به وب سایت خانه کشاورز خوش امدید

خوراک طیور

تا چه حد هشدارهاي وجود دي اكسين در محيط و خوراك طيور نگران كننده مي باشد؟

تا چه حد هشدارهاي وجود دي اكسين در محيط و خوراك طيور نگران كننده مي باشد؟

url
چكيده

يكي از سمي ترين مواد ساخته شده به دست انسان دي اكسين ها مي باشند. دي اكسين ها موادي بسيار پايدار بوده و به كندي در طبيعت از بين مي روند. در صورت انتشار در هوا، اين تركيب در نهايت وارد چرخه ي غذايي حيوانات شده و در بافت هاي چربي آنها ذخيره مي شود و انسانها با مصرف اين چربي ها آلوده مي شوند(4). بنابراين بايستي سعي كرد كه از آلودگي محيط زيست و مواد غذايي و در نهايت تماس انسان با اين مواد سمي جلوگيري گردد. متأسفانه مداوايي براي درمان مرغ مريض وجود ندارد و در حال حاضر تنها راه ممكن، جلوگيري از استفاده مواد آلوده خوراكي و قرار گرفتن پرندگان در خاك آلوده در سيستم پرورش آزاد مي باشد(15).

مقدمه

حدود40 سال از كشف تركيبات دي اكسين، به عنوان سمي ترين تركيب ساخته شده به دست بشر مي گذرد اما پيشرفت هاي چشمگيري براي مصونيت جوامع انساني از آلودگي به اين تركيبات رخ نداده است(1).

دي اكسين ها تركيباتي سمي و پايدار هستند كه در مقاديري ناچيز موجب مرگ دام و انسان مي شوند. در سال1999 در كشور بلژيك آلودگي خوراك دام ها ناشي از وجود دي اكسين پيش آمد. بطوري كه مسؤولين امور دام كشور بلژيك دستور به لغو فروش گوشت مرغ و ماكيان و تخم مرغ به ساير كشورها و منع صادرات توليدات لبني را دادند و در نهايت بيش از 2% توليد تخم مرغ ساليانه اين كشور از چرخه ي غذايي حذف گرديد(8). دي اكسين از راه مواد غذايي مانند شير، كره، نان و شيشه ي شير نوزادان وارد بدن انسان مي شود. بر اساس گزارشات متخصصين ايالات متحده، بيش از 80% دي اكسين بر اثر سوزاندن ضايعات و زباله هاي خانگي و بيمارستانها حاصل مي شود(5). اين مقاله به منظور آشنايي با خطراتي كه اين ماده ي سمي در محيط پرورش و خوراك طيور مي تواند ايجاد كند متمركز كرده است تا راهكاري براي كاستن آلودگي گوشت مرغ و تخم مرغ ارائه گردد.

سميت دي اكسين ها

پايداري و سميت ايزومرهاي دي اكسيني بسته به ساختار آنهاست. بر اساس تعداد اتم كلر و نحوه ي قرارگيري اتمهاي كلر بر روي حلقه ي بنزني سميت متفاوتي دارند(10).TCDD بيشترين سميت را در بين دي اكسين ها دارا بوده و ارزش يكTEF را براي آن اختصاص داده اند و سميت ساير ايزومرهاي دي اكسين را بر اساس همين ارزش مي سنجند(7).

اين سم در بدن تجمع كرده و براي پاك كردن بدن از نيمي از اين سم به20 سال زمان نياز است(11). با وجودي كه چربي طيور نسبت به چربي دام هاي ديگر مانند نشخواركنندگان، مقادير كمتري از دي اكسين و شبه دي اكسين ها را دارا مي باشد، اما به علت مصرف بالاي گوشت مرغ و تخم مرغ در سبد غذايي روزانه خطرات ناشي از مسموميت و بيماري آن را نمي توان مورد توجه قرار نداد(12).

خسارات دي اكسين در صنعت پرورش طيور

از آنجا كه بيشتر منابع توليدي دي اكسين گسترده و غير قابل كنترل است، وجود اين تركيبات سمي در توليدات طيور و فرآورده هاي حاصل از آن بسيار محتمل به نظر مي رسد. توليد دي اكسين بدست بشر، پيوسته مقادير قابل توجهي از اين ماده ي بسيار سمي را در چرخه ي غذايي دام و طيور قرار داده و اقدامات انجام گرفته تا كنون بيشتر جنبه ي كاهش غلظت اين ماده در خوراك و غذا بوده است(13).

بررسي ها بر روي نمونه هايي از تخم مرغهاي توليدي در مزارع آلوده و مكان هاي انتشار دي اكسين، وجود مواد سرطان زا را در تخم مرغ تأييد مي نمايد(9). به نظر مي رسد كه سم موجود در توليدات طيور بيشتر از طريق دود حاصل از كوره هاي سوزاندن لاشه ي حيوانات و زباله هاي خانگي منتشر مي گردد(6). خوراك طيور نيز ممكن است به دليل آلوده بودن خاك مزارع توليد كننده ي خوراك دام، حاوي غلظت هاي متفاوتي از اين ماده ي سمي باشد. سطوح بالايي از دي اكسين در مزارع پرورش مرغ تخمگذار در چند ايالت آلمان مشاهده شده است(14). تخم مرغ هاي بدست آمده از مرغ هاي پرورش يافته در محيط آزاد، بيشتر از مرغ هاي داخل قفس دي اكسين دارند(15).

مصرف گوشت و تخم مرغ آلوده، در بافت هاي چربي بدن انسان تجمع مي يابد و عوارضي چون سرطان، ناهنجاريهاي توليد مثلي و نقص ژنتيكي را بوجود مي آورد. دي اكسين از لحاظ بروز بيماري در صنعت پرورش طيور خسارت اقتصادي بر جاي نمي گذارد ولي به دليل انتقال سم دي اكسين از دام به انسان به ناچار مي بايست تخم مرغ هاي آلوده را از بازار جمع آوري نمود. اخيراً مشخص شده استPCBs در سطح سلول گيرنده هاي اختصاصي براي تركيبات كلرينه دي اكسين وجود دارند و از طريق انتقال به داخل سلول موجب نقص ژني، موتاسيون، دفرمه شدن جنين و بيماريهاي ژنتيكي مي گردد(14). بنابراين براي كنترل چنين وضعيتي، پرورش دهندگان طيور در اغلب كشورهاي صنعتي بايد توليدات خود را از چرخه ي غذايي حذف كرده و اقداماتي براي كاهش غلظت تركيبات دي اكسين در مزرعه ي خود انجام دهند.

پيشنهادات

براي جلوگيري از آلودگي خوراك طيور، كه در نهايت موجب آلودگي توليدات و فرآورده هاي آنها مي شود، مي بايست منابع آلودگي را از ميان برداشت. بدين لحاط لازم است خوراك هاي آلوده و در صورت سيستم پرورش آزاد، خاك محوطه ي جايگاه پرورش را مورد بررسي و شناسايي قرار داد.

ايجاد مراكز تحقيقاتي در كشور به منظور انجام نمونه گيري از تخم مرغ و خوراك مورد استفاده و حتي گوشت طيور و تعيين ميزان آلودگي، مي تواند در تصميم گيري و برنامه ريزي در خصوص كاستن مواد دي اكسين در محيط پرورش مؤثر باشد(1).

نسبت چربي حيواني به چربي با منشأ گياهي در جيره هاي مرغ هاي گوشتي و تخمگذار را بايد كاهش داد(1). مصرف ماهي بدون چربي، گوشت لخت، گوشت طيور فاقد پوست و كاهش استفاده از روغن در تهيه ي تخم مرغ و استفاده از تخم مرغ آب پز و تهيه شده در فر، راهكارهاي مهم ديگري براي به حداقل رساندن خسارت ناشي از دي اكسين ها مي باشند(1).

فروشگاه کشاورزی

error: Content is protected !!