معرفی گیاه سرخس

سرخس

     ۶in-boston-fern-helechos
• فارسی رایج: سرخس یا فوجر
• نام انگلیسی:Ferns
• نام علمی: Nephrolepis sp
• از خانواده: رده ی پترودیفیتها
• خاستگاه: شمال استرالیا

سرخس ها،گیاهان اولیه ای هستند که ساختارهای برگ مانند همیشه سبز یا خزان داری به نام فروند تولید میکنند.این گیاهان بدون گل هستند و در مجموع به آنها کریپتوگام گویند.گیاهان مشابه آنان جلبک ها،خزه ها و گلسنگ ها هستند.افزایش طبیعی آنها از طریق هاگ می باشد.در مرحله رویشی یا نسل اسپوروفیت دارای ریشه ها،ساقه ها و برگهای مشخص می باشند،ولی در مرحله جنسی یا گامتوفیت گیاه کوچک و غیر قابل تشخیص و بدون ریشه و ساقه و برگ است و از عضوی به نام پروتال شکل میگیرد
سرخس های مناطق و نیمه گرمسیری در منازل به خوبی رشد و نمو میکند ولی به طور کلی خشکی زیاد هوا را نمیپسندد.در مورد بسیاری از آنها محلی خنک و مرطوب در نظر گرفته میشود و رشد آنها در اتاقی به نسبت سرد بهتر انجام میشود.در صورتی که شرایط سرد و مرطوب برای سرخس ها مهیا باشد در خاکی سبک و شنی و مرطوب این گیاهان به رشد و نمو خود ادامه میدهد.
سرخس ها انواع زیادی دارند که برخی ویژه نواحی قطبی اند و با نزدیک شدن به خط استوا به تعداد آنها افزوده میشود.کوه های بلند آفریقا که گرمای هوا اندکی کاهش می یابد،محل مناسبی برلی رشد و نمو سرخس هاست.بسیاری از سرخس سایه دوست و برخی آبزی هستند،برخی در جنگل های استوایی به صورت دارزی زندگی میکنند و گونه هایی در نقاط سردتر و در ارتفاعات میرویند.سرخس ها به طور معمول دارای یک ساقه کوتاه زیر زمینی هستند که به صورت عمودی در خاک قرار میگیرد.برگها از این ساقه منشا میگیرند و یک حالت مجموعه ای به آن میدهد و در مورد برخی دیگر برگهای پراکنده در اطراف ساقه ها و ریزوم های رونده میرویند.
باید توجه داشت که برخی گیاهان زینتی گلخانه ای نظیر سلاژینلا،شبیه سرخس ها می باشد ولی از این تیره گیاهی نیست.

نیازها:

آبیاری:حتما بین دو آبیاری سطح خاک خشک شده باشد.طبق خاک سبک گیاه هفته ای ۲ الی ۳ بار آبیاری مناسب است
رطوبت: این گیاهان همانطور که در جنگل میرویند به رطوبت بالایی نیاز دارند و باید سینی زیر گلدانی آنها را همیشه پر آب نگه داشت و یا این گل را در تراریوم کاشت!هرگز روی برگها آبپاشی نکنید زیرا باعث خشک شدن و پژمردگی برگ ها میشود!!!!!
تغذیه: از آنجا که این گیاه گل نمیدهد و برگساره ای است پس باید برگها رنگ سبز خود را حفظ کنند بنابراین نیازی به کودهای صورتی با پتاسیم و فسفر بالا نیست با کودهای اوره یا شکریآنهم ماهیانه یکبار در فصل رشد بهتر می توان جواب گرفت
دما:دمای مناسب شب برای این گیاهان ۱۵ درجه سانتی گراد است
نور:این گیاهان در مقابل نور شدید آفتاب تابستان مقاومت ندارند و شدت نور تا ۵۰ درصد باید کاهش یابد.از این رو،این گیاهان در کنار پنجره های رو به شمال در محلی که بنفشه آفریقایی و گل های سایه دوست دیگر به خوبی رشد میکنند نگهداری میشود.
خاک:بهترین خاک برای این گیاهان خاک بسیار سبک ،مخلوطی از خاک لوم،پیت و شن درشت یا ذغال به نسبت مساوی است.به این مخلوط خاک فقط میزان کمی کود دامی پوسیده و یا مواد مشابه اضافه میشود.سرخس هایی که به صورت دارزی می باشند،به خاکی که از پیت و خاک اره و شن تشکیل شده باشد نیاز دارند.در صورتی که فیبر اسموندا(ماده ای که از سرخس osmundaبه دست می آید) فراهم باشد این گیاهان در این ماده رشد و نمو خوبی میکنند.
تکثیر:بهترین راه تکثیر این گیاه برای خانه دارها و مبتدی ها تقسیم بوته در بهار میباشد! بطوریکه گیاه را از گلدان خارج کرده و آنرا به چند قسمت تقسیم کنید با احتیاط ریزوم ها را ببرید.با هاگ هم میتوان تکثیر کرد که در پایین به تفصیل شرح گردیده.هرگز تا یک ماه گیاه تازه تقسیم شده را تغذیه نکنید زیرا باعث سوختن ریشه های آن می شود.
تعیوض گلدان:در ماه های پائیز،بسیاری از سرخس ها حالت رکود رشدی را میگذرانند و در این دوران جابه جا کردن آنها به گلدان های بزرگتر توصیه نمیشود.در زمانی که ریشه ها از ته گلدان بیرون آمدند ( برای همه گیاهان عمومیت دارد) و رشد و نمو آنها به بیشترین حد رسیده و ریشه ها قوی و فعال شده اند،تعویض گلدان انها بلا مانع است
آفات و بیماری ها:چندین عامل بیماری زا از جمله قارچ های Pythium,Botrytisو Rhyzoctoniaبه پروتال حمله میکنند.این عوامل خاکزی بوده که با گندزدایی دقیق خاک و ابزار کار،میتوان از گسترش آنها جلوگیری کرد.در محیط های خشک سرخس ها به کنه و شته دچار میشوند که سم پاشی با مالاتیون و سپس آب پاشی برای شستشوی باقی مانده سموم توصیه شده است

در انواع سرخس روش های مختلفی برای افزایش استفاده میشود که برخی از آنها به شرح زیر است:

سرخ برگ پهن(Asplenium):در درجه اول با کاشت اسپور افزایش می یابد.گاهی با خم کردن برگها در مخلوطی از خاکبرگ پوسیده و ماسه،جوانه های روی برگ(گیاهک ها) ریشه دار میشوند که میتوان آنها را جدا کرد.

سرخس معمولی مجعد (Nephrolepis):برخی از رقم های این سرخس فاقد اسپور بارور است و با تقسیم بوته افزایش می یابد.این سرخس دارای ریزوم های خزنده و دستک است که هر دو در افزایش این گیاه استفاده میشوند.به این صورت که انتهای ساقه رونده را با خاک گلدان کوچکی تماس میدهند که در اثر آن گیاه کوچکی حاصل میشود که پس از ریشه دار شدن آن را از گیاه مادری جدا میکنند.در انواعی که هاگ بارور تولید میکنند میتوان از آن جهت افزایش استفاده کرد.

سرخس شاخ گوزنی(Platycerium):با جدا کردن پاجوش ها که از ریشه ها منشا می گیرند،افزایش می باید.البته افزایش آن به این روش کمی مشکل بوده و نیازمند دقت و تجربه کافی است.با اسپور نیز قابل افزایش است.

برخی از سرخس های تحت کشت و کار عبارت اند از:

۱-سرخس پرسیوشانAdianthum

url
۲-سرخس برگ پهنAsplenium sp
۱۰۱۸۴۱۲۵۲٫jpg
۳-سرخس معمولی مجعد Nephrolepis sp

Nephrolepis exaltata 3

۴-سرخس شاخ گوزنیPlatycerium sp

bb353ae82e2eda8c292291b9dd273f9b

۵-سرخس معمولی یا بسفایجPolypodium sp
۱۳۶۲۱۹۸۰۱۳
۶-سرخس برگ بیدیPteris sp
یبیب

بیب

نکته:
روش افزایش اسپور:در صورتی که بخواهیم سرخس ها را به مقدار زیاد افزایش دهیم و یا روش دیگری جهت افزایش نباشد،از اسپور استفاده میکنیم،برای این منظور پس از رسیدن سورها و تغییر رنگ آنها به قهوه ای،برگ های بارور قطع شده و جهت رسیدن بیشتر در پامت های کاغذی قرار میگیرند و در دمای اتاق ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد در هوای خشک نگهداری میشوند.پس از چند روز اسپورها کشت میشوند.در این کشت نباید تاخیر کرد و هرچه زودتر کشت شوند،درصد تندش بیشتر است.این عمل نباید در ماه های زمستان که خطر سرما وجود دارد انجام گیرد و محل کاشت باید گرم باشد.
جهت کاشت آن،از بستر های مختلف استفاده میشود.به عنوان مثال از بستری که حاوی خاک لوم و خاکبرگ پوسیده به مقدار مساوی باشد و یا از محیط مغذی مانند آگار در آزمایشگاه میتوان استفاده کرد.باید دقت کرد که محیط کار،خاک و ظروف گندزدایی شده باشند.خاک را میتوان با بخار اب گندزدایی کرد.
پس از گندزدایی و تسطیح سطح خاک،پاشیدن اسپورها زمانی انجام میشود که رطوبت خاک کمی کاهش یابد.اسپورها به طور یکنواخت پراکنده میشوند.سطح گلدان پس از کاشت با یک شیشه گندزدایی شده پوشانده میشود و روی آنرا با یک کاغذ سیاه میپوشانیم تا نور به آن نرسد.پوشش شیشه ای نباید تکان داده شود.در طی این دوره باید تاریکی حفظ شود تا اسپورها بتندند.با سبز شدن سطح کاشته شده که نشان دهنده رشد پروتال می باشد،به تدریج نور را افزایش میدهیم.برای این کار میتوان از کاغذهای با ضخامت مختلف استفاده کرد.در این شرایط اعضا جنسی سرخس تشکیل میشود.طول مدت تاریکی به گونه سرخس بستگی دارد،به عنوان مثال سرخس برگ بیدی در ظرف ۸ تا ۹ روز سبز میشود،ولی سرخس برگ پهن چهار هفته نیاز به تاریکی دارد.به طور متوسط ۳ هفته پس از تاریخ کاشت،اسپورها سبز میشوند و نیاز به مقداری تهویه دارند که از طریق میزان کمی هوا که به داخل گلدان ها داده میشود تامین میشود.اما باید دقت کرد که سطح خاک همواره مرطوب باقی بماند.
اب زیاد گلدان نیز ممکن است مانع رشد و نمو گیاهان جوان شود.آبیاری گلدان ها باید از بخش زیرین گلدان و با آب مقطر و یا آبی که سه بار جوشانده شده است،انجام گیرد.تا زمانی که اولین برگها نمایان نشده اند،این ابیاری ادامه می یابد.ظروف کاشته شده در تمام این دوران باید ثابت باقی گذاشته شود و جهت آنها را در رابطه با نور نباید عوض کرد.
دمای محیط کشت اهمیت فوق العاده دارد،مناسب ترین دما ۲۵ درجه است.اگر دما بالاتر رود تشکیل اندام جنسی به تاخیر می افتد.
بایستی توجه داشت که حرکت اسپرم ها نیاز به مقدار کمی آب دارد.در شب یا سرد شدن هوا،زیر شیشه رطوبت نسبی بالا میرود و مقداری اب به صورت مستقیم تشکیل میشود که همین میزان اب برای حرکت اسپرم ها و انجام باروری کفایت میکند.
استفاده از نور مصنوعی پس از سبز شدن،توسط برخی از کارشناسان توصیه شده است،پس از ظهور اولین برگها،امکان انتقال سرخس فراهم است.سرخس در این دوران به صورت دسته ای جابه جا میشود.میزان رشد بعدی بسته به گونه سرخس متفاوت است.به عنوان مثال سرخس برگ بیدی در ظرف مدت سه ماه در یک گلدان رشد کافی میکند.در حالی که سرخس برگ پهن یک سال طول میکشد تا به این رشد برسد و سرخس شاخ گوزنی در ظرف چند سال یک گیاه بالغ و بزرگ میشود.

نکته برای دانشمندان و علاقه مندان:

.اسپورها در اعضایی به نام اسپورانژیوم که به صورت دانه های قهوه ای در زیر برگها هستند تشکیل میشود.گروه هایی از این دانه ها در کنار هم هاگینه یا سور را میسازند.در داخل هر اسپورانژیوم،۱۶ سلول مادر اسپور یافت میشود و هر یک از این سلول ها از طریق تقسیم میوز،۴ اسپور تولید میکند.اسپورها آزاد شده و در شرایط طبیعی از نظر دما و رطوبت،میتندند و پروتال را تشکیل میدهد.پروتال در مدت ۳ ماه حداکثر تا قطر حدود نیم سانتی متر رشد کرده و در قسمت زیرین،بخش نر (آنتریدی) و بخش ماده(آرکگن) تشکیل میشود.
اسپرم ها از قسمت نر آزاد و به طرف قسمت ماده حرکت میکند.در محیطی مرطوب،اسپرم ها با سلول تخم از بخش ماده لقاح می یابد و زیگوت را تشکیل میدهد.زیگوت یا تخم تلقیح شده،به تدریج رشد میکند و جنین به وجود می آید که سرانجام یک گیاه کامل که در واقع گیاه اسپوروفیت و از نظر کروموزومی دیپلوئید است تشکیل میشود.سرخس در ابتدا پایه ای میدهد که در پروتال فرو میرود تا آب و مواد غذایی جذب کند.به تدریج ریشه تشکیل میشود و در خاک فرو میرود.برگهای اولیه کم کم به فتوسنتز میپردازند و سپس ساقه یا ریزوم شکل میگیرد که از آن ریشه های اصلی منشامیگیرند.بنابر این سرخس ها گل،میوه و بذر نمیدند.

معرفی نخل اریکا

نخل اریکا

۶۷۴۲۴_PE181267_S5
• فارسی اصیل :ندارد
• فارسی رایج: اریکا
• نام انگلیسی:golden cane palm, butterfly palm, areca palm
• نام علمی: areca lutescens
• از خانواده: Arecaceae
• خاستگاه: ماداگاسکار

بی شک یکی از بهترین نخلها برای محیط خانه و فضای سبز اریکا میباشد .نخل اریکا گیاهی از خانواده ی اریکاسهاست که نام انگلیسی آن از رنگ زردطلایی دمبرگ ان مشتق شده است این گیاه بومی منطقه ماداگاسکار که متاسفانه در این منطقه نسل این گیاه در خطر است گیاهی بسیار سازگار با محیط بیرون یا داخل خانه میباشد این گیاه دارای رشدزیاد و تا ۶ متر و کمتر میتواند رشد کند و معمولا ۶ تا ۸ برگ روی یک دمبرگ بزرگ که از بدنه ی اصلی منشاگرفته به طرز طاق مانند روبه بیرون و پایین بیرون زده است هر برگ اصلی از ۴۰ الی ۶۰ برگچه فرعی تشکیل شده است.

نیازها:

نور: این گیاه به سایه مقاوم است ولی در نور غیر مستقیم بهترین عملکرد را دارد(پنجره شمالی و شرقی)
دما : نیاز به هوای گرم اتاق دارد زیرا بومی مناطق گرمسیری میباشد (۱۵الی ۳۰)
آبیاری : هفته ای ۲ باز کافی است ، به آبیاری متوسط نیاز دارد هرگز اجازه ندهید خاک خشک شود و زه کشی را بازدید کنید
خاک : به خاک سبک و غنی با واکنش کمی اسیدی ۶ نیاز دارد(با اضافه کردن تفاله چایی به خاک میتوان واکنش آنرا اسیدی و با پوست تخم مرغ واکنش را قلیایی کرد!!)
تکثیر : تکثیر این گیاه با بذر بیش از ۲ ماه طول میکشد،ولی بهترین روش تکثیر تقسیم بوته در بهار و پاییز میباشد!
تغذیه : از شروع فصل رشد ماهی یکبار انرا با کودهای کامل تغذیه کنید
رطوبت : این گیاه به رطوبت بالایی احتیاج دارد روزی یکبار آنرا اسپری کنید یا زیر گلدانی آنرا با آب پر نگهدارید طوریکه آب با خاک زیرگلدان ارتباط نداشته باشد!
هرس : این گیاه در جوانی نیازی به هرس ندارد ولی با پیر شدن ان بعضی برگها قهوه ای میشوند و نیاز به قطع کردن دارند

عوارض و درمان :

برگها زرد میشوند : شوری خاک را بررسی کنید شاید از آب آبیاری باشد حتما از آب جوشیده یا معدنی استفاده کنیدیا ممکن است از آفت یا کمبود عناصر میکرو باشد
نوک برگها قهوه ای میشود: از کمبود رطوبت و خشکی وگرمی میباشد
روی برگها تار عنکبوت است : مربوط به کنه میباشد طبق دستور از سم کونفیدور استفاده کنید و برای پیش گیری رطوبت گیاه تامین باشد
گیاه بیحال است و خود را انداخته : از آبیاری زیاد یا تشنگی سردی و گرمی میباشد شرایط را بازبینی کنید
نقاط سوخته روی برگها دیده میشود : بدلیل غبارپاشی جلوی افتاب میباشد
نقاط سیاه روی برگ ها و ساقه وجود دارد: در باره ی نقاط سیاه هم باید دید که آیا نقاط کمی آبکی هستند یا دورش یه هاله ای خاکستری یا زرد هستش؟یا از اول رنگش خاکستری بود بعد قهوه ای بعد سیاه شد؟ اگه این نشونه ها وجود داره پس قارچه!که در آن صورت باید باقارچ کش بنومیل اسپری بشه ولی بیشتر اریکا به کیفیت آب آبیاری حساسه یعنی باید با آب معدنی ترجیحا آبش بدی که کلر و فلوراید توش نباشه آب کلر دار باعث ایجاد نقطه های سیاه روی شاخ و برگ میشه
نکته:

طبق تحقیق ناسا این گیاه یکی از بهترین تصفیه کننده ای هوا میباشد چرا که تولوئن و هیدروکربن های مضر را از هوا تصفیه میکند همچنین این گیاه در روز بیش از ۱ لیتر آب از برگهای خود تبخیر میکند که باعث مرطوب شدن هوا میشود

Dypsis_lutescens1

نخل اریکا

منبع : باغ شیشه ای

معرفی نخل شامادورا

نخل شامادورا

Chamaedorea elegans

Chamaedorea elegans

 

  • فارسی اصیل :ندارد
  • فارسی رایج: شامادورا
  • نام انگلیسی:Parlour Palm
  • نام علمی: Chamaedorea elegans
  • از خانواده: Arecaceae
  • خاستگاه: جنوب مکزیک وگواتمالا

 

 

 

سلام دوستان حالتون چطوره؟ میخوام امروز این گل شامادورا رو خدمتتون معرفی کنم.با این که تاحالا من خودم ازش خیر ندیدم   ولی نمیدونم چرا اینقدر دوسش دارم!!عکس سلفیه مرحوم شامادورای خودم پایین هست:). نخل شامادورا یا نخل بامبو گیاهی است از خانواده اریکاسه  و بومی آمریکای مرکزی یک نخل جمع و جور ،دارای ظاهری ظریف وباریک و برگهای سبزتیره و ساقه هایی روشن  و رشد کم میباشد.بطورکل ارتفاع آن از ۲ متر تجاوز نمیکند و بخاطرتحمل سایه و نیاز نوری کم،گیاهی مناسب برای نگهداری داخل آپارتمان میباشد ولی با این وجود نور غیر مستقیم باعث بهبود رنگ برگهای شانه ای آن میشود.همچنین میوه ها وگلهای این گیاه در گواتمالا و السالوادور به عنوان غذایی لذیذ و در سالاد استفاده میشود.

 

نیازها:

 

آبیاری:  درتابستان هفته ای ۲ بار.بطورکلی موقع هرآبیاری باید خاک کمی خشک باشد باشد

رطوبت : رطوبت نسبی ۵۰ تا ۷۰ درجه بطورکل هفته ۳ بار اسپری شود

دما: بهترین دما ۲۲ درجه سانتی گراد میباشد در صورت گرمای بیشتر باید آبپاشی روی برگها بیشتر شود

خاک: خاک هوموسی سبک و دارای زهکشی خوب مثل یه قسمت  خاک برگ و یک قسمت خاک باغچه واکنش خاک قلیایی باشد.

تکثیر: بهترین روش تکثیر تقسیم بوته در بهار وپاییز میباشد ولی با بذر هم قابل تکثیر میباشد

نور : نیاز نوری کم تا متوسط دارد و به سایه تا حدودی مقاوم است نور داخل منزل و پنجره های شرقی و شمالی وبطورکل بین نخل ها از همه به سایه مقاوم تراست!

 

عوارض و درمان:

 

برگها روشن وشفاف شده اند : میتواند از کمبود نور یا مواد غذایی باشد گیاه را بجای پرنور تر و طبق دستور تغذیه کنید

نوک برگهاقهوه ای شده است : از کمبود رطوبت یا کمبود پتاس و کلسیم میباشد شاید هم بخاطر آبیاری نامنظم میباشد از آب جوشیده برای  آبیاری استفاده کنید

برگها زرد شده اند: ازآبیاری زیاد یا نور کم و هوای گرم میتواند باشد شرایط را بررسی کنید

برگها باز نمیشود: سایز گلدان و یا خاک آنرا تعویض کنید یا تغذیه مصنوعی کنید

برگها تار عنکبوت گرفته : مربوط به کنه میباشد طبق دستور سمپاشی کنید و رطوبت محیط را با آبپاشی بیشتر کنید.

برگها خشک شدند: از تشنگی میباشد آبیاری کنید!

IMG_3311

نخل شامادورا

 

منبع :  باغ شیشه ای