به وب سایت خانه کشاورز خوش امدید

طیور

نحوه تعیین جنسیت جوجه های یک روزه

دوستان میتونین از این طریق بفهمین که جوجه ها خروسن یا مرغ به همین راحتی!

Incubation and the Hatchery - Part 2[08-56-36]

 

منبع : http://henchicken.blogfa.com

بررسی‌ علل‌ افزایش‌ تلفات‌در جوجه ‌های‌ یکروزه

بررسی‌ علل‌ افزایش‌ تلفات‌در جوجه ‌های‌ یکروزه

از: دکترمحمدرضا صالحی‌قمی‌ کارشناس‌ بیماری‌شناسی‌ طیور

مقدمه‌: کیفیت‌ جوجه‌ تولید شده‌ به‌ دو عامل‌بستگــی‌ دارد. یکی‌ مرگــ‌ و میر که‌می‌تواند ناشی‌ از عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ یابندناف‌ و آلودگــی‌ به‌ قارچ‌ باشد و دوم‌بستگــی‌ به‌ مقدار جوجه‌های‌ وازده‌ وحذفی‌ دارد که‌ این‌ مورد به‌ فاکتورهای‌بیشتری‌ بستگــی‌ پیدا می‌کند که‌ در جای‌خود بحث‌ خواهد شد. بنابراین‌ تلفات‌ اولیه‌ جوجه‌های‌تولید شده‌ را می‌توان‌ به‌ دو دسته‌ تقسیم‌نمود: مرگــ‌ و میر و حذف‌. در این‌ مقاله‌ سعی‌ شده‌ است‌ به‌طورتحلیلی‌ به‌ شرح‌ این‌ دو عامل‌ با توجه‌ به‌تجربیات‌ فارمی‌ پرداخته‌ شود.

مرگــ‌ و میر: عمده‌ترین‌ علت‌ مرگــ‌ و میر اولیه‌عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ است‌ که‌ بیشترین‌تلفات‌ را در هفته‌ اول‌ زندگــی‌ باعث‌می‌شود که‌ معمولا از روز سوم‌ زندگــی‌شروع‌ شده‌ اوج‌ آن‌ در روز هفتم‌ زندگــی‌است‌ و بعد از آن‌ به‌ تدریج‌ کاهش‌ پیداکرده‌ و حدودادر روز دهم‌ مرگــ‌ و میرناشی‌ از عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ به‌ حالت‌عادی‌ برگــشت‌ می‌کند. بعد از عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ می‌توان‌ ازعفونت‌ بند ناف‌ نام‌ برد و در انتها آلودگــی‌قـــارچی‌ که‌ متداول‌ترین‌ آن‌ آلودگــی‌ به‌قــــارچ‌ آســــپرژیـــلوس‌ فومیگــاتوس‌است‌. فاکتورهای‌ موثردر مرگــ‌ و میر ۱ـ عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ Yolk Infection ۲ـ عفونت‌ بندناف‌ Omphalitis ۳ـ آلودگــی‌ قارچی‌ Mold Infection عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ و راه‌های‌انتقال‌ آن‌: همان‌طور که‌ گــفته‌ شد متداول‌ترین‌ ورایج‌ترین‌ علت‌ مرگــ‌ و میر در هفته‌ اول‌زندگــی‌ است‌. اجرام‌ بیماریزا و غیربیماریزای‌زیادی‌ در به‌ وجود آوردن‌ عفونت‌ کیسه‌زرده‌ دخالت‌ دارند که‌ هم‌ می‌تواند ازطریق‌ تخمدان‌ به‌ صورت‌ انتقال‌ عمودی‌یا از طریق‌ آلودگــی‌ مجرای‌ تخم‌ یااویدوکت‌ باعث‌ عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ شودو یا آلودگــی‌ از طریق‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌صورت‌ گــیرد که‌ این‌ راه‌ بیشترین‌ حالت‌وقوع‌ عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ است‌. راه‌های‌ انتقال‌ آلودگــی‌ درعفونت‌ کیسه‌ زرده‌ ۱ـ انتقال‌ عمودی‌ از طریق‌ تخمدان‌Ovarian Transmission ۲ـ انتقال‌ از طریق‌ عفونت‌ اویدوکت‌Salpingitis ۳ـ انتقال‌ از طریق‌ آلودگــی‌ پوسته‌ EggContaminated عوامل‌ ایجادکننده‌: میکروارگــانیسم‌های‌ مختلفی‌ باعث‌آلودگــی‌ و عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ شوند.باکتری‌ E.coli سردسته‌ اجرام‌ میکروبی‌در عفونت‌ زرده‌ است‌ که‌ هم‌ می‌تواند ازطریق‌ عفونت‌ اویدوکت‌ باعث‌ آلودگــی‌کیسه‌ زرده‌ شود و هم‌ از طریق‌ آلوده‌شدن‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌ که‌ این‌ حالت‌متداول‌ترین‌ شکل‌ بروز عفونت‌ کیسه‌ناشی‌ از E.coli می‌باشد. علاوه‌ برباکتری‌ E.coliباکتری‌های‌ دیگــری‌ مثل‌پروتئوس‌ و باسیلوس‌ و… می‌توانندباعث‌ عفونت‌ زرده‌ شوند. در مواردی‌ که‌ عفونت‌ توسط باکتری‌E.coli ایجاد شده‌ باشد محتویات‌ عادی‌کیسه‌ زرده‌ که‌ سبز زرد رنگــ‌ با قوام‌ ویژه‌کیسه‌ زرده‌ است‌ وقتی‌ عفونی‌ شد کیسه‌زرده‌ به‌ صورت‌ زرد قهوه‌ای‌ با قوام‌کازئوزی‌ تا مایع‌ زرد قهوه‌ای‌ تغییر شکل‌پیدا می‌کند. در بعضی‌ مواقع‌ نفوذ جرم‌ بیماری‌زااز دیواره‌ کیسه‌ زرده‌ باعث‌ انتشارآلودگــی‌ از طریق‌ پرده‌ صفاق‌ به‌ کیسه‌های‌هوایی‌ و حتی‌ باعث‌ تورم‌ عفونی‌ پرده‌قلب‌ و همین‌طور پری‌ هیاتیت‌ تورم‌عفونی‌ پرده‌ روی‌ کبد می‌شود. درصد تلفات‌ ناشی‌ از عفونت‌ کیسه‌زرده‌ بستگــی‌ به‌ مقدار تخم‌ مرغ‌های‌آلوده‌ پاتوژنتیسه‌ و همین‌طور تعداد جرم‌بیماری‌زا دارد. در مواردی‌ که‌ عفونت‌ کیسه‌ زرده‌ناشی‌ از سالمونلا باشد تابلوی‌ کلینیکی‌بیماری‌ تفاوت‌ پیدا می‌کند. عفونت‌ کیسه‌زرده‌ سالمونلایی‌ مثل‌ E.coli هم‌می‌تواند از طریق‌ زرده‌ اتفاق‌ بیافتد، هم‌از طریق‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌ که‌ همانند فرم‌عفونت‌ کلی‌باسیلی‌ انتقال‌ از طریق‌پوسته‌ تخم‌ مرغ‌ متداول‌تر است‌.بیشترین‌ آلودگــی‌ مربوط به‌ دوسالمونلای‌ متحرک‌ اینترایتیدیس‌ وتیفی‌موریوم‌ هستند که‌ به‌ شکل‌ بالینی‌ در(Csubclinical) سکوم‌ و کیسه‌ صفراوجود داشته‌ و تحت‌ شرایط خاصی‌ مثل‌استرس‌ یکباره‌ تکثیر پیدا کرده‌ و ازطریق‌ مدفوع‌ دفع‌ می‌شوند در چنین‌مواقعی‌ احتمال‌ این‌ که‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌به‌ یکی‌ یا هر دو نوع‌ سالمونلا آلوده‌شود وجود دارد. این‌ آلودگــی‌ می‌تواند ازطریق‌ آلوده‌ بودن‌ پوشال‌ لانه‌های‌تخمگــذاری‌ و یا آلوده‌ بودن‌ ناحیه‌ کلوآک‌صورت‌ گــیرد که‌ در هر دو حالت‌ جرم‌بیماری‌زا احتمال‌ دارد قبل‌ از ضدعفونی‌شدن‌ تخم‌ مرغ‌های‌ قابل‌ جوجه‌کشی‌ به‌داخل‌ تخم‌ مرغ‌ نفوذ کرده‌ باعث‌ عفونت‌کیسه‌ زرده‌ شود. در این‌ حالت‌ کیسه‌زرده‌ فرم‌ کازئوزی‌ گــرفته‌ و خشک‌ وچروکیده‌ به‌ نظر می‌رسد و از آنجایی‌ که‌جوجه‌های‌ آلوده‌ از بدو تولد وهمین‌طور در روزهای‌ اول‌ زندگــی‌ جرم‌بیماری‌زا را دفع‌ می‌کنند باعث‌ انتقال‌آلودگــی‌ به‌ جوجه‌های‌ سالم‌ دیگــر شود(برخلاف‌ سایر عفونت‌های‌ کیسه‌ زرده‌)در نتیجه‌ تعداد بیشتری‌ از جوجه‌های‌تولید شده‌ درگــیر باکتری‌ شده‌ که‌ البته‌دیگــر فرم‌ بیماری‌ تغییر کرده‌ و به‌صورت‌ بیماری‌ سالمونلوز یا پاراتیفوزبروز می‌کند. بنابراین‌ افزایش‌ مرگــ‌ و میرو افزایش‌ حذف‌ را به‌ دنبال‌ خواهدداشت‌.

گــزیده‌ای‌ از تحقیق‌: دکتر بهرام‌ شجاعدوست‌، دکترمحمدحسن‌ بزرگــمهری‌فرد، دکتر عبدالمحمد حسنی‌طباطبایی‌

منبع : شبکه اطلاع مرغداری

 

شتر مرغ و پرورش شترمرغ :

شتر مرغ و پرورش شترمرغ :

 

مي‌توان گفت كه پرورش شترمرغ يكي از صنعت‌هاي نوين است كه در قرن حاضر توجه سرمايه‌گذاران و پرورش‌دهندگان بسياري را به سوي خود جلب كرده است. پرورش‌دهندگان شترمرغ در ابتداي پرورش و سرمايه‌گذاري در اين صنعت متوجه سودآوربودن آن و افزايش سرمايه اوليه خود شدند كه اين افزايش در برخي مواقع حتي تا چند برابر سرمايه اوليه نيز مي‌رسيد و اكنون با توجه به جاافتادن اين صنعت در كل جهان، آينده بسيار خوبي را براي آن مي‌توان متصور بود. ورود شترمرغ به ايران در حدود هفت سال پيش انجام گرفته و در اين مدت نتايج بدست آمده از تحقيقات بر روي نحوه زيست اين پرنده در كشور همگي مؤيد اين هستند كه پرورش شترمرغ به عنوان يك صنعت بسيار سودآور و با آينده درخشان مي‌تواند مورد توجه قرار گيرد.

شترمرغ‌ها از بزرگ‌ترين پرندگان موجود در جهان هستند كه از لحاظ تاريخي بومي آفريقا بوده واز زمانهاي دور استفاده ازمحصولات آن در ميان اقوام گوناگون اين قاره رواج داشته است. اين پرنده قادر به پرواز نيست اما باداشتن پاهاي بسيار قوي خود توانايي بالايي براي تند دويدن دارد البته بال‌هاي آنها نيز به طرز شگفت‌آوري قوي هستند و در نمايش‌هاي تهاجمي و مانورهاي جنسي و توليد مثلي مورد استفاده پرنده قرار مي گيرد. طول بدن يك شترمرغ نر در حالت بلوغ به ft ٩-٦ مي‌رسد. در حالي كه پرنده ماده طيفي حدود ft ٥/٦-٥/٥ خواهد داشت. جوجه‌هاي شترمرغ در هر ماه حدود INCH ١٠رشد مي‌كنند و در پايان سال اول وزني حدود ١١٥-١١٠ كيلو پيدا خواهند كرد(١٢ ماهگي) كه در اين هنگام جهت كشتار به مراكز ويژه اعزام مي‌گردند.

شترمرغ‌هاي اهلي شده در سن ٣-٢ سالگي به بلوغ مي‌رسند. در اين ميان جنس ماده حدود ٦ ماه زودتر از جنس نر به بلوغ خواهد رسيد. پس از بلوغ كامل با توجه به تفاوت‌هاي ظاهري به راحتي مي‌توان پرندگان نر وماده را از يكديگر تميز داد. در اين هنگام نرها با پرهاي سياه درخشان و نيز پرهاي بزرگ به رنگ سفيد در انتهاي دو بال و دم از جنس ماده كه داراي پرهايي خاكستري رنگ است مجزا مي‌گردند. همچنين در فصل توليد مثل پوست ساق پا و نوك پرنده نر به رنگ صورتي مايل به قرمز در مي‌آيد كه اين تغيير رنگ نشان‌دهنده آمادگي پرنده نر جهت انجام عمل جفت‌گيري مي‌باشد، جالب است.

شترمرغ‌ها به طور كلي پرندگاني اجتماعي محسوب مي‌شوند كه در حيات‌وحش به صورت گروهي زندگي مي‌كنند و تنها در فصل جفت‌گيري هر گروه توليدمثلي در قلمرو خود جدا از ديگران زندگي و توليد مثل مي‌نمايد. به طور كلي شترمرغ‌ها پرندگاني ترسو هستند كه با كوچكترين صداي ناگهاني با سرعتي بسيار زياد شروع به دويدن مي‌كنند كه در اين هنگام سرعت آنها حتي به حدود ٦٠ كيلو متر در ساعت نيز خواهد رسيد كه مي‌توانند اين سرعت را براي مدت ٣٠-١٥ دقيقه حفظ كند. شترمرغ‌ها پرندگاني مبارزه‌طلب هستند و به همين دليل تقريباً مي‌توان گفت كه هيچ حيواني ياراي مقابله با آنها را ندارد. لگد شترمرغ‌ها يكي ازخطرناك‌ترين و كشنده‌ترين لگدها بوده كه از قسمت جلوي بدن و از بالابه پايين بر سر حريف نگون‌بخت فرود مي‌آيد و در مواقعي، منجر به مرگ جانور مورد تهاجم خواهد گشت. همچنين جالب است بدانيد شترمرغها بطور نرمال عمري معادل ٦٠-٣٠ سال دارند.

يكي ديگر از خصوصيات اين پرنده حس كنجكاوي شديد آنها مي‌باشد كه در بسياري از موارد و در صورت عدم رعايت مسايل ايمني در مزارع مي تواند خسارات غير قابل جبراني در نتيجه بلع اشياي نظير ميخ، پيچ، تكه‌هاي چوب، آهن وابزارآلات بجامانده از كارگران و…… بوجود آورد كه اين مسأله گاه منجر به ضايعات دروني و حتي مرگ پرنده مي‌گردد.

 

 

 

روشهاي پرورش:
شترمرغ در مزرعه به طور كلي به سه روش نگهداري مي شود كه عبارتند از:

  • بسته
  • نيمه باز
  • باز

مقيد كردن و انتقال:
براي گرفتن شترمرغ به دو كارگر نياز است كه هريك كنار يكي از پاهاي شترمرغ ايستاده و آنرا از زير شكم و روي دم نگهدارند. از يك عصاي سركج مخصوص گرفتن گردن براي پايين آوردن سراستفاده مي شود. هنگامي كه منقار به سطح زانو رسيد منقار پايين را با قرار دادن انگشت شست در آن به سمت پايين نگه مي دارند. اين كار مانع برخورد از روبرو با پاهاي شترمرغ مي شود. شترمرغ در اين وضعيت براي درمانهايي مانند برچسب زدن، دارو دادن ، تزريق، خونگيري و معاينه نگه داشته مي شود.

جعبه هاي مقيد كردن در بعضي از مزارع به كار مي روند اما رضايت بخش نيستند زيرا ممكن است به پوست و پرها صدمه بزنند. هنگام سوار كردن آنها به كاميون، ممكن است هل دادن آنها از پشت روي سطح شيبدار الزامي شود. شترمرغ هاي بالغ به كاميونهايي نياز دارند كه ارتفاع ديواره جانبي آنها 2/2 متر بوده و با سايباني از جنس پارچه كنفي يا كرباس براي جلوگيري از آويزان شدن سرو گردن پوشانده شده باشد. كف كاميون معمولاً با ماسه، خاك يا علف و ديواره هاي جانبي با كيسه هاي پرشده از علف براي كم كردن صدمه به پرها و پوست پوشانده مي شوند. پارتيشن هايي نيز داخل كاميون قرار داده مي شوند كه شتر مرغ ها را به گروههاي 6 تايي تقسيم مي كند و اين كار مانع از دراز كردن پاهاي شترمرغ و لگد شدن آنها مي گردد.

روشهاي پرورش:

در روش باز بايد يكي از دو روش جوجه كشي طبيعي يا مصنوعي نيز انتخاب گردد.

در روش بسته همراه جوجه كشي مصنوعي بكار گرفته مي شود.

روش باز:
نياز به زميني بزرگ به وسعت 40 هكتار است. غير از هزينه خريد پرندگان كه درتمام روشها معمول است، زمين مهم ترين نياز عمده اين روش است. شترمرغها تا حد امكان نزديك زيستگاه طبيعي شان با حداقل دخالت انسان نگهداري شده و پرورش مي يابند. مزيت اصلي روش باز، كاهش قابل توجه هزينه نگهداري شترمرغ هاي بالغ به مقدار زياد است. همچنين در صورتي كه شترمرغ ها خود تخمهايشان را جوجه كشي كنند، هزينه اي براي اين كار صرف نشده ودر نتيجه هزينه هاي توليد بسيار پايين خواهند بود. از معايب اين روش عدم كنترل و شناسايي شترمرغ ها و تخمهاي توليدي است.ميزان مرگ و مير و تلفات به ويژه در ميان جوجه ها به دليل شكار آنها توسط حيوانات شكارچي بالاست.ضمناً گرفتن شترمرغ ها بسيار مشكل و پرهزينه است.

  • روش نيمه باز:
    محدوده مورد نياز براي اين روش از 20 تا 60 هكتار متغير است.شترمرغ‌هاچراگاههاي
  • نسبتاً كوچك يا اراضي تقريباً 8 تا 12 هكتاري نگهداري مي‌شوند. آنها توانايي گردش آزاد در محدوده اي معين را داشته و لذا بخشي از احتياجات تغذيه‌اي آنها از اين طريق تامين شود. محل هاي خوراك دادن بايد نزديك حصاركشي دور چراگاه ايجاد شوند تا قابليت دسترسي به غذا افزايش و اضطراب ناشي از ورود مكرر افراد به داخل چراگاه كاهش يابد

 

  • روش بسته:
    محوطه مورد نياز براي اين روش به طور معمول كمتر از 20 هكتار است كه به چراگاههاي كوچكي هريك به وسعت 2-1 هكتار تقسيم شده است. اين روش به علت نياز كم به زمين مطلوب است. با اين حال دو اشكال اصلي اين روش عبارتند از:

    1ـ هزينه هاي بالاتر خوراك
    2ـ هزينه حصاركشي زياد

رفتارشناسي:
در محيط طبيعي شترمرغ در خارج از فصل توليد مثل گونه‌اي اجتماعي است و گروههايي از جنس و سنين مختلف را بويژه پيرامون چالابها تشكيل مي‌ دهد. در اين محيط ها شترمرغ با انواع گوناگون حيوانات روبروست و معمولأ از برخورد نزديك با ساير حيوانات پرهيز مي كند و كمتر رفتار خشن نسبت به آنها ابراز داشته و در 75 درصد از موارد با چشم پوشي يا تحمل، با ساير حيوانات برخورد مي كند.

در محيط محصور شترمرغ هاي نر در طول حصار حركت كرده و حتي هنگامي كه جيره هاي مكمل در اختيارشان گذاشته مي شود، باز هم در علفزار به دنبال علوفه مي گردند كه علت ظاهراً ترجيح علوفه است.

طي يك بررسي رفتارهاي بارز در محيط اسارت ، عبارتند از: ايستادن، با تأني راه رفتن، راه رفتن معمولي، نشستن، خوراك خوردن ( از جيره متراكم ) و جستجوي علوفه.

شتر مرغ در هواي باراني ماندن زير باران را به رفتن زير سرپناه ترجيح مي دهد.

طبق بررسي هاي به عمل آمده، هنگام خوراك خوردن مدت زماني كه نرها براي نگاه كردن به اطراف صرف مي كنند، خيلي بيشتر از ماده ها است. در مقايسه با ماده ها نرها با سرعت بيشتري در مدت پس از توزيع خوراك سر را بلند مي كنند.

علت مصرف سنگريزه، كاه، علفهاي بلند و ريشه‌ها اغلب خوراك خوردن غلط ناشي از استرس تصور مي شود كه منجر به انسداد پيش معده شترمرغ در تمام سنين مي گردد.

ساير شاخص هاي رفتاري استرس يا كسالت در شترمرغ ها شامل نوك زدن به هوا، دانخوريها، آبخوريها، پرها و حصارها مي باشد.

طبق تحقيقات انجام شده رفتار تميز كردن پرو بال در طول صبح بيشتر از بعد از ظهر بوده برعكس حمام خاك در صبح خيلي كم انجام مي شود اما در طول بعد از ظهر بتدريج بيشتر شده و هنگام غروب به حداكثر مي رسد.

رفتار رقص والتس كه توسط شترمرغ ها ي در اسارت نيز اجرا مي شود بيشتر هنگام خلاصي شترمرغ ها از ترس يا مدت كوتاهي پس از خروج آنها از محل نگهداري شبانه صورت مي گيرد.

هنگام خواب، شترمرغ هاي بالغ مايلند سرشان را بالا نگهدارند در حاليكه جوجه هاي جوان دوست دارند در وضعيت دمر بخوابند.

جوجه هاي پرورش يافته توسط شترمرغ هاي دايه، رفتارهاي غيرعادي مثل خوردن چوب از خود نشان نمي دهند. از جمله رفتارهاي ناشي از خوراك دادن غلط جوجه ها و واكنش در برابر عوامل محيطي خاص كه عمدتاً شرايط زير حد مطلوب پرورش است، مي توان به نوك زدن به پنجه و سر و نيز پركندن با منقار اشاره كرد.

طبق بررسي انجام شده جوجه ها به محرك سبز 10 برابر بيش از محرك سفيد نوك مي زنند. مدفوع خواري هم در حالت وحش و هم در اسارت در جوجه ها مشاهده شده است

شترمرغ در تایوان:

به نظر بسیاری از مردم تایوان شترمرغها چیزی بیش از پرنده ای بزرگ و خنده دار که در باغ وحش تایپه دیده می شوند نیستند. آنها بیش از گوشت و پرهای شترمرغ، به جثه بزرگ وگردن درازش علاقه دارند. اما به هر حال یک تجارت تدریجی شتر مرغ در تایوان در حال شکل گیری است زیرا پرورش دهندگان آنرا جایگزینی سالم برای گوشت قرمز می دانند که ضمنا منبع تولیدبسیاری از محصولات فرعی مفید نیز می باشد.اگر چه پرورش دهندگان تجاری شترمرغ سالهای زیادی مشغول به کار بوده اند اما این تجارت تنها طی چند سال اخیر مورد توجه قرار گرفته است. بنابر گفته آقای چنگ رییس انجمن محلی شترمرغ از وقتی که دولت اجازه واردات شترمرغ را در اواخر سال 1997 صادر کرد، دامداران تقریبا 1200شترمرغ زنده به تایوان وارد نمودند. او می گوید‍‍” بعد از سالها پرورش شترمرغ، اکنون 10000 شترمرغ در بیش از 230 مزرعه در این جزیره وجود دارد که امیدواریم این تعداد را تا ماه ژوئن به دو برابر افزایش دهیم “ او اضافه کرد ”مصرف ماهیانه محصولات شترمرغ در حال حاضر

10000کیلوگرم یا برابر گوشت حاصل از286 شترمرغ تخمین زده می شود. سال گذشته ارزش کلی محصولات شترمرغ شامل پرنده زنده و پوست تا سقف 3/3 میلیون دلار آمریکا بالا رفت. “

تا به حال رستوران ها و هتل ها مشتاق ترین خریداران گوشت شترمرغ بوده اند. ازآنجایی که این صنعت هنوز کوچک ومقدار تولید گوشت شترمرغ کم است مصرف کنندگان به ندرت آنرا در بازار پیدا می کنند. در حال حاضر که رشد این تجارت بیشتر شده است دامداران امیدوارند بتوانند سود بیشتری از گوشت شترمرغ بدست آورند.

با این که طعم و ساختار گوشت شترمرغ به گوشت گوساله شبیه است اما دو سوم چربی کمتری نسبت به آن دارد و به دلیل سطح کلسترول پایین و پروتئین و آهن بالا، گوشت این پرنده به عنوان یک جانشین رضایت بخش گوشت قرمز خریداران زیادی را به خود جلب کرده است.

علاوه بر گوشت‏‏، شترمرغ پر، پوست، چربی و پوسته تخم نیز تولید می کند که هر یک مصارف مخصوص به خود را دارند.

آقای کیو-هو-یین دبیر این انجمن می گوید:” پر شتر مرغ تنها پرعاری از الکتریسیته ساکن است لذا در کارخانه های دارای سیستم های الکترونیکی و کامپیوتری که الکتریسیته ساکن مشکل اصلی آنهاست(همانند مشکل کارخانه های نساجی) بسیار مفید است. این محصول همچنین در جلیقه و کیسه خواب ها نیز جایگزین شده است“.

آقای کیو خاطر نشان کرد که چرم شتر مرغ 5 برابر محکم تر از چرم گاو است و در عین حال قابلیت ارتجاعی بیشتری دارد اما واقعیت آن است که مدتها در صنعت چرم سازی دنیا به عنوان کالایی گران قیمت مطرح بوده است.چربی این پرنده نیز تدریجا در میان روغنهای خوراکی و محصولات آرایشی راه باز کرده است.

 

 

از سوی دیگرعده ای از هنرمندان نیز به نقاشی روی پوسته بزرگ تخم شترمرغ علاقمندند.

شاید مهمترین امتیاز پرورش شترمرغ داشتن کمترین تاثیر منفی بر محیط زیست باشد.

آقای کیو می گوید   ” آلودگی اندک یکی از دلایل ما برای تشویق پرورش شترمرغ است.

شترمرغ آب کمی مصرف نموده و مدفوع کمی تولید می کند و بر خلاف مرغ این مدفوع به ندرت تبدیل به منبع آلودگی می شود. همچنین شترمرغها مانند ماکیان اهلی نشده اند که بدین معناست که آنها سازگاری بیشتری با محیط زیست طبیعی خود داشته و در برابر بیماریها نیز مقاوم ترند“.

پرورش تجاری شترمرغ، اولین بار در اواسط قرن نوزدهم در آفریقای جنوبی شروع شد و این کشور صنعت شترمرغ را سالها در انحصار خود داشت. سایر کشورها با شروع واردات شترمرغ زنده و توسعه این صنعت از حدود یک دهه گذشته، بازار آن را گشودند.

ارزش اقتصادی بسیارزیاد شترمرغ کریس-چن را بر آن داشت که به این تجارت بپردازد. در سال 1997 او شرکت galant ostrich ranch Co. Ltd. را تاسیس و شروع به واردات شترمرغ نمود.

galant همچنین برای معرفی گوشت شترمرغ به مصرف کننده ها و توسعه محصولات جدید مانند سوسیس، ژلاتین و گوشت با توزیع کننده ها و رستورانها همکاری می کند.

اگر چه چرم شترمرغ تایوانی هنوز نسبتا کمیاب است اما در ژاپن مشتریانی هر چند کم اما قابل اعتماد بدست آورده است.

علی رغم اینکه تولید کنندگان محلی چرم کاملا قادر به پردازش پوست شترمرغ هستند اما پیشرفت این جنبه از این تجارت نیازمند صرف وقت زیادی می باشد.

آقای کیو می گوید” تایوان یک بازار بسیار کوچک برای تجارت شترمرغ است به همین دلیل

ما این پرندگان را بیشتر به دلیل گوشتشان پرورش می دهیم“. او همچنین خاطر نشان می کند که در آفریقای جنوبی برای بیشتر پرورش دهندگان، پوست شترمرغ منبع اصلی سوددهی محسوب می شود. بعضی مردم شترمرغ را نه برای گوشت که فقط برای چرم پرورش می دهند که این موضوع در آینده جزو اهداف شرکتهای محلی قرار خواهد گرفت. در حال حاضر بزرگترین شرکت تجاری شترمرغ در جزیره ، galant است که بر روی بازار گوشت شترمرغ متمرکز خواهد شد.

آقای چن توضیح داد که نیاز به واردات شترمرغ، پرورش این پرنده را نسبت به کشورهایی چون استرالیا و ایالات متحده امریکا گران تر نموده است او می گوید ” ما اندام های داخلی شترمرغ را به عنوان محصول تازه و یا محصول فر آوری شده می فروشیم که کمی سوددهی را بیشتر می کند و می تواند نسبتا هزینه بالای پرورش شترمرغ را تعدیل کند“.

تایوان سالانه نزدیک به 65000 تن گوشت گاو وارد می کند که برابر با 93 درصد کل گوشت موجود در بازارآن است. دامداران امیدوارند که گوشت شترمرغ بتواند 10 درصد از این مقدار را در اختیار بگیرد که برابر با 200000 شترمرغ در سال خواهد بود. چن می گوید که این موضوع می تواند به وسیله معاش دامداران تبدیل شده و از سوی دیگر موجب استفاده بهینه از زمین های غیر زراعی گردد.

شرکت ایالتی taiwan sugar نیز به توانمندی های بازار این پرنده توجه دارد. این شرکت در گذشته صرفا دارای مزارع پرورش خوک بود اما در سال 1998 به پرورش شترمرغ رو آورد. بخش بیوتکنولوژی taisugar خط تولید نوعی کرم صورت را ایجاد نموده که از چربی شترمرغ تولید می شود و این محصول تا آخر سال به بازار خواهد آمد.

گرچه اخبار گسترده ای که در مورد محصولات شترمرغ منتشر می شود می تواند آگاهی های مردم را در زمینه تجارت شترمرغ افزایش دهد ولی با این وجود روشهای تولید و توسعه بازار دغدغه اصلی این تجارت محسوب می شود.

میزان زنده مانی جوجه شترمرغ ها تا3 ماهگی در حال حاضر 50 در صد است که مزرعه داران انتظار افزایش آنرا تا 75 درصد داشته واز سوی دیگر بدنبال کاهش سن بلوغ شترمرغ نیز می باشند.

آقای چن می گوید” برای باز کردن این بازار به ابتکار زیادی نیاز است ازجمله لازم است تا دولت محیطی سودمند جهت توسعه برایمان فراهم کند. تمام سهامداران بر این باورند که وزارت کشاورزی باید هر چه زودتر شترمرغ را در لیست ماکیان اهلی قرار دهد. در حال حاضر مرغ، اردک، غاز و بوقلمون در این لیست قرار دارند که در این صورت اضافه شدن شترمرغ به آن، دولت می تواند علاوه برنظارت کمکهای مناسبی نیز به مزارع شترمرغ ارائه کند که باعث توسعه بهتراین صنعت خواهد شد. “

شترمرغ ها و اقلیم ها :

 

شترمرغ ها در كلیه اقلیم ها قابل زیست و نگهداری اند، از اقلیم های بسیار سرد مانند آلاسكا تا گرم و خشك مانند صحرای افریقا. اما هرچه به سمت اقلیم گرم و خشك پیش برویم كیفیت و كمیت محصولات تولیدی بهتر خواهد شد. تنها اقلیمی كه برای پرورش شترمرغ توصیه نمی شود ( علی رغم آنكه در این اقلیم نیز تولید خود را ادامه می دهد) اقلیم گرم و مرطوب ( مناطق شرجی ) است زیرا تأثیر منفی بر تولید آن می گذارد.

شترمرغ ها را در طبیعت درانواعی از زیستگاههای باز می توان پیدا كرد. آنها از مناطق پربوته و پردرخت دوری جسته و به ندرت در جستجوی سایه برمی آیند.

روشهای پرورش: 
شترمرغ در مزرعه به طور كلی به سه روش نگهداری می شود كه عبارتند از:

    • بسته
    • نیمه باز
    • باز

مقید كردن و انتقال:
برای گرفتن شترمرغ به دو كارگر نیاز است كه هریك كنار یكی از پاهای شترمرغ ایستاده و آنرا از زیر شكم و روی دم نگهدارند. از یك عصای سركج مخصوص گرفتن گردن برای پایین آوردن سراستفاده می شود. هنگامی كه منقار به سطح زانو رسید منقار پایین را با قرار دادن انگشت شست در آن به سمت پایین نگه می دارند. این كار مانع برخورد از روبرو با پاهای شترمرغ می شود. شترمرغ در این وضعیت برای درمانهایی مانند برچسب زدن، دارو دادن ، تزریق، خونگیری و معاینه نگه داشته می شود.

جعبه های مقید كردن در بعضی از مزارع به كار می روند اما رضایت بخش نیستند زیرا ممكن است به پوست و پرها صدمه بزنند.

هنگام سوار كردن آنها به كامیون، ممكن است هل دادن آنها از پشت روی سطح شیبدار الزامی شود. شترمرغ های بالغ به كامیونهایی نیاز دارند كه ارتفاع دیواره جانبی آنها 2/2 متر بوده و با سایبانی از جنس پارچه كنفی یا كرباس برای جلوگیری از آویزان شدن سرو گردن پوشانده شده باشد. كف كامیون معمولاً با ماسه، خاك یا علف و دیواره های جانبی با كیسه های پرشده از علف برای كم كردن صدمه به پرها و پوست پوشانده می شوند. پارتیشن هایی نیز داخل كامیون قرار داده می شوند كه شتر مرغ ها را به گروههای 6 تایی تقسیم می كند و این كار مانع از دراز كردن پاهای شترمرغ و لگد شدن آنها می گردد.

روشهای پرورش: 

در روش باز باید یكی از دو روش جوجه كشی طبیعی یا مصنوعی نیز انتخاب گردد.

در روش بسته همراه جوجه كشی مصنوعی بكار گرفته می شود.

روش باز: 
نیاز به زمینی بزرگ به وسعت 40 هكتار است. غیر از هزینه خرید پرندگان كه درتمام روشها معمول است، زمین مهم ترین نیاز عمده این روش است. شترمرغها تا حد امكان نزدیك زیستگاه طبیعی شان با حداقل دخالت انسان نگهداری شده و پرورش می یابند. مزیت اصلی روش باز، كاهش قابل توجه هزینه نگهداری شترمرغ های بالغ به مقدار زیاد است. همچنین در صورتی كه شترمرغ ها خود تخمهایشان را جوجه كشی كنند، هزینه ای برای این كار صرف نشده ودر نتیجه هزینه های تولید بسیار پایین خواهند بود. از معایب این روش عدم كنترل و شناسایی شترمرغ ها و تخمهای تولیدی است.میزان مرگ و میر و تلفات به ویژه در میان جوجه ها به دلیل شكار آنها توسط حیوانات شكارچی بالاست.ضمناً گرفتن شترمرغ ها بسیار مشكل و پرهزینه است.

  • روش نیمه باز: 
    محدوده مورد نیاز برای این روش از 20 تا 60 هكتار متغیر است. شترمرغ‌ها در چراگاههای نسبتاً كوچك یا اراضی تقریباً 8 تا 12 هكتاری نگهداری می‌شوند. آنها توانایی گردش آزاد در محدوده ای معین را داشته و لذا بخشی از احتیاجات تغذیه‌ای آنها از این طریق تامین می شود. محل های خوراك دادن باید نزدیك حصاركشی دور چراگاه ایجاد شوند تا قابلیت دسترسی به غذا افزایش و اضطراب ناشی از ورود مكرر افراد به داخل چراگاه كاهش یابد
  • روش بسته:
    محوطه مورد نیاز برای این روش به طور معمول كمتر از 20 هكتار است كه به چراگاههای كوچكی هریك به وسعت 2-1 هكتار تقسیم شده است. این روش به علت نیاز كم به زمین مطلوب است. با این حال دو اشكال اصلی این روش عبارتند از:

    1ـ هزینه های بالاتر خوراك
    2ـ هزینه حصاركشی زیاد

سرمایه گذاری مالی برای هر واحد زمین در این روش بالاتر از دو روش دیگر است. با این حال مزایای استفاده از روش بسته بسیار زیاد بوده و بر معایب آن غلبه دارد
مهمترین مزیت روش بسته آن است كه كنترل كاملی بر تولید مثل از طریق ثبت دقیق تعداد تخمهای تولید شده توسط هر شترمرغ ماده و میزان باروری و جوجه درآوری وجود دارد. این ركوردها برای ارزیابی نهایی ارزش گله چه برای فروش مجدد، نگهداری برای تولید مثل ویا كشتار بسیار باارزشند. تولید مثل گزینشی شترمرغ ها بخوبی قابل انجام است. بعلاوه ركوردهای مصرف خوراك قابل نگهداری است و برای معاینه و مهار شترمرغ ها مشكلی وجود ندارد.

رفتارشناسی:
در محیط طبیعی شترمرغ در خارج از فصل تولید مثل گونه‌ای اجتماعی است و گروههایی از جنس و سنین مختلف را بویژه پیرامون چالابها تشكیل می‌ دهد. در این محیط ها شترمرغ با انواع گوناگون حیوانات روبروست و معمولأ از برخورد نزدیك با سایر حیوانات پرهیز می كند و كمتر رفتار خشن نسبت به آنها ابراز داشته و در 75 درصد از موارد با چشم پوشی یا تحمل، با سایر حیوانات برخورد می كند.

 

در محیط محصور شترمرغ های نر در طول حصار حركت كرده و حتی هنگامی كه جیره های مكمل در اختیارشان گذاشته می شود، باز هم در علفزار به دنبال علوفه می گردند كه علت ظاهراً ترجیح علوفه است.

طی یك بررسی رفتارهای بارز در محیط اسارت ، عبارتند از: ایستادن، با تأنی راه رفتن، راه رفتن معمولی، نشستن، خوراك خوردن ( از جیره متراكم ) و جستجوی علوفه.

شتر مرغ در هوای بارانی ماندن زیر باران را به رفتن زیر سرپناه ترجیح می دهد.

طبق بررسی های به عمل آمده، هنگام خوراك خوردن مدت زمانی كه نرها برای نگاه كردن به اطراف صرف می كنند، خیلی بیشتر از ماده ها است. در مقایسه با ماده ها نرها با سرعت بیشتری در مدت پس از توزیع خوراك سر را بلند می كنند.

علت مصرف سنگریزه، كاه، علفهای بلند و ریشه‌ها اغلب خوراك خوردن غلط ناشی از استرس تصور می شود كه منجر به انسداد پیش معده شترمرغ در تمام سنین می گردد.

سایر شاخص های رفتاری استرس یا كسالت در شترمرغ ها شامل نوك زدن به هوا، دانخوریها، آبخوریها، پرها و حصارها می باشد.

طبق تحقیقات انجام شده رفتار تمیز كردن پرو بال در طول صبح بیشتر از بعد از ظهر بوده برعكس حمام خاك در صبح خیلی كم انجام می شود اما در طول بعد از ظهر بتدریج بیشتر شده و هنگام غروب به حداكثر می رسد.

رفتار رقص والتس كه توسط شترمرغ ها ی در اسارت نیز اجرا می شود بیشتر هنگام خلاصی شترمرغ ها از ترس یا مدت كوتاهی پس از خروج آنها از محل نگهداری شبانه صورت می گیرد.

هنگام خواب، شترمرغ های بالغ مایلند سرشان را بالا نگهدارند در حالیكه جوجه های جوان دوست دارند در وضعیت دمر بخوابند.

جوجه های پرورش یافته توسط شترمرغ های دایه، رفتارهای غیرعادی مثل خوردن چوب از خود نشان نمی دهند. از جمله رفتارهای ناشی از خوراك دادن غلط جوجه ها و واكنش در برابر عوامل محیطی خاص كه عمدتاً شرایط زیر حد مطلوب پرورش است، می توان به نوك زدن به پنجه و سر و نیز پركندن با منقار اشاره كرد.

طبق بررسی انجام شده جوجه ها به محرك سبز 10 برابر بیش از محرك سفید نوك می زنند. مدفوع خواری هم در حالت وحش و هم در اسارت در جوجه ها مشاهده شده است

در هنگام خواب، شترمرغ های بالغ مایلند سرشان را بالا نگهدارند در حالیكه جوجه های جوان دوست دارند در وضعیت دمر بخوابند.
در محیط محصور شترمرغ های نر در طول حصار حركت كرده و حتی هنگامی كه جیره های مكمل در اختیارشان گذاشته می شود، باز هم در علفزار به دنبال علوفه می گردند كه علت ظاهراً ترجیح علوفه است.
شتر مرغ ها از مناطق پربوته و پردرخت دوری جسته و به ندرت در جستجوی سایه برمی آیند.

 

شتر مرغ در هوای بارانی ماندن زیر باران را به رفتن زیر سرپناه ترجیح میدهد .

خلاصه اي از بيماريهاي شترمرغ

خلاصه اي از بيماريهاي شترمرغ

شترمرغ نيز مانند حيوانات ديگر در معرض بيماريها و عفونتهاي مختلفي ميباشد .جهت مديريت صحيح گله هاي شتر مرغ كه از اهميت حياتي در اين صنعت برخوردار است بايستي آشنايي مختصري با بيماريهاي اين حيوان داشته باشيم تا در صورت بروز هر گونه مشكل بهداشتي يا بيماري، بتوانيم بموقع اقدام نماييم.
شترمرغ نيز مانند حيوانات ديگر در معرض بيماريها و عفونتهاي مختلفي ميباشد .جهت مديريت صحيح گله هاي شتر مرغ كه از اهميت حياتي در اين صنعت برخوردار است بايستي به نكات ذيل توجه نمود .
– حداكثر حصاركشي مطلوب جهت كاهش خطرات ناشي از صدمات و شكستگي استخوانها
– ايجاد استانداردهاي بالايي بهداشتي ، پائين نگهداشتن آلودگيهاي باكترهايي مانند كلستريديا و هيستوموناس كه منجر به آنژيت مي شوند
– تهيه جيره هاي غذايي صحيح
تهيه جايگاه نگهداري خشك ، بدون كوران هوا و يخبندان در زمستان ، بالابردن انطباق پذيري طبيعي و مقاومت طيور
گزارشات مربوط شترمرغها در باغ و حشها بندرت در پرورش صنعتي شترمرغ كاربرد دارند. جوجه شترمرغها نياز به مراقبت بيشتر دارند 90% تمامي مرگ و مير جوجه شترمر غها ناشي از بيماريها ذيل ميباشد .
-عفونت كيسه زرده
-تعييرشكل پاها و پنجه ها
اسنداد و اسهال / عفونت معده ( كه توسط E.COLIُ، سالمونلا ، هيتوموناس و ديگرباكتريها) ايجاد ميشوند.
تجربيات عملي نشان داده اند كه جوجه شترمرغها نياز به مراقبت دائمي دارند. همچنين ثابت شده است كه مشاهده ظاهري به تنهايي كافي نيست ، چون زماني كه علائم بيماري ظاهر ميشود ممكن است براي درمان دير باشد . كليد موفقيت پرورش جوجه شتر مرغها رعايت بهداشت در گرمخانه و توزين مداوم جوجه شترمرغها در چهار هفته اول پرورش ميباشد .
تنها اين سنجش هاست كه ميتواندمشكلات رشد را قبل از بروز علائم قابل مشاهده مشخص نمايد علاوه بر مديريت بسيار دقيق ، همكاري نزديك با دامپزشك با تجربه بسيار ضروري است .

عفونتهاي ويروسي

 نيوكاسل
موارد وقوع بيماري نيوكاسل در گله هاي شتر مرغ تنها در نواحي از اسرائيل و افريقاي جنوبي گزارش شده است جهت پيشگيري از بروز بيماري استفاده از واكسن كشته روغني نيوكاسل به مقدار 1 سي سي قابل توصيه است . بايستي اين واكسن 6 هفته بعد تكر ار شده وهر شش ماه يكبار يك يادآوري تزريق شود. استفاده از واكسن زنده ( لاسو تا بصورت اسپري چشمي همزمان با واكسن كشته توصيه شده است

 آبله طيور
وقوع آبله درشتر مرغ در اسرائيل و آمريكا گزارش شده است . اين بيماري جوجه شتر مرغها رادرگروه سني يك هفته تا چهارماه و با ميزان مرگ و مير تا 15 درصد مبتلا ميكند. با استفاده از واكنسهاي تجاري آبله اين بيماري قابل كنترل ميباشد .

 آنفولانزاي طيور
چندين موردشيوع آنفلانزا درنواحي خاص از افريقاي جنوبي گزارش شده است .درمورد اين بيماري درمان شناخته شده اي وجودنداشته و واكسنهاي موجود در پيشگيري از ابتلاء به بيماري موثر نميباشد . شتر مرغهاي آلوده ويروس را به تخم خود منتقل نموه كه خطر الوده كردن گرمخانه و تخم هاي سالم موجود در آن را در بر دراد. ضمنا اين ويروي باعث مرگ و مير جنين ميشود.
عموما شترمرغها نيزمانند ساير طيور و پرورش به عفونتهاي ويروس كورناو يروسها، هرپس و يروسها و آدنو ويروسها مبتلا ميشوند.

عفونتهاي باكتر يايي

علت اصلي آلودگيهاي باكتر يايي بهداشت ضعيف در اتاق گرمخانه ، بستر وهچري و جايگاه نگهداري جوجه ها ميباشد و معمولا درمان بعدي كمتر موفقيت آميز ميباشد درنتيجه رعايت اكيد بهداشت نقش كليدي در پرورش شتر مرغ دارد.

 عفونت هاي بند ناف و كيسه زرده
اين يك مشكل متداول گله هاي شتر مرغ مي باشدكه همواره در ارتباط بامديريت ضعيف است . پس از خارج شدن جوجه شترمرغها از تخم بايستي بندناف انها به يك ژل يا اسپري آنتي بيوتيكي آغشته گردد. در آمريكا بتادين مورداستفاده قرار ميگيرد ضدعفوني صحيح سترها ، هچري و تخم شترمرغها نقش ويژه اي در پيشگيري از وقوع آلودگي دارد.كف جايگاه نگهدار ي جوجه ها در روزهاي اول بعد ازخروج از تخم با يستي گرم باشد . سرما از طريق پوست شكم به روده ها و كيسه زرده رسيده منجر به كاهش فعاليت ميكربي فلور روده ها و به تعويق افتادن متابوليسم كيسه زرده ميشود . بايستي توجه خاص نسبت به بهداشت و گرماي كف جايگاه جوجه ها مبذول داشت .

پنوموني
ممكن است مانندعفونت بند ناف پنوموني هم در طي مدت انكوباسيون تخم ها رخ دهد اين آلودگي موجب مرگ ومير جنين ها شده يا راندمان از تخم در آمدن جوجه ها را كاهش ميدهد . بايستي تمهيداتي اتخاذ شود تا پيشگيري از طريق بهداشت اكيد و احتمالا درمان توسط آنتي بيوتيكهاي وسيع ا لطيف انجام گيرد .

آنترينهاي كلي باسيلي
براي جوجه هايي كه در گرمخانه از تخم خارج ميشوند آنژينهاي كلي باسيلي يكي از بيماريها ي معمول در طول هفته هاي اول زندگي ميباشد يك قدم اساسي جهت ايجاد ايمني غير فعال عليه باكتريهاي كلي فرمي و ايجاد گله ايمن استفاده منظم از مدفوع جوجه ها در تغذيه شتر مرغها ي تخمگذار در طول مدت تخمگذاري مي باشد . تنها از اين طريق است كه پادتنهاي مادري ايجاد شده در خون شترمرغها از طريق زرده به جوجه ها منتقل ميشود. استفاده از واكسن جهت پيشگيري از وقوع اين بيماري موفقيت آميز نمي باشد.

مسموميت خوني
اين بيماري غالبا درجوجه ها و اغلب در اثر آنتريتهاي كلي باسيلي كه در بالا شرح داده شده . ايجاد ميشود . رعايت اكيد بهداشت و ارتقاء سطح ايمني گله معيارهاي اساسي در پيشگيري ازوقوع اين بيماري مي باشند
افزودن آنتي بيوتيكها به غذا يا آب آشاميدني درموارد اضطراري و بمدت كوتاه بعنوان يك پيشگيري مطرح ميباشد. همچنين استفاده از باكتريهاي لاكتو باسيلوس كه از تكثيرشديد كلي باسيلها در روده جلوگيري ميكنند موفقيت آميز بوده است.

انتريت نكروتيك ( عفونتهاي كلستريديايي)
كلستريدياها تقريبا درتمامي خاكها و گياهان علوفه اي در غلظتهاي پائين وجود دارند . اين بيماري شتر مرغها رادر هر سني مبتلا نموده باعث مرگ ومير بالايي ميشود خطر عفونت درآغاز بهار و در طول پائيز بسيار زياد بوده و بنظر مي رسد كه در اثر افزايش خوردن لجن و ذرات خاك ايجاد ميشود . بنظر ميرسد كه شترمرغهاي جوان كه درچراگاههاي يونجه خالص نگهداري ميشوند حساسيت بيشتري دارند . به منظور حل اين مشكل معاينه دقيق تك تك شتر مرغها و تغيير دادن چراي آنها ضروري است . همچنين بايستي داروي مناسب از طريق آب اشاميدني تجويز شود.

گاستريت مگا باكتريال
اولين گزارشات بر روي اين سندرم مربوط به افريقاي جنوبي در سال 1992 ميباشد . اين باكتري عمدتا جوجه ها را در سن 10 روز تا 6 هفته مبتلا مي نمايد. اين باكتري در ديواره معده شترمرغهاي مرده يافت شد كه بنظر ميرسد موجب تضعيف و ناتواني عضلات معده ميشود . هيچ درمان موثري وجود ندارد .

عفونت كمپيلو باكتريايي
اخيرامشخص شده است كه كمپيلوباكتر ژوژني ممكن است موجب ايجاد عفونتهاي نيمه حاد تامزمن در جوجه شتر مرغها در سن 10 روز تا 4 ماه شده و درعرض 5 روز باعث ايجاد تلفات شديد در گله شود. در شتر مرغهاي مسن تر اين مرگ ومير كمتر ميباشد . باكتري از طريق غذا و آب آشاميدني منتقل شده . همچنين ممكن است در اثردستكاري غير بهداشتي تخم ها ، جنين را الوده كند. جوجه هاي مبتلا بايستي از بقيه گله جدا شده و در قرنطينه مورد درمان آنتي بيوتيكي مناسب قرار گيرند .

عفونت باسليوس آنتراسيس

در حاليكه تفريبا تمامي پرندگان به دليل درجه حرارت بالاي بدنشان يك ايمني طبيعي در برابر باسليوس آنتراسيس دارند، شتر مرغها نسبت به اين بيماري حساس ميباشند . اين باكتري وهاگهاي آن بسيار مقاوم بوده و ممكن است سالها در خاكها ي الوده باقي بمانند. معمولا عفونت از طريق گوارشي و عمدتا از طريق پودر استخوان حيوانات آلوده كه در تغذيه شتر مرغها مورد استفاده قرار گرفته رخ ميدهد جهت پيشگيري از وقوع بيماري استفاده از واكسن شاربن موثر وموفقيت آميز مي باشد .

سل
تا سالهاي 1960 بيماري سل يكي از علل عمده مرگ ومير شتر مرغ در باغ وحشها بود. در صنعت پرورش شترمرغ موارد بروز سل بصورت تك تك و بخصوص در پرندگان مسن تر ديده ميشود باسيل سل درخاك ، كود و بستر سالها باقي مي ماند . از آنجا ئيكه هنوز درمان قاطعي براي اين بيماري در شترمرغ وجودندارد . لذا از اين عفونت تهديد مزمني براي شترمرغها محسوب ميشود. استرس ، سوءتغذيه و ديگر عوامل منفي خطر عفونت را افزايش ميدهند . شتر مرغها بايستي تنها از گله هايي كه داراي گواهي عاري بودن از بيماري را دارند ، تهيه شوند و پرندگان ييمار جدا شده و فورا معدوم گردند.

عفونت چشم ها
گرد و غبار بعضي غذاها يا بستر ممكن است چشم جوجه شترمرغها راتحريك نموده منجر به بروز كونژونكتيويت مكانيكي شود .اين آزردگي ممكن است توسط باكتريهاي بيماري زا تشديد شده موجب بروزكراتيت يا حتي آبسه هاي روي قرنيه چشم شوند.

كونژونكتيويت ، رينيت و سينوزيت
هموفيلوس گالينا روم به تنهايي و با همراه بامايكو پلاسها موجب بروز اين عوارض مي شوند. استرس هواي سرد وكوران هوا از عوامل مستعد كننده محسوب ميشوند. اين بيماري معمولا در گله بطور سريع گسترش مي يابد ( از طريق تماس مستقيم با‌آب آشاميدني ) . براي حل مشكل بايستي مبتلايان را از گله جدا نموده درمان نمود . ضمنا شرايط محيط نگهداري را نيز بهبود بخشيد

مايلكو پلاسموز
اين بيماري تنها جوجه شترمرغ هاي جواني كه كمتر از يك سال سن دارند را مبتلا نموده و در پرندگان مسن تر بدون علائم يا به شكل سينوزيت ظاهر ميشود
انتقال عامل بيماري از طريق ذرات معلق درهوا، ورود پرندگان بيمار ، ناقلين بيجان و يا از طريق تخم هاي هچري صورت ميگيرد . درمان با آنتي بيوتيكهاي وسيع الطيف انجام ميشود . پرندگان بهبود يافته ايمني موقتي را نشان ميدهند .

اورنيتوز

حيوانات درهر سن و تمامي گونه هاي پرندگان نسبت به عفونتهاي كلاميد يايي حساس ميباشند. بنابراين جاي تعجب نيست كه گزارشاتي از وقوع انفرادي اين بيماري درشترمرغ در فرانسه و افريقا جنوبي وجود دارد . بيماري عمدتا از طريق تنفس هواي آلوده انتقال مي يابد . ممكن است عفونتهاي نهفته توسط آلودگيهاي ثانويه ، عوامل محيطي ، استرس حمل ونقل ،سوء تغذيه وغير فعال شود . اين بيماري ممكن است از طريق گزش حشرات منتقل شود. درمان مناسب تاحصول اطمينان از پاك شدن گله بايستي انجام گيرد

قارچها و تخم ها

كانديدياز:
كانديدياز يك عفونت قارچي است كه ميتواندتوسط كانديد ا آلبيكنس ، كانديدا مونيليفورميس و ديگر مخمرها ايجاد شود. استفاده ازآنتي بيوتيكها وضعف بهداشت تغذيه و آب آشاميدني زمينه بروز اين عفونت را مساعد ميكنند اين عفونت ضايعاتي را درمحوطه دهاني شترمرغها ايجاد مينمايد . همچنين در شتر مرغهاي تخمگذار موجب كاهش جذب ويتامينهاي ب – كپملكس شده و موجب مرگ و مير جنين ها قبل ازمرحله ازتخم در آمدن ميگردد.

اسپرژيلوز
غذاي گل آلود يا داراي گرد و غبار رطوبت بالا و تهويه ضعيف ( مقادير بالاي آمونيوم ) از عوامل مستعد كننده بروز اسپرژيلوز مي باشند . عفونت از طريق تنفس هاگهاي قارچ منتقل ميشود . هنگاميكه يك تخم آلوده درگرمخانه قرار ميگيرد ، ممكن است هاگهاي قارچ راشديدا پخش نموده و موجب عفونت ديگر جوجه ها شود جوجه هاي جوان كه ايمني طبيعي كافي در برابر اسپروفيتها ي قارچ ندارند ، در سنين زير يك ماه متحمل تلفات زيادي ميشوند به منظور پيشگيري ازوقوع اين عفونت رعايت اكيد بهداشت در محوطه گرمخانه ساده ترين و بهترين راه حل ميباشد

درماتيت قارچي
اين بيماري بيشتر در جوجه هاي مسن تر شتر مرغ ديده ميشود . كمبود تغذيه اي (ويتامين ب -كمپلكس ، روي )و جايگاهي مرطوب وكثيف موجب تشديد بيماري ميشوند. براي حل اين مشكل رعايت موازين بهداشتي و درمان مناسب ضروري است .

انگلهاي داخلي

كوكسيديوز
كوكسيديوز در بين پرندگان جوان بخصوص زمانيكه روي بستر باز يا مرطوب نگهداري ميشوند ممكن است موجب بروز تلفاتي درگله شود نكته مهم در خصوص شتر مرغ آن است كه در بين داروهاي كوكسيديو استات گروه Ionophore براي شترمرغها سمي بوده و نبايددمورد استفاده قرار گيرند

هيستومونياز
اين بيماري بنام بيماري سرسياه نيز شناخته ميشود هيستومونياز درجوجه شترمرغهاي جوان مرگ ومير زيادي را ايجادمينمايد اين بيماري از طريق مدفوع پرندگان آلوده منتقل شده وضايعاتي را در روده ايجاد ميكند . آزمايش منظم مدفوع همراه با درمان پيشگيري كننده بايستي صورت گيرد.

كرم نواري شترمرغها ((houttuynia struathionis
مانند ساير آزردگيها، جوجه شتر مرغ نسبت به كرمهاي نواري حساستر مي باشند . در پرندگان مسن تر آلودگي به كرمهاي نواري عليرغم استفاده از جيره هاي متعادل ميتواند موجب سوء تغذيه شود. درمان با داروهاي مناسب صورت گرفته و بايستي شش ماه بعد تكرارشود

كرم نخي شكل(libyostrongylus douglassi)
اين كرمها مويي شكل وبي رنگ بوده وميتواند در معده شترمرغ موجب انسداد غدد ترشحي شوند.با بوجود آمدن يك لايه محافظ موكوسي برروي اين انگلها شيرابه هاي معده به غذا نميرسد اين ‌آلودگي كرمي درجوجه هاي جوان كمتر از 8 ماه ميتواند تا 80 درصد مرگ و مير را موجب شود. شتر مرغها تنها ميزبان اين انگل ميباشند . همچنين اين انگل يك انگل بياباني بوده و بسيار مقاوم ميباشد . اين كرمها به مدت سه سال بدون هيچ ميزباني زنده باقي مي مانند . درمان منظم مبتلايان و پرندگان كه در معرض آلودگي هستند ضروري ميباشد. بايستي توجه نمود كه استفاده از داروي ضد انگل لواميزول موجب بروز اختلالاتي در معده و روده شترمرغها شده و درانگلها موجب بروز مقاومت ميشود.

كرمهاي معدي و ديگرنماتودها
كرمهاي معدي ( گونه هاي آسكاريديا ) و ديگر گونه هاي نماتود ميتوانند شترمرغها را آلوده نمايند . بايستي با استفاده دوره اي از داروهاي ضد انگل شترمرغها عاري از اين آلودگيها نگهداري شوند.

انگلهاي خارجي

كنه ها
كنه ها ميتوانند با گزش شترمرغها به پوست صدمه وارد كنند. همچنين كنه هاي گونه آمبليوما ميتوانند بيماريها را از طريق گزش به انسان منتقل نمايند(ويروس تب كنگو – كريمه )

شپش
شپش شترمرغ (Struthhiolipeurus Struthionsis ) به پرهاي پرنده صدمه وارد نموده و باعث ايجاد ظاهري ژوليده در حيوان ميشود در اين آلودگيها ، سمپاشيهاي منظم وتكرار آن بعد از يك هفته ضروري است .

جربهاي ساقه پر
جربهاي ساقه پر (pterolichus bicaudatus ) همراه با گونه هاي gabucinia Sculpturata در حال حاضر بسيار نادر هستند. اين جربها موجب صدمه به پرهاي پرنده شده ، همچنين موجب ايجاد آب ريزش از بيني ميشوند

مگس ها ( تاسرانيا)
مگش شتر مرغ (hypoboscis Struthionis) موجب تحريك و خارش پوست ميشود و بدنبال گزش و خونخواري ممكن است محل گزش عفوني شده ضايعات پوستي ايجاد نمايد .

بيماريهاي تغذيه اي

كمبودها
جداي از ظاهر عمومي يك شتر مرغ رنگ پوست نشانگر خوبي از وضعيت تغذيه پرنده ميباشد كه از پشت حيوان بخوبي ديده ميشود . بدينوسيله ميتوان از تغذيه مطلوب و يا سوء تغذيه و كمبودحيوان آگاهي يافت . آزردگيهاي ناشي از كمبود سلنيوم و ويتامين Eدر افريقا جنوبي و استراليا معمول ميباشند در اثر اين كمبود علائم بيماري عضله سينه در شترمرغ ايجاد شده موجب ناتواني حركتي ميشود . همچنين ميتواند موجب كاهش باروري در شترمرغ شود. كمبود اسيد پانتوتنيك و بيوتين بسيار نادر بوده ، در جوجه شتر مرغهايي كه منحصرا توسط جيره هاي خالص گندم تغذيه ميشوند رخ ميدهد .

تغيير شكل غضروف و استخوانها
تغييرات مرضي در غضروفها اغلب ناشي از اسيدوز ميباشد . علت بروز اين حالت درصد بالاي تركيبات كلر در برابر سديم و پتاسيم ميباشد . آغاز تغيير شكل استخوانها ناشي از عدم تعادل كلسيم در برابر فسفر ميباشد تكميل متقابل جيره غذايي ضروري مي باشد . در بسياري از مزارع پرورش شترمرغ در آفريقاي جنوبي شترمرغها سولفات منيزيم در غذا با آب آشاميدني داده ميشود .

انسداد
پيلور معده شترمرغ بسيار كوچك بوده ، لذا نسبت به انباشتگي سنگدان بسيار حساس است . با افزايش سن ، خطر انسداد معده كاهش مي يابد . اين مشكل در ارتباط مستقيم با تغذيه و مديريت گله ميباشد . در تغذيه شترمرغها بايستي به ميزان علوفه ، كاه ، مواد فيبري ، شن، سنگريزه و خوردن اشياء خارجي توجه نموده وآنها راتحت كنترل در آورد .

پيچ خوردگي
پيچ خوردگي روده ها در شتر مرغ ملاحظه شده است اما در شتر مرغهاي جوان 12- 4 ماهه نادر است . اين عارضه بدنبال تغييرات ناگهاني در جيره غذايي و خوردن مقادير زياد فيبر رخ ميدهد .

راشيتيسم
اين عارضه عمدتا در سنين 1تا 4 ماهگي ديده ميشود ، كمبود كلسيم ، ويتامين D كمبود يا فقدان فسفر و يا مقادير بالاي كلسيم در جيره غذايي شتر مرغها ميتواند موجب بروز اين عارضه شود .
در جيره هاي كنستانتره اي كه 3تا 4 درصد كلسيم دارند جذب فسفر مختل شده اين عارضه در پرنده ايجاد شود . همچنين اسهال مداوم ميتواند موجب كاهش جذب املاح و ويتامينها گردد .لذا بدنبال آن ميتوانداين عارضه ملاحظه شود.

منبع: سايت دامپزشكان برتر

 

راهنماي پاكسازي و شستشو و طريقه ضد عفوني مرغداري

راهنماي پاكسازي و شستشو و طريقه ضد عفوني مرغداري 

الف : شستشو و ضدعفوني كردن سالن هاي مرغداري
مرحله 1- تخليه كود حاصل و حمل و نقل آن با توجه به دستورالعمل (بخشنامه شماره 29771
– 9/7/ 74 ) سازمان دامپزشكي كشور بايد انجام پذيرد .
مرحله 2- پاكسازي سالن ها در محوطه مرغداري از بقاياي كود و پر و لاشه و ساير بقاياي آلودكننده از دوره قبل صورت پذيرد .
مرحله 3- كليه تجهيزات و لوازم از قبيل دانخوري ، آبخوري و غيره …… از سالن ها خارج و جهت شستشو و ضدعفوني به محوطه خارج از سالن منتقل شود .
مرحله 4- با استفاده از آب گرم (با فشار قوي ) كليه قسمتهاي سالن ها از قبيل كف – سطوح داخلي و خارجي ديوارهاي سالن – پشت بام و ساير تاسيسات (كارخانه تهيه دان – انبار ها – دفتر كار – اتاق نگهباني و …….) در مرغداري از كود – پر – و گرد و خاك كاملا پاكيزه شود .
مرحله 5- شستشوي بعدي با استفاده از ديتر جنت ها (صابون مايع – محلول هاي پاك كننده و …….) انجام گيرد و سپس با آب گرم و فشار مناسب كليه قسمتها پاكيزه شود .
مرحله 6- تعمير و مرمت هر گونه منفذ و برطرف كردن خرابي هاي موجود در سطح سالن ها و ساير تاسيسات رفع پارگي هاي توري پنجره ها در اين مرحله الزاميست .
مرحله 7- شعله دادن كف و ديوارهاي سالن از داخل و خارج تا ارتفاع 5/1متر .
مرحله 8- ضدعفوني كليه سطوح (كف – سقف – ديوارها – پشت بام ) با توجه به پيشنهادات مندرج در جداول شماره 1 و 2 .
مرحله 9- نظافت و ضدعفوني سيستم تهويه و سيستم هاي برق با توجه به بند 7.

مرحله 10 – لايروبي و شستشو و ضدعفوني سيستم فاضلاب با توجه به بند 7 .
مرحله 11- پس از پايان مرحله 9 كليه درب ها و پنجره هاي سالن ها و ساير تاسيسات تا ضد عفوني نهايي پس از نصب لوازم و تجهيزات از ورود احتمالي موش يا افراد غير مسئول بايد بسته نگهداشته شود .
ب : شستشو و ضدعفوني لوازم و تجهيزات
مرحله 1- كليه لوازم و تجهيزات مرغداري از قبيل دانخوري و آبخوري و آنهايي كه قابل شستشو مي باشند به خارج از سالن ها منتقل شود و بايد در مرحله اول در آب گرم غوطه ور گردند .
مرحله 2- لوازم فوق را مجددا با آب گرم و برس شسته و سپس با ماده ضدعفوني كننده موثر كه در جدول شماره 1 ذكر گرديده است به مدت دوساعت غوطه ور و ضد عفوني گردند و متعاقبا با آب تميزشسته شود .
ج : پاكسازي و شستشو و ضد عفوني محوطه
مرحله 1 – سطوح آسفالته و بتوني محوطه مرغداري پس از شستشو سالن ها با آب فشار قوي بايد كاملا تميز شود .
مرحله 2 – كليه سطوح مطرح شده در مرحله 1 و همچنين سطوح خاكي و ……. بايد شعله داده شوند .
مرحله 3- اسپري ماده ضد عفوني كننده با توجه به مواد ضدعفوني كننده موثر مندرج در جداول برروي سطوح اعم از آسفالت شده و بتوني و شني و خاكي الزاميست .
مرحله 4 – آهك پاشي سطوح غير قابل شستشو محوطه مرغداري پس از انتقال لوازم و تجهيزات مرغداري به داخل سالن ها با آب آهك تازه انجام پذيرد.
مرحله 5 – تامين محلول ضدعفوني در مدخل درب ورودي اداري و سالن ها پس از شستشو و ضد عفوني سالن ها الزاميست .
د: شستشو و ضد عفوني شبكه آبرساني
1- كليه شبكه آبرساني محتوي آب آشاميدني طيور تخليه و لايروبي و شستشو و تميز شود .
2- مخازن و لوله ها با محلول ضدعفوني كننده پر گرديده و پس از 24 ساعت محلول تخليه و سپس سيستم با آب تميز شستشو داده شود .
ه : استفاده از فرمالين جهت ضد عفوني
1- استفاده از لباس كار – ماسك و دستكش مناسب در زمان استفاده از فرمالين ضروري است .
2- قبل از شروع استفاده از فرمالين بايد كليه پنجره ها و هواكش ها و كليه نقاطي كه امكان خروج گاز از آنها وجود دارد بسته شوند .
3- پس از قرار دادن كليه وسايل و تجهيزات و ملزومات مورد نياز دوره پرورش در داخل سالن ها نسبت به توزيع بستر مناسب و سالم به نحوي كه در مسير رفت و آمد قرار نگرفته باشد اقدام و متعاقبا نسبت به گاز دادن اقدام شود .
4- در صورتي كه جهت ضدعفوني سالن ها از تركيب پرمنگنات و فرمالين استفاده شود به ميزان حداقل 10 گرم پرمنگنات و 20 سانتي متر مكعب فرمالين براي هر متر مكعب لازم مي باشد . حداقل درجه حرارت سالن كمتر از 25 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 65 درصد باشد .

بخار دادن (با غلتك 1% )
40 سي سي فرمالين + 20 گرم پرمنگنات پتاسيم براي هر 8/2 متر مكعب روش

 

 

بخار

غلظت بخار

زمان بخار دادن

هيدروكسيد آمونيم

سالن مرغداري

%3

خير

سيلوهاي دان

%3

خير

تخم مرغ هاي قابل جوجه كشي

%3

30دقيقه

خير

بلافاصله پس از تخم گذاري

 

 

 

تخم مرغ هاي داخل ستر

%2

20دقيقه

خير

در صورت لزوم جوجه هاي داخل هچر

%1

30دقيقه

بله

سالن ستر و هچر

%1,2%

30دقيقه

خير

هچري (بين هچ ها)

%3

30دقيقه

خير

سالن  تخليه جوجه ها

%3

30دقيقه

خير

سالن شستشوي

%3

30دقيقه

خير

كارتن جوجه ها و صفحات داخل آنها

%3

30دقيقه

خير

كاميون

%5

20دقيقه

بله

 

جدول تاثير مواد ضد عفوني كننده بر روي اجرام عفوني 

موارد 

هيپوكلريت يا مواد كلره 

تركيبات آمونيوم چهار تايي 

فنل ها 

فرمالدئيد 

مواد يد دار 

گلوتا رالدئيد 

اسيد پر استيك 

گاز 

مايع 

باكتري هاگدار 

  –  +

+

+

+

+

باكتري گرم منفي 

       + +    

+

+

+

+

+

+

 

باكتري گرم مثبت 

+

+

+

+

+

+

+

+

ويروس هاي بدون غشاء 

+

+

+

+

؟

؟

ويروس هاي غشاء دار 

+

+

+

+

+

+

+

+

اسپوركشي

+

+

+

+

+

+

+

قارچ كشي 

   – +

  –   +

+

+

+

+

+

+

سميت براي حيوانات و انسان 

 –  + 

+

+

+

  –  +

    –  

واكنش بامدارلي 

 –  +

+

+

    –  +

پاك كنندگي 

+

+

خورندگي 

+

  –  +

+

  –  +

 اثر منفي (-) اثر مثبت (+)  خاصيت متغير (+-)     

 

محل ضد عفوني 

كلرين 

يدين 

فنل و كروزول 

تركيبات آ‎مونيوم 

آنتي جرمئ 50

فرمالدئيد 

بخار گوگرد 

ماشين جوجه كشي 

+

+

+

+

+

+

+

ضد عفوني آب 

+

+

+

+

ضدعفوني افراد 

+

+

+

ضدعفوني تخم مرغ ها 

+

+

+

كف و ديواره ها 

+

+

+

+

+

ضدعفوني كفش ها 

+

+

ضدعفوني كشتارگاهها 

+

+

+

+

ضدعفوني سالن 

+

+

+

+

+

+

+

حوضچه هاي ورودي 

+

+

 

مدیریت بستر در سالنهای پرورش جوجه های گوشتی

مقدمه
از اصلی ترین عوامل موثر برای دستیابی به حداکثر تولید اقتصادی، مدیریت پارامترهای محیطی و بخصوص مدیریت یستر در سالن پرورش می باشد. چرا که وجود بستر مناسب خود حکایت از مناسب بودن شرایط محیطی در سالن دارد. بطور کلی بستر به مخلوطی از فضولات دفعی طیور وکاه و کلش که در در ابتدای دوره در سالن پرورش پخش شده، اطلاق می شود. هر دو عامل تهویه و وضعیت حرارتی سالن، از جمله فاکتورهای بحرانی هستند که دائما باید توسط پرورش دهندگان کنترل شوند. به عنوان مثال اگر رطوبت سالن به دقت تحت نظارت قرار نگیرد، بستر موجود در سالن خیس شده و سطح لغرنده و چسبناکی را بوجود خواهد گرفت که اصطلاحا Caked litterنامیده می شود. در چنین وضعیتی، بستر به سادگی از آب اشباع شده و به آب به حالت راکد در سالن می ایستد.
یک چنین بستر مرطوبی عمدتا در سالنهایی که از آبخوریهای فنجانی و قطره ای استفاده می کنند، دقیقا در نزدیکی محل آبخوری به وفور مشاهده می شود. لذا تعبیه شیارهای خروج آب در چنین محلهایی از مسائل مهم مدیریتی محسوب میشود. بهر حال اگر رطوبت بستر ، بیش از حد مجاز باشد شیوع بیماریهای باکتریایی و ایجاد یک محیط غیر بهداشتی پیامدی اجتناب ناپذیر خواهد بود و چه بسا که بوی نامطبوع آمونیاک در سالن منتشر شده و یا عواقبی مانند تجمع حشرات موذی و وارد شدن جراحتی در نواحی کف پاها و تاولهای در سینه را به دنبال داشته باشد. نباید فراموش کرد که تحت چنین وضعیتی، لاشه حاصل از این جوجه هایی، بازارپسندی و تقاضای کمی دارد. یک توصیه کاربردی در این زمینه اینست که میانگین رطوبت بستر، همواره باید در دامنه ۲۵ الی ۳۵ درصد نگهداشته شود. بستر مناسب و عاری از بیماری را می توان مجددا در دوره پرورش آتی نیز مورد استفاده قرارداد. بطور کلی فاکتورهای متعددی در بوجود آوردن یک بستر خیس دخیل می باشند و با رعایت بعضی اصول و توصیه های کاربردی می توان راهکارهای مدیریتی مناسبی در بستر سالن، پیاده کرد
هدف این مقاله بررسی جنبه های مختلف موجود در این زمینه و ارائه راهکارهای مناسب پیشگیری کننده از بروز آنها می باشد.
مدفوع خیس
اسهال از جمله مواردی است که تحت تاثیر عدم توازن موادمغذی جیره و یا ابتلا گله به عوامل عفونی دیده می شود . به عنوان مثال افزایش بیش از حد مجاز مواد معدنی مانند پتاسیم و سدیم و منیزیم و سولفور یا کلرور همواره باعث افزایش میزان مصرف آب در سالن و نتیجتاً باعث افزایش دفع فضولات به صورت آبکی می گردد. بهر حال در صورتی که پرورش دهنده با خیسی بستر مواجه شود، در اولین فرصت باید محتوای سدیم و پتاسیم(نمک) جیره را اندازه گیری نمایید. نباید فراموش کرد که ممکن است با وجود اینکه در بالانس جیره، درصد نمک در حد مجاز باشد، ولی مخلوط کردن جیره به درستی صورت نگیرد. مضاعفاُ اینکه آب مورد مصرف طیور نیز همواره از لحاظ غلظت یونها مهمی همانند میزان سدیم و منیزیم مورد آزمون قرار گیرد.
جیره های غذائی که حاوی چربی نامطلوب یا چربی فاسد باشد، همیشه منجر به دفع مدفوع به صورت آبکی می شود. همچنین استفاده از ترکیبات غذایی مانند گندم و جو و چاودار و کاساوا معمولا موارد مشابهی از خیسی بستر را متعاقب خواهد شد. بهر حال یکی از راهکارهای موجود برای کنترل خیسی بستر، استفاده و افزودن آنزیمهای تجاری در جیره هایی است که برپایه گندم یا جو و چاودار فرموله می شوند
مواد غذایی کپک زده
در صورتی که از اقلام غذایی کپک زده در تغذیه جوجه های گوشتی استفاده شود، حضور مایکوتوسینها در چنین جیره ای، مطمئناً منجر به خیسی بستر خواهد گردید
مایکو توکسینها از جمله عواملی هستند که باعث اختلال در عمل سیستم گوارشی می گردند و قادرند که صدمات جبران ناپذیری را به سیستم کلیوی جوجه های مبتلا وارد نمایند. مایکوتوکسینهای ochratoxin,oosporin,citrinin ازمعروفترین مایکو توکسینهایی هستند که در بروز عفونتهای کلیوی و اختلال در سیستم کلیوی دخیل می باشند. بروز چنین اختلالاتی باعث افزایش بیش از حد مصرف آب شده و نتیجتاً عواقب بعدی مانند خیسی بستر را به دنبال خواهد داشت
لذا برای پیشگیری از بروز چنین مواردی، استفاده از اقلام خوراکی تازه در فرمولاسیون جیره های طیور و همچنین مدیریت نگهداری آنها در سالن توصیه می گردد. تجهیزات و لوازمی که با نگهداری و توزین و آسیاب مواد خوراکی در ارتباط هستند، باید به طور مستمر مورد بازبینی و ضدعفونی قرار گیرد. مواد غذائی کپک زده که گاها در تجهیزات اینچنینی مدتها باقی می ماند به آسانی قادر به آلوده کردن مواد غذایی است که در تماس با این تجهیزات هستند بنابراین هر نوع ماده خوراکی کپک زده باید از تماس با چنین لوازم و تجهیزاتی خارج گردد
بیماریها
شیوع بعضی از بیماریها، حاوی علائمی همانند خیسی بستر و مدفوع آبکی می گردد
بطور کلی پاتوژنهای ایجاد کننده چنین بیماریهایی با دو مکانیسم فعالیت می کنند
این پاتوژنها ممکن است به طور مستقیم باعث اختلال در عملکرد سیستم گوارشی شوند که این حالت علائمی همانند بروز اسهال در گله را به همراه خواهد داشت
دسته دیگری از پاتوژنها به طور غیر مستقیم باعث کاهش مصرف خوراک و افزایش مصرف آب شوند و نتیجتاً مدفوع آبکی می شود
پاتوژنهائی مانند کوکسیدی ها از طریق مکانیسم اول مستقیما باعث آسیب سیستم گوارشی می گردند .برای کنترل بیماری کوکسیدیوز معمولا از راهکار افزودن ترکیبات ضد کوکسیدیوز در جیره استفاده می شونند
در صورت عدم موفقیت کنترل آلودگیهای ناشی از کوکسیدیوز در کالبد شکافی آثاری همچون نکروز روده ها دیده می شود و در سالن نیز خیسی بستر غیر قابل اجتناب می باشد از جمله عوامل عفونی باکتریایی دیگر اشریشیاکلی spirochaeter وcamphulobacter jejuni هستند که از عوامل ایجاد کننده مدفوع آبکی هستند. بعلاوه چندین رده از ویروسها مانند رتروویروسها و آدنوویروسها با مکانیزمهای پیچیدهای باعث ایجاد اسهال می شوند. ویروسها عمدتاً مرتبط با عدم جذب مواد مغذی دارند.
کنترل شرایط مدیریتی و کارکرد تجهیزات سالن
خیسی بستر تا حدودی با وضعیت محیطی سالن پرورش (دما و رطوبت) در ارتباط می باشد و این دو فاکتور نقش عمده ای در مصرف آب و کیفیت بستر سالن دارد به عنوان مثال اگر دمای سالن در حد بالائی باشد بی تردید باعث افزایش مصرف آب و نتیجتاًُ خیسی بستر می گردد. نبود یک سیستم مناسب آبخوری که آب مناسبی را برای جوجه ها فراهم آورد همواره در ایجاد این معضل دخالت دارد.
فشار داخل لوله های آبخوری باید توسط صفحات نمایشگر به طور مرتب کنترل شود. سقفهای سالن پرورش باید عایقبندی شوند و سیستم تهویه باید قادر باشد تا مقدار کافی از هوا در داخل سالن جریان یابد
جنس مواد تشکیل دهنده بستر
چندین نکته فابل توجه در رابطه با جنس مواد متشکله بستر طیور وجود دارد که از لحاظ مدیریتی نباید فراموش شود
از جمله اینکه همه مواد متشکله بستر که در تماس مستقیم با جوجه ها در سالن می باشد باید غیر سمی و ترجیجاً جاذب رطوبت باشد و باعث آزاد شدن رطوبت از بستر به اتمسفر گردد. چنین موادی باید به سهولت قابل تهیه و خریداری شوند و قیمت آنها نیز نباید بیش از حد گران باشند
خاک اره درجه یک از جمله موادی است که در بسترهای سالنهای پرورش به وفور مشاهده می شود. باید دقت کرد که از سایر مواد همچون پوسته برنج و از ضایعات شهرداری مانند تکه پارچه و تکه های مقوا نمی توان به عنوان مواد مناسب برای بستر اولیه استفاده کرد
بهر حال جنس ماده مورد استفاده در بستر اولیه سالن می تواند یکی از جنبه های مدیریتی در جهت پیشگیری خیسی آتی بستر باشد
نتیجه گیری
نگهداری دما و رطوبت سالن پرورش در سطوح ثابت توصیه شده در هر روز هز اهمیت خاصی در سالن پرورش برخوردار است. از جنبه های مدیریتی موجود در رابطه از پیشگیری خیسی بستر می تواند به مدیریت فرمولاسیون جیره غذایی، کنترل وضعیت بهداشتی گله و اعمال تهویه مناسب در سالن و نهایتا کاربرد ترکیبات مناسب در ایجاد بستر اولیه اشاره نمود

دستكاریهای تغذیه ای برای افزایش پاسخهای ایمنی در جوجه های گوشتی

دستكاریهای تغذیه ای برای افزایش پاسخهای ایمنی در جوجه های گوشتی

همه معتقدند كه پیشگیری بهتر از درمان مtaghzieی باشد. بسیاری از مواد مغذی، انرژی، اسیدهای امینه و مواد معدنی دارای ماهیت متفاوتی می باشند ولی همگی انها نقش مهمی را در پاسخهای سیستم ایمنی دارند و بنابراین قادرند كه سلامتی جوجه ها را بدون نیاز به مراقبهای خاص دامپزشكی تضمین كنند.

مقدمه:
در حال حاضر، هدف از پرورش طیور تجارتی، رسیدن به بالاترین وزن نهایی و حداكثر تولید تخم مرغ به ازای هر واحد مصرف خوراك می باشد. بهر حال بین صفات تولیدی و پاسخهای سیستم ایمنی و صفات مربوط به مقاومت به بیماریها همبستگی منفی وجود دارد. به عنوان مثال این همبستگی منفی بین تولید و ایمنی باعث می شود كه در در سویه های پرتولید عملكرد و تكامل سیستم ایمنی ضعیف تر باشد. شاید یكی از عوامل ایجاد كننده همبستگی منفی بین صفات تولیدی و پاسخهای ایمنی در طیور، تامین همه احتیاجات فیزیولوژیكی از طریق مصرف اقلام خوراكی محدودی مانند مواد مغذی و میزان دسترسی آنها، باشد. ژنوتیپهایی با وزن نهایی حداكثر نسبت به سویه هایی با وزن نهایی پایین تر، پاسخهای ایمنی ضعیف تری را در برابر آلودگی های ناشی از ای كولای و تیتراسیون آنتی بادی سلولهای ایمنی از خود نشان می دهند. بنابراین امروزه درآمیخته های حاصل از سویه های تجارتی احتمال بروز هر نوع اختلال در پاسخهای ایمنی بیش از هر زمانی احساس می شود. علاوه بر انتخاب ژنتیكی، بعضی از عوامل غیر ژنتیكی مانند غلظت مواد مغذی جیره، قادر است كه تظاهر ژنهای مسئول پاسخهای ایمنی را از طریق ایجاد تعییر در میزان بلوغ سیستم ایمنی و همچنین میزان آنتی بادی تولید شده در برابر عفونتها تعییر دهد.
مكانیزمهای دفاعی در جوجه های گوشتی:
محیط سالن در شرایط پرورش متراكم جوجه ها، همواره شامل طیف وسیعی از میكروارگانیزمهایی می باشد كه بطور مستمر با سیستم ایمنی در حال رقابت هستند. بطور كلی عوامل بیماریزای مهاجم از طریق آنتی بادیهای مترشحه از نوتروفیلها و یا حاصل از میكروبهای غیرفعال و ضعیف شده(واكسنها) سركوب شده و نهایتا این لاشه سلولی این مهاجمین از طریق عمل بیگانه خواری حذف می شوند. این مكانیزم دفاعی برای كنترل پاوتوژنهای خارج سلولی مانند باكتریها و همچنین در برابر عوامل بیماریزای داخل سلولی مانند ویروسها بازدهی كاملا موثری را از خود نشان داده است. برای مقابله بر علیه عوامل بیماریزای داخل سلولی همانند ویروسها، مكانیزم ایمنی بواسطه سلول(CMI) نقش كلیدی را بر عهده دارد. در این مكانیزم با توجه به اینكه امكان از بین بردن عوامل پاتوژن از طریق ترشح آنتی بادی وجود ندارد فلذا به كمك تزریق سیتوتوكسین لنفوسیتهای نوع تی به داخل سلول آلوده، نتیجتا تخریب سلول و از بین رفتن ویروسها امكان پذیر می گردد. سیستم ایمنی در برابر ورود عوامل بیماریزا، تركیبات متنوعی را مانند پروتینهای فاز حاد، آنزیمهای پروتئولیتیك و هیدرولیتیك، رادیكالهای اكسیژن و مشتقات نیتروژن را برای از بین بردن پاتوژنهای مهاجم یا سلولهای آلوده تولید می كند.
نقش تغذیه در تعییر پاسخها سیستم ایمنی:
جیره نویسی در طیور عمدتا بر اساس شاخصهای تولیدی مانند رشد، تولید تخم و بازده مصرف خوراك انجام می شود فلذا غالبا از توجه به معیارهای لازم برای پاسخهای سیستم ایمنی چشم پوشی می شود چرا كه مواد مغذی همچنین بر روی تكامل سیستم ایمنی و حجم آنتی بادی تولیدی تاثیر گذار می باشد. در طول فاز حاد سیستم ایمنی، بیشترین احتیاجات تغذیه ای متوجه سنتز و آزاد شدن پروتئین فاز حاد (APS) از كبد می گردد. برای تامین عملكرد مناسب لكوسیتها احتیاجات انرژی و اسید آمینه در این مرحله بیش از احتیاجات غذایی معمول می باشد. اثر متقابل بین مواد مغذی متنوع و عدم توازن نسبتها و سمیت این مواد مغذی منجر به اختلال در فیزیولوژی طبیعی جوجه و متعاقبا اختلال در عملكرد سیستم ایمنی می گردد.
انرژی:
تفاوتها موجود در غلظت انرژی جیره غذایی طیور، میزان پاسخهای سیستم ایمنی را تعییر می دهد كه این تعییراحتمالا از طریق تعییر در مصرف مواد مغذی موجب تاثیر بر سیستم ایمنی می گردد. انرژی مصرفی موجب تنظیم فعالیت سلولهای ایمنی ، فعالیت هورمونهای خاص مانند تیروكسین، كوتیكواستروئیدها، هورمون رشد، گلوگاگون، كاتكولامیدها می گردد و نتیجتا تعییر در فعالیت این عوامل بر سیستم ایمنی تاثیر گذار می باشد. همچنین تفاوت در سطوح و ساختار و نوع اسیدهای چرب جیره از طریق تعییر در ساختار غشاء سلولی و تغییر در سنتز پروستاگلندین بر روی عملكرد سیستم ایمنی موثر است. با افزایش سطح چربی جیره از 3درصد به 9 درصد میزان تلفات ناشی از آلودگی ای كولای و مایكروباكتریوم توبركلوزیس كاهش می یابد. هنگام افزودن 6 درصد پیه به جیره طیور، تیتر آنتی بادی بر علیه آنتی ژن گلبولهای قرمز گوسفندی بطور قابل توجهی افزایش می یابد. گنجاندن سطوح بالایی از اسیدهای چرب غیر اشباع در جیره از طریق تحریك فعالیت ماكروفاژها باعث بهبود عملكرد سیستم ایمنی می گردد.
پروتئین:
رشد غدد بورس و تیموس تسبت به سایر اندامهای بدن طیور سریعتر انجام می شود و بنابراین این نكته خیلی مهم است كه در اوایل رشد سطوح مناسبی از پروتئین مورد نیاز در اختیار طیور قرار گیرد. گمبود پروتئین در این مرحله موجب رشد و توسعه نامناسب اندامهای لنفوئیدی می شود. چندین مقاله تحقیقاتی پیشنهاد كردند كه برای حصول به عملكرد مناسب سیستم ایمنی ،در این مرحله باید میزان اسید آمینه های جیره بیش از حد معمول توصیه شده برای رشد باشد. بهر حال تاثیر سطوح پروتئین بر تخفیف علائم بیماری بستگی به عامل و میكروارگانیزم بیماریزا دارد. هنگام افزایش سطح پروئتین جیره از 18 یا 20 درصد به 23 درصد میزان ابتلا به آلودگی ای كولای به طور معنی دار كاهش می یابد. همچنین با كاهش سطح پروتئین جیره جوجه های مبتلا به كوكسیدیوز، میزان تلفات از 32 درصد به 8 درصد در مقایسه با تیمار شاهد كاهش می یابد. سطوح بالای پروتئین جیره فعالیت تریپسین دستگاه گوارش طیور را افزایش می دهد. افزایش سطح ترشح تریپسین دستگاه گوارش متعاقبا موجب آزاد شدن سریع گوكسیدیاها از اووسیت شده و باعث تشدید علائم بیماری می گردد.
سطح مناسب میتونین جیره باعث افزایش رشد شده و برای ایجاد حداكثر پاسخ ایمنی ضروری است. متیونین همچنین برای افزایش عملكرد سلولهای تی تولید شده از تیموس مورد نیاز می باشد. كمبود میتونین باعث كاهش فعالیت لنفوسیتها و تحلیل غده بورس و همچنین افزایش حساسیت به بیماریهای نیوكاسل و كوكسیدیوز می شود. افزودن سیستئین باعث تحریك ایمنی هورمونی و سلولی می گردد. كمبود اسید های آمینه شاخداری (50-16%) مانند ایزولوسین، لوسین و والین در جیره جوجه های گوشتی باعث كاهش تیتر آنتی بادی بر علیه آنتی ژن گلبولهای قرمز گوسفندی می شود. با توجه كه در ساختمان ایمنوگلوبولینها مقادیر بالایی از والین و ترئونین بكار رفته است فلذا كمبود هر كدام از این اسید های آمینه پاسخهای ایمنی در جوجه های گوشتی را كاهش می دهد. در جیره های حاوی نسبت بالای لوسین/ والین+ ایزولوسین، به علت ایجاد اثرات آنتاگونیست بین ساختارهای این سه اسید آمینه عملكرد سیستم ایمنی كاهش می یابد. سطوح بیش از حد لوسین در جیره غذایی از جذب والین و ایزولوسین ممانعت می كند. افزایش غلظت اسید آمینه لیزین جیره باعث بهبود هماگلوتیناسیون و تیترآگلوتینین و همچنین افزایش ایمینوگلوبینهای جی و ام می شود. اسی آمینه آرژنین سوبسترای مسیر سنتز اكسید نیتریك می باشد . این تركیب یك محصول سمی است كه در فعالیت فاگوسیتیك ماكروفاژها نقش كمكی داشته و باعث از بین رفتن باكتریها و عوامل بیماریزای داخل سلولی می شود.
ویتامینها:
ویتامینها به عنوان كوفاكتور مورد نیاز برای فعالیتهای متابولیكی مربوط به پاسخهای ایمنی می باشد و بنابراین كمبود ویتامینها موجب اختلال در فعالیت سیستم ایمنی می شود. بطور كلی افزایش مقادیر ویتامینها جیره غذایی طیور میزان عملكرد سیستم ایمنی را بهبود می بخشد.
رتینول:
ویتامین رتینول نقش عمده ای در محافظت اندامهای لنفوئیدی و همچنین بافتهای اپتلیال دارد و موجب افزایش ایمنی هورمونی و سلولی در طیور می گردد. و یتامین A با فراهم كردن محیطی سالم به محافظت از غشاهای موكوسی و منافذ طبیعی در برابر تهاجم پاتوژنها كمك می كند. ویتامین A باعث تمایز و توسعه لنفوسیتهای نوع B می شود. افزایش غلظت ویتامین A در جیره باعث تغییر در تظاهر گیرنده های اسید رتیونیك موجود در لنفوسیتهای طیور می گردد. با افزایش سطح ویتامین A میزان عوامل سركوب كننده ایمنی( هیدروكورتیزونها) كاهش می یابد. علاوه بر این كمبود ویتامین A موجب كراتینه شدن سلولهای بازال( پایه ای) غده بورس و اختلال در عملكرد لنفوسیتهای تی می شود. بنابراین كمبود ویتامین A از طریق كاهش تولید سلولهای لنفوسیت نوع BوT و اختلال در فاگوسیتوز و كاهش مقاومت به عفونتها منجر به عكلكرد پایین سیستم ایمنی می شود. در جیره های با كمبود ویتامین A افزایش احتمال شیوع و گسترش بیماریهای مرتبط با ویروس نیوكاسل گزارش شده است. احتیاجات ویتامین A در جهت به حداكثر رساندن فعالیت سیستم ایمنی و به عنوان مثال افزایش وزن اندامهای لنفوئیدی خیلی بیشتر از احتیاجات همین ویتامین برای حصول به حداكثر وزن نهایی می باشد. افزایش میزان ویتامین A از 12850 واحد بین المللی به میزان 42850 یا 740451 واحد بین المللی منجر به كاهش تلفات ناشی از ای كولای و CRD در جوجه ها شده و همچنین پاكسازی عوامل بیماریزا در خون را بطور قابل توجه افزایش می دهد. بهر حال دستیابی به اثرات مفید سطوح بالای ویتامین A وابسته به غلظت سایر ویتامینهای محلول در چربی جیره غذایی می باشد. سطوح بیش از اندازه ویتامین A در جذب ویتامینهای Dو E تداخل ایجاد می كند. در طی شیوع بیماری كوكسیدیوز افزایش 60 واحد ویتامین A به ازای هر جوجه در روز، میزان تلفات را از صد در صد به صفر درصد تقلیل داده است. بهر حال در جیره های كاربردی جوجه های گوشتی و مرغان مادر جوان به ترتیب باید مقادیر 4000 تا 2000 IU/kg گنجانده شود. برای به حداقل رساندن آسیبهای ناشی از استرس و همچنین ممانعت از كاهش عملكرد ایمنی، سطح ویتامین A 10 برابر مقدار معمول باید افزایش یابد. تركیب ویتامین A(14000IU/Kg) و روی(65mg/kg) باعث افزایش رشد و ایمنی سلولی و همورمونی در جوجه ها می شود.
كوله كلسیفرول:
گیرنده های ویتامین 1و 2 دی هیدروكسی D3 در مونوسیتهای پریفرال شناسایی شده است. ویتامین D3 برای تمایز مونوسیتهای اولیه و مونوسیتها به ماكروفاژها و فعالیت مناسب فاگوسیتوز و فعالیت سیتوتوكسیك سلولهای ماكروفاژ ضروری می باشد. در جیره های كه فاقد مكملهای ویتامین D3 می باشد به میزان قابل ملاحضه ای عملكرد سیستم ایمنی كاهش می یابد.
توكوفرول و سلنیوم:
با بروز عفونت و یا تزریق واكسن به ویژه در شرایط استرس كه آسیبهای ناشی از پراكسیدازها و سوپراكسیدها را به همراه دارد، فعالیت سیستم ایمنی تحریك می شود. در چنین مواقعی ویتامین E و سلنیوم جیره باعث بهبود عملكرد سیستم ایمنی می شود. ویتامین E ضمن كمك به ایجاد یكپارچگی بخشهای لیپوپروتئینی غشا سلولی باعث كاهش تعییرات اكسیداتیو و توسعه پاسخهای ایمنی سلولی می شود. ویتامین E همچنین از طریق بهبود تكثیر و افزایش لنفوسیتهای T باعث افزایش ایمنی هورمونی می گردد. سلنیوم موجود در گلوتاتیون پراكسیداز به همراه ویتامین E به عنوان یك سیستم آنتی اكسیدانی باعث كاهش غلظت رادیكالهای آزاد در سلول می شود. ویتامین E و سلنیوم نقش مهمی را در تولید لنفوسیتهای بلاستوسیتها برعهده دارند. كمبود این مواد مغذی باعث كاهش فعالیت فاگوسیتوزی ماكروفاژها می شود.
علی رغم توصیه های NRC برای تامین میزان 20mg/kg ویتامین E جیره، مقادیر 300mg/kg ویتامین E باعث افزایش عملكرد سیستم ایمنی و كاهش مرگ و میر ناشی از ابتلا به آلودگی های ای كولای و بیماریهای نیوكاسل و بیماری بورس عفونی و كوكسیدیوز می شود. افزودن مكملهای ویتامین E به میزان250mg/kg منجر به جلوگیری از افت تولید تخم در مرغان مادر تحت شرایط استرس گرمایی می شود. نفش مفید سطوح بالای ویتامین E( بالاتر از 300mg/kg) در افزایش رشد لنفوسیتهای T به اثبات رسیده است. در سطوح بالای ویتامین E میزان غلظت پروستاگلندینهای اندامهای لنفوئیدی كاهش یافته و موجب توقف پاسخهای ایمنی سلولی شده و متعاقبا میزات تولید آنتی بادی را بهبود بخشیده است. در جیره های حاوی مكمل ویتامین E ( 200 mg در برابر 80mg) یا تركیب 300 mg ویتامین E و 1mg/kg سلنیوم افزایش یافته است. افزودن ویتامین E به میزان 30/0 درصد جیره مرغان مادر یا تزریق 3-5/2 mg/egg به تخمهای بارور منجر به افزایش پاسخهای ایمنی جوجه می شود. مشابها تركیب ویتامین E در واكسن روغنی نیوكاسل و بورس عفونی باعث كنترل سریعتر و همچنین تیتر آنتی بادی بالاتر نسبت به جیره های شاهد شده است.
اسید اسكوربیك:
سنتز ویتامین C در جوجه های یكروزه و طیور بالغ تحت استرس به مقدار مناسب انجام نمی پذیرد. ویتامین C باعث افزایش پاسخهای هورمونی و سلولی و همچنین افزایش مقاومت پرندگان نسبت به آلودگیهای ناشی از ای كولای و مایكروباكتریوم آویوم، نیوكاسل و بیماریهای عفونی بورس و مارك می گردد. ویتامین C در ایفا نقش آنتی اكسیدانی خود باعث استحكام غشاهای لكوسیتها می شود و همچنین وجود مقادیر مناسب این ویتامین باعث افزایش فعالیت فاگوسیتوزی نوتروفیلها می گردد. در شرایط استرس گرمایی این ویتامین از طریق تاثیر بر روی كاهش سنتز گلوكوكورتیكوئیدها باعث تخفیف اثرات استرس می گردد. با افزودن یك درصد از ویتماین C كاهش عملكرد سیستم ایمنی ناشی از كوتیكواسترون و استرس گرمایی تقلیل می یابد . تفاوت در اثرات مفید ناشی از افزودن ویتامین C در جیره را می توان به ناپایداری این ویتامین در بعضی از شرایط نگهداری آن مربوط دانست.
ویتامینهای ب كمپلكس:
ویتامینهای گروه ب بعنوان كوفاكتور آنزیمی نقش مهمی را مسیرهای متابولیكی بر عهده دارند. از میان ویتامینهای گروه ب، نقش ویتامین B6 در سیستم ایمنی به طور گسترده مطالعه شده است. ویتانین B6 در توسعه و حفظ بافتهای لنفوئیدی موثر است. كمبود این ویتامین
(95/0-48/1 mg/kg) پاسخ آنتی بادی را نسبت به آنتی ژن گلبولهای قرمز گوسفندی و تولید ایمنوگلوبینهای IgG وIgM كاهش می دهد. در شرایط استرس گرمایی، افزودن ویتامی B2 و B6 و أB12 اثرات مثبتی را بر عملكرد سیستم ایمنی جوجه های گوشتی دارد.
عناصر معدنی:
عناصرمعدنی نقش مهمی را در عملكرد سیستم ایمنی از طریق تاثیر بر روی تنظیم فشار اسمزی و به عنوان كوفاكتور و كاتالیزوز آنزیمی برعهده دارد و همچنین از طریق بهبود عملكرد هورمونی اعمال سیستم ایمنی را تنظیم می كند. غلظت سدیم، كلر، روی، سلنیوم، منگنر، مس ، آهن و كبالت جیره پاسخهای ایمنی را تحت تاثیر قرار می دهد. بطور كلی فرمهای معدنی این عناصر كمتر از فرمهای آلی جذب می شوند فلذا زمانی كه عناصر معدنی در جیره به فرم كلیت باشد پاسخهای ایمنی بیشتر است.
سدیم و كلرید:
سدیم و كلر به همراه پتاسیم نقش كلیدی را در ثبات توازن اسمزی مایعات داخل و خارج سلولی بر عهده دارد. كمبود نمك جیره باعث كاهش عملكرد سیستم ایمنی می شود. بطوریكه در سطوح 14/0 درصد سدیم و یا 21/0 كلر تیتر آنتی بادی افزایش می یابد. در جیره های حاوی مقادیر كمتر از 14/0 سدیم و 17/0 كلر پاسخهای هومورال كاهش می یابد. افزودن مقادیر مناسب نمك تیتر آنتی بادی را بهبود می بخشد. راهكار افزودن كلر به عنوان یك تعییر دهنده ایمنی تحت شرایط استرس گرمایی در شرایط كنترل شده قابل توصیه می باشد.
روی:
نقش روی در ایمنی از طریق افزایش تیموسیتها و تعداد سلولهای لنفوسیت تی و فعالیت سلولهای دفاعی و توتروفیلها و همچنین تولید ماكروفاژها و آنتی بادی و تولید اینترفرون و كاهش نفوذپذیری سلول در مقابل ویروس می باشد.روی همچنین برای بهبود عملكرد تیمومیلین و تكثیر لنفوسیتها و تولید متا آنزیمهایی مانند DNA و RNA پلی مرازها مورد نیاز می باشد. كمبود روی جیره علاوه بر كاهش تولید اینترلوكین –2 باعث حفاظت از یكپارچگی اندامهای لنفوئیدی و عملكرد سلولهای تی می گردد. كمبود روی در جیره مرغان مادر، تیتر آنتی بادی نسبت به آنتی ژن گلبولهای قرمز گوسفندی را در نسل بعدی حاصل كاهش می دهد. برعكس پس از افزودن روی به جیره پاسخ به آنتی بادی در نسل بعد افزایش می دهد. چندین مطالعه محدود نشان داد كه با افزودن مقادیر بالاتر روی(220mg/kg) در جیره های مرغ مادر هیچ تاثیر معنی داری بر روی عملكرد ایمنی سلولی و هورمونی وجود ندارد. تفاوت در گزارشات اینچنینی ممكن است در نتیجه تفاوت در غلظت های به كار رفته روی و یا اثر متقابل بین سایر مواد مغذی موجود در جیره های پایه مورد استفاده در آزمایشات تغذیه ای باشد. در جیره مرغ مادر افزودن روی به فرم كلیت شده با میتیونین باعث بهبود عملكرد سیستم ایمنی و افزایش تیتر آنتی بادی و ایمنی در نسل بعد و مقاومت بر علیه سالمونلا انترویتیدس و ای كولای خواهد گردید.
منگنز:
منگنز نقش مهمی در توسعه و ترمیم و حفاظت از بافتهای اپیتیلیال دارد. آنزیم سوپراكسیدسموتاز وابسته به منگنز در میتوكندری موجب غیر فعال شدن رادیكالهای آزاد تولید شده در داخل سلول می گردد. فرم آلی این مواد معدنی پاسخ آنتی بادی را نسبت به عفونتهای بیماری بورس، برونشیت عفونی و نیوكاسل در مرغان مادر افزایش می دهد.
مس:
در طی فاز حاد سیستم ایمنی، سلولهای كبد تولید و ترشح پروتئین فاز حاد را برعهده دارند كه باعث افزایش مقاومت جوجه بر علیه آلودگیهای عفونی می گردد. سروپلاسمین یكی از پروتئینهای مهم از این گروه می باشد كه به عنصر مس به عنوان كوفاكتور نیاز دارد. سروپلاسمین از طریق از بین بردن رادیكالهای آزاد تولید شده در فاگوسیتوز باعث حفاظت پرنده می شود. بنابراین در شرایط ابتلا به آلودگیهای عفونی احتیاجات مس افزایش می یابد. سوپراكسید دسموتاز وابسته به مس و روی واقع در سیتوزول باعث غیر فعال شدن رادیكالهای آزاد می شود. بطور كلی نیاز به مس در هنگام بروز عفونتها نسبت به حالت معمولی افزایش می یابد. معمولا به منظور افزایش ایمنی و سلامتی جوجه ها افزودن سطوح 250-125mg مس را توصیه می كنند. فرم كلرید مس در مقایسه با سولفات مس نقش موثرتری را برای افزایش سلامتی روده بر عهده دارد و به عنوان یك ماده میكروب كش بر علیه آلودگیهای ای كولای و سالمونلا تجویز می شود. فراهم كردن مس به فرم كلیت همراه با اسیدهای آمینه تاثیرات مثبتی را در بر دارد.
آهن:
نقش آهن در ایمنی می تواند از طریق كاهش ناگهانی در غلظت اهن در سرم در حین فاز اولیه عفونت ارزیابی شود. افزودن آهن به جیره نشان داه است كه باعث افزایش فعالیت ضد باكتریایی ماكروفاژها در كبد و طحال جوجه های مبتلا می شود. میزان سرزندگی در جوجه های آلوده با سالمونلا گالیناریوم همراه با افزودن 100 mg/kg آهن در جیره حاوی 200mg/kg آهن افزایش می یابد.
كبالت:
اثرات مفید كبالت بر روی سیستم ایمنی عمدتا مربوط به اثرات مثبت آن در سنتز پروتئین و عملكرد اندامهای لنفوئیدی می باشد. افزودن مكمل 10/0 یا 5/0 mg/kg (وزن بدن) عملكرد سیستم دفاعی میزبان بر علیه عفونت یا واكسیناسیون بیماری نیوكاسل در جوجه های گوشتی را افزایش می دهد
ترجمه
آرش جوانمرد، نادر اسدزاده، بهزاد حافظی

نشانه هاي كمبود ويتامين E در طيور

نشانه هاي كمبود ويتامين E در طيور

imasges

ويتامين E موثرترين آنتي اكسيدان بيولوژيكي بوده و كمبود آن منجر به تخريب اكسيد اتيو بافتهاي حاوي ليپيد مي شود آثار زيان بار كمبود ويتامين E طي يك دوره 3-4 هفته اي و پس از تخليه كامل ذخاير اين ويتامين از بافتها بروز مي نمايد. علائم كمبود از كاهش بار وري تا ايجادعلائم و نشانه هاي اختصاصي بر اساس سن و جنس متفاوت است .

آثار اختصاصي كمبود ويتامين E كه تحت شرايط تجاري اهميت اقتصادي هستند به شرح زير مي باشند:

خيز زير جلدي

اكسيداسيون لايه هاي ليپيدي غشاهاي سلولي مفروش كننده ديواره مويرگها منجر به دگرگوني ساختار اين سلولهاي شد و موجب افزايش نفوذ پذيري و نفوذ مايع و اكسودا به بافتها ي زير جلدي مي گردد كه در اغلب موارد اين حالت به صورت تورمي نرم در پشت چينه دان مشاهده مي گردد . جوجه هاي حاصل از مرغهايي كه دچار كمبود ويتامين E هستند .

در سن دو هفتگي علائم خيز زير جلدي (Exudative Diathesis) را نشان می دهند . در موارد پيشرفته كمبود خونريزي زير جلدي نيز ممكن است مشاهده شود .

انسفالومالاسي :

افزايش محتوي ليپيدي هر اندامي موجب نياز بيشتر به ويتامين E جهت ممانعت از اكسيد اسيون مي شود مقادير فراوان ليپيد در بافت مغزي موجب حساسيت فراوان اين اندام نسبت به كمبود ويتامين E مي گردد . انسفولومالاسي (Encephalameixie) با ايجاد جراحات استجاله اي در مغز در جوجه هاي جوان تا سن 6 هفتگي و دراثر خيز و خونريزي در مخچه مشاهده مي شود . زمان بروز نشانه اي درمانگاهي تحت تاثير سطوح ويتامين E است . كه توسط مرغ مادر به زرده منتقل شده و جهت استفاده جوجه در زمان تفريح در دسترس مي باشد ميزان احتياجات ويتامين E همچنين تحت تاثير اسپدلينولنيك خوراك مي باشد .

دستروفي عضلاني:

استحاله ديستروفيك سلولهاي عضلاني در اثر كمبود ويتامين E اغلب در عضلات سينه وران مشاهده مي گردد . ماكيان در همه سنين نسبت به ديستروفي عضلاني (Muscular Dystrophy) حساس بوده و هنگامي كه عضلات پا مبتلا مي شود به طور مشخصي علائم عدم تعادل را نشان داده و تمايل به راه رفتن نداريد. در موارد شديد كمبود ويتامين E جراحات استحاله اي ممكن است در سنگدان و عضلات قلبي نيز مشاهده گردد . ميزان شدت جراحات همچنين تحت تاثير كمبود اسيدهاي آمينه گوگردي نيز مي باشد .

باروري و قابليت جوجه در آوري :

تخريب اكسيداتيو بافت بيضه و اسپرموها موجب عقيم شدن خروسها مي گردد . در موارد پيشرفته كمبود ويتامين E عقيم شدن خروسها ممكن است به صورت دائمي ادامه يابد قابليت جوجه در آوري در اثر مرگ جنين ها ابتدا در چهارمين روز انكوباسيون ومجدداً ر 2-3 روز قبل از تفريح كاهش مي يابد مرگ جنيني گردش خون رخ مي دهد .

توليد تخم مرغ :

كاهش توليد تخم مرغ به طور اوليه در اثر تخريب اكسيداتيو فوليكولهاي تخمدان ايجاد شده و سپس طي 2-3 هفته همزمان با تخليه كامل بافتها از ويتامين E به ميزان وسيعي نمايان مي شود در مرغهاي مادر در اثر كمبود ذخيره ويتامين E در زرده به خاطره افكنده شده و در نتيجه تكامل جنين و همچنين سرزندگي جوجه هاي حاصل طي اولين هفته زندگي تحت تاثير قرار مي گيرد .

سر زندگي جوجه ها :

طي اولين روزهاي پس از تفريح و تا زمان تكامل كافي دستگاه گوارش جوجه ها قادر به استفاده از ويتامني E خوراك نيستند و احتياجات فيزيولوژيكي ويتامين E طي 4-5 روز اول زندگي مي بايستي از طريق زرده تامين شود . جوجه هاي حاصل از مرغهاي مادر دچار كمبود ويتامين E مقادير ناكافي از اين ويتامين دريافت نموده و در نتيجه نسبت به عوامل استرس زاي فيزيولوژيكي و ايمونولوژيكي بسيار حساس وضعيفي داشته و دچار تلفات بالايي طي اولين هفته زندگي مي شوند .

علاوه بر اين جوجه ها در صورتي كه با خوراك حاوي مقادير ناكافي مكمل ويتامين E تغذيه شوند . علائم كمبود ويتامين E را نشان خواهند داد .

پاسخ ايمني :

نقش ويتامين E در پاسخ ايمني سلولي و هموره بخوبي شناخته شده است كمبود ويتامين E منجر به پاسخ ايمني كمتر از حد معمول مي گردد . تحت شرايط تجاري انقال پادتن مادري و نيز پاسخ به واكسيناسيون نيز ممكن است كمتر از حد مناسب باشد . رد موارد شيوع بيماري باعلائم باليني پاسخ ايمني كمتر از حد معمول بوده و پاسخ به مواد دارويي نيز در كمترين ميزان مي باشد و ممكن است مدت زمان بيماري طولاني شود .

هموليز گلبولهاي قرمز :

سطوح ناكافي و يتامين E در بدن گلبولهاي قرمز را نسبت به تخريب اكسيداتيو غشاء سلولي مستعد مي نمايد . اكسيداسيون لايه هاي ليپيدي غشاء سلولي سبب افزايش نفوذ پذيري سلول و نهايتاً ايجاد هموليز (Haemolysis) گلبولهاي قرمز مي شود .

 

منبع http://www.iran-poultry.com

اهمیت سد بخار در سالن های مرغداری :

اهمیت سد بخار در سالن های مرغداری :

اتلاف دما در ساختمان های مرغداری می تواند به یكی از روش ها، همرفت، رسانش و تابش و یا تركیبی از روش های فوق باشد.

انتقال گرما از طریق رسانش (Conduction) هنگامی اتفاق می افتد كه تماس مستقیمی بین مناطق سرد و گرم وجود داشته باشد. اگر یك طرف ماده گرم شود، حرارت از داخل ماده به سمت قسمت سردتر هدایت می شود. جابجایی حرارت از طریق همرفت(Convection) معمولا بستگی به هوا و یا آبی دارد كه گرما را از منطقه گرم به منطقه سرد منتقل نماید.




انتقال گرما بوسیله تابش (
Radiation) زمانی رخ می دهد كه دو سطح دارای اختلاف درجه حرارت باشند. سطح گرمتر، حرارت را به سوی سطح سردتر تابیده بدون اینكه هوای بین این دو سطح گرم شود. حرارت خورشید یك نمونه از دمای تابش می باشد. طیور می توانند از طریق تابش به سطوح سردتر از قبیل سقف و یا دیوار سالن مرغداری حرارت بدن خود را از دست بدهند. عایق بندی موجب كاهش افت حرارت یك ساختمان مرغداری به وسیله هر كدام از روشهای فوق می شود.

مفهوم سد بخار عبارت از كاربرد مواد و یا روش هایی می باشد كه مانع جمع شدن رطوبت در دیوارها، سقف و عایق ها می شود. از نقطه مباحث نظری در عایق بندی، هوای سرد با قسمت خارجی در تماس بوده و موجب خنك شدن قسمت گرمتر داخلی می شود كه این امر موجب تجمع قطرات آب و در نتیجه مرطوب شدن عایق می گردد.

به منظور جلوگیری از این امر، یك سد ضد آب در قسمت داخلی دیوارهای سالن نصب می گردد. سد بخار می تواند از جنس كاغذ كرافت (Kraft Paper) كه مستقیماً به عایق متصل شده است و یا یك لایه پلاستیك باشد. سد بخار همیشه در قسمت گرم داخلی كه حاوی رطوبت بیشتری است، قرار می گیرد.

 

فروشگاه کشاورزی

error: Content is protected !!