سیستم راف یا کشت شناور هیدروپونیک چیست؟

سیستم راف یا کشت شناور هیدروپونیک چیست؟

این سیستم یکی از ساده ترین سیستم های کشت سبزیجات به روش بدون خاک میباشد.درواقع این سیستم برای کشت سبزیجات مثل کاهو ابداع گردید تا با سریعترین روش و متراکم ترین حد ممکن کشت شوند.همچنین در کمترین زمان ممکن به عمل آیند.

انواعی از کاهو دراین روش تنها در طول ۲۸ روز قابل برداشت هستند.همچنین ریحان ،گشنیز،برنج و بامیه و لوبیا هم براحتی قابل کشت هستند.کلیه گیاهان را می توان کشت کرد اما چون محلی برای نگهداشتن ریشه نیست استفاده نمی شود.

مواد لازم جهت ساخت یک سیستم کشت عمیق:

تهیه نقشه کار در شروع مهمترین موضوع است

۱- یک عدد مخزن شبیه تشت یا آکواریوم با طول و عرض دلخواه و عمق حداقل ۲۰ سانتی متر

۲– یک عدد فوم یونولیت متراکم با ضخامت ۵ سانت به بالا برحسب میزان وزن گیاهان

۳– پمپ هوای قوی آکواریومی یا قویتر براساس حجم آب

۴– گلدانهای کشت که معمولا از لیوان یکبار مصرف سوراخ شده استفاده میشود

۵– کود مایع مخصوص هیدروپونیک و محلول های تنظیم پ اچ آب

۶- تجهیزات تست آب مثل پ اچ متر دیجیتالی و یا غیربرقی کاغذی

۷– نور مستقیم خورشید و یا نور مصنوعی مهتابی یا نور ال ای دی

۸– تیغ موکت بری و دستکش و لوازم ایمنی کار

ساخت سیستم بسیار ساده میباشد.توضیحات خاصی ندارد.

-فاصله بین گلدان ها برای کاهو ۲۰ سانت از هر طرف درنظر گرفته شود.

-پمپ هوا ۲۴ ساعته روشن باشد. pH محلول باید همواره ثابت وب ین ۵٫۵ تا ۶٫۵ نگه داشته شود.

-دمای آب باید ۲۵ درجه باشد.بالاتر رفت خنک کنید و پایین تر رفت گرم کنید.هرچند دردماهای پایینتر رشد ادامه دارد اما ایده آل نیست.

-نور مستقیم و یا مهتابی فقط سفید ۶۵۰۰ کلوین T5 و یا مهتابی FPL و یا حداقل پاور ال ای دی ۱۸ وات به بالا مخصوص رشد.

-هر دوهفته یک بار محلول را کامل عوض کنید.

-برای کنترل pH از محلول های بافر افزایش و کاهش استفاده کنید و همچنین از رزین کنترل pH میتوانید استفاده کنید

http://happyfarm.ir

راهنمای تهيه محلول غذايی برای کشت هيدروپونيک

 احتياجات غذايي گياه و انواع محلول هاي غذايي (خصوصيات يک محلول غذايي مناسب)

فرمول هاي غذايي متعددي براي کشت هيدروپونيک وجود دارد که بيش از ۴۰ سال بر روي آنها تحقيق و مطالعه شده است.بعضي از اين محلولها براي گياهان خاصي طراحي شده اند ولي بعضي نيز براي تمام گياهاني که در کشت هيدروپونيک استفاده مي شوند بکار مي روند. براي رشد گياهان در کشت هيدروپونيک بايد مقدار عناصر مختلف در يک رنج مشخص حفظ شوند که اين کار نياز به آزمايش مرتب محلول غذايي دارد. در کشت هيدروپونيک اشتباهات را به سختي مي توان جبران کرد زيرا در اين روش هر عنصر اثر خود را به سرعت نمايان مي کند. بنابراين بايد دقت زيادي در انتخاب يا ساخت محلول غذايي بکار برد.

ميانگين عناصري که در يک محلول غذايي مناسب وجود دارد

عنصر

مقدار بر حسب PPM
نيتروژن(شکل نيترات) ۷۰-۳۰۰
نيتروژن(شکل آمونيوم) ۰-۳۱
پتاسيم ۲۰۰-۴۰۰
فسفر ۳۰-۹۰
کلسيم ۱۵۰-۴۰۰
گوگرد ۶۰-۳۳۰
منيزيم ۲۵-۷۵
آهن ۰٫۵-۵٫۰
بر ۰٫۱-۱٫۰
منگنز ۰٫۱-۱٫۰
روي ۰٫۰۲-۰٫۲
موليبدن ۰٫۰۱-۰٫۱
مس ۰٫۰۲-۰٫۲


آزمايشها نشان مي دهد که هر يک از عناصر مورد نياز گياه کار بخصوصي در رشد گياه انجام مي دهد. بنابراين شناخت نقش عناصر و علائم کمبود و زيادي آنها براي کنترل تغييرات محلول الزامي است .

عناصر اصلي و مهم

نيتروژن:
نيتروژن يکي از اجزاي موجود در پروتئين است که به صورت غذا در گياه ذخيره مي شود. نيتروژن معمولا در بخشهاي ديگري از سلول مثل کلروفيل و همچنين در ساختار آمينو اسيدها نيز وجود دارد.
علائم کمبود: روشن تر شدن قسمتهاي سبز گياه – تغيير رنگ برگهاي پير به رنگ سبز روشن و علائم شديدتر رنگ برگ به زردي مي گرايد و سرانجام موجب مرگ برگ مي شود.
علائم زيادي: افزايش نيتروژن باعث توليد گياه پر آب و ضخيم و در نتيجه تغيير رنگ شاخ و برگ به رنگ سبز تيره مي شود. همچنين گياه نسبت به بيماريها و آفات حساسيت زيادي پيدا مي کند.افزايش نيتروژن در محصولات ميوه اي باعث آسيب شکوفه و گل مي شود و کيفيت محصول را کاهش مي دهد.
بهترين ميزان براي يونهاي نيترات ۷۵% و براي آمونيوم۲۵% مي باشد. در سيستم هاي چرخه اي ۵% آمونيوم از کل نيتروژن کافي است ولي در سيستم هاي غير چرخه اي يک درصد بيشتري احتياج است.
افزايش غلضت نيترات باعث کاهش تعداد تارهاي کشنده ريشه نيز مي شود. اگر منبع اصلي تامين نيتروژن آمونيوم با شد مي تواند گياه را مسموم کند. آثار اين مسموميت در ساقه و برگها توسعه پيدا مي کند و برگها به صورت پياله ظاهر مي شوند و همچنين بافت هاي آوندي خراب مي شوند. آمونيوم مانع از عملکرد کلسيم، که براي نگهداري ديواره سلولي لازم است مي شود در نتيجه گياه پژمرده مي شود. اگر شاخه هاي مبتلا شده را از وسط ستون ريشه اي ببريم يک محيط سياه و فاسد از بافت پيوندي را مشاهده مي کنيم.
غلظت نيتروژن در اکثر فرمولهاي محلول غذايي بين ۱۰۰ تا ۲۰۰ mg/l است و نسبت نيترات به آمونيوم در حدود ۳ يا ۴ به ۱ است .
منابع نيتروژن عبارتند از : منو يا دي هيدروژن فسفات آمونيوم به عنوان معمولي ترين منبع تهيه آمونيوم مي باشد. ولي در کل از نيترات کلسيم ، نيترات پتاسيم و اسيد نيتريک براي تهيه نيترات و از نيترات آمونيوم براي تهيه آمونيوم استفاده مي شود .

فسفر:
ميزان فسفر در گياهان از ۲/۰ تا ۵/۰ درصد در ماده خشک تغيير مي کند.
علائم کمبود: اولين علامت کمبود در رشد ديده مي شود و سپس برگهاي پيرتر به رنگ زرشکي سير(ارغواني) تبديل مي شوند.
علائم زيادي: اگر از ۱% در ماده خشک بيشتر باشد باعث مسموميت فسفر مي شود. مسموميت فسفر بر روي ساير عناصر مانند آهن، منگنز و روي تاثير مي گذارد.
غلظت فسفر در محلول غذایی: در اکثر فرمولهاي غذايي غلظت فسفر بين ۳۰ تا ۵۰ mg/l مي باشد. شکل فسفر در محلول غذايي به صورت منو يا دي هيدروژن فسفات است.

پتاسيم:
ميزان پتاسيم در گياه ۲۵/۱ تا ۳ درصد در ماده خشک تغيير مي کند.
علائم کمبود: کاهش رشد و کلورز حاشيه اي. علائم کمبود پتاسيم مانند سوختگي برگ است به صورتي که در کنار برگها بيشتر است. در اکثر فرمولهاي محلول غذايي غلظت پتاسيم در حدود ۲۰۰ mg/l و به صورت کاتيون است.
منابع تهيه پتاسيم: نيترات پتاسيم – سولفات پتاسيم يا کلريد پتاسيم

کلسيم:
ميزان کلسيم در گياهان در حدود ۵/۰ تا۲% در ماده خشک است.
علائم کمبود: کمبود کلسيم به صورتي است که برگها به رنگ قهوه اي و يا سياه ظاهر مي شوند و حاشيه برگها نيز در هم فرو مي روند. يکي ديگر از تاثيرهاي کمبود کلسيم مرگ و پوسيدگي شکوفه و گل است.
علائم زيادي: باعث کمبود کاتيونهاي مهم مثل پتاسيم و منيزيم مي شود. غلظت کلسيم در اکثر محلول هاي غذايي در حدود ۲۰۰ mg/l مي باشد.
مهمترين منابع تهيه کلسيم در محلول غذايي نيترات کلسيم مي باشد. در صورتي که حلاليت در آب کم باشد مي توان از سولفات کلسيم به عنوان يک منبع تکميلي استفاده کرد.

منيزيم:
ميزان منيزيم در گياه بايد حدود ۵/۰ تا ۲/۰ درصد باشد. منيزيم در ساختار کلروفيل موجود است.
علائم کمبود: کلروز داخلي برگهاي پير. غلظت منيزيم حدود ۵۰ mg/l و به شکل +mg2 در محلول غذايي است. منبع تهيه منيزيم سولفات منيزيم است.

گوگرد:
حجم گوگرد در گياهان در حدود ۱۵/۰ تا ۵/۰ درصد در ماده خشک است.
علائم کمبود گوگرد شبيه نيتروژن است به صورتي که تمام گياه به رنگ سيز روشن تغيير مي کند. غلظت گوگرد در بيشتر محلول هاي غذايي ۵۰ mg/l به صورت so42 است. نمک هاي سولفات پتاسيم، منيزيم و آمونيوم از مهمترين منابع تهيه گوگرد است.

عناصر کم مصرف

بر:
غلظت مناسب بر در حدود ۵۰ تا ۱۰ mg/l در ماده خشک است.
علائم کمبود: کاهش رشد و آسيب قسمتهاي فوقاني گياه و ريشه
علائم زيادي : بي رنگي و لکه دار شدن حاشيه برگها و همچنين مرگ حاشيه برگها
غلظت بر در انواع محلولهاي غذايي در حدود ۳/۰ mg/l مي باشد. اسيد بوريک يکي از منابع تهيه بر است.

کلر:
غلظت کلر در برگها حدود ۱۵/۰ درصد است. ميزان بيش از ۱/۰ براي اکثر ميوه جات زياد خواهد بود.
علائم کمبود: ازدياد نمک در محيط – علائم مسموميت سوختگي برگها يا حاشيه آنها و همچنين زردي بي موقع برگها است.
برخي از منابع تامين کلر عبارتند از : کلريد پتاسيم يا کلريد کلسيم – اگر غلظت کلر در محلول زياد باشد مانع از جذب يونهاي ديگر مانند نيترات مي شود.

مس:
ميزان مطلوب مس در حدود ۱۰ تا ۲ mg/l در (ppm) ماده خشک است. مس در فتوسنتز و همچنين در ترکيب پروتئين کلروپلاست نقش دارد. مس بعنوان يک آنزيم فعال کننده شناخته مي شود.
علائم کمبود: توقف رشد گياهان و کلروز برگهاي پير از علائم کمبود مس است . همچنين در رشد محصولات ميوه اي  تاثير مي گذارد و محصولات آنها از حالت طبيعي کوچکتر هستند.
غلظت مطلوب در محلول غذايي ۰۰۱/۰ تا ۰۱/۰  mg/l مي باشد. ميزان بيشتر از ۴ mg/l در محلول غذايي باعثشيوع بيماري هاي قارچي مي شود.
منبع تهيه مس سولفات مس مي باشد.

آهن:
ميزان مناسب آهن در اکثر محصولات حدود ۵۰ تا ۱۰۰ mg/l در (ppm) ماده خشک است.
علائم کمبود: کم شدن رنگ سبز گياه بدليل کاهش کلروفيل. تفاوت علائم کمبود آهن با منيزيم در اين است که کمبود آهن ابتدا در برگهاي جوان ظاهر مي شود ولي منيزيم در برگهاي پير زودتر مشاهده مي شود.
منابع تهيه:FeEDTA به عنوان معمولي ترين منبع و آهن هاي ديگر به صورت مرکب هستند. مثل سولفات آهن، فسفات آهن که شکل هاي غير آلي آهن هستند و سيترات آهن و تارتارات آهن که دو شکل آلي آهن هستند.

منگنز:
ميزان مطلوب منگنز در ميوه جات حدود ۱۰۰ تا ۲۰ mg/l در (ppm) ماده خشک است.
علائم کمبود: در برگهاي جوان به شکل يک کلروز داخلي و مياني نمايان مي شود.
علائم زيادي: به صورت نقاط قهوه اي در بعضي از برگهاي پير و يا لکه هاي سياه رنگ روي شاخه و ميوه ظاهر مي شود.اين علائم در کمبود آهن نيز مشاهده مي شوند که براي اطمينان يک تجزيه گياهي لازم است.
غلظت منگنز در حدود ۵/۰ تا ۱ mg/l در (ppm) در گياه وجود دارد و براي تهيه آن از سولفات منگنز استفاده مي شود.

موليبدن:
موليبدن در حدود ۵/۰ تا ۱ mg/l در (ppm) در گياه وجود دارد.
موليبدن يک ترکيب مهم در دو آنزيم است. آنزيم تثبيت نيتروژن و احياء يون نيترات.
علائم کمبود: اين علائم شبيه کمبود نيتروژن است و رشد و نمو گل کم مي شود.افتادگي گل کلم يکي از نمونه هاي کمبود موليبدن است.
در بيشتر فرمولهای محلول غذایی غلظت آن حدود ۵/۰ mg/l در (ppm) و به شکل آنيون MoO42 در محلول موجود است.
منبع تهيه: موليبدات آمونيوم

روي:
غلظت آن۵۰ تا ۵ mg/l در (ppm) در ماده خشک موجود است.
علائم کمبود: شبيه يک کلروز داخلي در برگهاي تازه يافت مي شود و باعث شکستگي و پارگي بعضي از برگها مي شود. زيادي روي باعث کمبود آهن مي شود.
غلظت در محلول غذايي: در بيشتر فرمولهاي غذايي ميزان آن ۰۵/۰ mg/l در (ppm) و به صورت کاتيون دو ظرفيتي است.
منبع تهيه : سولفات روي

مخلوط کردن مواد و ساخت محلول:
شما مي توانيد اين مواد را جداگانه تهيه کنيد و طبق نسبت هاي موجود با هم مخلوط کنيد. قبل از مخلوط مواد به چند نکته توجه کنيد.
به وزن و اندازه مواد غذايي دقت کنيد.
مواد غذايي را در ظروف جداگانه قرار دهيد تا از تناسب آنها مطمئن شويد.
مواد را يکباره با هم مخلوط نکنيد و پس از مخلوط کردن آنها را دوباره بسنجيد.
دقت محلول بايد حدود ۵% باشد.
هنگامي که از تناسب مواد مطمئن شديد آنها را در آب بريزيد و آنها را در آب به خوبي مخلوط کنيد و ظرف را به شدت تکان دهيد.
بهتر است براي مخلوط کردن مواد  از آب گرم استفاده کنيد.

تفاوت سيستم هاي کشت:
دو نوع روش کشت هيدروپونيک وجود دارد که هر کدام احتياج به مديريت خاصي دارد. در سيستم باز محلول غذايي فقط يکبار بکار مي رود ولي در سيستم بسته محلول بصورت پيوسته و چرخه اي مي باشد.

کيفيت آب:
کيفيت آب مهمترين مساله در تهيه محلول مناسب است. آبي که داراي مصارف خانگي و کشاورزي است حتما بايد آزمايش شود و سپس مورد استفاده قرار گيرد. زيرا ممکن است اين آبها داراي موادي باشند که در رشد گياه تاثير بگذارند. آب سطحي ممکن است شامل ميکروارگانيسم هاي بيماري زا يا جلبک ها باشد. اين عوامل مشکلاتي در سيستم هاي کشت بوجود مي آورند مثلا جلبک ها باعث انسداد دو راهي ها و دريچه ها مي شوند. بنابراين براي تهيه آب مناسب بايد از روشهاي مختلفي استفاده کرد که استفاده از صافي براي تصفيه آب از مواد معلق نامطلوب يکي از اين راههاست. در ضمن هزينه آزمايش کردن آب کمتر از هزينه از بين بردن مشکلات ناشي از استفاده آب نامطلوب است.

صاف کردن آب و محلول غذايي:
آب براي اينکه در سيستم کشت بکار گرفته شود بايد از يک صافي مناسب مثل لايه هاي ماسه عبور داده شود. اين کار مي تواند ذرات معلق که ممکن است شامل موجودات ريز بيماري زا، جلبک ها و يا حتي رسوب بعضي از عناصر باشد را از آب جدا کند.
محلول غذايي را مي توان با عبور اشعه ماوراء بنفش (UV) استريل کرد. براي اين کار مي توان از دو لامپ ۱۶ وات(UV) در مسير محلول غذايي استفاده کرد.

فرمولهاي محلول غذايي:

فرمولهاي محلول غذايي هوگلند

محلول مادر (پايه) Stock ميزان کاربرد ml/l
محلول ۱
پتاسيم دي هيدروژن فسفات ۱
نيترات پتاسيم ۵
نيترات کلسيم ۵
سولفات منيزيم ۲
محلول ۲
فسفات دي هيدروژن آمونيوم ۱
نيترات پتاسيم ۶
نيترات کلسيم ۴
سولفات منيزيم ۲

ريز مغذيهاي محلول پايه

اسيد بوريک ۲/۸۶
کلريد منگنز ۱/۸۱
سولفات روي ۰/۲۲
سولفات ۰/۰۸
اسيد موليبدات ۰/۰۲

آهن

براي محلول شماره ۱: ۵/۰ درصد سيترات آمونيوم آهن ۱
براي محلول شماره ۲: ۵/۰ شلات آهن ۲

برخي ديگر از فرمولهاي غذايي

محلول Knop
منبع mg/l يا (g/l)
KNO3 ۰/۲
Ca(NO3)2 ۰/۸
NH2PO4 ۰/۲
MgSO4 . ۷H2O ۰/۲
FePO4 ۰/۱
محلول هوگلند و اشنايدر
KNO3 ۰/۳۱
Ca(NO3)2 ۰/۸۲
MgSO4 . ۷H2O ۰/۴۹
KH2PO4 ۰/۱۳۶
تارتارات فريک ۱mg/l در ۵/۰ درصد محلول
ترليز Trelease
KNO3 ۰/۶۸۳
NH4)2SO4) ۰/۰۶۷۹
KH2PO4 ۰/۳۴۶۸
K2HPO4 ۰/۰۱۲۳۳
CaCL2 ۰/۴۳۷۳
MgSO4  . ۷H2O ۰/۴۳۷۳
FeSO4  . ۷H2O ۰/۰۰۲۷۸
محلول Crone
منبع a b c
KNO3 ۱ ۰/۷۵ ۰/۷۵
Ca3(PO4)2 ۰/۲۵ ۰/۲۵ ۰/۲۵
CaSO4  . ۲H2O ۰/۲۵ ۰/۲۵ ۰/۵۰
Fe3(PO4)2  . ۸H2O ۰/۲۵ ۰/۲۵ ۰/۲۵
MgSO4  . ۷H2O ۰/۲۵ ۰/۲۵ ۰/۵۰

برخي فرمولهاي غذايي توليد تجاري سبزيجات

ميزان (g در ۱۰۰ گالن آب)

منبع Johnson Jensen Larson Cooper
نيترات پتاسيم ۹۵ ۷۷ ۶۷ ۲۲۱
فسفات منو پتاسيم ۵۴ ۱۰۳ ۹۹
سولفات منيزيم پتاسيم ۱۶۷
سولفات پتاسيم ۱۳۰
نيترات کلسيم ۱۷۳ ۱۸۹ ۳۶۰ ۳۸۰
سولفات منيزيم ۹۵ ۱۸۷ ۱۹۴
اسيد فسفريک ۷۵% ۴۰ml
آهن شلات FeDTPA ۹ ۹/۶ ۱۲ ۳۰
اسيد بوريک ۰/۵ ۱ ۲/۲ ۰/۶
سولفات مس ۰/۰۱ ۰/۵ ۰/۱۵
کلريد مس ۰/۰۵
سولفات منگنز ۰/۳ ۰/۹ ۱/۵ ۲/۳
سولفات روي ۰/۴ ۰/۱۵ ۰/۵ ۰/۱۷
اسيد موليبديک ۰/۰۰۵ ۰/۰۲ ۰/۰۴
موليبدات آمونيوم ۰/۱۴

فرمول توليد سبزيجات به روش تجاري

ميزان (cg در ۱۰۰ گالن آب)

منبع Johnson Jensen Larson Cooper
نيتروژن ۱۰۵ ۱۰۶ ۱۷۲ ۲۳۶
فسفر ۳۳ ۶۲ ۴۱ ۶۰
پتاسيم ۱۳۸ ۱۵۶ ۳۰۰ ۳۰۰
کلسيم ۸۵ ۹۳ ۱۸۰ ۱۸۵
منيزيم ۲۵ ۴۸ ۴۸ ۸۰
گوگرد ۳۳ ۶۴ ۱۵۸ ۶۸
ريز مغذيها
بر ۰/۲۳ ۰/۴۶ ۱ ۰/۳
مس ۰/۰۱ ۰/۰۵ ۰/۳ ۰/۱
آهن ۲/۳ ۳/۸ ۳ ۰/۱
منگنز ۰/۲۶ ۰/۸۱ ۱/۳ ۲
موليبدن ۰/۰۰۷ ۰/۰۳ ۰/۰۷ ۰/۲
روي ۰/۰۲۴ ۰/۰۹ ۰/۳ ۰/۱

گونه هاي مختلف در ابتداي رشد احتياج به اصلاح در ترکيب محلول غذايي دارند. بعضي از محصولات نسبت به ديگر محصولات حساسيت بيشتري دارند. بنابراين، امکان دارد فرمولي که براي يک محصول خوب کار مي کند، براي گياه ديگر مناسب نباشد. تنظيم محلول غذايي به عهده شما است. ممکن است در استفاده از اين محلول ها به مشکلاتي برخورد کنيد که با داشتن آگاهي از نيازهاي هر گياه و علائم کمبود و اطلاعات ديگر مي توانيد محلول مناسب خود را تهيه کنيد.

مقادير شناخته شده عناصر اصلي در برخي محصولات

محصول نيتروژن فسفر پتاسيم کلسيم منيزيم
خيار ۲۳۰ ۴۰ ۳۱۵ ۱۷۵ ۴۲
بادمجان ۱۷۵ ۳۹ ۲۳۵ ۱۵۰ ۲۸
گياهان علفي ۲۱۰ ۸۰ ۱۷۵ ۱۸۰ ۶۷
کاهو ۲۰۰ ۵۰ ۳۰۰ ۲۰۰ ۶۵
هندوانه ۱۸۶ ۳۹ ۲۳۵ ۱۸۰ ۲۵
فلفل ۱۷۵ ۳۹ ۲۳۵ ۱۵۰ ۲۸
گوجه فرنگي ۲۰۰ ۵۰ ۳۶۰ ۱۸۵ ۴۵


فرمول محلول غذايي براي محصولات مختلف

ميزان (g در ۱۰۰ ليتر)

منبع گوجه فرنگي کاهو گل سرخ

عناصر اصلي

نيترات کلسيم ۶۸۰ ۴۰۷ ۵۴۳
سولفات منيزيم ۲۵۰ ۹۸۵ ۱۸۵
نيترات پتاسيم ۳۵۰ ۴۰۴ ۴۲۹
کلريد پتاسيم ۱۷۰
فسفات منو پتاسيم ۲۰۰ ۱۳۶ ۲۰۴
نيترات آمونيوم ۶۰ ۲۰

ريز مغذيها

شلات آهن ۱۵ ۱۹/۶ ۱۹/۶
سولفات منگنز ۱/۷۸ ۰/۹۶ ۳/۹
بر ۲/۴۳ ۰/۹۷ ۱/۱
سولفات روي ۰/۲۸ ۰/۵۵۲ ۰/۴۴۸
سولفات روي ۰/۱۲ ۰/۱۲ ۰/۱۲
موليبدات سديم ۰/۱۲۸ ۰/۱۲۸ ۰/۱۲۷


کنترل EC:
راهنماي کلي ميزان مناسب EC

گياهان ميوه اي مثل خيار گوجه گياهان برگي مثل کاهو و ريحان
مرحله ابتدايي رشد (کاشت دانه)

۱۶۰۰ -۱۸۰۰ mMho/cm
۱۱۲۰ -۱۲۶۰ ppm

۱۴۰۰ -۱۶۰۰ mMho/cm
۹۸۰ -۱۱۲۰ ppm

متوسط EC ۲۵۰۰ mMho/cm
۱۷۵۰ ppm
۱۸۰۰ mMho/cm
۱۲۶۰ ppm
ميوه دهي ۲۴۰۰ -۲۶۰۰ mMho/cm
۱۶۸۰ -۱۸۲۰ ppm
——–
شرايط کمي نور (زمستان) ۲۸۰۰ -۳۰۰۰ mMho/cm
۲۰۰۰ ppm
۲۰۰۰ mMho/cm
۱۳۲۰ ppm
شرايط زيادي نور(تابستان) ۲۲۰۰ -۲۴۰۰ mMho/cm
۱۷۰۰ ppm
۱۶۰۰ mMho/cm
۱۱۲۰ ppm


آماده هرگونه پاسخ گويي به سوالات شما در اين زمينه هستيم در پايان اميدواريم که اين مطالب براي شما مفيد واقع شده باشد و بتواند شما را در کشت هیدروپونیک قدمي به جلو ببرد. منتظر مطالب جديد ما در ارتباط با سيستم ها و روشهاي جديد کشت هیدروپونیک باشيد.

منبع : parsbiology

ایجاد گلخانه در آشپزخانه با واحد هیدروپونیک شفاف

رشد و پرورش گیاهان در داخل ساختمان بسیار حائز اهمیت است و تاکنون فعالیت‌های متعددی در این راستا شکل گرفته است؛ مثلاً «خودکار کردن باغچه با تکنولوژی مانیتورینگ گیاه HavestGeek» که چندی پیش در اکوگیک با آن آشنا شدید. طرح باغچه‌ی نانو هیدروپونیک نیز در این دسته قرار می‌گیرد و برای ساکنین  شهر که فضای کافی در منزل دارند، این امکان را فراهم می‌کند تا بتوانند سبزیجات و گیاهان را در محیط آشپزخانه پرورش دهند.

kitchen-nano-garden-hydroponic-hyundai-ecogeek-00

kitchen-nano-garden-hydroponic-hyundai-ecogeek-01

نانو باغچه که توسط گروهی از طراحان از بخش ساخت و ساز و مهندسی هیوندای و شرکت طراحی Gromo از کره‌ی شمالی طراحی شده است، در واقع کانسپتی با مقیاس منازل مسکونی شهری می‌باشد. طراحان این پروژه می‌گویند:

نانو باغچه، یک باغچه‌ برای آشپزخانه‌های شهری با استفاده از هیدروپونیک می‌باشد. بنابراین، برای کاربران جای نگرانی در مورد آفت‌کش‌ها یا کودها وجود ندارند. نانو باغچه به جای نور خورشید، دارای سیستم تأمین نور مورد نیاز گیاهان می‌باشد. میزان آب، نور، و مواد غذایی نیز قابل کنترل است. بنابراین، کاربر می‌تواند سرعت رشد سبزیجات و گیاهان داخل باغچه را تنظیم کند. این باغچه، کاربر را در مورد نیاز به آب یا مواد غذایی برای گیاهان، آگاه می‌کند. این باغچه همچنین به عنوان یک تصفیه کننده‌ی طبیعی هوا نیز عمل می‌کند و از بوهای نامطبوع جلوگیری می‌کند.

kitchen-nano-garden-hydroponic-hyundai-ecogeek-02

پ.ن

هیدروپوکشت بدون خاک شامل انواعی از روش‌های غیر متعارف کاشت گیاهان است . مانند کشت آبی و کشت در ماسه و کشت در سنگریزه و کشت هوایی و کشت داخل لوله و …

منبع:

FastCo.Design

چیزی که در اینجا از آن صحبت شد، من را یاد «مزرعه سرپوشیده کم مصرف در عربستان بدون نیاز به آفت کش، خاک و نور خورشید» انداخت که دو سال قبل در وب سایت سابقم منتشر شد. در قسمت مخفی این مطلب، می‌توانید قسمتی از آن مطلب را مشاهده نمایید:

مزرعه سرپوشیده کم مصرف در عربستان بدون نیاز به آفت کش، خاک و نور خورشید

عربستان راه خود را به سمت کشاورزی نوین آغاز کرده است. به تازگی نوع جدیدی از مزرعه‌ی سرپوشیده ایروپونیک (هواکشت)، بدون نیاز به خاک، آفت کش و نور خورشید در جده راه اندازی شده است. این مزرعه که  توسط شرکت AeroFarm ایجاد شده است، نوع جدیدی از دستگاه هیدروپونیک (کاشت گیاهان در آب) است که برای محکم نگه داشتن گیاهان، به جای خاک از الیاف قابل بازیافت استفاده می‌کند. در این سیستم، مواد مورد نیاز گیاه از طریق جریان هوا و نور LED که بسیار به صرفه است تأمین می‌شود.  این مزرعه‌ها می‌توانند محصولات تولید خود را در طول سال عرضه کنند و به دلیل مصرف کم آب برای مناطق با آب و هوای بیابانی بسیار مناسب هستند. با توجه به فرسایش خاک و تغییرات آب و هوایی که امروزه در سر تا سر جهان مشکل ساز شده‌اند، این راهکارها می‌توانند کارساز باشند.

kitchen-nano-garden-hydroponic-hyundai-ecogeek-03

دستگاه‌های ساخت شرکت AeroFarm در صنعت دستگاه‌های هواکشت بی‌نظیرند چرا که می‌توانند عمودی قرار بگیرند و برای کشت مقادیر زیاد محصولات تنظیم شوند. این مزارع کمتر از ۱۰ درصد آب مورد نیاز برای کشاورزی سنتی را احتیاج دارند. به علاوه، سیستم استرداد بخار نیز بر روی این دستگاه قابل نصب است که مصرف آب را بهینه کند و نیاز به منبع خارجی آب را به حداقل برساند. با توجه به هجوم جمعیت به مناطق شهری، این سیستم مزرعه‌داری می‌تواند محصولات تازه‌ی محلی را بدون هزینه‌های حمل و نقل و تشعشع کربن، در اختیار ساکنین مناطق شهری قرار دهد. نگهداری از این مزارع آسان است و هزینه‌های عملیاتی پایینی دارد و همچنین قابل پیش‌بینی بودن میزان محصولات این مزارع در طول سال، آن‌ها را بسیار سودمند کرده است.

مزرعه‌ی جده اولین مزرعه‌ی هواکشت در خاورمیانه است. این مزرعه به منظور برداشتن گام اول برای کشاورزی بهینه در خاورمیانه راه اندازی شده است تا به جوامع دیگر نیز نشان دهد که تولیدات محلی و تازه تا وقتی که شما یک سقف و جریان برق (ترجیحاً از یک توربین بادی و یا صفحه‌ی خورشیدی) داشته باشید، کاملاً امکان پذیر است. اگرچه ما قبل از هر چیز خواهان حل مشکل تخریب منابع طبیعی خود هستیم اما حداقل مطمئن هستیم که اگر زمین‌های کشاورزی را تخریب و آب و هوا را آلوده کنیم، باز هم یک طرح پشتیبان داریم.

پروژه HI-LED در گلخانه

در گلخانه و بررسی تاثیر لامپ های LED در گلخانه ها

HI-LED

لامپ های LED  در گلخانه باغبانی

پروژه HI-LED یک پروژه از نوع EU (پروژه هایی که در آلمان انجام می شود) است که هدف آن توسعه مدل های پیشرفته  LED برایر دست یابی به بیشترین عملکرد  روشنایی برای اهداف مختلف است. یکی از این کاربرد ها در  باغبانی بوده و در این زمینه لامپ های مصنوعی برای تولید نوری با کیفیت نور خورشید استفاده می شود. نور خورشید در گلخانه در زمستان برای گیاهان مناسب نیست (برای برقراری رشد و تولید محصولات باغبانی کافی نیست) بنابراین نورهای مصنوعی به عنوان مکمل نور خورشید ضروری اند.

کدام بخش از طیف  نور برای رشد گیاه مهم است؟

 

گیاهان از نور  برای پردازش در فتوسنتز(رشد),همچنین برای Photomophogenesis(توسعه گیاه و متابولیسم سلولی) استفاده می کنند . بر اساس شکل زیر گیاهان از تشعشعات فعال فتوسنتزی (PAR), و  طول موج نوری بین ۴۰۰-۷۰۰nm برای فتوسنتز استفاده می کنند.

HI-LED

شکل ۱ – پاسخ گیاهان در فتوسنتز فعال دامنه نوری مشخص

HI-LED

شکل ۲ –  پاسخ چشم انسان. پاسخ مشخص سلول های خطی و مخروطی ناحیه شبکیه چشم

در حالی که  چشم انسان ها به طور مخصوص سبز, زرد و نارنجی را می بیند گیاهان بیشتر تمایل به دریافت  آبی و قرمز دارند. بنابراین بخش های مختلف طیف قابل دید و برخی از طول موج های که از لامپ LED پار خارج می شود به راحتی توسط گیاهان جذب شده و نسبت به این طیف نور از خودشان واکنش نشان می دهدو این اتفاقات به دلیل تغییراتی است که در مورفولوژی و فیزیولوزی گیاهان اتفاق افتاده است. موفوزن ها تعیین کننده ظاهر گیاه هستند در واقع این بخش از گیاه است که رنگ گل و شمایل گل را تشکیل می دهد.  به صورت عمومی طی تابشی لامپ های پار ال ای دی همانند خورشید بوده و رشد نرمال گیاهان را تضمین می کند.

تحولات اخیر در استفاده از نورهای مصنوعی در کشاورزی:

HI-LED

در دهه گذشته لامپ های LED به عرصه کشاورزی معرفی شدند. شروع معرفی این لامپ ها با رنگ های قرمز و آبی بوده است که به طور واضح نور قرمز LED باعث افزایش راندمان رشد و نور آبی دارای تاثیر بر مورفوژن ها بوده است . در این دهه نور های LED به همراه امواج ساتع شونده از آنها با عملکرد بی نظیر به خوبی به جامعه کشاورزی معرفی شده اند. در علم کشاورزی ممکن است از LED های تک رنگ که دارای پهنای باند ۲۰ تا ۵۰ نانومتر هستند استفاده کنند. به عنوان مثال در کشاورزی می توان از نور آبی با طول موج ۴۵۰ نانومتر استفاده کرد. لامپ های LED معمولا به عنوان لامپ های بالایی یا لامپ های درونی در گلخانه ها استفاده می شود که به صورت کامل رشد گیاهان را پوشش می دهند.

تجربیات کشاورزی که پروژه HI- LED انجام داده است:

بر اساس چهارچوب HI-LED سازمان پژوهش اروپا ، اثر طیف نوری بر رشد گیاهان را بررسی کرده است. در این پروژه  توسعه و رشد در گیاهان جوان فلفل و گوجه فرنگی مورد بررسی قرار گرفته است. در پس زمینه نور طبیعی ، نور های به وسیله LED های Hortilux که نورهایی به رنگ های سفید ، قرمز، آبی ، کهربایی و سبز از خود متسع می کردند تابانده شد. ( شکل ۳)

HI-LED

شکل ۳- آزمایش HI-LED  بر روی گوجه فرنگی و فلفل

چگونگی بررسی اثرات طیف نور بر روی رشد گیاهان:

آنها آزمایشات خود را با گوجه فرنگی و فلفل های جوان آغاز کردند. رشد این گیاهان را تحت مدت ۳ تا ۴ هفته زیر ۶ رنگ نور بررسی کرده و اندازه گیری کردند. در این بررسی طول گیاه، فتوسنتز ، دمای گیاه ، گشایش روزنه ها و زاویه برگ ها مورد بررسی قرار گرفته است. در انتهای آزمایش گیاهان به صورت کامل برداشته و حذف شدند. سپس برگ ها و ساقه های گیاهان را جدا کردند و تعداد برگ ها و وزن آنها به علاوه وزن ساقه ها اندازه گیری شد. به وسیله اندازه گیری این پارامتر ها آنها توانستند اثر ترکیب طیف نوری در طول زمان مشخص بر روی فرآیند جذب و مورفولوژی گیاه بررسی کردند. بر اساس این بررسی ها آنها فهمیدند که در زیر نور آبی و سبز اثرات زیر رخ می دهد:

رشد گیاهان در زیر نور سبز از نظر قدی بیشتر بوده و برگ ها پهن تر بوده اند اما در زیر نور آبی گیاهان  کوتاه تر بوده و دارای ساقه های پهن تر با زاویه بیشتر هستند و دز زیر نور آبی وزن کلی گیاه کمتر بوده و حرارات سطح برگ نیز میزان کمتری دارد.

لامپ های LED در صنعت گلخانه ای چه چشم اندازی دارند؟

HI-LED

در ۱۰ دسامبر سال ۲۰۱۴ ، ۱۳۰ پرورش دهنده گلخانه دوره HI-LED را در شهر Bleiswijk هلند بررسی کردند. آنها از اثر طیف نوری بر رشد گیاهان و پیشرفت آنها شگفت زده شدند. سوالات آنها برروی کاربرد لامپ های LED به عنوان نور اصلی برای رشد گیاه متمرکز بود. روی هم رفته ،آنها معتقد بودند که نیاز به دانش بیشتری درباره ی فواید لامپ های LED در بهبود رشد است، ولی لامپ های LED جنبه های بسیار مناسبی برای تولید و کیفیت محصولات در گلخانه ها ی کشاوری عرضه میکنند.

منبع

مترجم: فهیمه رستگار نژاد

بررسی نقش عنصر غذایی بر ( B ) بر رشد و عملکرد خیار سبز گلخانه ای

عنصر بر جزو عناصر غذایی کم مصرف می باشد. این عنصر علی رغم اینکه از نظر کمیت جزو عناصر کم نیاز شناخته شده است، نقش فوق العاده مهمی در رشد و نمو و عملکرد محصولات زراعی و باغی بر عهده دارد. از جمله مشکلات این عنصر دامنه کم بین حد کمبود و سمیت عنصر بر می باشد. با کوچکترین تغییری در مقدار این عنصر در خاک ممکن است یک خاک مبتلا به کمبود دچار مسمومیت شود. به عنوان مثال حد مطلوب و بهینه این عنصر در برگ خیارسبز ۳۰ تا ۷۰ میکروگرم بر گرم ( p.p.m ) برآورد گردیده است. چنانچه مقدار عنصر در برگ گمتر از ۲۰ میکروگرم برگرم ( پی.پی.ام ) شود گیاه دچار کمبود و بیشتر از ۱۰۰ پی.پی.ام گیاه را دچار مسمومیت می نماید.
نکته حائز اهمیت در تغذیه گیاه با بر، غیر پویا بودن(immobile ) این عنصر داخل اندام های گیاهی می باشد. منظور از غیر پویا بودن این است که در شرایط کمبود، این عنصر از دیگر اندام ها به سمت نقاط رشدی ( که معمولا بسیار پر نیاز هستند )و جوان تر منتقل نمی شود.با توجه به غیر پویا بودن عنصر بر، برای تغذیه مطلوب گیاه تامین مداوم این عنصر از طریق خاک در طول فصل رشد لازم است. از زمان کاشت تا آخر فصل رشد بایستی بر به اندازه کافی در خاک وجود داشته باشد تا بطور منظم و پیوسته نیاز نقاط رشدی ( مریستمی ) به این عنصر فراهم شود.
در شرایط کمبود بر، علائم کمبود در برگ و میوه ظاهر می شود. در مراحل اولیه کمبود جوانترین برگ ها ظاهری چروکیده ( پلیسه ) پیدا می کنند. در صورت ادامه کمبود و تشدید آن حاشیه برگ های پیر یک نوار پخشیده زردرنگ گسترش می یابد ( شکل ۱). برگ های جوان و انتهای ساقه خشک شده و رشد گیاه متوقف می گردد. میوه های تازه تشکیل شده لکه های زردرنگی در محل چسبیدن میوه های ریز به ساقه ظاهر شده و میوه ریزش می کند( شکل ۴). بر روی پوست میوه های بزرگترنقاط کرک مانند سفیدرنگی تشکیل می شود(شکل ۲). میوه مبتلا به کمبود بربافت آن استحکام نداشته و نرم ( میوه حالت ترد و شکنندگی معمولی را ندارد ) است. هنگام پوست گیری میوه این نرم و پوکی به خوبی احساس می شود(شکل ۳).

شکل – ۱ – علائم کمبود بر بر برگ خیار سبز

شکل – ۲ – کمبود بر در میوه خیار سبز ( لکه های چوب پنبه ای سفید روی سطح میوه )

شکل – ۳ – کمبود بر ( لکه سفید چوب پنبه ای و نرمی بافت میوه )

شکل – ۴ – ریزش میوه جوان و زرد شدن محل اتصال میوه به ساقه
رفع کمبود بر: هنگام استفاده از کودهای حاوی بر برای رفع کمبود این عنصر نیاز به دقت زیادی می باشد. در صورت کوچکترین اشتباه ممکن است که مشکل مسمومیت بوجود آید. حدفاصل بین کمبود و مسمومیت بر کوتاه بوده و با کوچکترین تغییری در مقدار بر، خاک دچار کمبود و یا مسمومیت می شود. برای رفع کمبود بر دادن حدودا ۱۰ کیلوگرم در هکتارکود براکس توصیه می شود. البته محلول پاشی برگی با ۱۰۰ گرم در ۱۰۰ لیتر آب کود براکس یا ۵۰ تا ۷۵ گرم بر ۱۰۰ لیتر آب کود اسیدبوریک هم قادر به رفع کمبود بر می باشد. دو تا سه نوبت محلول پاشی با فاصله زمانی ۷ تا ۱۰ روز جواب بهترو کم ریسک تری نسبت به کاربرد خاکی براکس یا اسیدبوریک میدهد.
مسمومیت بر: گیاه خیارسبز نسبت به مسمومیت بر فوق العاده حساس است. در حالت مسمومیت فاصله بین رگبرگها در برگهای پیر زرد رنگ ( کلروزه) می شود. با ادامه مسمومیت در قسمت های زردرنگ لکه های قهوه ای و سوخته بوجود آمده و با اتصال آنها به همدیگربخش وسیعتری از برگ سوخته و از بین میرود. همزمان با تغییرات فوق الذکر در برگ های پیر، برگهای تازه تشکیل شده و جوان خشک شده و انتهای ساقه ( مریستم انتهایی ) مرده و رشد طولی گیاه متوقف می گردد.
رفع مسمومیت بر: برای خارج کردن بر اضافی از خاک و محدوده فعالیت ریشه، آبشویی با آب شیرین توصیه شده است. عموما برای شستشوی بر نیاز به مقدار زیادی آب میباشد. استفاده از ماده اصلاحی سولفات کلسیم آبدار ( گچ کشاورزی )، مقدار آب مورد نیاز برای شستشوی بر از خاک را به حدود یک سوم کاهش میدهد. دلیل این امر رابطه منفی و آنتاگونیسمی بین آنیون سولفات ( حاصل از انحلال گچ ) و بر است. بین کاتیون کلسیم حاصل از انحلال گچ و بر در بافتهای گیاهی رابطه منفی و آنتاگونیسمی وجود دارد. محلول پاشی با کودهای حاوی کلسیم براحتی بر اضافی را داخل اندام های گیاهی خنثی و بی اثر می نماید. البته وجود مقادیر کم و مناسب بر، به تحرک و پویایی عنصر کلسیم داخل بافتهای گیاه کمک میکند. با توجه به نقش تعیین کننده عناصر غذایی بر و کلسیم در آینده فیزیولوژی و حرکت این دو عنصر داخل گیاه بطور مفصل بررسی شده و در اختیار مطالعه کنندگان محترم سایت قرار داده میشود.

b-deficiency-2 b-deficiency-4 excess-b

تاثیر آبیاری بر رشد گیاهان گلخانه ای

تاثیر آبیاری بر رشد گیاهان گلخانه ای

کم آبی در گیاهان به صورت علایمی مانند توقف رشد , کوچکتر شدن برگ , کوتاه شدن فاصله میان گره ها , بد شکل شدن برگ ها , سوختگی حاشیه برگ ها و ریزش برگ در گیاهان حساس به ریزش برگ مشاهده می شود . علایم کمبود آب در گل داوودی شامل تیره شدن برگ ها و در بگونیا به صورت خاکستری شدن برگ ها دیده می شود.

پر آبی به صورت علایمی مانند افزایش ارتفاع گیاه , آبدار شدن ساقه و نرم و شکننده شدن و گاهی پژمردگی و مرگ گیاه (در معرض نور ) , کاهش اکسیژن و صدمه به ریشه و عدم جذب آب و مواد غذایی و در نهایت پژمردگی و توقف رشد نمایان می شود . پر آبی به معنی مصرف بیش از حد آب در هر دور آبیاری نیست بلکه نشان دهنده تکرار دفعات استفاده از آب است . در زمستان گیاهان در مدت طولانی در معرض آب و هوای ابری هستند و معمولا یک یا دو روز در معرض هوای آفتابی قرار می گیرند . گیاهانی که به نور کم عادت کرده اند نمی توانند به سرعت به شدت نور زیاد پاسخ دهند در نتیجه مقدار آب کمی که از طریق ریشه ها جذب می شود نمی تواند مقدار آب از دست رفته از طریق تعرق را جبران نماید و پژمردگی اتفاق می افتد در این حالت ممکن است تصور شود که گیاه به آبیاری نیاز دارد ولی آبیاری مشکل را حادتر می کند . کندن خاک نشان می دهد که خاک مرطوب اما سرد است . پس سرما عامل اصلی است و ریشه ها نمی توانند آب جذب کنند .

زمان آبیاری : مدیریت آبیاری عامل اصلی در موفقیت کشت است . نیاز های رطوبتی گیاه با مرحله رشد فرق می کند و داننهال نسبت به گیاه بالغ به آب کمتری نیاز دارد . فصل سال بر میزان آب مورد نیاز موثر است . میزان نیاز آبی در تابستان بیشتر از زمستان است . نوع بستر رشد به کار رفته , سیستم حرارتی , نوع گلدان و نوع محصول نیز بر میزان نیاز آبی موثر است . بهترین روش برای راهنمایی کشاورز برای آبیاری استفاده از تجربیات سال های گذشته است که چه مقدار آب مصرف شده و واکنش گیاه به آن چگونه بوده است . ساده ترین روش استفاده از تانسیومتر است .

باید در زمان مناسب زمین یا گلدان را به خوبی آبیاری کرد . آبیاری ناقص (مثلا اگر نصف آب مورد نیاز داده شود) باعث می شود فقط نیمه بالایی سطح خاک خیس شده و نیمه دیگر آن خشگ باقی بماند و گیاه زود تر از موعد مقرر نیاز آبیاری مجدد پیدا می کند . و تکرار این عمل باعث صدمه به ریشه واز بین رفتن آن می شود . مقدار آب خارجی از گلدان باید حدود 15 – 10 درصد آب داده شده به گلدان باشد تا باعث شستشوی املاح از خاک و جلوگیری از تجمع آن شود .

به طور کلی هر متر مربع بستر کشت به عمق 1 سانتی متر به 1/1 لیتر آب و هر متر مربع کاشت با 18 سانتی متر عمق به 20 لیتر آب نیاز دارد .

PH آب آبیاری : بهترینPH بین 5/5 تا 7 متغیر است . خاک اره نرم و ظروف تورب یا پیت باعث کاهش PH آب و اسیدی شدن آن می شود .

سیستم های آبیاری : در گلخانه ها روش های مختلفی جهت آبیاری گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد که مهمترین آن ها به اختصار شرح داده می شود .

آبیاری دستی :آبیاری دستی ابتدایی ترین و متداول ترین روش است . از معایب آن می توان به زیاد شدن هزینه کارگری . اتلاف وقت , شسته شدن خاک و پاشیدن گل روی شاخساره گیاهان اشاره نمود . در این روش باید تمام گلخانه را لوله کشی کرد و شیر های آب در دو طرف سطح زمین انجام شود چون فشار آب موجب شسته شدن سطح خاک و فشردگی آن می شود . با استفاده از سر شیلنگ فشار آب کاهش می یابد .

آبیاری قطره ای : در این روش آبیاری از لوله پلاستیکی و پلی وینیل کلرید استفاده می شود (لوله نوع دوم نیازی به قیم نداشته و لنگر نمی اندازد) . بسته به دما , نوع خاک و گیاه حدود یک لیتر آب در متر مربع لازم است . از مزایای این روش می توان به شسته شدن نمک خاک , صرفه جویی در آب از طریق پخش مستقیم آب در اطراف ریشه و تسهیل کوددهی اشاره کرد .

آبیاری مه افشانی یا میست :در این روش پخش آب به صورت قطرات ریز در محیط کشت برخی از گیاهان زینتی و قلمه ها صورت می گیرد . پخش متناوب آب باعث کاهش دما و افزایش رطوبت در اطراف قلمه ها و در نهایت پایین آمدن تبخیر و تعرق می شود .

آبیاری زیر زمینی : در این روش با خاصیت کاپیلاریته آب بیشتری در دسترس گیاهان قرار می گیرد . در روش کشت مستقیم گیاه , در قسمت تحتانی یک لوله سفال به شکل 8 قرار داده می شود . کف بستر مقداری سنگریزه ریخته و به آن خاک اضافه می کنند و سپس گیاهان را داخل آن می کارند . در بهار و تابستان و اوایل پاییز با غرقاب کردن بستر آبیاری انجام می گیرد و مازاد آب خارج می شود . روش های دیگر آبیاری بستر کشت گیاهان گلخانه ی از روش های ذیل نیز استفاده می شود : آبیاری بارانی , آبیاری ثقلی(میکرودریپ), آبیاری نورانی, مه پاشی دینامیکی

راهنمای تهیه محلول غذایی برای کشت هیدروپونیک

 آزمایشها نشان می دهد که هر یک از عناصر مورد نیاز گیاه کار بخصوصی در رشد گیاه انجام می دهد. بنابراین شناخت نقش عناصر و علائم کمبود و زیادی آنها برای کنترل تغییرات محلول الزامی است .

 عناصر اصلی و مهم

 نیترون:

نیتروژن یکی از اجزای موجود در پروتئین است که به صورت غذا در گیاه ذخیره می شود. نیتروژن معمولا در بخشهای دیگری از سلول مثل کلروفیل و همچنین در ساختار آمینو اسیدها نیز وجود دارد.

علائم کمبود: روشن تر شدن قسمتهای سبز گیاه – تغییر رنگ برگهای پیر به رنگ سبز روشن و علائم شدیدتر رنگ برگ به زردی می گراید و سرانجام موجب مرگ برگ می شود.

علائم زیادی: افزایش نیتروژن باعث تولید گیاه پر آب و ضخیم و در نتیجه تغییر رنگ شاخ و برگ به رنگ سبز تیره می شود. همچنین گیاه نسبت به بیماریها و آفات حساسیت زیادی پیدا می کند.افزایش نیتروژن در محصولات میوه ای باعث آسیب شکوفه و گل می شود و کیفیت محصول را کاهش می دهد.

بهترین میزان برای یونهای نیترات 75% و برای آمونیوم25% می باشد. در سیستم های چرخه ای 5% آمونیوم از کل نیتروژن کافی است ولی در سیستم های غیر چرخه ای یک درصد بیشتری احتیاج است.

افزایش غلضت نیترات باعث کاهش تعداد تارهای کشنده ریشه نیز می شود. اگر منبع اصلی تامین نیتروژن آمونیوم با شد می تواند گیاه را مسموم کند. آثار این مسمومیت در ساقه و برگها توسعه پیدا می کند و برگها به صورت پیاله ظاهر می شوند و همچنین بافت های آوندی خراب می شوند. آمونیوم مانع از عملکرد کلسیم، که برای نگهداری دیواره سلولی لازم است می شود در نتیجه گیاه پژمرده می شود. اگر شاخه های مبتلا شده را از وسط ستون ریشه ای ببریم یک محیط سیاه و فاسد از بافت پیوندی را مشاهده می کنیم.

غلظت نیتروژن در اکثر فرمولهای محلول غذایی بین 100 تا 200 mg/l است و نسبت نیترات به آمونیوم در حدود 3 یا 4 به 1 است .

منابع نیتروژن عبارتند از : منو یا دی هیدروژن فسفات آمونیوم به عنوان معمولی ترین منبع تهیه آمونیوم می باشد. ولی در کل از نیترات کلسیم ، نیترات پتاسیم و اسید نیتریک برای تهیه نیترات و از نیترات آمونیوم برای تهیه آمونیوم استفاده می شود .

فسفر:

میزان فسفر در گیاهان از 2/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک تغییر می کند.

علائم کمبود: اولین علامت کمبود در رشد دیده می شود و سپس برگهای پیرتر به رنگ زرشکی سیر(ارغوانی) تبدیل می شوند.

علائم زیادی: اگر از 1% در ماده خشک بیشتر باشد باعث مسمومیت فسفر می شود. مسمومیت فسفر بر روی سایر عناصر مانند آهن، منگنز و روی تاثیر می گذارد.

غلظت فسفر در محلول غذایی: در اکثر فرمولهای غذایی غلظت فسفر بین 30 تا 50 mg/l می باشد. شکل فسفر در محلول غذایی به صورت منو یا دی هیدروژن فسفات است.

پتاسیم:

میزان پتاسیم در گیاه 25/1 تا 3 درصد در ماده خشک تغییر می کند.

علائم کمبود: کاهش رشد و کلورز حاشیه ای. علائم کمبود پتاسیم مانند سوختگی برگ است به صورتی که در کنار برگها بیشتر است. در اکثر فرمولهای محلول غذایی غلظت پتاسیم در حدود 200 mg/l و به صورت کاتیون است.

منابع تهیه پتاسیم: نیترات پتاسیم – سولفات پتاسیم یا کلرید پتاسیم

کلسیم:

میزان کلسیم در گیاهان در حدود 5/0 تا2% در ماده خشک است.

علائم کمبود: کمبود کلسیم به صورتی است که برگها به رنگ قهوه ای و یا سیاه ظاهر می شوند و حاشیه برگها نیز در هم فرو می روند. یکی دیگر از تاثیرهای کمبود کلسیم مرگ و پوسیدگی شکوفه و گل است.

علائم زیادی: باعث کمبود کاتیونهای مهم مثل پتاسیم و منیزیم می شود. غلظت کلسیم در اکثر محلول های غذایی در حدود 200 mg/l می باشد.

مهمترین منابع تهیه کلسیم در محلول غذایی نیترات کلسیم می باشد. در صورتی که حلالیت در آب کم باشد می توان از سولفات کلسیم به عنوان یک منبع تکمیلی استفاده کرد.

منیزیم:

میزان منیزیم در گیاه باید حدود 5/0 تا 2/0 درصد باشد. منیزیم در ساختار کلروفیل موجود است.

علائم کمبود: کلروز داخلی برگهای پیر. غلظت منیزیم حدود 50 mg/l و به شکل +mg2 در محلول غذایی است. منبع تهیه منیزیم سولفات منیزیم است.

گوگرد:

حجم گوگرد در گیاهان در حدود 15/0 تا 5/0 درصد در ماده خشک است.

علائم کمبود گوگرد شبیه نیتروژن است به صورتی که تمام گیاه به رنگ سیز روشن تغییر می کند. غلظت گوگرد در بیشتر محلول های غذایی 50 mg/l به صورت -so42 است. نمک های سولفات پتاسیم، منیزیم و آمونیوم از مهمترین منابع تهیه گوگرد است.

عناصر کم مصرف

 بر:

غلظت مناسب بر در حدود 50 تا 10 mg/l در ماده خشک است.

علائم کمبود: کاهش رشد و آسیب قسمتهای فوقانی گیاه و ریشه

علائم زیادی : بی رنگی و لکه دار شدن حاشیه برگها و همچنین مرگ حاشیه برگها

غلظت بر در انواع محلولهای غذایی در حدود 3/0 mg/l می باشد. اسید بوریک یکی از منابع تهیه بر است.

کلر:

غلظت کلر در برگها حدود 15/0 درصد است. میزان بیش از 1/0 برای اکثر میوه جات زیاد خواهد بود.

علائم کمبود: ازدیاد نمک در محیط – علائم مسمومیت سوختگی برگها یا حاشیه آنها و همچنین زردی بی موقع برگها است.

برخی از منابع تامین کلر عبارتند از : کلرید پتاسیم یا کلرید کلسیم – اگر غلظت کلر در محلول زیاد باشد مانع از جذب یونهای دیگر مانند نیترات می شود.

مس:

میزان مطلوب مس در حدود 10 تا 2 mg/l در (ppm) ماده خشک است. مس در فتوسنتز و همچنین در ترکیب پروتئین کلروپلاست نقش دارد. مس بعنوان یک آنزیم فعال کننده شناخته می شود.

علائم کمبود: توقف رشد گیاهان و کلروز برگهای پیر از علائم کمبود مس است . همچنین در رشد محصولات میوه ای  تاثیر می گذارد و محصولات آنها از حالت طبیعی کوچکتر هستند.

غلظت مطلوب در محلول غذایی 001/0 تا 01/0  mg/l می باشد. میزان بیشتر از 4 mg/l در محلول غذایی باعثشیوع بیماری های قارچی می شود.

منبع تهیه مس سولفات مس می باشد.

آهن:

میزان مناسب آهن در اکثر محصولات حدود 50 تا 100 mg/l در (ppm) ماده خشک است.

علائم کمبود: کم شدن رنگ سبز گیاه بدلیل کاهش کلروفیل. تفاوت علائم کمبود آهن با منیزیم در این است که کمبود آهن ابتدا در برگهای جوان ظاهر می شود ولی منیزیم در برگهای پیر زودتر مشاهده می شود.

منابع تهیه:FeEDTA به عنوان معمولی ترین منبع و آهن های دیگر به صورت مرکب هستند. مثل سولفات آهن، فسفات آهن که شکل های غیر آلی آهن هستند و سیترات آهن و تارتارات آهن که دو شکل آلی آهن هستند.

منگنز:

میزان مطلوب منگنز در میوه جات حدود 100 تا 20 mg/l در (ppm) ماده خشک است.

علائم کمبود: در برگهای جوان به شکل یک کلروز داخلی و میانی نمایان می شود.

علائم زیادی: به صورت نقاط قهوه ای در بعضی از برگهای پیر و یا لکه های سیاه رنگ روی شاخه و میوه ظاهر می شود.این علائم در کمبود آهن نیز مشاهده می شوند که برای اطمینان یک تجزیه گیاهی لازم است.

غلظت منگنز در حدود 5/0 تا 1 mg/l در (ppm) در گیاه وجود دارد و برای تهیه آن از سولفات منگنز استفاده می شود.

مولیبدن:

 مولیبدن در حدود 5/0 تا 1 mg/l در (ppm) در گیاه وجود دارد.

مولیبدن یک ترکیب مهم در دو آنزیم است. آنزیم تثبیت نیتروژن و احیاء یون نیترات.

علائم کمبود: این علائم شبیه کمبود نیتروژن است و رشد و نمو گل کم می شود.افتادگی گل کلم یکی از نمونه های کمبود مولیبدن است.

در بیشتر فرمولهای محلول غذایی غلظت آن حدود 5/0 mg/l در (ppm) و به شکل آنیون -MoO42 در محلول موجود است.

منبع تهیه: مولیبدات آمونیوم

روی:

غلظت آن50 تا 5 mg/l در (ppm) در ماده خشک موجود است.

علائم کمبود: شبیه یک کلروز داخلی در برگهای تازه یافت می شود و باعث شکستگی و پارگی بعضی از برگها می شود. زیادی روی باعث کمبود آهن می شود.

غلظت در محلول غذایی: در بیشتر فرمولهای غذایی میزان آن 05/0 mg/l در (ppm) و به صورت کاتیون دو ظرفیتی است.

منبع تهیه : سولفات روی

مخلوط کردن مواد و ساخت محلول:

شما می توانید این مواد را جداگانه تهیه کنید و طبق نسبت های موجود با هم مخلوط کنید. قبل از مخلوط مواد به چند نکته توجه کنید.

به وزن و اندازه مواد غذایی دقت کنید.

مواد غذایی را در ظروف جداگانه قرار دهید تا از تناسب آنها مطمئن شوید.

مواد را یکباره با هم مخلوط نکنید و پس از مخلوط کردن آنها را دوباره بسنجید.

دقت محلول باید حدود 5% باشد.

هنگامی که از تناسب مواد مطمئن شدید آنها را در آب بریزید و آنها را در آب به خوبی مخلوط کنید و ظرف را به شدت تکان دهید.

بهتر است برای مخلوط کردن مواد  از آب گرم استفاده کنید.

تفاوت سیستم های کشت:

دو نوع روش کشت هیدروپونیک وجود دارد که هر کدام احتیاج به مدیریت خاصی دارد. در سیستم باز محلول غذایی فقط یکبار بکار می رود ولی در سیستم بسته محلول بصورت پیوسته و چرخه ای می باشد.

کیفیت آب:

کیفیت آب مهمترین مساله در تهیه محلول مناسب است. آبی که دارای مصارف خانگی و کشاورزی است حتما باید آزمایش شود و سپس مورد استفاده قرار گیرد. زیرا ممکن است این آبها دارای موادی باشند که در رشد گیاه تاثیر بگذارند. آب سطحی ممکن است شامل میکروارگانیسم های بیماری زا یا جلبک ها باشد. این عوامل مشکلاتی در سیستم های کشت بوجود می آورند مثلا جلبک ها باعث انسداد دو راهی ها و دریچه ها می شوند. بنابراین برای تهیه آب مناسب باید از روشهای مختلفی استفاده کرد که استفاده از صافی برای تصفیه آب از مواد معلق نامطلوب یکی از این راههاست. در ضمن هزینه آزمایش کردن آب کمتر از هزینه از بین بردن مشکلات ناشی از استفاده آب نامطلوب است.

صاف کردن آب و محلول غذایی:

آب برای اینکه در سیستم کشت بکار گرفته شود باید از یک صافی مناسب مثل لایه های ماسه عبور داده شود. این کار می تواند ذرات معلق که ممکن است شامل موجودات ریز بیماری زا، جلبک ها و یا حتی رسوب بعضی از عناصر باشد را از آب جدا کند.

محلول غذایی را می توان با عبور اشعه ماوراء بنفش (UV) استریل کرد. برای این کار می توان از دو لامپ 16 وات(UV) در مسیر محلول غذایی استفاده کرد.

فرمولهای محلول غذایی:

 فرمولهای محلول غذایی هوگلند

  احتیاجات غذایی گیاه و انواع محلول های غذایی (خصوصیات یک محلول غذایی مناسب)

 فرمول های غذایی متعددی برای کشت هیدروپونیک وجود دارد که بیش از 40 سال بر روی آنها تحقیق و مطالعه شده است.بعضی از این محلولها برای گیاهان خاصی طراحی شده اند ولی بعضی نیز برای تمام گیاهانی که در کشت هیدروپونیک استفاده می شوند بکار می روند. برای رشد گیاهان در کشت هیدروپونیک باید مقدار عناصر مختلف در یک رنج مشخص حفظ شوند که این کار نیاز به آزمایش مرتب محلول غذایی دارد. در کشت هیدروپونیک اشتباهات را به سختی می توان جبران کرد زیرا در این روش هر عنصر اثر خود را به سرعت نمایان می کند. بنابراین باید دقت زیادی در انتخاب یا ساخت محلول غذایی بکار برد.

میانگین عناصری که در یک محلول غذایی مناسب وجود دارد

عنصر

نیتروژن(شکل نیترات)       70-300

نیتروژن(شکل آمونیوم)       0-31

پتاسیم     200-400

فسفر      30-90

کلسیم

گوگرد    60-330

منیزیم    25-75

آهن        0.5-5.0

بر         0.1-1.0

منگنز     0.1-1.0

روی      0.02-0.2

مولیبدن   0.01-0.1

مس       0.02-0.2

پتاسیم دی هیدروژن فسفات  1

نیترات پتاسیم       5

نیترات کلسیم        5

سولفات منیزیم      2

محلول 2

فسفات دی هیدروژن آمونیوم 1

نیترات پتاسیم       6

نیترات کلسیم        4

سولفات منیزیم      2

ریز مغذیهای محلول پایه

اسید بوریک        2/86

کلرید منگنز         1/81

سولفات روی       0/22

سولفات   0/08

اسید مولیبدات       0/02

آهن

برای محلول شماره 1: 5/0 درصد سیترات آمونیوم آهن   1

برای محلول شماره 2: 5/0 شلات آهن            2

<>        150-400           مقدار بر حسب PPM

محلول مادر (پایه) Stock   میزان کاربرد ml/l

محلول 1

برخی دیگر از فرمولهای غذایی محلول Knop

منبع       mg/l یا (g/l)

KNO3 0/2

Ca(NO3)2       0/8

NH2PO4         0/2

MgSO4 . 7H2O           0/2

برخی فرمولهای غذایی تولید تجاری سبزیجات

FePO4   0/1   Ca(NO3)2   0/82   MgSO4 . 7H2O   0/49

میزان (g در 100 گالن آب)

منبع       Johnson            Jensen  Larson  Cooper

میزان (

cg در 100 گالن آب)

منبع       Johnson            Jensen  Larson  Cooper

نیتروژن 105      106      172      236

فسفر      33        62        41        60

پتاسیم     138      156      300      300

کلسیم     85        93        180      185

منیزیم    25        48        48        80

گوگرد    33        64        158      68

ریز مغذیها

بر         0/23     0/46     1          0/3

مس       0/01     0/05     0/3       0/1

آهن        2/3       3/8       3          0/1

منگنز     0/26     0/81     1/3       2

مولیبدن   0/007   0/03     0/07     0/2

روی      0/024   0/09     0/3       0/1

گونه های مختلف در ابتدای رشد احتیاج به اصلاح در ترکیب محلول غذایی دارند. بعضی از محصولات نسبت به دیگر محصولات حساسیت بیشتری دارند. بنابراین، امکان دارد فرمولی که برای یک محصول خوب کار می کند، برای گیاه دیگر مناسب نباشد. تنظیم محلول غذایی به عهده شما است. ممکن است در استفاده از این محلول ها به مشکلاتی برخورد کنید که با داشتن آگاهی از نیازهای هر گیاه و علائم کمبود و اطلاعات دیگر می توانید محلول مناسب خود را تهیه کنید.

مقادیر شناخته شده عناصر اصلی در برخی محصولات

محصول نیتروژن فسفر      پتاسیم     کلسیم     منیزیم

خیار      230      40        315      175      42

بادمجان  175      39        235      150      28

گیاهان علفی         210      80        175      180      67

کاهو      200      50        300      200      65

هندوانه   186      39        235      180      25

فلفل       175      39        235      150      28

گوجه فرنگی        200      50        360      185      45

فرمول محلول غذایی برای محصولات مختلف

میزان (g در 100 لیتر)

منبع       گوجه فرنگی        کاهو      گل سرخ

عناصر اصلی

نیترات کلسیم        680      407      543

سولفات منیزیم      250      985      185

نیترات پتاسیم       350      404      429

کلرید پتاسیم         170      –           –

فسفات منو پتاسیم  200      136      204

نیترات آمونیوم      –           60        20

ریز مغذیها

شلات آهن           15        19/6     19/6

  سولفات منگنز   1/78   0/96   3/9   بر   2/43   0/97   1/1   سولفات روی   0/28   0/552   0/448   سولفات روی   0/12   0/12   0/12   مولیبدات سدیم   0/128   0/128   0/127   نیترات پتاسیم   95   77   67   221   فسفات منو پتاسیم   54   103   –   99   سولفات منیزیم پتاسیم   –   –   167   –   سولفات پتاسیم   –   –   130   –   نیترات کلسیم   173   189   360   380   سولفات منیزیم   95   187   –   194   اسید فسفریک 75%   –   –   40ml   –   آهن شلات FeDTPA   9   9/6   12   30   اسید بوریک   0/5   1   2/2   0/6   سولفات مس   0/01   –   0/5   0/15   کلرید مس   –   0/05   –   –   سولفات منگنز   0/3   0/9   1/5   2/3   سولفات روی   0/4   0/15   0/5   0/17   اسید مولیبدیک   0/005   0/02   0/04   –   مولیبدات آمونیوم   –   –   –   0/14

فرمول تولید سبزیجات به روش تجاری

 کنترل EC:

راهنمای کلی میزان مناسب EC        گیاهان میوه ای مثل خیار گوجه         گیاهان برگی مثل کاهو و ریحان

مرحله ابتدایی رشد (کاشت دانه)

1600 -1800 mMho/cm

1120 -1260 ppm

1400 -1600 mMho/cm

980 -1120 ppm

متوسط EC         2500 mMho/cm

1750 ppm        1800 mMho/cm

1260 ppm

میوه دهی            2400 -2600 mMho/cm

1680 -1820 ppm          ——–

شرایط کمی نور (زمستان)   2800 -3000 mMho/cm

2000 ppm        2000 mMho/cm

  1320 ppm

شرایط زیادی نور(تابستان)  2200 -2400 mMho/cm

1700 ppm        1600 mMho/cm

1120 ppm

  KH2PO4   0/136   تارتارات فریک   1mg/l در 5/0 درصد محلول   ترلیز Trelease   KNO3   0/683   NH4)2SO4)   0/0679   KH2PO4   0/3468   K2HPO4   0/01233   CaCL2   0/4373   MgSO4  . 7H2O   0/4373   FeSO4  . 7H2O   0/00278   محلول Crone   منبع   a   b   c   KNO3   1   0/75   0/75   Ca3(PO4)2   0/25   0/25   0/25   CaSO4  . 2H2O   0/25   0/25   0/50   Fe3(PO4)2  . 8H2O   0/25   0/25   0/25   MgSO4  . 7H2O   0/25   0/25   0/50   محلول هوگلند و اشنایدر   KNO3   0/31