آبیاری زعفران

لازم به ذکر است این برنامه آبیاری در استان خراسان هست .اگر اول پاییز آبیاری شود و هر ۳۰ تا ۴۰ روز یک بارندگی داشته باشیم نیاز به آبیاری ندارد. هرچند وجود آب و آبیاری در پاییز و زمستان و بهار ضرری به گیاه وارد نمی کند.

بهترین زمان آبیاری و تعداد دفعات آبیاری زعفران چند است:

تحقیقات دانشمندان کشمیر اسپانیا ثابت کرده است که زعفران پس از طی دوره خواب حقیقی حدود ۴۰ الی ۵۰ روز هم احتیاج به درجه حرارت ۲۳ تا ۲۵ درجه دارد که اعضاء برگ و گل را در داخل جوانه خود بوجود آورد و حدود دو هفته نیز باید درجه حرارت خاک به ۱۷ درجه کاهش یابد تا خواب پیاز به کلی شکسته شده و با نزول باران یا یک آبیاری از خاک بیرون آید. پس ملاحظه می‌کنید که چرا در مناطق سردسیر گل‌ها زودتر و در گرمسیر دیرتر می رویند زیرا عبور یک جبهه سرد و طولانی و باران و یا آبیاری در شهریور می‌تواند گل‌ها را در منطقه سردسبر در هفته اول مهر بیرون آورد و یا ادامه گرمای طولانی تابستان و نبودن جبهه سرد در مهر می‌تواند گل را در منطقه گرمسیر تا اواخر آبان به تأخیر اندازد اما لازم است بدانیم هم آب زود و هم آب دیر اثر بد باقی می‌گذارند و در یک سال عادی بهترین زمان آبیاری اول در سردسیر دهه اول مهر و در گرمسیر اواخر مهر می‌باشد و معمولاً مزارع زعفران ۵ بار در سال آبیاری می‌شوند.

آب اول (بسار آب): که در سردسیر در اوایل مهر انجام می‌شود و عمل سله‌شکنی و چهار شاخ‌زنی پس از این آبیاری انجام می‌شود و سه هفته بعد گل‌ها نمودار می‌شوند.

آب دوم (زاج آب): که معمولاً ۴۰ روز پس از آبیاری اول اتفاق می‌افتد از ضروریات این آبیاری این است که قبل از آن می باید کود شیمیایی و کود حیوانی مزرعه شخم شود و سپس آبیاری کنیم.

دو آبیاری فوق در توسعه ریشه‌های پیاز زعفران و رسانیدن غذا به آنها و رشد و نمو گیاه و درشت‌کردن پیاز دختر بسیار مهم‌اند و معمولاً پس از این دو آبیاری بارندگی‌های پاییزه و سپس سرما و برف‌های زمستانی نیاز آبی زعفران را تأمین می‌کنند. اما در سال‌هایی که در پاییز خشکسالی بوده و جبهه هوای گرم دیر از بین برود آب سومی در آذر ماه نیز لازم می‌شود ولی باید خیلی محتاط بود که مواجه با یخ‌زدگی زمین نشود که صدمه کلی به پیازها وارد شود بنابراین مصلحت است که از ۲۰ آذر ماه به بعد در سردسیر از آبیاری ممانعت به عمل آوریم.

اگر در زمستان بارندگی و یا برف به مقدار متعارف از آسمان ببارد به کمک دو آبیاری که انجام شده زعفران در دوران شدت رشد فعالیت طبیعی داشته و برگهایش روزی نیم سانتیمتر رشد می‌کند و در اسفند ماه طول آنها تا ۶۰ سانتیمتر و بیشتر می‌رسد و پیاز دختر کامل شده و جای مادر را می‌گیرد و پیاز مادر با ریشه‌هایش از بین می رود.

آب سوم: در اثر رطوبت زمستانه علوفه هرز می رویند لذا در اوایل اسفند آبیاری سوم انجام می‌شود که عملیات وجین را آسان‌تر می‌کند.

آب چهارم: این آب که تا اواخر اسفند ماه داده می‌شود برای حفظ رطوبت پیاز در خاک مهم است و درشتی پیاز دختر را حفظ می‌کند و در سال‌های مرطوب و در نقاط سردسیر به همین چهار آب بسنده می‌شود.
آب پنجم (زرد آب): این آب که قبل از زرد شدن برگ های زعفران صورت می‌گیرد آخرین آبیاری زعفران به حساب می‌آید و معمولاً در فروردین ماه صورت می‌گیرد.

اصول کشت زعفران طلای سرخ

زعفران از خانواده زنبقيان و جنس كروكوس مي‌باشند. در اين خانواده ۶ جنس و بيش از ۱۵۰۰ گونه گياهي وجود دارد. در جنس كروكوس به تنهايي ۱۰۰ گونه زعفران وجود دارد كه تقريباً همه آنها با داشتن گل‌هاي زيبا شناخته شده و اكثراً به عنوان زعفران زينتي كاشته مي‌شوند. بسياري از گونه‌هاي زعفران به طور وحشي در اين بوته‌زارها مشاهده مي‌شوند.

زعفران‌ها از نظر رنگ، عطر، تعداد و طول كلاله با يكديگر تفاوت دارند. زعفران معمولي (زعفران زراعتي) از گونه Crocus sativus است كه كلاله‌هاي آن از نظر رنگ، طعم و عطر با ديگر گونه‌ها متفاوت است.

اراضي مناسب كشت زعفران

زمين‌هاي داراي خاك با بافت سبك از نوع لومي، لومي‌شني، لومي ‌شني رسي و شني‌ رسي را براي رشد برگها و به ويژه درشتي بنه‌ها نياز دارد. زعفران زمين‌هاي رو به جنوب و آفتابگير را مي‌پسندد. به طور كلي خاك انتخابي براي زعفران بايد سبك، داراي مواد آلي كافي، زهكش‌دار و كمي قليايي باشد.

شيوه كشت زعفران

زعفران به دو شيوه ديم و آبي كشت مي‌گردد و بررسي نشان داده كه در شرايط اقليمي لرستان، مي‌توان زعفران را به صورت آبي در مناطق سردسير و به صورت ديم در مناطق معتدل كشت نمود كه پيشنهاد مي‌گردد كشت زعفران در شرايط ديم مي‌تواند در صرفه‌جويي آب مؤثر واقع شود.

روش تكثير زعفران

از آن جايي كه زعفران از خانواده زنبقيان مي‌باشد تكثير آن با زايش پياز بر روي پياز مادري صورت مي‌گيرد. هرسال زايش پيازها بيشتر مي‌شود به طوري كه در سال هفتم تراكم پيازها به حدي است كه مي‌بايست برداشت شوند. از هر پياز كشت شده زعفران مي‌تواند تا ۵۰ پياز تكثير پيدا كند

زمان كشت زعفران

بنه زعفران را بايد در مرحله اول ركود يعني در خردادماه تا اوايل تير و يا در مرحله نهايي يعني شهريورماه تا اوايل مهرماه كشت نمود.

 

نوع بنه (پياز)

بنه‌هاي انتخابي هر قدر درشت‌تر باشند، جوانه‌هاي گل بيشتري توليد مي‌كنند. پياز خوب بايد به وزن ۱۵ تا ۲۰ گرم يا بيشتر باشد. پيازهاي داراي وزن كمتر از ۸ گرم، به ندرت گل مي‌دهند. پيازها بايد سالم، بدون زخم، شاداب و عاري از هر نوع آلودگي و بيماري باشند.

ميزان پياز مورد نياز براي كشت

ميزان پياز مورد نياز بستگي به ريزي و درشتي آن‌ها دارد. تراكم پيازها در مترمربع، فواصل كاشت و نوع كاشت ارتباط دارد. در كشت رديفي با فاصله بين رديف ۳۰ سانتيمتر، ۵/۳ تا ۴ تن پياز مورد نياز است.

شيوه كشت

كشت به صورت رديفي توصيه مي‌شود. فواصل رديف كاشت ۳۰ سانتي‌متر، عمق كاشت ۲۰ سانتي‌متر و فواصل پيازها در روي رديف ۵-۳ سانتي‌متر مي‌باشد.

عمليات برداشت و جداسازي كلاله

در شرايط آبي به فاصله ۴-۳ هفته پس از آبياري بستگي به درجه حرارت هوا، گل‌هاي زعفران ظاهر مي‌شوند. زمان گل‌دهي بين ۲۰-۱۵ روز طول مي‌كشد.

معمولاً برداشت زعفران با دست انجام مي‌شود. بهترين موقع برداشت گل، صبح‌ها قبل از طلوع آفتاب است. در اين موقع گل‌ها اكثراً به صورت غنچه مي‌باشند و برداشت آن‌ها راحت‌تر و كيفيت زعفران بالاتر مي‌باشد.

بايد سعي شود كه غنچه‌ها و گل‌هاي چيده شده در همان روز باز شوند. براي اين كار لوله گل را باز مي‌كنند و كلاله قرمز رنگش را از درون لوله گل بيرون مي‌كشند. در صورتي كه كارگر كافي براي باز كردن گل‌ها فراهم نباشد، بهتر است گل‌ها در جاي سردي مانند يخچال و يا سردخانه نگهداري شوند. از ريختن گل‌ها در كيسه‌هاي نايلوني و نگه‌داشتن آنها براي چند ساعت بايد خودداري شود. توجه داشته باشيد كه قبل از عمليات جداسازي كلاله، مي‌بايست دست‌ها با آب و صابون شسته شوند.

خشك كردن زعفران

به طور خلاصه دو روش براي خشك كردن زعفران وجود دارد:

روش سنتي شامل خشك كردن در حرارت اطاق كنار بخاري و روش ديگر استفاده از كانون‌هاي حرارتي مانند آون الكتريكي مي‌باشد.

در روش سنتي، كاغذهاي بدون خط را به صورت پاكت درآورده و كلاله‌ها را با ضخامت كم داخل آن مي‌ريزيم به صورتي كه كاملاً بسته شود. سپس آن را در مجاورت بخاري قرار داده تا در مدت ۵-۴ ساعت به طور كامل خشك ‌گردد. در اين روش عطر زعفران حفظ و ساير پارامترها نيز با كيفيت بالا هستند. اين روش قدرت رنگ‌بخشي و شفافيت و رنگ قرمز را در بالاترين حد نگه مي‌دارد.

نگه‌داري زعفران

پس از خشك كردن، زعفران بايد در ظروف مناسبي قرار گيرند. زعفران بايستي پس از بسته‌بندي براي جلوگيري از فشرده شدن، در داخل كارتن قرار گيرد. هنگام جابجايي از جعبه‌هاي چوبي يا فلزي استفاده گردد. زعفران بايد در مكان بهداشتي با درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور نگهداري شود.

 عمليات بعد از برداشت

بعد از برداشت گل (اتمام گل چيني) خاك، فشرده شده (در اثر عمليات برداشت) را با وسائلي مانند نوك بيل يا چهار شاخ و ابزاري از اين فرم، شخم سبك مي‌زنند و در عين حال از وجود علف‌هاي هرز پاك مي‌كنند.

تقويت گياه زعفران

بعد از عمليات برداشت، مي‌توان با افزودن ۵۰ كيلوگرم در هكتار كود اوره بعد از پايان فصل يخبندان و استفاده از كودهاي NPK در دو مرحله ۱۵ بهمن ماه و ۱۵ اسفندماه به صورت محلول‌پاشي اقدام به تقويت گياه زعفران نمود.

ميزان محصول و درآمد زعفران:

درآمدهاي حاصله از كشت زعفران به صورت تدريجي طي يك دوره هفت ساله افزايش مي‌يابد. در طي يك دوره هفت ساله مي‌توان ۵۰ كيلوگرم زعفران خشك برداشت نمود. اگر در طي يك دوره هفت ساله ۵۰ كيلوگرم برداشت شود و قيمت هر كيلوگرم ۵ ميليون تومان در نظر گرفته شود در مجموع انتظار مي‌رود در يك هكتار زمين زعفران در مجموع هفت سال بالغ بر دويست و پنجاه ميليون تومان زعفران برداشت نمود. معمولاً۲۰ درصد درآمد صرف هزينه‌هاي كشت اين گياه مي‌گردد.

توصيه‌هايي به كشاورزان

 كشت زعفران مي‌تواند به صورت ديم هم انجام بگيرد. در اقليم معتدل مي‌توان از ارتفاع ۱۰۵۰ متر تا ۱۵۸۰ متر از سطح دريا در جهت جنوبي اقدام به كشت ديم نمود. اگرچه منطقه از لحاظ ارتفاعي پايين‌تر باشد، كشت مي‌بايست در شيب شمالي صورت گيرد. كشت در شرايط ديم در مقايسه با شرايط آبي از لحاظ توليد اگر بيشتر نباشد، كمتر هم نيست. براي اين كار مي‌توان از ديم‌زارهاي كم‌بازده‌اي استفاده كرد كه قابليت كشت غلات كمتري دارند. كشت زعفران در شرايط ديم صرفه اقتصادي دارد و مي‌تواند باعث افزايش درآمد كشاورزان شود.

بايد توجه داشت متناسب با نيروي كار در دسترس، سطح زير كشت زعفرام تعيين گردد. مثلاً با نيروي كار ۴ نفره نبايد بيشتر از ۲ هزارمتر كشت نمود. برداشت اين مساحت مي‌تواند به مدت ۱ تا ۲ ماه، ۴ نفر نيروي كار خانوادگي را مشغول به كاري نمايد كه درآمدزا است.

http://lorestanedu.areo.ir

محلول پاشی مزارع زعفران

در بین منابع تغدیه آلی، کاربرد کود گاوی و ورمی کمپوست بیشترین تاثیر را در افزایش معنی دار تعداد و عملکرد بنه های دختری زعفران داشته است. علاوه بر این، در بین منابع تغذیه آلی، بیشترین درصد و مقدار جذب فسفر در بنه های دختری زعفران به طور معنی دار به ترتیب در نتیجه کاربرد کود گاوی و ورمی کمپوست به دست آمده است. همچنین اثر کاربرد عناصر میکرو به صورت محلول پاشی در افزایش تعداد و عملکرد بنه های دختری زعفران معنی دار است.

زعفران گیاه کم توقعی است که با تغذیه متعادل و در زمان منا سب می توان به حداکثر برداشت دست یا فت. ماه ها ی بهمن و اسفند ماه های مهمی در تغذیه این گیاه هستند. زیرا غلظت اکثر مواد مغذی و ریز مغذی در این ماه در برگ وپیاز زعفران افزا یش چشمگیری پیدا می کند که خود گویای نیاز گیاه در این مو قع به مواد غذایی است.بنابر این مصرف این محصول به خصوص در مواردی که گیاه در مرحله ریشه زایی و گل دهی است اهمیت دارد .هر سال بر حسب نقاط گرمسیر تا سردسیر ودیری وزودی آب اول از اواخر بهمن تا نیمه اسفند برگ ها ی زعفران که از راس پیازهای دختر روئده اند از رشد باز می ما نند و ریشه ها که از کف پیاز مادر روئده اند خشکیده و پیاز مادر در جسم پیازها ی دختر مستهلک می شود و از این پس پیاز دختر و پیازچه ها که فا قد ریشه می باشند برای تغذیه و درشت شدن در طول ماه های اسفند و فروردین فقط به جذب برگی و فتو سنتز و ذخیره سازی مواد غذایی از باران ها ی فصلی متکی هستند.محلول پا شی مزرعه در این دوره کوتاه با کودهای کامل با فرمول مناسب و تحقیق شده موجب درشت شدن پیازها وگل آوری آنان در سال بعد و نها یتا افزا یش تولید در مزرعه زعفران میشود.

محلول پاشی برگی زعفران

زمان: ۱۵ بهمن تا ۱ فروردین نوع کود: کود کامل که شامل عناصر ریز و درشت مغذی باشد (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، روی، بر و …). تعداد مرحله: ۲ بار با فاصله ۱۵ روز. بهتر است بعد از آبیاری و یا بارندگی صورت گیرد و بعد از محلول پاشی تا ۴۸ ساعت احتمال بارندگی وجود نداشته باشد. غلظت مورد استفاده در هر مرحله: یک و نیم لیتر در هکتار همراه با مویان نوع محلول پاش: پشت تراکتوری و یا انواع پشتی که قطرات محلول را خوب پخش کند. (قطره های بزرگ محلول، برگ را دچار سوختگی می کند). نکته: شستشوی کامل محلول پاش قبل از کار الزامی است تا به سم آغشته نباشد.بر حسب مورد و به منظور اطمینان خاطر مشاوره با متخصصین مربوطه الزامی است.

خصوصیات کود پیشنهادی زعفران: ( NPK(12-8-10)+ TE  )

– کود جامد کاملا محلول در آب است .

– این محصول به علت عاری بودن از کلرو نوع مواد بکار رفته در فرمولاسیون فاقد خطرنمک زایی در خاک هستند. ( LOW  EC)

– دارای درجه حلالیت بالایی در آب بوده و پس از حل شدن در آب یک محلول کاملا یکنواخت و بدون مواد معلق به وجود آورده, لذا از رسوب زایی در سیستم های آبیاری جلوگیری می نماید .

–  دارای خاصیت ضد کلوخی شدن می باشد .

– این محصول باعث افزایش قدرت کلروفیل سازی , افزایش قدرت رشد رویشی و تسریع در رشد نقاط مریستمی و جوانه انتهایی و افزایش نقل و انتقال عناصر غذایی در گیاه زعفران می باشد .

– این محصول باعث افزایش وزن و تعداد بنه و افزایش رنگ پذیری وافزایش گل آوری و همچنین افزایش مقاومت گیاه به سرما و گرماو تنش های محیطی میشود.

ترکیبات :

%۱۲ ) N ), %10(P2O5 ),%8 (K2O ),آهن ۲۰۰۰  PPm (Fe ), منگنز ۱۰۰۰ PPm ) MN ),روی ۱۰۰۰P Pm (zn ) ومس ۵۰۰ ppm (cu  ) دارد. (آهن روی و منگنز ومس به صورت کلا ت هستند .)

روش مصرف  :

روش محلول پاشی:۷ کیلوگرم از پودر را در یک هزار لیتر آب حل نموده (۷ درهزار) و در یک هکتار مزرعه زعفران محلول پا شی نمایید.بهترین زما ن از اواخر بهمن تا نیمه اسفند است .از محلول پا شی در روزها ی با رانی خوددا ری کنید .همچنین پیشنهاد می گردد به هنگام محلول پاشی سطح اندام هوایی و بخصوص برگها به طور کامل خیس شود .حتی المقدور از آب زلال استفاده گردد.

توجه:

– محلول پاشی برگها باید در خنک ترین ساعات روز انجام شود .

– قبل از اختلاط با سایر سموم و کودها jartest  انجام شود و پس از اطمینان از سازگاری فیزیکی در سطح کمی از مزرعه آزمایش و در صورت مثبت بودن اختلاط می توان آنرا در سطح وسیع بکار برد .

منابع :

۱- کیاسبز آشیان کوشا

۲- نسیم سه قلعه

۳- مقالات دانشگاه فردوسی مشهد

علف‌های هرز در زعفران

 

علف‌تولید-زعفران-9هاى هرز اغلب از طريق بذر زيادى که توليد مى‌کنند، تکثير مى‌شوند و بذر آنها از راه باد، آب، حيوانات و انسان از نقطه‌اى به نقطه ديگر انتشار مى‌يابد. براى از بين بردن علف‌هاى هرز شيوه‌هاى زيادى وجود دارد اما معمولاً از ترکيب دو يا چند روش نتيجه مناسب‌ترى به‌دست مى‌آيد. با علف‌هاى هرز به‌ روش‌هاى مکانيکي، زراعي، بيولوژيکى و شيميائى مبارزه مى‌کنند، اما در زراعت زعفران روش مکانيکى به‌ويژه وجين متداول است و روش شيميائى با توجه به‌خواب تابستانى زعفران عملى مى‌باشد.

وجين: با توجه به اينکه بوته زعفران ضعيف، کوتاه و ظريف است، وجين از اهميت بسيارى برخوردار است زيرا چنانچه زمين کشت از وجود علف‌هاى هرز پاک نشود پس از مدتى تمام مزرعه را پوشانده و نابودى آنها به‌سختى امکان‌پذير خواهد بود. بنابراين در پنج ماه بهار و تابستان که پياز زعفران دوره استراحت تابستانى خود را مى‌گذراند، کشاورزان با استفاده از وسايل دستى و ماشيني، به‌راحتى علف‌هاى هرز را از بين‌ مى‌برند. کشاورزان از بردن ماشين‌آلات سنگين به داخل زمين خوددارى مى‌کنند زيرا اين وسايل باعث کوبيدگى سطح خاک مى‌شوند. در هر صورت اولين وجين زعفران پس از برداشت گل‌ها (گل‌پاک)، دومين آن به‌فاصله يک ماه پيش از آبيارى و پس از شخم زمين و وجين سوم به‌هنگام برداشت علوفه زعفران و سرانجام آخرين وجين در فصل تابستان انجام مى‌شود. براى مبارزه با علف‌هاى هرز مزرعه زعفران از سموم زير استفاده مى‌شود:
– سونالان براى از بين بردن علف‌هاى هرز بذرى پيش از سله‌شکنى (چهار شاخ زدن) استفاده مى‌شود.
– استفاده از گالانت براى کنترل علف‌هاى هرز باريک‌برگ. زمانيکه علف‌هاى هرز چهاربرگه شده باشند.
– استفاده از سنکور براى کنترل علف‌هاى هرز پهن‌برگ.معمولاً گالانت و سنگور در بهمن و اسفند ماه استفاده مى‌شوند.

 

محلولپاشی زعفران

 محلولپاشی زعفران
در ابتدا به تغذیه این گیاه توجه می کنیم:
تغذیه این گیاه در چند مرحله باید صورت گیرد. خاطر نشان می شوم که گلی که در امسال بوجود آمده، حاصل دسترنج اعمالی است که در سال قبل صورت گرفته است. بنابراین تغذیه گیاه زعفران اصولا از آب اول (قبل از گل) شروع شده و تا اواخر زمستان و شاید اوایل بهار ادامه می یابد. طبق تجربیاتی که اینجانب بدست آورده ام فرمول تغذیه این گیاه به شرح ذیل است: (با توجه که در منطقه ما مساحت به من محاسبه می شود فرمول کودی را برای ۱۰ من زمین زراعی می نویسم)
۱- آب اول (قبل از کولش): کودی با پایه فسفر، که عمومی ترین آن سوپرفسفات تریپل است (در روستای ما به کود ریشه معروف است) ۲۵ کیلو بعلاوه کود اسید هیومیک که همراه آب آبیاری (۷۵/۰ تا ۱ لیتر) مصرف شود
۲- آب بعد از برداشت گل: ۳۰ کیلو اوره (رویه) یا کودی که منبع ازت داشته باشد
۳- آب سوم: کود ۲۰-۲۰-۲۰ به همراه یک کود حاوی عناصر ریز مغذی به صورت محلول پاشی به صورت ۳ لیتر در هر هزار لیتر
۴- آب چهارم: کود ۳۶-۱۲-۱۲ به صورت محلول پاشی به همراه عناصر ریز مغذی با ترکیب ۲ لیتر در هر هزار لیتر آب
۵- آب پنجم: کود سولو پتاس همراه با آب آبیاری به میزان ۵ کیلو
نکات زیر حائز اهمیت می باشد:
۱- سعی شود آمار هواشناسی منطقه را قبل از کود دهی داشته باشید. شاید احتمال بارندگی داشته باشد و این هنگام محلول پاشی است. بعد از باران بهترین موقع محلول پاشی است.
۲- سعی کنید از زرد شدن زود هنگام زعفران جلوگیری شود. هر چه زود تر زعفران زرد شود گل ضعیفتری در سال بعد خواهد داد
۳- علف های هرز را تا حد امکان به صورت کارگری حذف کنید نه با سمپاشی
۴- کود های حیوانی غنی شده در صورت امکان به زمین داده شود. مشکل کود های حیوانی منطقه وجود تخم های علفهای هرز در این کود ها می باشد.

دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

دانش و تجربیات خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات برای ما ارسال کنید