس باغبانی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط
۳- بازدید کارشناس شهرستان از محل اجرای طرح و تکمیل فرم های بازدید محل احداث گلخانه و فرم بازدید و اظهار نظر موضوع تبصره ۴ قانون حفظ کاربری اراضی و پس از تأیید، تکمیل پرونده متقاضی
۴- ارسال مدارک با نامه به مدیریت باغبانی سازمان از طریق پست (در صورتی که نامه و مدارک توسط متقاضی به سازمان ارسال گردد لازم است کلیه صفحات مدارک پیوست نامه توسط کارشناس مدیریت جهادکشاورزی شهرستان امضاء و تأیید گردد)
۵- بررسی و تأیید مدارک توسط واحد صدور پروانه تأسیس مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی و تکمیل نهایی پرونده (در صورت لزوم، کارشناس باغبانی سازمان از محل اجرای طرح بازدید خواهد نمود)
۶- تکمیل و امضای فرم تعهدنامه توسط متقاضی
۷- ارسال مدارک طرحهای بالای سطح ۷۰۰۰ مترمربع در همه شهرستانها و کلیه سطوح در شهرستانهای اصفهان، برخوارومیمه، خمینی شهر، فلاورجان، لنجان و مبارکه به کمیسیون موضوع تبصره ۴ قانون حفظ کاربری اراضی جهت بررسی و تصویب سطوح مورد نیاز برای تغییر کاربری اراضی در طرح

مدارک مورد نیاز برای پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های سبزی و صیفی
۱- درخواست کتبی متقاضی
۲- اصل پروانه تأسیس گلخانه سبزی و صیفی
۳- فرم بازدید طرحهای گلخانه (مشخصات طرح گلخانه) که توسط کارشناس باغبانی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط تکمیل و امضاء شده باشد.
۴- فتوکپی شناسنامه و یک قطعه عکس برای افراد حقیقی

شرایط صدور پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های سبزی و صیفی
۱- کامل بودن کلیه مدارک مورد نیاز
۲- گلخانه مورد نظر باید طبق اصول و ضوابط فنی احداث شده باشد و جنس سازه گلخانه باید فلزی، پلاستیکی یا فلزی، شیشه ای باشد.
۳- حداقل سطح صدور پروانه تولید و بهره برداری ۳۰۰۰ مترمربع می باشد.
۴- برای گلخانه های چوبی یا گلخانه های با سطح کمتر از ۳۰۰۰ مترمربع (که امکان صدور پروانه تولید و بهره برداری برای آنها وجود ندارد) در صورت تأیید مدیریت جهادکشاورزی شهرستان و فراهم بودن دیگر شرایط تولید گلخانه ای گواهی تولید صادر خواهد شد.
۵- ارائه اصل پروانه تأسیس گلخانه و برای گلخانه هایی که بدون پروانه تأسیس اقدام به احداث گلخانه شده است پس از ارسال مدارک مورد نیاز مالکیت (آب، زمین، آنالیز آب و …) و تأیید مدیریت جهادکشاورزی شهرستان و فراهم بودن دیگر شرایط تولید، امکان صدور پروانه تولید و بهره برداری گلخانه وجود خواهد داشت.
۶- اعتبار پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های سبزی و صیفی ۲ سال بوده و پس از آن تا دو مرتبه هر بار به مدت ۲ سال قابل تمدید است.

مراحل صدور پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های سبزی و صیفی
۱- مراجعه متقاضی به مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ذیربط (واحد باغبانی) و ارائه درخواست کتبی و مدارک مورد نیاز
۲- ارائه اصل پروانه تأسیس گلخانه سبزی و صیفی
۳- بازدید کارشناس شهرستان از محل اجرای طرح و تکمیل فرم بازدید طرحهای گلخانه (مشخصات طرح) و در صورت تأیید، تکمیل پرونده متقاضی
۴- ارسال مدارک همراه با نامه به مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی از طریق پست (در صورتی که نامه و مدارک توسط متقاضی به سازمان ارسال گردد لازم است کلیه صفحات مدارک پیوست نامه توسط کارشناس مدیریت جهادکشاورزی شهرستان امضاء و تأیید گردد)
۵- هماهنگی متقاضی با کارشناس مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی جهت بازدید از گلخانه
۶- پس از بازدید کارشناس استان از طرح و بررسی و تأیید مدارک، تکمیل نهایی پرونده انجام می شود.
۷- در صورت تکمیل بودن مدارک و فراهم بودن همه شرایط، پروانه تولید و بهره برداری گلخانه های سبزی و صیفی صادر خواهد شد.

۱۱- چگونگی استفاده از تسهیلات بانکی برای احداث گلخانه

صدور پروانه تأسیس گلخانه هیچگونه تعهدی برای سازمان جهادکشاورزی از لحاظ پرداخت تسهیلات ایجاد نمی نماید ولی در صورت وجود اعتبار لازم متقاضیان از طریق مدیریت طرح وبرنامه سازمان به بانک عامل جهت دریافت وام معرفی میگردند که مهمترین شرط برای پرداخت تسهیلات تأمین وثیقه های لازم برای ارائه به بانک می باشد که معمولاً میزان وثیقه ۵/۱ برابر میزان تسهیلات پرداختی به اضافه سود و کارمزد آن می باشد که لازم است متقاضیان قبل از هر گونه اقدام جهت دریافت تسهیلات وثیقه های لازم را تأمین نمایند.

منبع: http://baghbanbashi.blogsky.com

ابعاد گلخانه و بایدها و نبایدها

ابعاد گلخانه :

در گلخانه های تک واحدی عرض گلخانه حدود ۸ – ۱۱ متر و طول آن حدود ۶۰ تا ۴۰ متر انتخاب می شود و در گلخانه های چند واحدی عرض هر دهانه حدود ۸ متر و طول هر دهانه ۳۰ تا ۴۰ متر است .

 

رابطه بین ارتفاع و عرض گلخانه ها :

بطور تقریبی ارتفاع گلخانه حدود یک سوم عرض گلخانه است . به عنوان مثال در گلخانه ای با عرض ۶ متر ارتفاع گلخانه باید حدود ۲ متر باشد . ارتفاع زیاد از حد نه تنها شکل گلخانه را ناموزون میکند بلکه هزینه نگهداری را نیز افزایش می دهد زیرا مقداری از گرمایی حاصله در ارتفاع بالایی از سقف در محلی که قابل استفاده گیاه نیست منتشر شده و موجب بالا رفتن هزینه حرارتی گلخانه می شود مقدار حرارت گلخانه از کف تا سقف زیاد شده و با افزایش هر یک متر ارتفاع از کف گلخانه دمای هوا یک درجه سانتی گراد افزایش پیدا می کند و هوای بالاترین نقطه گلخانه همیشه چندین درجه گرم تری از سایر قسمت ها می باشد . ارتفاع گلخانه های فلزی بین ۳ تا ۵ متر انتخاب می شود ولی ارتفاع داربستی که بوته ها به آن بسته می شود حدود ۲ متر است  . اما در کل برای ارتفاع گلخانه ها نظرات مختلفی وجود دارداگر چه از نظر میزان مصرف سوخت و هدر رفت گرما ارتفاع کمتر توصیه می شود ولی از دیدگاه دیگر  شیوع آفات و بیماری ها در گلخانه با ارتفاع بیشتر  کمتر و برتری دارد چون حجم هوای گلخانه با افزایش ارتفاع افزایش می یابد و در نتیجه موجب کاهش گسترش بیماری ها می شود و همچنین تجربه نشان داده که گسترش بیماری در گلخانه با ارتفاع کمتر خیلی بیشتر از گلخانه با ارتفاع زیاد است . از طرفی بسیاری از گلخانه داران به خاطر احتراز از گسترش بیماری ارتفاع گلخانه را زیاد در نظر می گیرند و در فصل زمستان برای صرفه جویی در مصرف سوخت و جلوگیری از هدر رفت گرما بین سقف  و گیاهان پوشش پلاستیکی نصب می کنند . که در گلخانه های مدرن پرده پلاستیکی یعنی سقف کاذب با سرد شدن هوا و تاریکی به طرف پایین حرکت کرده و فضا را کمتر می کند .

اثرات زیان بار دمای بالا عبارتند از : عدم استحکام ساقه ,کاهش اندازه گل , تاخیر در گلدهی و مرگ جوانه . خنک کردن به منظور جلوگیری از نفوذ تابش های زیاد آفتاب در تابستان صورت می گیرد .

خنک کردن گلخانه :خنک کردن گلخانه بسیار سخت تر و پر هزینه تر از گرم کردن آن می باشد . در تابستان هوای داخل گلخانه اغلب ۱۱ درجه سانتی گراد و بیشتر از دمای محیط بیرون است

 اثرات زیان بار دمای بالا عبارتند از : عدم استحکام ساقه ,کاهش اندازه گل , تاخیر در گلدهی و مرگ جوانه . خنک کردن به منظور جلوگیری از نفوذ تابش های زیاد آفتاب در تابستان صورت می گیرد .

 روشهای خنک کردن عبارتند از : ۱- سایه دادن .۲- رنگ آمیزی پوشش گلخانه ۳- سایه دادن با آب آهک ۴- روش تبخیری پوشال و پنکه.

شرایط گلخانه استاندارد : ارتفاع منطقه از سطح دریا باید کمتر از ۳۰۰ متر باشد . با افزیش ارتفاع از سطح دریا سرعت خروج هوا باید افزایش یابد . در ارتفاعات بالا هوا رقیق تر و سبک تر می شود و باید حجم بالاتری از هوا در داخل گلخانه جابه جا شود تا اثر خنک کنندگی معادل ارتفاع پایین بدست آید .

تهویه گلخانه : تهویه به معنی نصب پنجره در سقف یا اطراف گلخانه به منظور ارتباط هوای داخل و خارج گلخانه است .

تهویه اتوماتیک : تهویه اتوماتیک باعث کاهش هزینه کارگری می شود . تهویه اتوماتیک ویکنواخت باعث ثابت نگه داشتن دما برای رشد و نمو گیاهان می شود .

محل نصب دستگاه تهویه : دستگاه تهویه در محلی نصب می شود که اختلاف سطح کافی با بلندترین ارتفاع گیاه داشته باشد تا گیاهان در معرض سیستم جریان هوا قرار نگیرد . دستگاه تهویه بایددر خلاف جهت باد غالب نصب شود.

منبع: http://www.ake.blogfa.com

برداشتی از مقاله مهندس محمد اکرم ایرندگانی