چگونه می توان یک کشاورز شد؟


کشاورزان مزرعه عشق به کشاورزی دارند. آنها دوست دارند به تماشای رشد گیاهان بپردازند. آنها دوست دارند آنها دوست دارند در خارج از منزل کار کنند آنها آب و هوا را دوست دارند، شاید حتی زمانی که آنها را اذیت می سازد. شما می خواهید به یک کشاورز تبدیل شوید، اما قبل از آن هرگز محصول یا دامداری را تجربه نکرده اید؟ نگران نباشید این مقاله شما را در راه رسیدن به رویایتان برای داشتن یک کشاورز آماده می کند.
۱- برای آموزش در مورد کشاورزی تصمیم بگیرید که چرا شما علاقه مند به کشاورزی هستید. چه چیزی باعث انگیزه شما برای به دست آوردن محصولات و یا حیوانات می شود تا از منطقه شهری خارج شود، چرا که در مناطق شهری معمولا پول را بدون نیاز به کار سختی برای آن انجام شود به دست می آورید؟ هر نوع کشاورزی شامل بسیاری از کارهای سخت است، مسئولیت های زیادی را به عهده می گیرد، و این نوع سرمایه گذاری نیست که اگر در هر جایی به کشاورزی بپردازید ثروتمند شوید. کشاورزی یک شیوه زندگی است و همچنین یک کسب و کار است که برای تمام کارهای سخت که در طول سال انجام می دهید، دارای پاداش مالی کمتری است. اما، پاداش عاطفی و روحانی شما می تواند بیشتر از آنچه که در انتهای سال دریافت می کنید، را شامل شود. این صنعت، در بیشتر موارد، در سنت گیج و مبهوت کننده بوده است. اگر شما در زندگی خود هرگز مزرعه ای نداشتید و هیچ تجربه کشاورزی برای ندارید و هنوز هم میخواهید به یک کشاورز تبدیل شوید، ادامه مقاله را دنبال کنید.
این مقاله توسط موسسه ترجمه تخصصی ایرانیان جهت انجام انجام خدمات ترجمه تخصصی ترجمه انگلیسی به فارسی ترجمه فارسی به انگلیسی ترجمه شده است جهت هرگونه سوال در این مورد با این موسسه تماس حاصل فرمایید.
اما، اجازه ندهید که این کار را به شما تحمیل کنند، زیرا افراد زیادی هستند که بر اهداف شما تاثیرگذار هستند شما در مورد چگونگی آن می توانید با مردمان مزرعه دار آشنا شده و می توانید با کشاورزان جدید که می خواهند آنجا کار کنند شروع به کار کنید. این کار برای این است تا از آنچه که انتظار می رود، دلسرد نشوید یا خود را در معرض آسیب قرار ندهید. آن دهقانانی که در دهه های گذشته فعالیت داشته اند، در آنجا کار کرده اند و این کار را انجام داده اند آنان توصیات لازم را به شما می کنند به خوبی گوش کنید و سعی نکنید درمورد چیزی را که آنها برای چندین سال برای آن کار کرده اند، بحث کنند. به خصوص با کشاورزان مختلف صحبت کنید تا درک بهتری از آنچه انتظار دارید با آنچه شما انجام می دهید و محلی که قصد دارید در آنجا یک مزرعه را شروع کنید بدست آورید.
این مقاله توسط موسسه ترجمه تخصصی ایرانیان جهت انجام انجام خدمات ترجمه تخصصی ترجمه انگلیسی به فارسی ترجمه فارسی به انگلیسی ترجمه شده است جهت هرگونه سوال در این مورد با این موسسه تماس حاصل فرمایید.
۲- انتخاب کنید که مزرعه ها چه می خواهند.
در اکثر موارد، دو نوع اصلی از تولیدات کشاورزی را انتخاب می کنید: محصولات کشاورزی، دانه و یا تولید دانه (دانه های روغنی، غلات و محصولات پالسل)، باغ های مرکبات و سیب، مزارع توت، تاکستان، تولید سبزی، تولید علوفه و سیلو؛ و دام ها شامل افزایش گاو گوشت گاو و / یا گاو شیری، خوک ها، مرغ (اردک ها، غازها، بوقلمون، جوجه ها)، اسب ها، گوسفند، بز، پرورش زنبورداری یا حیوانات عجیب و غریب (شترمرغ، گوزن، بیسکوئیت، بوفالو، یوک، مشکوکس، گوزن، امو، و غیره). کشاورزی ارگانیک، پایدار و حتی بازآفرینی بخش دیگری از بخش کشاورزی است که تمام تولید محصولات کشاورزی و دام را پوشش می دهد، اما به روش های غیر متعارف تولید چنین محصولاتی بستگی دارد. اکثریت، اگر همه مزارع صرف نظر از طبقه بندی اقتصادی (به عنوان مثال، تجاری / صنعتی نسبت به مزرعه کوچک، ارگانیک، پایدار و یا خانواده)، به حفظ و بهره برداری از بیش از یک شرکت برای حفظ مزرعه عملی. به عنوان مثال، یک مزرعه لبنی نمی تواند سودمند باشد و همچنین بدون داشتن شرکت های سیلو، علوفه و دانه برای تغذیه گله گاو خود. مزرعه تنها محصول فقط دارای یک سیستم برش زاویه ای است که ممکن است در طول فصل رشد و برداشت حداقل دو محصول را در هر فصل، غلات و دانه های روغنی، روغن دانه و / یا پالس به منظور تعادل باروری و کیفیت خاک و ملاقات پیش بینی های بازار آینده. به طور کلی در نظر گرفته شده است که بزرگتر مزرعه، بیشتر مشخص شده شرکت. با این حال، این همیشه مورد نیست، همانطور که در بالا نشان داده شده است. شما نباید نگران این باشید، هر چند بهتر است ابتدا در ابتدا یک شرکت چندگانه را بچرخانید، قبل از اینکه وزن انتخاب گزینه های متنوع را شروع کنید. این به این معنی است که وقتی شما برای اولین بار راه اندازی می کنید خود را از دست ندهید، زیرا خیلی چیزهای زیادی را صرف پول زیادی می کنید و سپس متوجه می شوید که پول زیادی را برای چیزی خراب کرده اید ] که برای شما اشتباه بود
۳- کمک خواستن از برخی از کشاورزان با تجربه.
به شدت توصیه می شود که از همان شیوه ی کسانی که در زمینه کشاورزی فعالیت می کنند استفاده کنید. همچنین توصیه می شود از آنها بخواهید به شما اجازه دهند تا در یک روز کاری در کنار آنها باشید. یک جستجوی اینترنتی را انجام دهید تا در مورد رویدادهای محلی حضور پیدا کنید. شما می توانید بسیاری از تولید کنندگان فعال را که ممکن است بخواهید در چنین مراسمی بازدید کنید پیدا کنید. در اینجا شما می توانید سوالات را بپرسید و درک بهتر از تجارب کشاورزی خود را دریافت کنید.

چگونه می توان یک کشاورز شد؟

کشاورزان مزرعه عشق به کشاورزی دارند. آنها دوست دارند به تماشای رشد گیاهان بپردازند. آنها دوست دارند آنها دوست دارند در خارج از منزل کار کنند آنها آب و هوا را دوست دارند، شاید حتی زمانی که آنها را اذیت می سازد. شما می خواهید به یک کشاورز تبدیل شوید، اما قبل از آن هرگز محصول یا دامداری را تجربه نکرده اید؟ نگران نباشید این مقاله شما را در راه رسیدن به رویایتان برای داشتن یک کشاورز آماده می کند.

۱- برای آموزش در مورد کشاورزی تصمیم بگیرید که چرا شما علاقه مند به کشاورزی هستید. چه چیزی باعث انگیزه شما برای به دست آوردن محصولات و یا حیوانات می شود تا از منطقه شهری خارج شود، چرا که در مناطق شهری معمولا پول را بدون نیاز به کار سختی برای آن انجام شود به دست می آورید؟ هر نوع کشاورزی شامل بسیاری از کارهای سخت است، مسئولیت های زیادی را به عهده می گیرد، و این نوع سرمایه گذاری نیست که اگر در هر جایی به کشاورزی بپردازید ثروتمند شوید. کشاورزی یک شیوه زندگی است و همچنین یک کسب و کار است که برای تمام کارهای سخت که در طول سال انجام می دهید، دارای پاداش مالی کمتری است. اما، پاداش عاطفی و روحانی شما می تواند بیشتر از آنچه که در انتهای سال دریافت می کنید، را شامل شود. این صنعت، در بیشتر موارد، در سنت گیج و مبهوت کننده بوده است. اگر شما در زندگی خود هرگز مزرعه ای نداشتید و هیچ تجربه کشاورزی برای ندارید و هنوز هم میخواهید به یک کشاورز تبدیل شوید، ادامه مقاله را دنبال کنید.

این مقاله توسط موسسه ترجمه تخصصی ایرانیان جهت انجام انجام خدمات ترجمه تخصصی ترجمه انگلیسی به فارسی ترجمه فارسی به انگلیسی ترجمه شده است جهت هرگونه سوال در این مورد با این موسسه تماس حاصل فرمایید.

اما، اجازه ندهید که این کار را به شما تحمیل کنند، زیرا افراد زیادی هستند که بر اهداف شما تاثیرگذار هستند شما در مورد چگونگی آن می توانید با مردمان مزرعه دار آشنا شده و می توانید با کشاورزان جدید که می خواهند آنجا کار کنند شروع به کار کنید. این کار برای این است تا از آنچه که انتظار می رود، دلسرد نشوید یا خود را در معرض آسیب قرار ندهید. آن دهقانانی که در دهه های گذشته فعالیت داشته اند، در آنجا کار کرده اند و این کار را انجام داده اند آنان توصیات لازم را به شما می کنند به خوبی گوش کنید و سعی نکنید درمورد چیزی را که آنها برای چندین سال برای آن کار کرده اند، بحث کنند. به خصوص با کشاورزان مختلف صحبت کنید تا درک بهتری از آنچه انتظار دارید با آنچه شما انجام می دهید و محلی که قصد دارید در آنجا یک مزرعه را شروع کنید بدست آورید.

این مقاله توسط موسسه ترجمه تخصصی ایرانیان جهت انجام انجام خدمات ترجمه تخصصی ترجمه انگلیسی به فارسی ترجمه فارسی به انگلیسی ترجمه شده است جهت هرگونه سوال در این مورد با این موسسه تماس حاصل فرمایید.

۲- انتخاب کنید که مزرعه ها چه می خواهند.

در اکثر موارد، دو نوع اصلی از تولیدات کشاورزی را انتخاب می کنید: محصولات کشاورزی، دانه و یا تولید دانه (دانه های روغنی، غلات و محصولات پالسل)، باغ های مرکبات و سیب، مزارع توت، تاکستان، تولید سبزی، تولید علوفه و سیلو؛ و دام ها شامل افزایش گاو گوشت گاو و / یا گاو شیری، خوک ها، مرغ (اردک ها، غازها، بوقلمون، جوجه ها)، اسب ها، گوسفند، بز، پرورش زنبورداری یا حیوانات عجیب و غریب (شترمرغ، گوزن، بیسکوئیت، بوفالو، یوک، مشکوکس، گوزن، امو، و غیره). کشاورزی ارگانیک، پایدار و حتی بازآفرینی بخش دیگری از بخش کشاورزی است که تمام تولید محصولات کشاورزی و دام را پوشش می دهد، اما به روش های غیر متعارف تولید چنین محصولاتی بستگی دارد. اکثریت، اگر همه مزارع صرف نظر از طبقه بندی اقتصادی (به عنوان مثال، تجاری / صنعتی نسبت به مزرعه کوچک، ارگانیک، پایدار و یا خانواده)، به حفظ و بهره برداری از بیش از یک شرکت برای حفظ مزرعه عملی. به عنوان مثال، یک مزرعه لبنی نمی تواند سودمند باشد و همچنین بدون داشتن شرکت های سیلو، علوفه و دانه برای تغذیه گله گاو خود. مزرعه تنها محصول فقط دارای یک سیستم برش زاویه ای است که ممکن است در طول فصل رشد و برداشت حداقل دو محصول را در هر فصل، غلات و دانه های روغنی، روغن دانه و / یا پالس به منظور تعادل باروری و کیفیت خاک و ملاقات پیش بینی های بازار آینده. به طور کلی در نظر گرفته شده است که بزرگتر مزرعه، بیشتر مشخص شده شرکت. با این حال، این همیشه مورد نیست، همانطور که در بالا نشان داده شده است. شما نباید نگران این باشید، هر چند بهتر است ابتدا در ابتدا یک شرکت چندگانه را بچرخانید، قبل از اینکه وزن انتخاب گزینه های متنوع را شروع کنید. این به این معنی است که وقتی شما برای اولین بار راه اندازی می کنید خود را از دست ندهید، زیرا خیلی چیزهای زیادی را صرف پول زیادی می کنید و سپس متوجه می شوید که پول زیادی را برای چیزی خراب کرده اید ] که برای شما اشتباه بود

۳- کمک خواستن از برخی از کشاورزان با تجربه.

به شدت توصیه می شود که از همان شیوه ی کسانی که در زمینه کشاورزی فعالیت می کنند استفاده کنید. همچنین توصیه می شود از آنها بخواهید به شما اجازه دهند تا در یک روز کاری در کنار آنها باشید. یک جستجوی اینترنتی را انجام دهید تا در مورد رویدادهای محلی حضور پیدا کنید. شما می توانید بسیاری از تولید کنندگان فعال را که ممکن است بخواهید در چنین مراسمی بازدید کنید پیدا کنید. در اینجا شما می توانید سوالات را بپرسید و درک بهتر از تجارب کشاورزی خود را دریافت کنید.

آبیاری زعفران

لازم به ذکر است این برنامه آبیاری در استان خراسان هست .اگر اول پاییز آبیاری شود و هر ۳۰ تا ۴۰ روز یک بارندگی داشته باشیم نیاز به آبیاری ندارد. هرچند وجود آب و آبیاری در پاییز و زمستان و بهار ضرری به گیاه وارد نمی کند.

بهترین زمان آبیاری و تعداد دفعات آبیاری زعفران چند است:

تحقیقات دانشمندان کشمیر اسپانیا ثابت کرده است که زعفران پس از طی دوره خواب حقیقی حدود ۴۰ الی ۵۰ روز هم احتیاج به درجه حرارت ۲۳ تا ۲۵ درجه دارد که اعضاء برگ و گل را در داخل جوانه خود بوجود آورد و حدود دو هفته نیز باید درجه حرارت خاک به ۱۷ درجه کاهش یابد تا خواب پیاز به کلی شکسته شده و با نزول باران یا یک آبیاری از خاک بیرون آید. پس ملاحظه می‌کنید که چرا در مناطق سردسیر گل‌ها زودتر و در گرمسیر دیرتر می رویند زیرا عبور یک جبهه سرد و طولانی و باران و یا آبیاری در شهریور می‌تواند گل‌ها را در منطقه سردسبر در هفته اول مهر بیرون آورد و یا ادامه گرمای طولانی تابستان و نبودن جبهه سرد در مهر می‌تواند گل را در منطقه گرمسیر تا اواخر آبان به تأخیر اندازد اما لازم است بدانیم هم آب زود و هم آب دیر اثر بد باقی می‌گذارند و در یک سال عادی بهترین زمان آبیاری اول در سردسیر دهه اول مهر و در گرمسیر اواخر مهر می‌باشد و معمولاً مزارع زعفران ۵ بار در سال آبیاری می‌شوند.

آب اول (بسار آب): که در سردسیر در اوایل مهر انجام می‌شود و عمل سله‌شکنی و چهار شاخ‌زنی پس از این آبیاری انجام می‌شود و سه هفته بعد گل‌ها نمودار می‌شوند.

آب دوم (زاج آب): که معمولاً ۴۰ روز پس از آبیاری اول اتفاق می‌افتد از ضروریات این آبیاری این است که قبل از آن می باید کود شیمیایی و کود حیوانی مزرعه شخم شود و سپس آبیاری کنیم.

دو آبیاری فوق در توسعه ریشه‌های پیاز زعفران و رسانیدن غذا به آنها و رشد و نمو گیاه و درشت‌کردن پیاز دختر بسیار مهم‌اند و معمولاً پس از این دو آبیاری بارندگی‌های پاییزه و سپس سرما و برف‌های زمستانی نیاز آبی زعفران را تأمین می‌کنند. اما در سال‌هایی که در پاییز خشکسالی بوده و جبهه هوای گرم دیر از بین برود آب سومی در آذر ماه نیز لازم می‌شود ولی باید خیلی محتاط بود که مواجه با یخ‌زدگی زمین نشود که صدمه کلی به پیازها وارد شود بنابراین مصلحت است که از ۲۰ آذر ماه به بعد در سردسیر از آبیاری ممانعت به عمل آوریم.

اگر در زمستان بارندگی و یا برف به مقدار متعارف از آسمان ببارد به کمک دو آبیاری که انجام شده زعفران در دوران شدت رشد فعالیت طبیعی داشته و برگهایش روزی نیم سانتیمتر رشد می‌کند و در اسفند ماه طول آنها تا ۶۰ سانتیمتر و بیشتر می‌رسد و پیاز دختر کامل شده و جای مادر را می‌گیرد و پیاز مادر با ریشه‌هایش از بین می رود.

آب سوم: در اثر رطوبت زمستانه علوفه هرز می رویند لذا در اوایل اسفند آبیاری سوم انجام می‌شود که عملیات وجین را آسان‌تر می‌کند.

آب چهارم: این آب که تا اواخر اسفند ماه داده می‌شود برای حفظ رطوبت پیاز در خاک مهم است و درشتی پیاز دختر را حفظ می‌کند و در سال‌های مرطوب و در نقاط سردسیر به همین چهار آب بسنده می‌شود.
آب پنجم (زرد آب): این آب که قبل از زرد شدن برگ های زعفران صورت می‌گیرد آخرین آبیاری زعفران به حساب می‌آید و معمولاً در فروردین ماه صورت می‌گیرد.

Eurygaster integriceps سن گندم

سن گندم به احتمال زیاد از قرنها پیش و حداقل قبل از زمان نادر شاه در ایران شیوع داشته است ولی اولین گزارش کتبی در مورد  شدت  خسارت این  آفت  مربوط  به سال  ۱۳۰۶ می باشد.

این آفت از دیر زمان در تمام نقاط ایران وجود داشته و بدون شک مهمترین آفت کشتزارهای غلات (گندم و جو ) بوده است و از ابتدای کاشت محصول تا برداشت آن نگرانی و وحشت بر روستائیان حکمرانی می کرد و از هیبت هجوم سن که نتیجه آن قحطی و گرسنگی و اغلب مهاجرت بوده، لرزه بر اندام آنان می افتاد. در برابر چنین آفتی از همان زمان قدیم کشاورزان هر چه از دستشان برمی آمده انجام داده اند و وقتی دستشان از همه جا کوتاه می شد به نذر و نیاز و دعا ، توسل می جستند. بعضی از اشخاص کلاش و حقه باز نیز در نقاط سن خیز به کشاورزان ساده لوح مراجعه و در مکانهای زمستانگذرانی در کوه یا در مزارع دعای سن بند تعبیه می کردند تا سن به مزارع هجوم نبرد و با وجود ترقیات شگرفی که تا کنون در مبارزه علیه سن گندم حاصل شده است هنوز هم دعای سن بند در بعضی نواحی کشور دارای طرفدارانی می باشد. قدیمی ترین اثری که از مبارزه علیه سن در کوه در دسترس می باشد، حاکی از آن است که نادر شاه ( ۱۷۳۶ میلادی) به قشون خود امر کرده که در مکانهای زمستانگذران، کلیه گیاهان پناهگاه سن را آتش بزنند و بر اثر این عمل مدت چند سال کشور ایران از حمله سن در امان بوده است. در ورامین به سن های زرد خاکستری تا قهوه ای مایل به سیاه و گاهی کاملا سیاه، سن نادری می گویند که بی ارتباط با قضیه فوق نیست.

 

حشره بالغ سن گندم

شناسایی آفت

طول حشره کامل ۸ – ۸/۱۲ وعرض آن ۵-۸ میلیمتراست.علت اصلی دامنه نسبتا وسیع تغییرات در اندازه حشره کامل، شیوه زندگی آفت است. بدین معنی که بر اساس بررسیها و مشاهدات در سراسر مناطق سن خیز کشور، این حشره دو شیوه زندگی دارد که این خود منجر به تغییراتی در اندازه آفت شده است. افراد جمعیتی از ا ین حشره که در زیستگاههای طبیعی واقع در ارتفاعات زندگی می کنند و بدون انجام پروازهای قابل توجه با تغذیه از گیاهان غیر زراعی، به زاد و ولد می پردازند، جثه ای کوچکتر دارند. در حالی که گروه دیگری از این حشره که ا ز گندم و جو تغذیه می کنند، به ویژه آنهایی که به مزارع آبی حمله ور می شوند جثه ای بزرگتر دارند.

حشره کامل سن گندم

رنگ حشره کامل بسیار متغیر است رنگ عمومی آن قهوه ای و زردخاکی است که این نیز خود ا ز روشن تا تیره تغییر می کند. به علاوه ، نمونه هایی به رنگ سیاه، قرمز، مسی و زرد کهربایی نیز وجود دارند.

رنگهای متفاوت حشره کامل سن گندم

بدن سن گندم از سه قسمت اصلی سر، قفسه سینه و شکم تشکیل شده است. سر حشره مثلثی است که نوک آن به جلو امتداد دارد. از نوک سر دو شیار طولی موازی به طرف سینه امتداد می یابند که به سینه نمی رسند. نزدیک خط فاصل بین سر و سینه، دو چشم ساده و در گوشه جانبی سر، دو چشم مرکب دیده می شوند. شاخک پنج بندی است که بند پنجم بلندترین آنها و پس از آن بند دوم بلندتر از سایر بندهاست رنگ بند پنجم تیره و بقیه بندها روشن است.

 

قسمتهای مختلف سر در سن گندم

خرطوم حشره نسبتا بلند و در حال استراحت زیر بدن قرار می گیرد. رانها و ساقهای پا دارای خارهای ریز قهوهای بوده و پنجه ها سه مفصلی است.

 

نمای شکمی حشره کامل سن گندم

 

قسمت اول ناحیه قفسه سینه، بزرگ، ذوزنقه ای و دارای نقاط مختلفی است.

قسمت انتهایی قفسه سینه یا سپر بسیار بزرگ و رشد کرده است که تقریبًا همه سطح پشتی شکم را می پوشاند و از طرفین آن حاشیه ۵ حلقه آخر شکم که هر کدام در طرفین یک لکه سیاه دارند نمایان است. روی قسمت پشتی سپر، دو لکه کوچک مشخص به رنگ روشن دیده می شوند.

 

سپر برزگ که تمامی شکم را پوشانده و تنها حاشیه ۵ حلقه انتهایی شکم پیداست

تنها اختلاف در شکل ظاهری حشرات کامل نر و ماده مربوطه به قطعات بیرونی دستگاه تناسلی آنهاست که در انتهای قسمت زیرین شکم واقع است. این قطعه در حشرات نر ساده است و هیچگونه تقسیم بندی در آن دیده نمی شود درحالی که در حشره ماده این قسمت به شش قطعه بزرگ و دوقطعه کوچک یعنی جمعا هشت قطعه تقسیم شده است.

 

دستگاه تناسلی حشره ماده                   دستگاه تناسلی حشره نر

تخم کروی و قطر آن یک میلیمتر است. رنگ تخم تازه، سبز روشن انگوری می باشد که بسته به شرایط محیط دو تا سه روز  بعد در  سطح آن  نقطه های  بسیار ریز تیره  پدیدار می گردند. این نقطه ها به تدریج به هم نزدیک شده و دایرهای را تشکیل می دهند و بعد از مدتی لکهای به شکل لنگر کشتی و به رنگ قرمز متمایل به نارنجی در زیر پوست تخم آشکار می شود و در نهایت یک لکه کوچک سه گوش و سیاه رنگ زیر لکه قرمز فوق پدیدار می شود.

تخمهای سن گندم در مراحل مختلف رشد و نمو جنینی

از تخم سن گندم، پوره که همان نوزاد سن گندم می باشد از طریق ایجاد دریچه ای دایره شکل خارج می گردد. پورهها پنج مرحله را می گذرانند تا به حشره کامل تبدیل شوند که به این مراحل، سنین مختلف پورگی می گویند.

خروج پورههای سن اول از تخم

 

ایجاد دریچهای دایره شکل بر روی غشاء تخم در هنگام خروج پوره

رنگ پوره سن اول بلافاصله پس از خروج از تخم سبز بسیار روشن است که پس از چند ساعت متمایل به سیاه می شود. از سن دوم به بعد رنگ اصلی پورهها نمایان می گردد. وجه تمایز پوره ها از یکدیگر به ویژه در پوره سنین چهار و پنج بسیار بارز است بدین معنی که بال از  سن چهارم پورگی جوانه میزند که در سن پنجم مشخص تر می شود.

پوره سن دو                                          پوره سن یک

   پوره سن سه                                  پوره سن چهار

مناطق انتشار، گیاهان میزبان ، شیوه و شدت خسارت

سن گندم در هر نقطه ای از ایران که گندم کشت می شود حضور دارد. در این تعریف تنها یک استثنا وجود دارد و آن منطقه گرگان و گنبد است که ضمن اینکه دارای گندمکاری متراکمی است این آفت در آن فعالیت ندارد و جای این سن را سن دیگری بنام

(Euryguster maura) اشغال کرده است.

سن گندم در نقاط مختلف کشور از تراکم های متفاوتی برخوردار است. در بین مناطق آبی ازمناسب ترین جاها باید دشت ورامین و در بین مناطق دیم از مناسب ترین جاها باید منطقه کرمانشاه را نام برد.

گیاهان میزبان سن گندم

سن گندم در ایران به ارقام مختلف گندم و جو و چاودار و یولاف حمله کرده وا ز آنها تغذیه می کند. گذشته از گیاهان فوق سن گندم به گروه وسیعی از گیاهان وحشی خانواده گندمیان و سایر خانواده های گیاهی در ارتفاعات و دشتها حمله ور شده واز آنها نیز تغذیه می کند. دراین راستا این قبیل گیاهان به دو گروه تقسیم می شوند:

گروه اول، گیاهانی که حشرات کامل سن گندم و گه گاه پورههای سنین چهار و پنج از آنها تغذیه میکنند اما تخمریزی روی آنها به ندرت دیده می شود.

گروه دوم، گیاهانی که سن گندم ضمن تغذیه روی آنها تخمریزی کرده و پورهها وحشره کامل نسل جدید نیز از آنها تغذیه می کنند. به عبارت دیگر سن می تواند روی این گیاهان زاد ولد نماید. به این ترتیب، تغذیه سن گندم از گیاهان خودروی ارتفاعات به خوبی روشن شده و معلوم می شود که این حشره تا چه اندازه دارای تنوع میزبان می باشد.

شیوه و شدت خسارت سن گندم

خسارت سن گندم کمی و کیفی است. سن مادراصطلاحی است که به سنهای زمستانگذران اطلاق می شود خسارت خود را منحصرًا به صورت کمی وارد می کند در حالیکه پورهها و حشرات کامل نسل جدید به هر دو شکل کمی و کیفی خسارت را وارد می سازند. خسارت کمی سن مادر در سالهایی که جمعیت آفت از تراکم بسیار بالایی برخوردار است و یا به عبارت دیگر در سالهای طغیانی، می تواند به صددرصد برسد و این اتفاقی است که در ایران به کرات اتفاق افتاده است. در این نوع خسارت سن گندم ضمن حمله به جوانه های ساقه  دهنده و خوشه دهنده، مزرعه را مبدل به علفزاری می کند که پوشیده از بوته های گندم بدون ساقه و زرد است.

ریزش سن درحالت طغیانی 

خسارت سن مادر برروی برگ

 

مقایسه ساقه گندم سن زده (راست) وسالم (چپ)

تغذیه سن مادر از قسمت پهن برگ و حتی در مواردی که حمله تعدادی از سنهای مادر مقارن با شروع تشکیل خوشه می شود از زیر خوشه و یا خود خوشه نیز دیده می شود که در مورد اول تمام خوشه سفید شده و در مورد دوم آن قسمتی از خوشه که در بالای محل تغذیه قراردارد سفید می شود.

 

تغذیه سن مادر ازقسمت زیر خوشه

تغذیه سن مادر از خوشه

البته سفیدی خوشه همیشه به علت حمله سن گندم نیست و عواملی چون زنبور ساقه خوار گندم، کرم ساقه خوار گندم وجو، بیماری قارچی پاخوره و کمبود مس نیز منجر به سفید شدن خوشه می شوند. پورههای سن گندم و حشره کامل نسل جدید ضمن تغذیه ازدانه گندم در مراحل شیری و خمیری، بزاق خود را به داخل دانه تزریق می کنند تا تغذیه از دانه ها برای آنها آسان شود. بزاق دهان سن باعث تخریب برخی مواد تشکیل دهنده دانه گندم شده و خاصیت نانوایی آن را از بین می برد. اگر تعداد این گونه دانه ها به پنج در صد برسد یعنی اینکه اگر در یکصد دانه گندم تنها پنج دانه سن زده موجود باشد، آردی که از ا ین گندم حاصل می شود به درد نانوایی نمی خورد.

با توجه به این نکته متوجه ابعاد خسارت کیفی سن گندم می شویم. سن زدگی دانه ها معمولا با چروکیدگی آنها همراه است. در محل نیش حشره روی دانه یک نقطه کوچک سیاه با هاله ای روشن به دور آن دیده می شود. میزان خسارت کیفی سن کامل نسل جدید بیشتر از پوره سن پنج و خسارت کیفی پوره سن پنج بیشتر از پوره سن چهار است. البته بادزدگی نیز منجر به چروک خوردگی دانه می گردد که نباید با خسارت سن گندم اشتباه شود. لازم به ذکر است که در شرایط ایران خسارت تعدادی از قارچها نیز منجر به چروک خوردن دانه ها می گردد.

بذر گندم سن زده

زندگی آفت

سن گندم یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت حشره کامل در مکانهای زمستانگذرانی که غالبا ارتفاعات هستند می گذراند.

 

محل زمستانگذرانی سن گندم در دامنه ارتفاعات درزیرگیاهان

زمان حرکت سن گندم پس از پایان زمستان گذرانی به سوی مزارع غلات در نقاط مختلف کشور متفاوت است. به عمل پرواز سنها و رسیدن به مزرعه گندم و جو “ریزش سن مادر” می گویند. در شرایط آب و هوایی ایران زودترین زمان ریزش در بهمن ماه و دیرترین آنها در اردیبهشت ماه است. زمان ریزش سن مادر در یک منطقه خاص نیز متناسب با شرایط آب و هوایی در سالهای متفاوت، ممکن است تغییر یابد. ریزش سن گندم به مزارع در کشتهای آبی ودیم تفاوتهایی دارند.

ریزش سن مادر

در گروهی از دیمزارها مکانهای زمستانگذرانی سن گندم و مزارع در هم آمیخته اند و مرز مشخصی بین آنها وجود ندارد. در گروه دیگر از دیمزارها، فاصله مشخصی بین مزارع و مکانهای زمستانگذرانی سن گندم وجود دارد. گروه سوم حالتی بینابین دارد و سن گندم ضمن زمستانگذرانی در مکانهای جدا از مزارع و مرتفع تر از آنها فاصله چندانی را برای رسیدن به مزارع طی نمی کند. در این گروه اکثر دیمزارهای کشورها جای دارند. در نواحی آبی وضعیت متفاوتی حاکم است بدین معنی که مزارع عمدتا با فاصلهای زیاد از مکانهای زمستانگذرانی قرار دارند و بنابراین آفت مسافت کم و بیش طولانی را در رفت و برگشت می پیماید. سن گندم در مناطق آبی یک تا سه بار ریزش می کند. ریزشها زمانی انجام می شود که حرارت در مزارع حدود۱۳/۵-۱۴/۵  درجه سانتی گراد است. ممکن است که سن گندم شروع به ریزش واز ارتفاعات به مزارع کند ولی در حین ریزش حرارت منطقه کاهش یافته و درنتیجه ریزش متوقف شود. این حالت حداکثر دو بار اتفاق می افتد. به عبارت دیگر ریزش ممکن است تا سه بار ادامه یابد.

ریزش در بعضی سالها و تحت شرایطی خاص ممکن است که یکسره از کوه تا مزرعه نباشد و به عبارت دیگر ممکن است که سن گندم در مسیر خود توقفهایی کند. این توقف می تواند در مزارع بینابینی باشد. این حالت بیشتر در مناطق دیم صورت می گیرد و در این مورد سن گندم به تدریج ارتفاع کم کرده تا در نواحی پایینتر که گندم از رشد بیشتری برخوردار است مستقر گردد.

سنها در موقع ریزش، همه در یک جا فرود نمی آیند. هر اندازه ارتفاع پرواز سن گندم بیشتر باشد به همان نسبت افراد آن گروه از سنها در فاصله های دوردستتری فرود می آیند. اولین سنهای فرود آمده معمولا نرها هستند. سن پس از رسیدن به مزرعه جابجایی هایی انجام میدهد. سن مادر (سنهای زمستانگذران) پس از فرود به مزرعه به تغذیه می پردازد و از جوانه های مرکزی، برگ وساقه تغذیه می کنند. هر چه میزان ذخیره غذایی سن در سال قبل بیشتر باشد طول دوره تغذیه جدید کم وشدت تغذیه کاهش می یابد. مدت زمان تغذیه قبل از جفتگیری و تخمریزی می تواند از یک تا دو هفته تغییر کند. البته در شرایط نامساعد این دوره به درازا می کشد به طوری که ممکن است تا بیست روزادامه یابد.

بارندگی و باد و دمای پایین تخمریزی سن را دچار وقفه می کند. این وقفه به زیان سن گندم و به سود گندم است. چون مراحل رشدی سن گندم با تأخیر سپری شده و در موقع رسیدن گندم و برداشت آن، تعداد زیادی از پوره ها فرصت کامل شدن را پیدا نکرده و در مزرعه باقی می مانند و از بین خواهند رفت.

 

حشرات کامل سن گندم در حال جفتگیری

تخمگذاری حشره کامل ماده ممکن است روی هر قسمتی از گیاه میزبان، به جز قسمتهای زیرزمینی آن انجام شود. سن گندم روی گیاهان دیگر و حتی روی کلوخها وسنگ ها نیز تخمریزی می کند.

سن مادر درحال تخمریزی پشت برگ

 

یک دسته تخم سن گندم

طول دوره تخمریزی سن گندم در سالها و نقاط مختلف کشور متغیر است. مهمترین عامل موثر در طول دوره تخمریزی شرایط اقلیمی می باشد. اصولا ً در مناطق گرم دوره تخمریزی در مقایسه با مناطق سرد کوتاهتر است. تغییرات ناگهانی دمای محیط و سرد شدن هوا، وزش باد و ریزش باران نیز می توانند در این دوره وقفه ایجاد کرده و آن را طولانی کنند.

نکته ای که ازاهمیت فوق العاده برخورداراست آن است که درسالهایی که سن درمنطقه ای حالت طغیانی دارد، دوره تخمریزی آفت کوتاهتر از زمانی است که این حشره از وضعیتی عادی برخوردار است. دوره جنینی تخم سن گندم در طبیعت از ۵ تا ١۵ روز تغییر می کند که این اختلاف مربوط به نقاط مختلف کشور و زمانهای مختلف است.

 

تحرک کم پوره های سن اول و تجمع آنها نزدیک پوسته های تخمی که از آن خارج شده اند

پوره سن اول پس از خروج از تخم تغذیه نمی کند. در طبیعت پورههای  سن اول تقریبًا در بخش اعظم عمر خود مجتمع هستند و کمتر  متفرق  می شوند.  زمانی که از  یکدیگر  جدا می شوند و به بخشهای مختلف گیاه میزبان روی می آورند حالتهایی از تغذیه را می توان در آنها دید. از پوره سن دو به بعد تغذیه حشره فعالانه آغاز می شود. پوره ها به ویژه پوره های سن دو و سه را می توان به سهولت در نقاطی غیر از خوشه دید ولی عمده فعالیت پوره ها، خوشه گیاه میزبان است. به عبارت دیگر، بیشترین محل تجمع پورهها زوایای مختلف خوشه ها درمراحل مختلف رشدی است.

پوره های  سن دو و سه سن گندم در حال تغذیه از خوشه

هر چه از عمر پوره ها بگذرد میزان تغذیه آنها افزایش می یابد. بدین ترتیب خطرناکترین مرحله پورگی سن گندم پوره سن پنج (آخرین سن پورگی) آنست. نکته جالب اینکه  دراغلب مواقع مراحل مختلف تکاملی سن گندم را می توان با هم دید.

حرکت سن گندم نسل جدید به اماکن زندگی غیرفعال در مناطق آبی و دیم شکلهای متفاوتی دارد.  جمعیت  سن گندم  تقریبًا  هیچگاه به  یکباره به اماکن  تابستانی و زمستانی  منتقل  نمی شود  و به عبارت دیگر همواره  تعدادی از آنها  زودتر از  بقیه این  حرکت را آ غاز می کنند و  بقیه  هم در  نوبت دوم و حتی  تعدادی هم در نوبت سوم این  جابجایی را انجام می دهند.

در مناطق دیم انتقال سن به ارتفاعات ابعاد قابل توجه پروازی ندارد. به عبارت دیگر آفت ناچار به پروازهای طولانی نیست و در بسیاری از مناطق این جابجایی ها بسیار ناچیز است. فاصله فرود سنهای کامل نسل جدید می تواند از صفر تا دهها کیلومتر دورتر از مزارعی باشد که در آن تغذیه کرده و کامل شده اند. نکته مهم آنکه همواره تعدادی بسیار اندک و گه گاه تا حدودی قابل توجه از سنهای کامل شده نسل جدید در همان مزارع و در لابلای شکافها و هر گونه پناهگاه دیگری جهت گذراندن بقیه سال می مانند. این اتفاق در مزارع آبی و دیم تقریبا هر ساله تکرار می شود. این سنها از گروهی هستند که به عللی نتوانسته اند انتقال یابند که مهمترین این دلایل کافی نبودن میزان تغذیه است.

در مکانهای تابستانی و زمستانی بیشترین کاهش وزن این حشره در فصل گرم رخ می دهدو در واقع تلفات زمستانی سن گندم عمدتا ناشی از کاهش وزنی است که در فصل گرم و در اماکن تابستانی گریبانگیر سنها می شود. سن گندم برای تابستانگذرانی به دنبال دو ویژگی است که یکی خنکی ودیگری رطوبت است. و بنابراین بوته ها و یا هر جای دیگری را که برای تابستان گذرانی در ارتفاعات انتخاب می کند می باید این دو ویژگی را داشته باشند.

سنهای با ذخیره غذایی بیشترمعمولا به نواحی مرتفع تر و دورتر ارتفاعات می روند. البته این یک قانون کلی است که موارد استثنایی فراوانی زیادی در آن دیده می شود. ضمنا در کل درصد حشرات نر در ارتفاعات پایین بیشتر از درصد ماده هاست و درمقابل در ارتفاعات بالاتر درصد مادهها فزونی می گیرد. البته این نیز عمومی نیست. سن گندم پس از استقرار اولیه در مکانهای تابستانی جابه جاییهایی دارد. این جابه جایی ها معمولاً از بالا به پایین است. میزان جمعیتی که از پایین به بالا منتقل می شوند در مقایسه با جمعیتی که ا ز بالا به پایین تغییر جا می دهند کمتر است.

در پاییز پس از وقوع اولین بارندگیها آخرین جابجایی صورت گرفته و سنها بیشتر در شیبهایی مستقر می شوند که از تابش بیشتر آفتاب برخوردار باشند. مکانهای زمستانی گه گاه اختلاف بارزی با هم دارند. مثلا در دشت مغان سنها زیر سایه درختان میوه کشت و صنعت مغان دوره دیاپوز خود را شروع می کنند و یا در منطقه بلوچستان به علت خشک و گرم بودن کوه های اطراف سنها در سایه انداز درختان خرما و یا در حاشیه جویها این دوره را آغاز می کنند.

مهمترین گیاهانی که سن گندم زیر آنها به تابستان و زمستانگذرانی می پردازد عبارتند از:

گونه های مختلف گون، گونه های مختلف درمنه، گونه های مختلف کلاه میر حسن و گونه های مختلف چوبک

سن گندم دارای دشمنان طبیعی فراوانی است که مهمترین آنها زنبورهای پارازیتویید تخم از خانواده  Scelionidae و مگس  پارازیتویید   سن گندم از  خانواده  Tachinidae  می باشند. از مهمترین زنبورهای پارازیت تخم سن، زنبورهای آسولکوس یا تریسولکوس (Asolcus=Trissolcus) می باشند که سابق بر این به آنها تلنموس (Telenomus) می گفتند.

 

علاوه بر زنبورهای نامبرده، سن گندم دارای چند گونه مگس پارازیت ازجمله فازیا(phasia) ، اکتوفازیا (Ectophasia) و هلیوزتا(Heliozeta) نیزمی باشد که همگی پارازیت حشره کامل سن بوده ونقش عمده ای در کاهش انبوهی سن دارند .

سن گندم پارازیت شده

 (IPM) مدیریت تلفیقی آفت

بررسی های انجام شده روی سن گندم در سراسر کشور، ارتباط تنگاتنگ بین گسترش سن گندم و تخریب مراتع طبیعی در ارتفاعات را با قاطعیت به اثبات رسانده است به عبارت دیگر اساسی ترین اقدام جهت مهار این حشره احیای مراتع در ارتفاعات است.

١‐ بررسی اثر کودهای شیمیایی بر افزایش جمعیت سن گندم

کودهای شیمیایی در افزایش محصول گندم از طرفی و ایجاد بعضی پدیدههای مثبت برای گندم آثار  مطلوبی  دارند ولی در عین حال  اثرهایی  منفی در ارتباط با سن گندم نیز  برجای می گذارند. بدین معنی که کودهای ازته که به طور رایج به گندم جهت بالا بردن راندمان محصول داده می شود میزان تخمریزی سن گندم را نیز به طور محسوسی افزایش می دهد و این به زیان گندم است. از طرف دیگر کود ازته دوره رشدی گندم را مختصرًا افزایش میدهد و این نیز به زیان گندم می باشد چون سن گندم فرصت خواهد یافت تا همه پورههای خود را تکامل  بخشیده و سن  گندم نسل جدید با  تغذیه  کامل به ا رتفاعات  خواهند رفت. البته  این یافته ها بدان معنی نیست که از دادن کودازته به گندم خودداری کنیم بلکه این بدان معناست که بدانیم هر گونه اقدامی می تواند اثرات منفی نیز داشته باشند و بنابراین باید هر اقدام این چنینی را با توجه به جمیع جهات انجام دهیم.

٢‐ بررسی ارتباط بین علفهای هرز مزارع گندم و فراوانی سن گندم

سن های  کامل  نسل جدید  برای تامین آب از  علفهای هرزی که در مزارع  می رویند  بهره گیری نموده و سپس  به  دانه های  خشک ویا  نیمه خشک گندم های  رسیده  حمله ور می شوند. بنابراین اگر این علفها را از دسترس سن گندم دور کنیم حشره کامل نسل جدید این آفت که خطرناکترین مرحله خسارتزای سن گندم است نخواهد توانست به آسانی از دانه های گندم خشک شده مزارع تغذیه کند. بنابراین از بین بردن علفهای هرز به ویژه در زمان رسیدن گندم از اهمیت ویژه ای در کاهش دادن جمعیت سن گندم برخوردار است.

٣ – بررسی قدرت تطابق سن گندم با فنولوژی گندم در جهت بقای خود

سن گندم برای بقای خود نیاز به هماهنگی با میزبان خود دارد تا پورههای سنین آخر و به ویژه حشرات کامل نسل جدید بتوانند در فرصتی کافی از دانه غلات تغذیه کنند و جهت تحمل شرایط سخت تابستان گذرانی و ناهنجاریهای حرارتی زمستان به ذخیره سازی بپردازند.

به عبارت دیگر حشره کامل نسل جدید سن گندم به شدت نیازمند آن است ک دانه گندم در اختیار داشته باشد و حداقل به مدت ده روز به تغذیه از آن بپردازد تا با وضعیتی مناسب به پرواز درآید وبه اماکن مناسب جهت طی دوره طولانی دیاپوز خود برسد.

با توجه به این نیاز حشره برای ذخیره سازی، برداشت هر چه زودتر و سریعتر گندم را پیشنهاد می کنیم تا محصول زودتر از دسترس آفت خارج شده و به عبارت دیگر سن گندم غافلگیر شده و با ذخیرهای ناکافی بر جای بماند. حال این پرسش مطرح است که اگر گندم زودتر برسد و یا اینکه کاشت گندم را زودتر از موعد شروع کنیم تا در نهایت گندم زودتر برسد باز به زیان سن گندم اقدامی کرده ایم. پاسخ منفی است بدین معنی که آزمایشها وبررسی ها نشان داده که سن گندم خود را با مرحله رویشی گیاه مطابقت داده و لذا اگر گندم را زودتر بکاریم ویا اینکه از ارقام زودرس استفاده کنیم مراحل زیستی خود را با مراحل زیستی گندم مطابقت داده و در موقع برداشت گندم همان وضعیتی پیش می آید که در صورت عدم اجرای این دو اقدام پیش خواهد آمد.

۴ – نقش زنبورهای پارازیتویید سن گندم در برهم زدن تقارن به سود گندم

بررسی ها نشان داده که زنبورهای پارازیتویید تخم سن گندم گذشته از آنکه تخمهای این آفت را پارازیته کرده وبه جمعیت این آفت آسیب می رساننداگر جمعیت شان زیاد باشد می توانند با از بین بردن تخمهای پیشتاز سن گندم این محصول را از گزند افراد پیشتاز سن گندم در امان داشته و د ر نتیجه در موقع برداشت گندم، این آفت در مراحل عقبتری قرار خواهد گرفت. زنبورهای پارازیتویید تخم سن گندم همواره در موقع اولین تخمریزیهای آفت د ر مزرعه حضور دارند. این نقش زنبورها شاید مهمتر از نقش دیگر آنها باشد.

۵ – نقش برداشت گندم در جمعیت سن گندم

گندم هر اندازه زودتر و سریعتر برداشت شود آسیب بیشتری بر جمعیت سن گندم وارد خواهد شد. با این عمل هم تعد ادی از پورههای آفت برجای مانده که در آن صورت محکوم به نابودی هستند و هم اینکه باعث خواهد شد سنهای کامل نسل جدید با تغذیهای ناکافی به طرف اماکن زمستانی حرکت کنند که این خود آسیب جبران ناپذیری بر آفت وارد خواهد کرد بدین معنی که اولا این گونه سنها از سرمای زمستان آسیب بیشتری می بینند دوم اینکه تعداد زیادی از این گونه سنها به علت تغذیه ناکافی در سال آینده آن قدرت را نخواهند داشت که به طرف مزارع حرکت کنند و لذا در همان ارتفاعات می مانند و سوم آنکه آنهایی که موفق می شوند خود را به مزارع برسانند از آنجایی که در سال قبل تغذیه ناکافی داشته اند لذا مدت مدیدی را صرف تغذیه و جبران تغذیه ناکافی سال قبل کرده و لذا تخمریزیشان دیرتر و در طول زمان بیشتری انجام خواهد شد که هر دو این پدیده ها به سود گندم خواهد بود زیرا در این صورت تقارن بین سن گندم و گندم هم چه بیشتر به سود گندم به هم خواهد خورد.

۶ – نقش مبارزه شیمیایی در مبارزه با سن گندم

در صورت لزوم انجام مبارزه شیمایی باید سعی شود حتی المقدور از سمپاشی بر علیه سن مادر خودداری کرده و سمپاشی را بر علیه پورهها انجام دهیم. زیرا غالبا اتفاق افتاده که بعد از سمپاشی برعلیه سن مادر مجددا لازم شده که سمپاشی دیگری بر علیه پورهها صورت گیرد واصولا ً پورهها نسبت به سم حشره کش حساستر هستند. از طرف دیگر زمانی که سمپاشی برعلیه سن مادر انجام می شود زنبورهای پارازیتویید سن گندم در مزارع حضوری فعال داشته و همه آنها در معرض سم و اثر زیانبار آن هستند در حالی که در زمان سمپاشی بر علیه پوره ها تعداد زیادی از پارازیتها به صورت جنین داخل تخمهای سن بوده و آنهایی نیز که به صورت حشره کامل هستند چون گندم از نظر شاخ و برگ هم رشد خوبی را کرده و بنابراین پوشش مناسبی برای حفاظت از زنبورها در قبال ذرات سم خواهد بود.

منبع: کتابچه گروه توسعه پایدار کشاورزان دشت گرمسار

موسسه توسعه پایدار محیط زیست   تابستان

آموزش کامل دیمکاری گیاهان

دیمکاری(درجه حرارت وخاک)

– درجه حرارت :

اپتیمم : درجه حرارتی است که گیاه می تواند در آن به خوبی رشد کند .

در دماهای خیلی بالا در کار آنزیم ها اخلال ایجاد می شود و ممکن است باعث از بین رفتن گیاه شود . در دماهای خیلی پایین هم امکان یخ زدگی و سرما زدگی گیاه وجود دارد .

در مناطق خشک و نیمه خشک نوسانات دمایی شب و روز بالاست .

باد “Wind” : خصوصیات باد چه از نظر کیفی ( اندازه ذرات حمل شده ، رطوبت و درجه حرارت ) و چه از نظر کمی ( شدت ، سرعت و جهت ) می تواند روی رشد گیاه تاثیر بگذارد .

باد بطور کلی دو اثر دارد :

۱-     تاثیرات مکانیکی : شکستن شاخ و برگ ، ورس ، مدفون کردن بذور ، خارج کردن ریشه ی گیاهان و … .

۲-   تاثیرات فیزیولوژیکی : افزایش تبخیر و تعرق ( چون باد باعث جابجایی رطوبت هوا از اطراف گیاه شده و اختلاف پتانسیل را درگیاه افزایش می دهد ، همچنین باعث انتقال افقی انرژی شده و تبخیرو تعرق را افزایش می دهد .) ، بادزدگی ( اگر باد ، گرم و کم رطوبت باشد و در مراحل حساس گیاه ( گرده افشانی و پر شدن دانه ) بوزد باعث باد زدگی گیاه می شود ( دانه ها پوک و چروکیده می شوند ) ) .

مدیریت مناسب این دو عامل متضمن موفقیت در دیمکاری است .

خاک منطقه تحت تاثیر سنگ مادر ، عوامل فیزیولوژیکی و شرایط آب و هوایی است . برای تعیین مناسب بودن خاک برای دیمکاری باید خاک کلاسه بندی شود که این عمل بر اساس پارامترهای مختلف انجام می شود . این پارامترها عبارتند از :

– بافت خاک – عمق خاک – شیب زمین – تیپ منطقه – نفوذ پذیری سطح الارض – نفوذ پذیری تحت الارض – میزان سنگ و سنگریزه در سطح و تحت الارض – شوری و قلیایی بودن خاک .

بر اساس این نه پارامتر ، خاک مناطق مختلف به ۸ کلاس تقسیم شده است :

کلاس ۱ : خاک هایی که محدودیت های خیلی کمی دارند و پتانسیل تولید در آنها خیلی بالاست . براحتی قابل دیمکاری هستند ولی چون پتانسیل بالایی دارند بهتر است که به کشت آبی اختصاص پیدا کنند .

کلاس ۲ : این خاک ها محدودیت متوسطی دارند ولی با رعایت یک سری اصول می توانیم اغلب محصولات زراعی را در آن ها بصورت دیم کشت کنیم .

کلاس ۳ : محدودیت این خاک ها زیاد است ولی با رعایت دقیق اصول فنی می توانیم اقدام به دیمکاری نماییم .

کلاس ۴ : این خاک ها محدودیت خیلی زیادی دارند و مناسب دیمکاری نیستند ولی در صورت اجبار می توانیم با رعایت دقیق اصول فنی ، برخی از محصولات را به صورت دیم کشت کنیم .

کلاس ۵ : این خاک ها محدودیت خیلی خیلی زیادی دارند و مناسب دیمکاری نیستند و برای مرتع و جنگلداری مناسبند .

کلاس ۶ : این خاک ها محدودیت بیشتری از گروه قبلی دارند ولی می توانیم در این خاک ها هم مرتعداری و جنگلداری داشته باشیم .

کلاس ۷ : در این خاک ها مرتعداری و جنگلداری هم امکان پذیر نیست .

کلاس ۸ : این خاک ها فقط برای آبخیزداری استفاده می شوند .

با توجه به این تقسیم بندی ها خاک های کلاس های ۱و۲ و۳ مناسب دیمکاری ، ۴ و۵ و۶ مناسب مرتع و جنگل و ۷ و۸ برای آبخیزداری مناسبند .

(آمایش سرزمین : تعیین تکلیف برای کاربری زمین توسط ویژگی های اکولوژیکی اعمال شده در منطقه )

کلاسه بندی بر اساس پارامترهای دخیل در آن :

۱- بافت خاک : درصد نسبی اجزای تشکیل دهنده ی خاک است . بافت خاک می تواند در ظرفیت آبگیری ، CEC ، نفوذپذیری ، مویینگی و … نقش داشته باشد . به عنوان مثال خاک های سنگین ، CEC بالا ، نفوذ پذیری کم ، خاصیت مویینگی و ظرفیت آبگیری بالایی دارند .

بطور مطلق نمی توان گفت چه بافتی برای دیمکاری مناسب است چون نوع بافت مناسب دیمکاری به عوامل مختلفی بستگی دارد مثل : میزان و پراکنش بارندگی ، عمق خاک ، شیب ، درجه حرارت و … .

اگر بارندگی ها پراکنش مناسبی داشته باشند خاک سبک مناسبتر است چون در صورت سنگین بودن خاک آب قبل از نفوذ در خاک تبخیر می شود ؛ همچنین جذب آب در خاک سبک برای ریشه ی گیاه راحت تر است ، چون آب در خاک سبک دارای پتانسیل بیشتری است .  اگر بارندگی ها سنگین و با تعداد کم باشد ، خاک سنگینتر مناسب است چون در صورت سبکی خاک قسمت اعظم بارندگی ها از دسترس ریشه خارج شده و املاح را هم با خود شسته و به اعماق می برد . اگر بارندگی ها سنگین و زیاد باشد خاک سبک مناسبتر است چون در خاک سنگین خطر ایجاد روان آب و فرسایش وجود دارد .

هرچه عمق خاک کمتر باشد بافت سنگین مناسبتر است چون می تواند آب بیشتری در خود ذخیره نماید .

هرچه شیب زمین کمتر باشد بافت سبک مناسبتر است چون خطر روان آب و فرسایش کمتر است .

هرچه درجه حرارت بیشتر باشد بافت سبک مناسبتر است چون در خاک های سنگین به علت خاصیت مویینگی بیشتر ، رطوبت اعماق به سمت بالا آمده و تبخیر بیشتر است .

به طور کلی بر اساس اندازه ی ذرات ، خاک به صورت زیر کلاسه بندی می شود :

الف ) خاک های خیلی درشت ( اندازه ی ذرات بین ۲/۰ تا ۲ میلی متر و در کلاس های ۴ تا ۶ طبقه بندی می شوند .)

ب) خاک های درشت ( اندازه ی ذرات بین ۲/۰ تا ۰۵/۰ میلی متر و در کلاس ۳ طبقه بندی می شوند مثل خاک لومی – شنی درشت )

ج)  خاک های سبک ( اندازه ی ذرات بین ۰۵/۰ تا ۰۲/۰ میلی متر و در کلاس ۲ طبقه بندی می شوند مثل خاک لومی – شنی )

د) خاک های متوسط ( اندازه ی ذرات بین ۰۲/۰ تا ۰۰۲/۰ میلی متر و در کلاس ۱ طبقه بندی می شوند مثل خاک های لومی و لومی – سیلتی )

هـ) خاک های سنگین ( اندازه ی ذرات کمتر از ۰۰۲/۰ میلی متر و در کلاس ۱ طبقه بندی می شوند مثل خاک لومی – رسی )

 ۲- عمق خاک : ارتفاع خاک از سطح تا یک لایه ی محدود کننده ( محل نفوذ ریشه ) ( معمولا تا ۲ متر )

اگر بارندگی مناسب باشد ولی خاک عمق کافی نداشته باشد ممکن است در دیمکاری موفق نباشیم . مثلا اگر خاکی دارای عمق ۱۰۰ سانتیمتر باشد و درصد رطوبت حجمی خاک ۱۵% باشد و ۲۰۰ میلی متر هم بارندگی داشته باشیم ، خاک می تواند ۱۵۰ میلی متر آب را نگهداری کند .

mm 150= cm 15= 15/0 × cm 100

بر اساس عمق خاک کلاسه بندی به صورت زیر است :

– خاک های با عمق بیشتر از ۱۲۰ سانتیمتر در کلاس ۱ جای دارند .

– خاک های با عمق بین ۸۰ – ۱۲۰ سانتیمتر در کلاس ۲ جای دارند .

– خاک های با عمق بین ۵۰ – ۸۰ سانتیمتر در کلاس ۳ جای دارند .

– خاک های با عمق بین ۲۵ – ۵۰ سانتیمتر در کلاس ۴ جای دارند .

– خاک های با عمق بین ۱۰ – ۲۵ سانتیمتر در کلاس ۵ جای دارند .

– خاک های با عمق کمتر از ۱۰ سانتیمتر در کلاس ۶ جای دارند.

عمق مناسب خاک تحت تاثیر پراکنش بارندگی است . اگر بارندگی ها پراکنش مناسبی داشته باشند حساسیت نسبت به عمق خاک کم می شود .

بطور کلی حداقل عمق خاک برای دیمکاری حدود ۵۰ سانتیمتر است .

۳- شیب زمین : شیب بر روی عواملی چون فرسایش ، روان آب ، نفوذپذیری و … موثر است .

بر اساس شیب زمین کلاسه بندی خاک ها بصورت زیر است :

– شیب ۰ تا ۲% در کلاس ۱ – شیب ۲ تا ۵% در کلاس ۲ – شیب ۵ تا ۸% در کلاس ۳

– شیب ۸ تا ۱۲% در کلاس ۴ – شیب ۱۲ تا ۲۵% در کلاس ۵ – شیب ۲۵ تا ۷۵% در کلاس ۶

حداکثر شیب مجاز برای دیمکاری ۸% است . البته اگر اجبار داشته باشیم می توانیم تا شیب ۱۲ % را هم با اعمال یک سری مدیریت های خاص دیمکاری انجام دهیم ( مثل تراس بندی )

شیب زمین تحت تاثیر یک سری عوامل است :

در صورت سنگین بودن خاک شیب مجاز کمتر می شود چون خطر ایجاد روان آب است .

در صورت سبک بودن خاک تا ۱۰% هم مجاز می شود .

۴- نفوذ پذیری سطح الارض : بطور کلی در بحث ورود آب به خاک عوامل سطح الارض و تحت الارض مطرح می شود .

منظور از سطح الارض عمق ۰ تا ۲۰ سانتیمتری است و عمق بیشتر از ۲۰ سانتیمتر تحت الارض نامیده می شود .

در دیمکاری نیاز به نفوذ پذیری سطح الارض داریم چون با بحث روان آب و نفوذ پذیری در دیمکاری مواجه هستیم .  خاک های سنگین ، شخم نخورده و قلیا ، نفوذپذیری سطحی پایین دارند .

 بر اساس سرعت نفوذ آب در خاک کلاس بندی خاک به صورت زیر است :

سرعت نفوذ بیشتر از ۲ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۱

سرعت نفوذ بین ۱ تا ۲ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۲

سرعت نفوذ بین ۵/۰ تا ۱ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۳

سرعت نفوذ کمتر از ۵/۰ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۴

۵- نفوذ پذیری تحت الارض “Percolation” : بطور کلی نفوذپذیری تحت الارض باید پایین باشد تا بتواند رطوبت را حفظ کند اگر نفوذپذیری تحت الارض خیلی کم باشد مشکلات آب ایستادگی و تهویه بوجود می آید . پس بنابراین نفوذ پذیری تحت الارض متوسط مناسب است . خاک های بافت سبک نفوذپذیری تحت الارض زیادی دارند که مشکل ازدست رفتن آب و آبشویی در این خاک ها وجود دارد. بنابراین یک بافت دارای خاک سنگین با ساختمان مناسب دارای نفوذپذیری تحت الارض متوسط است مناسب برای دیمکاری است .

 بطور کلی بر اساس میزان نفوذپذیری تحت الارض کلاسه بندی خاک بصورت زیر است :

خاک های با میزان نفوذ پذیری تحت الارض بین ۱/۰ تا ۶ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۱ جای می گیرند.

خاک های با میزان نفوذ پذیری تحت الارض کمتر از ۱/۰ و بیشتر از ۶ تا ۲۵ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۲ جای می گیرند .

خاک های با میزان نفوذ پذیری تحت الارض بیشتر از ۲۵ سانتیمتر در ساعت در کلاس ۳ جای می گیرند.

” خاکی که نفوذپذیری سطحی آن بالا و نفوذپذیری عمقی آن متوسط باشد برای دیمکاری مناسب است . “

۶- وجود سنگ و سنگریزه : وجود سنگ و سنگریزه به علت موارد زیر از عوامل محدود کننده ی دیمکاری است :

– اختلال در کار ماشین آلات – محدود نمودن رشد ریشه – کاهش میزان ذخیره ی رطوبت خاک

به عنوان مثال اگر خاکی دارای عمق ۷۰ سانتیمتر و رطوبت حجمی ۱۵ % باشد ، ۱۰۵ میلیمتر آب در خود نگه می دارد . اگر همین خاک ۵۰% سنگ و سنگریزه داشته باشد عمق خاک نصف شده و فقط ۵/۵۲ میلیمتر آب می تواند در خود نگه دارد که برای دیمکاری اصلا مناسب نیست .

بر اساس درصد سنگ و سنگریزه کلاسه بندی خاک بصورت زیر است :

خاک های با میزان ۱۵% سنگ و سنگریزه در کلاس ۱ جای می گیرند .

خاک های با میزان بین ۱۵ تا ۳۵% سنگ و سنگریزه در کلاس ۲ جای می گیرند .

خاک های با میزان بین ۳۵ تا ۷۰% سنگ و سنگریزه در کلاس ۳ جای می گیرند .

خاک های با میزان بیش از ۷۰% سنگ و سنگریزه در کلاس ۴ جای می گیرند .

کود سرک ازته در غلات دیم

کود سرک ازته در غلات دیم

شرایط آب و هوایی حاکم بر زراعت غلات دیم از سالی به سال دیگر متفاوت است و در برخی از سالها مزارع دچار تنش شدید خشکی و در برخی از سالها دچار تنشهای ناشی از پربارانی می شوند.

بر اساس تجربیات به دست آمده از سال زراعی ۸۸-۸۷ (خشکسالی) و سال زراعی ۸۹-۸۸ (ترسالی)، کشاورزانی که کود سرک ازته مصرف نموده اند، چه در سالهای خشک و چه در سالهای پرباران دچار خسارتهایی از قبیل چروکیدگی دانه و خوابیدگی شدید مزارع شدند.

مصرف کود ازته در سالهای خشک نیاز آبی مزارع را بسیار افزایش می دهد و اندک باران موجود، جوابگوی نیازهای حیاتی گیاه نمی باشد و به این ترتیب خسارت تنش خشکی به طور نسبی در مزارعی که کود سرک ازته مصرف نمودند بیشتر می باشد.

در سالهای پرباران مصرف کود ازته در مزارعی که ارقام حساس به خوابیدگی مانند ارقام زراعی گندم سرداری و آذر-۲ و جو محلی کشت می شوند، موجب تُردتر شدن بافت گیاهی و حساسیت شدیدتر به خوابیدگی و بیماریهای قارچی مانند زنگ غلات، سپتوریا و … می گردد. با توجه به یافته های تحقیقاتی در معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم در صورتی که مقدار بارندگی در پاییز و زمستان برابر ۳۰۰ میلی متر بود، به کشاورزان دیم کار غلات تو صیه می شود ۲۰ کیلوگرم ازت خالص در هکتار ( ۴۴ کیلو گرم کود اوره) مصرف نمایند.

در سال زراعی ۸۸-۸۷ مقدار بارندگی در اکثر مناطق استان کرمانشاه تا خرداد ماه کمتر از ۳۰۰ میلیمتر بود ولی با این وجود درصد بالایی از کشاورزان دیم کار غلات اقدام به مصرف ۴۶ تا ۶۹ ازت خالص در هکتار به ترتیب برابر ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم کود اوره در هکتار نمودند و دچار خسارت بسیار شدید شدند. با توجه به مقدار بارندگی در این سال زراعی، کشاورزان با تجربه ای که کود سرک ازته مصرف ننمودند به عملکردی برابر۸۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلوگرم در هکتار رسیدند. اما در مزارعی که کود سرک ازته مصرف شده بود عملکرد دانه در هکتار بین ۲۵۰ تا ۴۰۰ کیلو گرم بود.

در سال زراعی پرباران ۸۹-۸۸ که در بسیار از مناطق در استان کرمانشاه مقدار بارندگی تا آخر زمستان ۳۰۰ میلی متر و بیشتر بود بر اساس توصیه معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشاورزان می توانستند تقریباً ۴۴ کیلو گرم (برابر ۲۰ کیلو ازت خالص در هکتار مصرف نمایند) اما بسیاری از کشاورزان بیش از حد کود سرک ازته مصرف نمودند و مزارعشان دچار خوابیدگی شدید، حساسیت بیشتر به بیماریهای قارچی و حتی سرمای دیر رس بهاره شد.

ضمناً در این سال زراعی پرباران در مزارعی که کود سرک بیش از حد مصرف کرده بودند علاوه بر مشکلات فوق مزارع دچار بادزدگی شدید شدند. حتی وزن  دانه در مزارعی که اصلاً کود سرک در آنها استفاده نشده بود، نسبت به مزارعی که در آنها بر اساس توصیه معاونت موسسه دیم  ۲۰ کیلو گرم در هکتار ازت خالص به صورت سرک مصرف شده بود، بیشتر بود.

بنا بر این چنین به نظر می رسد که مصرف کود سرک در شرایط زراعت غلات دیم تاثیر مثبت چندانی نداشته باشد و فقط موجب افزایش هزینه تولید و خسارت قابل توجه به مزارع در شرایط دیم می گردد.

بر اساس این مشاهدات در مزارع کشاورزان در سالهای مختلف، ضرورت مصرف کود ازته در زراعت غلات دیم چندان واضح و مشخص نیست. در سال زراعی جاری ( ۸۹-۸۸) از تعدادی از کشاورزان در مناطق مختلف استان کرمانشاه که معمولا کود سرک مصرف می کنند، خواسته شد که در قسمتی از مزرعه به عنوان تیمار شاهد کود سرک مصرف ننمایند. بعد از رسیدن محصول از کشاورزان خواسته شد که نظر خود را در رابطه با دو تیمار کودی ارائه نمایند.

بر اساس نظر اکثر قریب به اتفاق کشاورزان که این طرح بسیار ساده را در شرایط مزارعشان اجرا کرده بودند، تیمار کود سرک ازته یا اختلاف معنی داری ایجاد نکرده بود یا به محصول خسارت کم تا شدیدی وارد کرده بود.

بنا بر این به کشاورزان عزیز که معمولاً کود سرک ازته در مزارعشان استفاده می کنند، توصیه می شود که این طرح ساده را به مدت سه سال در مزارع خود اجرا نمایند تا عملاً به تاثیر مثبت یا منفی کود سرک ازته پی ببرند.

برای این کار فقط باید در قسمت کوچکی از مزارع (برابر ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متر مربع)، که از نظر حاصلخیری مشابه بقیه مزرعه است، کود سرک مصرف ننمایند و بقیه مزرعه را به طور معمول کود پاشی نمایند. در زمان برداشت کشاورزان با بررسی عملکرد دانه و وزن دانه این دو تیمار مختلف می توانند تشخیص دهند که مصرف کود سرک موثر بوده است یا نه و پس از اجرای این طرح بسیار ساده و مفید در مزارعشان به مدت سه سال، برای مصرف یا عدم مصرف کود سرک، بر اساس تجربیات و نتایج بدست آمده تصمیم بگیرند.

اجرای این طرح و نتیجه گیری از آن برای کشاورزان بسیار ساده است ولی بهتر است که کارشناسان مراکز تحقیقاتی و یا کارشناسان شرکتهای خدمات کشاورزی و یا شرکتهای فنی مشاوره ای کشاورزی با کشاورزان در اجرای دقیقتر و علمی تر این کار مشارکت نمایند و از این دو تیمار برای برآورد عملکرد نمونه برداری نمایند و داده های به دست آمده با مشارکت کارشناسان و کشاورزان مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد و بر این اساس برای مصرف یا عدم مصرف کود سرک در آینده تصمصم گیری گردد.

بر اساس شواهد موجود بسیاری از کشاورزان دیمکار غلات با دردسر فراوان و هزینه بالا کود سرک ازته را تهیه می نمایند به امید این که با مصرف آن عملکرد در واحد سطح افزایش یابد اما متاسفانه در موارد زیادی مصرف کود سرک ازته نتیجه منفی داشته است و کشاورزان علاوه بر تحمل هزینه تهیه و مصرف کود، دچار خسارت شدید شده اند.

با مشارکت کشاورزان و کارشناسان در اجرای این طرح و طرحهای مشابه در مورد دیگر مسایل به زراعی در زراعت دیم می توان به نتایج ارزنده ای رسید و بر اساس این نتایج می توان توانِ تولید زراعت غلات دیم و در آمد کشاورزان را به طور قابل توجهی افزایش داد و جلوی مصرف بی رویه برخی از نهاده های شیمیایی مانند کود ازته را که سلامت محیط زیست و انسانها را به خطر می اندازد گرفت.

اجرای پروژهای تحقیقاتی با مشارکت کشاورزان در مناطق هدف در مزارع کشاورزان از راهکارهای مهم برای حل مشکلات عمده بخش کشاورزی است

 

آموزش کشت دیم گیاه گندم

کشت دیم گندم

گندم از اولین گیاهانی است که به وسیله انسان زراعت شده است و مهم ترین گیاه زراعتی بشمار می رود. زیرا زراعت آن در مناطق مختلف و شرایط آب و هوایی متفاوت صورت گرفته و غذای اصلی اغلب مردم جهان را تشکیل می دهد. در ایران نیز تولید و سطح زیر کشت این گیاه از اهمیت ویژه ای برخودار است. عواملی نظیر هزینه های پایین ، در آمد نسبتاً زیاد ، استفاده از کاه آن جهت تغذیه دام و … باعث شده است که این محصول روز به روز بیشتر مورد توجه کشاورزان قرار گیرد .

عملیات کشاورزی و از جمله زراعت گندم به چهار دسته خاک ورزی، کاشت، داشت و برداشت محضول تقسیم می شوند. زمین بایر و ناصاف را قبل از خاک ورزی باید پاک سازی و تسطیح نمود. منظور از پاک سازی، درآوردن کنده های درخت، جمع آوری سنگ و ریگ و از این قبیل است. هدف تسطیح ، صاف نمودن مزرعه و درآوردن شیبی مناسب برای آبیاری است. برای کشت دیم، نیاز چندانی به تسطیح نیست مگر اینکه ناصافی های زمین بسیار شدید باشد.

خاک ورزی

تعریف

خاک ورزی به معنی آندسته عملیات مکانیکی است که برای به هم زدن خاک ، به منظور پرورش گیاهان زراعی انجام می گیرد. هدف های صحیح خاک ورزی عبارت است از ۱- ایجاد محیطی مناسب جهت جوانه زدن بذر و رشد و نمو ریشه. ۲- کنترل علف های هرز رقیب. ۳-کنترل فرسایش خاک. ۴- کنترل رطوبت خاک (اجتناب از رطوبت زیاد خاک و تقلیل صدمات وارده بر گیاه در دوره کمبود رطوبت) ۵- بهبود بخشیدن به شرایط فیزیکی خاک.

روشهای خاک ورزی

عملیات خاک ورزی دارای عناوین مختلفی می باشد که اغلب با یکدیگر اشتباه می شوند.بسیاری از عناوین دارای تعریف دقیق نبوده و اغلب دارای معانی مختلف در نقاط مختلف هستند. بعضی از مهمترین روشها عبارتند از : خاک ورزی مرسوم، شخم – کشت، شخم و کشت، کم ورزی یا خاک ورزی کم، خاک ورزی – کشت، خاک ورزی پوشش دار، دیسک – کشت، کشت بدون خاک ورزی، خاک ورزی نواری و خاک ورزی حفاظتی.

به دلیل آنکه بیشتر از دو روش خاک ورزی مرسوم (سنتی ) و خاک ورزی حفاظتی یرای زراعت استفاده می شود لذا از پرداختن به دیگر روش ها خودداری می کنیم.

خاک ورزی مرسوم (سنتی)

در این نوع خاک ورزی با استفاده از گاو آهن برگردان دار خاک را زیر و رو کرده و سپس با استفاده از دیسک کلوخه ها را خرد می کنند و در بعضی موارد با استفاده از غلتک و ماله سطح زمین را صاف می کنند.

استفاده از گاوآهن برگردان دار برای خاک ورزی باعث ایجاد مشکلات زیر می گردد :

کلوخه ای شدن خاک ، نیاز به دقت و انرژی زیاد ، هزینه بالا  ، تخریب ساختمان خاک ، به هم زدن تسطیح زمین  ، نیاز به مصرف بیشتر آب  ، افزایش میزان فرسایش بادی و آبی  ، کاهش مواد آلی خاک و آلودگی هوا ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی ، ایجاد لایه سخت در کفه شخم

خاک ورزی حفاظتی

خاک ورزی حفاظتی یک نوع روش خاک ورزی برای کشت محصولات ردیفی است که علاوه بر حفاظت خاک، با تولید محصول نیز در ارتباط است. خاک ورزی حفاظتی بر روی شیب های کم تا حدود ۲ درصد اعمال می شود تا شستشوی لایه ای را کاهش دهد.

در واقع افزایش بی‌رویه جمعیت و بهره‌برداری غیراصولی از خاک سبب بروز مشکلات عدیده زیست محیطی برای انسان شده است. چنانکه حدود ۳۵۰ میلیون هکتار از اراضی جهان در اثر اجرای عملیات خاک‌ورزی شدید و نامناسب دچار فرسایش و تخریب شده است.
به موازات مسئله فرسایش، کاهش ماده آلی خاک که در اثر عوامل مختلفی رخ می‌دهد، به مشکل  دیگر کشاورزی تبدیل شده است. میزان ماده آلی در اکثر نواحی کشور زیر یک درصد بوده و این امر می‌تواند پیامدهای منفی قابل توجهی برای کشاورزی به بارآورد.
در این میان شخم با استفاده از گاو‌آهن برگردان‌دار نقش زیادی در کاهش ماده آلی خاک و میزان فرسایش داشته و این امر سبب می‌شود جرم مخصوص ظاهری خاک افزایش یافته و نفوذ‌پذیری و تهویه آن کاهش یابد.
خاک‌ورزی حفاظتی به مجموعه‌ای از تکنیک‌ها شامل نگهداری بقایای گیاهی در سطح خاک، تناوب زراعی، کاربرد کود سبز، کنترل عبور و مرور وسائل و ماشین‌های کشاورزی و استفاده از بسترها یا پشته‌های عریض گفته می‌شود. وقتی ترکیبی از این تکنیک‌ها به کار برده می‌شود، صرفه‌جویی در وقت و انرژی و تقویت منابع آب و خاک را سبب می‌شود.
حفظ پوشش گیاهی روی سطح خاک، ساده‌ترین روش کنترل فرسایش آبی و بادی است. با مدیریت صحیح، بقایای گیاهی بیشتری روی سطح نگه داشته می‌شود، این امر موجب کاهش رواناب، تلفات رسوبی و آلودگی هوا شده و سطح خاک را در برابر فرسایش بادی محافظت می‌کند. عملیات خاک ورزی حفاظتی، به خاطر افزایش رطوبت ذخیره شده در خاک که تقریبا همیشه بحرانی‌ترین عامل در تولید محصولات است قابلیت افزایش عملکرد محصول را نیز داراست.
ناگفته نماند نگهداری بخشی از بقایای گیاهی در سطح خاک مشخصه‌ای است که خاک ورزی حفاظتی را از روشهای سنتی و متداول متمایز می‌کند و همه سیستم‌های خاک ورزی حفاظتی حداقل مقدار معینی از پوشش بقایای گیاهی (حداقل ۳۰ درصد بقایای) را در سطح مزرعه شامل می‌شود.
بنابراین روشهای خاک‌ورزی حفاظتی، روشهای خاک‌ورزی مرسوم و سایر سیستم‌های برگردان ورزی شدید را شامل نمی‌شود، اگر چه در شرایط استثنایی برگردان کردن خاک می‌تواند حداقل عملیات مورد نیاز باشد.

با توجه به توضیحات فوق، روشهای مختلف خاک‌ورزی حفاظتی وجود دارد که انتخاب و کاربرد هر یک از آنها به عوامل مختلفی از قبیل: اقلیم، میزان بارندگی، بافت خاک، میزان منابع آب قابل دسترس، نوع محصول و تناوب زراعی، تراکم خاک و عمق آب زیرزمینی بستگی دارد.
به منظور انتخاب مناسب‌ترین روش خاک‌ورزی در هر منطقه باید روشهای مختلف خاک ورزی حفاظتی که هر یک نیاز به ماشین‌ها و ادوات کشاورزی ویژه‌ای دارند به همراه روش خاک ‌ورزی مرسوم هر منطقه اجرایی شند و مورد ارزیابی و مقایسه قرار گیرند.

 به دلیل استفاده از روشهای خاک‌ورزی حفاظتی ماشین‌های خاک‌ورزی مختلفی از قبیل انواع خطی کارهای بی‌خاک‌ورزی، انواع دیسک، انواع گاو‌آهن قلمی(چیزل) و پنجه غازی، چیزل پکر و بعضی از انواع کمبینات‌ها در هر یک از انواع خاک ورزی حفاظتی مورد استفاده قرار می گیرند.

مزایای خاکورزی حفاظتی نسبت به خاکورزی سنتی :
۱٫ افزایش جذب و نگهداری رطوبت خاک ۲٫ افزایش مقدار مواد آلی و حاصلخیزی خاک  ۳٫ کاهش دمای سطح خاک و کاهش تبخیر ۴٫  افزایش حفاظت از سطح خاک با استفاده از بقایای محصولات۵٫  کاهش هزینه ها در واحد سطح ۶٫ کاهش تراکم خاک از طریق کاهش عبور و مرور ادوات.

ما در اینجا بر آنیم تا به یکی از روش های خاک ورزی حفاظتی بپردازیم که با استفاده از گاو آهن قلمی (چیزل)انجام می شود.

گاو آهن چیزل (قلمی یا شفره ای) :

این گاو آهن به هیچ وجه خاک را برگردان نمی کند بلکه خاک را پس از نفوذ در آن فقط خرد می کند. ، این گاو آهن ممکن است سوار، نیمه سوار یا دنباله بند باشد. گاو آهن های برگرداندار و بشقابی و به خصوص اولی به سبب زیر و رو کردن خاک باعث از دست رفتن رطوبت خاک می شوند . گاو آهن قلمی به این دلیل که خاک را واژگون ننموده ولی لایه روی خاک را خرد می نماید، در حفظ رطوبت بسیار مؤثر بوده و لذا برای مناطق دیم توصیه می شود.

ساختمان چیزل

گاو اهنهای چیزل امروزی از دو قسمت مهم شاسی و شاخه ها تشکیل می شود. هر شاخه به نوبه خود متشکل از یک ساقه و یک تیغه است. هر گاو آهن چیزل دارای دو یا سه ردیف شاخه است، معمولاً انواع سوار کوچک دو ردیف و انواع سوار بزرگ و کششی دارای سه ردیف شاخه هستند. شاخه های ردیف های مختلف،به طور زیکزاک (به صورتی که روبروی هم قرار نداشته باشند) به شاسی متصل می شوند، تا خاشاک بدون مانع از بین انها عبور کند. شاخه ها طوری به شاسی متصل می شوند که فاصله بین آنها از یکدیگر حدود ۳۰ سانتیمتر باشد. ارتفاع شاسی از سطح زمین حدود ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر و فاصله بین تیرک ها (فاصله بین ردیف های شاخه ها) بین ۸۰ تا ۱۰۰ سانتیمتراست.

انواع مختلفی از تیغه ها در چیزل استفاده می شود که متداولترین انها تیغه ی چیزل(قلمی) است .

اساس کار گاوآهن چیزل شکستن و خرد کردن خاک است نه زیر و رو کردن ان. لذا بهترین کار را در خاک های خشک و سخت انجام م دهد. چنانچه خاک بیش از حد مرطوب باشد جای ساقه های گاو آهن چیزل در خاک باقی مانده و هیچ نوع عمل خرد شدن و نرم شدن خاک انجام نمی گیرد و باعث ایجاد کلوخه های بزرگ بر روی زمین می شود که شکستن انها با هر نوع عملیات خاک ورزی بعدی غیر ممکن خواهد بود.

کاشت گندم

تاریخ کاشت :در مورد کشت گندم تاریخ کاشت دقیقی را نمی توان ارائه داد به طور کلی تاریخ کاشت در هر منطقه در مورد گندم پاییزه طوری انتخاب شود که گندم قبل از فرا رسیدن سرمای زمستان و دوره یخبندان از رشد مناسبی برخوردار شده باشد و ذخیره غذایی در گیاه کفاف گذراندن دوره زمستان را داشته باشد. این تاریخ ممکن است از اوایل شهریور تا اواسط مهر در مناطق مختلف متغیر باشد.

عمق کاشت : عمق کاشت مناسب برای انواع خاک ها متفائت است به طور کلی عمق مناسب کاشت را دو تا سه برابر طول قطر بذر در نظر می گیرند که در مورد گندم تقریباً ۳ تا ۷ سانتیمتر مناسب است. البته در خاک های سبک و شنی چون سطح خاک زود خشک می شود بهتر است در عمق بیشتری کاشته شود ولی باید در نظر داشت عمق زیاد کاشت باعث ناهماهنگی در جوانه زنی و به وجود آمدن بوته های ضعیف می گردد.

دمای مناسب : دمای مناسب برای جوانه زنی بذر گندم ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. البته این بدان معنا نیست که در دما های بالاتر و پایین تر بذر قدرت جوانه زنی ندارد بلکه در این دما بالاترین سرعت جوانه زتنی وجود دارد. کما اینکه در دماهای کمی بالتر و پایین تر هم بذر قادر به جوانه زنی خواهد بود.

بستر بدر مناسب : با استفاده از عملیات خاک ورزی حفاظتی (گاو آهن چیزل) بستر بذر را آماده کرده و با استفاده از ردیف کار یا خطی کار غلات کشت را انجام داد.در مورد کودپاشی سرک باید گفت اگر دستگاه ردیف کار دارای دو مخزن بذر و کود باشد عمل کود دهی سرک را همززمان با کشت بذر انجام می دهین در غیر این صورت به صورت دستپاش عمل کوددهی را انجام می دهیم.

کودپاشی  : در حالت معمول توصیه می شود مقدار ۱۰۰ کیلوگرم کود فسفاته و مقدار ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم کود اوره و مقدار ۱۰۰ کیلو کود پتاسه به صورت پایه به خاک داده شود ولی با آزمون خاک با توجه به بافت و وضعیت خاک مزرعه و پتانسیل مورد انتظار تولید محصول می توان توصیه عملی مصرف کودهای شیمیایی پایه ازته و فسفاته و پتاسه را مشخص نمود .
عمق کود شیمیایی در خاک مزرعه :: کود فسفاته به علت تقریبا غیرمتحرک بودن در خاک لازم است در منطقه ریشه گیاه قرار گیرد لذا با توجه به این که غالب ریشه های گندم تا عمق ۲۰ سانتیمتری عمق خاک نفوذ میکند پراکنش کود لازم است از حدود ۸ سانتیمتری از سطح خاک قرار گیرد در صورتی که بذر کاری و کودکاری با یک دستگاه انجام پذیرد . عمق بذر ۳ تا ۵ سانتیمتری و عمق کود در ۳ تا ۵ سانتیمتری پایین تر در اطراف بذر می تواند انجام پذیرد که در این حالت ضمن استفاده بهتر از مقدار مصرف آن کاسته می شود.مقدار توصیه شده کود فسفاته را در خاکهای سنگین در ۳ مرحله می توان مصرف نمود.۳/۱ به صورت پایه (خاک کاربرد) – ۳/۱ به صورت سرک در مرحله پنجه دهی گندم- ۳/۱ به صورت سرک دوم در مرحله ساقه رفتن و حدودا نزدیکی ظهور خوشه و در خاکهای سبک توصیه می شود. ۴/۱ اوره فسفاته را به صورت پایه و ۴/۱ در حدود پنجه زنی و ۴/۱ در مرحله تشکیل ساقه و ۴/۱ در مرحله ظهور خوشه مصرف شود. ازت از عوامل اصلی در افزایش پروتئین گندم است و افزایش پروتئین گندم کیفیت نانوایی آن را افزایش می دهد . زمان مصرف کود ازته در تعیین مقدار پروتئین گندم حائز اهمیت است.اگر کود ازته قبل از گلدهی جذب گیاه شود بیشتر محصول را افزایش می دهد تا درصد پروتئین آن و اگر کود ازته بعد از گلدهی جذب گیاه شود بیشتر درصد پروتئین و در واقع یعنی کیفیت محصول را افزایش می دهد. بنابراین دادن کود ازته بعد از گلدهی کیفیت محصول و درصد پروتئین را افزایش می دهد که این کار را می توان با محلول پاشی کود اوره نیز انجام داد. در مورد کودهای پتاسه گزارشهای نتایج حاصل از تجزیه خاک در آزمایشگاهها دلالت بر کمبود شدید پتاسیم در اکثر خاکهای زراعی دارد . و با توجه به نیاز گندم به کود پتاسه ه مقدار آن در حد نیاز گیاه به کود ازته است رفع کمبود آن را با افزودن کودهای پتاسه همراه کودهای پایه ضروری می سازد نقش پتاسیم در بهبود کیفی محصول و افزایش عملکرد و محافظت گیاه در برابر عوامل نامساعد محیطی امر مسلم و ثابت شده ای است.
اثر پتاسیم بر روی محصول گندم

تحمل گیاه به شوری رابیشتر می کند ،مقاومت گیاه را در برابر کم آبی افزایش می دهد ،مقاومت گیاه را در برابر آفات و بیماری ها زیاد می کند ، راندمان آب آبیاری و کودهای ازته را بالا می برد ، عمل فتوسنتز را زیاد می کند ، تنش رطوبتی را کاهش می دهد.

کارآیی تعرق گیاه در شرایط تنش آبی را به دلیل افزایش تعداد و قطر دسته های آوندی افزایش می دهد.
زمان و روش مصرف کودهای میکرو(عناصر کم مصرف) :: عناصر کم مصرف با وجود نیاز خیلی کمی که گیاه به آنها دارد اهمیت زیادی برای گیاه دارند . مهمترین این عناصر عبارتند از روی- آهن- مس و منگنز می باشد . این عناصر به صورت کودی غالبا به صورت سولفات روی- سولفات آهن – سولفات مس و سولفات منگنز در دسترس می باشند که بایستی با توجه به نتایج آزمایش خاک قبل از کاشت به صورت پایه به مزرعه داده شود در غیر این صرت می توان با محلول پاشی کود میکرو با غلظت ۳ تا ۶ در هزار بسته به نوع آن در مراحل پنجه دهی یا اوائل ساقه رفتن تا گلدهی اقدام به پاشش در مزرعه نمود.

منبع:crop.blogsky.com

تعریف کشت دیم

تعریف کشت دیم
 
 
کشت دیم اشاره به آن مناطقی از کشاورزی دارد که متوسط نیاز آبی گیاهان زراعی از طریق باران تامین شود بطوریکه پتانسیل عملکرد گیاهان زراعی تا کمتر از ۴۰ درصد پتانسیل کامل آنها در شرایط عدم کمبود آب محدود گردد. بر این اساس، ۲۵ درصد تولید غله در دنیا در شرایط دیم صورت می گیرد. برخی روش ها به افزایش عرضه آب به گیاه زراعی از طریق بهبود بازده ذخیره آب در دوره های آیش ، کاهش روان آب در طول رشد گیاه زراعی ، یا افزایش حجم گسترش ریشه جهت آب بیشتر کمک می کنند. بهر حال اغلب تولید محصول در این مناطق در واقع بعلل تراکم نامطلوب بوته ها ، حاصلخیزی پائین خاک ، حمله بیماریهای گیاهی ، زمان کاشت نامناسب ،آب ماندگی و رقابت علف های هرز و غیره محدود می باشد. با این وجود ، کمبود آب مهمترین محدود کننده تولید در شرایط دیم می باشد.
 
 

در کشور های در حال توسعه ، در مناطق دیم کاری فقر زیاد و هم چنین ضعف شدید خاک زراعی در اثر چرای بی رویه دام ها ، و فرسایش مشاهده می شود. بعلت غالبیت کشت دیم و تلفیق فعالیت های کشاورزی و دامداری در مناطق معتدل و هم چنین نیمه گرمسیری استرالیا ، زراعت دیم همیشه مزیت نسبی خوبی را در تحقیقداشته است. بهر حال تحقیق روی عوامل اصلی موثر بر پایداری تولید دیم در کشورهای در حال توسعه نظیر تنزل ساختاری و فرسایش خاک ، اسیدی شدن خاک ،شوری در مناطق خشک ، تنوع محدود گیاهان زراعی و مقاومت به علفکش ها در حال انجام و مطالعه می باشد.

راهکارهای کلیدی ایجاد ارقام مقاوم به تنش های خشکی را می توان با سایر رهیافت ها مانند بهبود حاصلخیزی خاک ، استقرار بهتر بوته ها و کنترل خوب علف های هرز توأم نمود.در شرایط زراعت دیم ، زمان کاشت به موقع و مدیریت حاصلخیزی خاک اهمیت بیشتری دارند. حفظ حاصلخیزی خاک می تواند پایداری تولید را بهبود ببخشد.حفظ پوشش مواد گیاهی روی سطح خاک که اغلب به عنوان شخم حفاظتی شناخته می شود، بهترین نمونه از فن آوری کاهش جریان آب باران روی سطح زمین می باشد. و با این روش آب بیشتری برای گیاهان زراعی تامین می شود و فرسایش آبی خاک زراعی کاهش می یابد.کاربرد روش خاک ورزی حفاظتی چند مانع دارد و این موانع شامل نیاز به سرمایه گذاری ، تامین ماشین آلات جدید خاک ورزی و بذر کاری و کاربرد علفکش ها جهت کنترل علف های هرز برای حفظ بقایای گیاهان زراعی و علوفه ای می باشد. اغلب نسبت به کاهش خاک ورزی مقاومت فرهنگی وجود دارد. بهر حال ، فواید آن بقدری زیاد می باشد که انجام تحقیقات دریافتن روش هایی پیرامون رفع این موانع از اولویت زیادی برخوردارست.خسارت وارده به سیستم ریشه گیاهان زراعی در اثر حمله نماتدها و بیماریهای خاکزی در اراضی مناطق خشک مخصوصا” در شرایط تک کشتی مستمر غلات شدید می باشد.

راهکارمهم دیگر جهت کاهش خسارت این عوامل زیان آور به سیستم ریشه کشت گیاهان زراعی غیر میزبان مانند خردل یا کلزا می باشد. این تغییر سیستم کشت که پذیرش آن برای کشاورزان مشکل بود در استرالیا جنوبی بسیار موفقیت آمیز بوده است. و انجام تحقیق مشابه جهت یافتن تناوب زراعی مناسب در کشورهای در حال توسعه بسیار خوب است.در کشورهای در حال توسعه ، دام ها معمولا” بخشی از سیستم های کشاورزی دیم هستند و دام ها به مدت چند هفته از گیاهان زراعی ، ضایعات گیاهان زراعی ، کاه و کلش گیاهان زراعی ، آیش های پر علف و مرتع حاشیه مزارع مجاور تغذیه می کنند. لی فارمینگ ( همانند استرالیا ) وجود ندارد و تعداد کمی مرتع

برای این منظور وجود دارد. دامها همیشه در آغل بسر می برند. کود حیوانی آنها برای چرخه عناصر غذایی خاک مهم است. اما بجز در مزارع نزدیک به آغل ها ، این کود حیوانی کافی و کار آمد نیست.

در مناطق خشک از دام ها در آمد قابل توجهی بدست می آید و می توان در تحقیقات یافتن گیاهان علوفه ای لگومینوزه را جهت کشت دیم در اراضی خشک گنجاند. در شرایط کمبود عمومی آب برای اجرای کشت مخلوط گیاهان یکساله و درختان گاهی آزادی عمل وجود دارد و گاهی آزادی عمل وجود ندارد.

جمع آوری روان آب ها در مکان های محدود جهت آبیاری اراضی خشک در بسیاری از کشور های در حال توسعه مهم می باشد. هر چند رهیافت آبیاری تکمیلی می تواند راندمان مصرف آب در گیاهان دانه ای را افزایش دهد، اما برای استفاده از آب گران بندرت توجیه اقتصادی وجود دارد. بطور بدیهی با کشت گیاهان زراعی با ارزش نظیر تولید محصولات باغبانی خارج ازفصل در آمد بهتری بدست خواهد آمد.

شرایط انتخاب بذر گیاهان مناطق خشک

شرایط انتخاب بذر گیاهان مناطق خشک :

جوانه زدن با حداقل رطوبت که صفتی اشت که خاص دیمکاری است و در کشت آبی صفتی به حساب نمی آید. سرعت جوانه زنی و پنجه زنی بالا که برای هر دو مهم است ولی برای دیم مهمتر است. 

قو نامیه که بالا باشد مثل کشت آبی خلوص بذر و یا پاکی بذر .

خلوص یعنی یک رقم باشد از نظر ژنتیکی و پاکی بذر یعنی کاه و کلش و علف هرز نداشته باشد.

جوانه زدن با حداقل رطوبت که صفتی اشت که خاص دیمکاری است و در کشت آبی صفتی به حساب نمی آید. سرعت جوانه زنی و پنجه زنی بالا که برای هر دو مهم است ولی برای دیم مهمتر است.

مقاومت به سرما که برای هردو کشت مهم است. بلندی طول کولئوپتیل که فقط خاص دیم است و برای شرایط آبی صفتی نیست و هرچقدر طول بلند باشد بهتر است. سرعت بالا در تولید ساقه که برای هردو مناسب است ولی برای دیم مهمتر است.

زودرسی و یک زمانی در رسیدگی که برای دیم مناسب است. پابلند بودن که فقط خاص دیم است و در شرایط آبی ارقام پاکوتاه کشت می شود.

کمی تعداد گل که برای دیم مناسب است و تحقیقات نشان دادند که گل و اجزاء آن در مصرف آب سهم بسیار بالایی دارند بطوری که اگر تعداد گل افزایش یابد ضمن اینکه مقداری رطوبت هدر می رود در نهایت بخشی از گلها در اثر کمی رطوبت عقیم شده و از بین می روند.

مقاومت به آفات و امراض و خشکی که برای هردو شرایط مناسب است. بیشترین رشد در اوائل سال که برای شرایط دیم مناسب است و بالا بودن عملکرد که برای هردو مناسب است.

ریشک دار بودن که فقط خاص دیم است  که تعرق در آن کم است چون هم روزنه کمی دارد و هم پوشیده از سیلیس است و سهم بالایی در پر شدن دانه دارد ، کلروفیل در واحد سطح زیاد دارد.

اصول کشت زعفران طلای سرخ

زعفران از خانواده زنبقيان و جنس كروكوس مي‌باشند. در اين خانواده ۶ جنس و بيش از ۱۵۰۰ گونه گياهي وجود دارد. در جنس كروكوس به تنهايي ۱۰۰ گونه زعفران وجود دارد كه تقريباً همه آنها با داشتن گل‌هاي زيبا شناخته شده و اكثراً به عنوان زعفران زينتي كاشته مي‌شوند. بسياري از گونه‌هاي زعفران به طور وحشي در اين بوته‌زارها مشاهده مي‌شوند.

زعفران‌ها از نظر رنگ، عطر، تعداد و طول كلاله با يكديگر تفاوت دارند. زعفران معمولي (زعفران زراعتي) از گونه Crocus sativus است كه كلاله‌هاي آن از نظر رنگ، طعم و عطر با ديگر گونه‌ها متفاوت است.

اراضي مناسب كشت زعفران

زمين‌هاي داراي خاك با بافت سبك از نوع لومي، لومي‌شني، لومي ‌شني رسي و شني‌ رسي را براي رشد برگها و به ويژه درشتي بنه‌ها نياز دارد. زعفران زمين‌هاي رو به جنوب و آفتابگير را مي‌پسندد. به طور كلي خاك انتخابي براي زعفران بايد سبك، داراي مواد آلي كافي، زهكش‌دار و كمي قليايي باشد.

شيوه كشت زعفران

زعفران به دو شيوه ديم و آبي كشت مي‌گردد و بررسي نشان داده كه در شرايط اقليمي لرستان، مي‌توان زعفران را به صورت آبي در مناطق سردسير و به صورت ديم در مناطق معتدل كشت نمود كه پيشنهاد مي‌گردد كشت زعفران در شرايط ديم مي‌تواند در صرفه‌جويي آب مؤثر واقع شود.

روش تكثير زعفران

از آن جايي كه زعفران از خانواده زنبقيان مي‌باشد تكثير آن با زايش پياز بر روي پياز مادري صورت مي‌گيرد. هرسال زايش پيازها بيشتر مي‌شود به طوري كه در سال هفتم تراكم پيازها به حدي است كه مي‌بايست برداشت شوند. از هر پياز كشت شده زعفران مي‌تواند تا ۵۰ پياز تكثير پيدا كند

زمان كشت زعفران

بنه زعفران را بايد در مرحله اول ركود يعني در خردادماه تا اوايل تير و يا در مرحله نهايي يعني شهريورماه تا اوايل مهرماه كشت نمود.

 

نوع بنه (پياز)

بنه‌هاي انتخابي هر قدر درشت‌تر باشند، جوانه‌هاي گل بيشتري توليد مي‌كنند. پياز خوب بايد به وزن ۱۵ تا ۲۰ گرم يا بيشتر باشد. پيازهاي داراي وزن كمتر از ۸ گرم، به ندرت گل مي‌دهند. پيازها بايد سالم، بدون زخم، شاداب و عاري از هر نوع آلودگي و بيماري باشند.

ميزان پياز مورد نياز براي كشت

ميزان پياز مورد نياز بستگي به ريزي و درشتي آن‌ها دارد. تراكم پيازها در مترمربع، فواصل كاشت و نوع كاشت ارتباط دارد. در كشت رديفي با فاصله بين رديف ۳۰ سانتيمتر، ۵/۳ تا ۴ تن پياز مورد نياز است.

شيوه كشت

كشت به صورت رديفي توصيه مي‌شود. فواصل رديف كاشت ۳۰ سانتي‌متر، عمق كاشت ۲۰ سانتي‌متر و فواصل پيازها در روي رديف ۵-۳ سانتي‌متر مي‌باشد.

عمليات برداشت و جداسازي كلاله

در شرايط آبي به فاصله ۴-۳ هفته پس از آبياري بستگي به درجه حرارت هوا، گل‌هاي زعفران ظاهر مي‌شوند. زمان گل‌دهي بين ۲۰-۱۵ روز طول مي‌كشد.

معمولاً برداشت زعفران با دست انجام مي‌شود. بهترين موقع برداشت گل، صبح‌ها قبل از طلوع آفتاب است. در اين موقع گل‌ها اكثراً به صورت غنچه مي‌باشند و برداشت آن‌ها راحت‌تر و كيفيت زعفران بالاتر مي‌باشد.

بايد سعي شود كه غنچه‌ها و گل‌هاي چيده شده در همان روز باز شوند. براي اين كار لوله گل را باز مي‌كنند و كلاله قرمز رنگش را از درون لوله گل بيرون مي‌كشند. در صورتي كه كارگر كافي براي باز كردن گل‌ها فراهم نباشد، بهتر است گل‌ها در جاي سردي مانند يخچال و يا سردخانه نگهداري شوند. از ريختن گل‌ها در كيسه‌هاي نايلوني و نگه‌داشتن آنها براي چند ساعت بايد خودداري شود. توجه داشته باشيد كه قبل از عمليات جداسازي كلاله، مي‌بايست دست‌ها با آب و صابون شسته شوند.

خشك كردن زعفران

به طور خلاصه دو روش براي خشك كردن زعفران وجود دارد:

روش سنتي شامل خشك كردن در حرارت اطاق كنار بخاري و روش ديگر استفاده از كانون‌هاي حرارتي مانند آون الكتريكي مي‌باشد.

در روش سنتي، كاغذهاي بدون خط را به صورت پاكت درآورده و كلاله‌ها را با ضخامت كم داخل آن مي‌ريزيم به صورتي كه كاملاً بسته شود. سپس آن را در مجاورت بخاري قرار داده تا در مدت ۵-۴ ساعت به طور كامل خشك ‌گردد. در اين روش عطر زعفران حفظ و ساير پارامترها نيز با كيفيت بالا هستند. اين روش قدرت رنگ‌بخشي و شفافيت و رنگ قرمز را در بالاترين حد نگه مي‌دارد.

نگه‌داري زعفران

پس از خشك كردن، زعفران بايد در ظروف مناسبي قرار گيرند. زعفران بايستي پس از بسته‌بندي براي جلوگيري از فشرده شدن، در داخل كارتن قرار گيرد. هنگام جابجايي از جعبه‌هاي چوبي يا فلزي استفاده گردد. زعفران بايد در مكان بهداشتي با درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور نگهداري شود.

 عمليات بعد از برداشت

بعد از برداشت گل (اتمام گل چيني) خاك، فشرده شده (در اثر عمليات برداشت) را با وسائلي مانند نوك بيل يا چهار شاخ و ابزاري از اين فرم، شخم سبك مي‌زنند و در عين حال از وجود علف‌هاي هرز پاك مي‌كنند.

تقويت گياه زعفران

بعد از عمليات برداشت، مي‌توان با افزودن ۵۰ كيلوگرم در هكتار كود اوره بعد از پايان فصل يخبندان و استفاده از كودهاي NPK در دو مرحله ۱۵ بهمن ماه و ۱۵ اسفندماه به صورت محلول‌پاشي اقدام به تقويت گياه زعفران نمود.

ميزان محصول و درآمد زعفران:

درآمدهاي حاصله از كشت زعفران به صورت تدريجي طي يك دوره هفت ساله افزايش مي‌يابد. در طي يك دوره هفت ساله مي‌توان ۵۰ كيلوگرم زعفران خشك برداشت نمود. اگر در طي يك دوره هفت ساله ۵۰ كيلوگرم برداشت شود و قيمت هر كيلوگرم ۵ ميليون تومان در نظر گرفته شود در مجموع انتظار مي‌رود در يك هكتار زمين زعفران در مجموع هفت سال بالغ بر دويست و پنجاه ميليون تومان زعفران برداشت نمود. معمولاً۲۰ درصد درآمد صرف هزينه‌هاي كشت اين گياه مي‌گردد.

توصيه‌هايي به كشاورزان

 كشت زعفران مي‌تواند به صورت ديم هم انجام بگيرد. در اقليم معتدل مي‌توان از ارتفاع ۱۰۵۰ متر تا ۱۵۸۰ متر از سطح دريا در جهت جنوبي اقدام به كشت ديم نمود. اگرچه منطقه از لحاظ ارتفاعي پايين‌تر باشد، كشت مي‌بايست در شيب شمالي صورت گيرد. كشت در شرايط ديم در مقايسه با شرايط آبي از لحاظ توليد اگر بيشتر نباشد، كمتر هم نيست. براي اين كار مي‌توان از ديم‌زارهاي كم‌بازده‌اي استفاده كرد كه قابليت كشت غلات كمتري دارند. كشت زعفران در شرايط ديم صرفه اقتصادي دارد و مي‌تواند باعث افزايش درآمد كشاورزان شود.

بايد توجه داشت متناسب با نيروي كار در دسترس، سطح زير كشت زعفرام تعيين گردد. مثلاً با نيروي كار ۴ نفره نبايد بيشتر از ۲ هزارمتر كشت نمود. برداشت اين مساحت مي‌تواند به مدت ۱ تا ۲ ماه، ۴ نفر نيروي كار خانوادگي را مشغول به كاري نمايد كه درآمدزا است.

http://lorestanedu.areo.ir