بازدید از باغات پسته شهرستان راور

بازدید از باغات پسته شهرستان راور
                  نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران
Email: mojamalizadeh@yahoo.com
هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد
شهرستان راور شهرستانی کوچک از شهرهای استان کرمان است و با مرکز استان که شهر کرمان باشد حدود ۱۲۰ کیلومتر فاصله دارد. راور شهرستانی است کوچک و جمعیت چندانی ندارد. راور دارای حدودا ۱۵ هزار هکتار باغ پسته است که البته این آمار کاملا دقیق نیست و تخمینی است. سابقه پسته کاری در شهرستان راور شاید به حدود ۳۰۰ سال قبل برگردد!! درختان پسته قدیمی و کهنه ای که در این شهرستان وجود دارند حداقل ۱۵۰ سال به بالا سن دارند. نکته بسیار جالب در مورد درختان پسته راور نوع پیوند بومی این منطقه است. پیوند بومی شهرستان راور پسته ای است بنام پسته خنجری که البته جزو خانواده پسته های بادامی طبقه بندی می شود!! پسته خنجری پسته ای بادامی است که لبه های پسته حالت هلالی شکل و خنجر مانند دارند و بهمین دلیل این پسته خنجری نامگذاری شده است.  کلا خانواده بادامی در پسته درختانی مقاوم نسبت به شرایط نامساعد هستند!! متاسفانه در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز استان کرمان و سایر استانهایی که سابقه بیشتری در امر پسته کاری دارند اکثر پیوندها فندقی (اوحدی) و کله قوچی هستند!! نکته بسیار قابل تامل اینجاست که چرا باغداران و کشاورزان بجای رشد و توسعه پیوندهای بومی منطقه خود از پیوندهایی مانند فندقی و کله قوچی استفاده کرده اند. پیوندهایی که بومی شهرستان های خود نبوده اند و نیستند و این اشتباه بزرکی است!! در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز ایران درختان اوحدی دچار سرخشکیدگی و سیاه شدگی سرشاخه ها شده اند اما بدلیل آب نسبتا مناسب (شیرین) و خاک مناسب تر بیماری سرخشکیدگی در این نقطه از کشورمان شدت کمتری دارد!! میزان سرزندگی و شادابی درختان تقریبا بهتر از رفسنجان و زرند است و خوشبختانه مشکل خیلی حادی وجود ندارد!! در مورد شیوع آفات و بیماریها تقریبا مهمترین آفت پسته در شهرستان راور شیره خشک است که خوشبختانه با ورود سم مونتو مشکل تا حد زیادی رفع شده است!! علاوه بر پسیل پسته یا شیره خشک که خود راوری ها به آن شفته می گویند! آفات دیگری هم در درختان وجود دارد که شاید مهمترین آفت بعد از پسیل پسته، پروانه  چوبخوار پسته باشد!! اما شدت آفات بخصوص آفت کرمانیا قابل مقایسه با رفسنجان و کرمان نیست و بسیار کمتر است. شاید مهمترین علتی که درختان پسته در شهرستان راور درگیر آفات بصورت حاد نیستند فاصله این شهرستان با سایر مناطق پسته خیز است!! کلا شهرستان راور یک شهرستان ایزوله است و فاصله تقریبا زیادی با سایر شهرهای استان کرمان دارد و شاید این مهمترین دلیل کمتر بودن شیوع آفات در این منطقه همین نکته باشد!! از نظر سطح زیر کشت راور قابل مقایسه با سیرجان و رفسنجان و زرند نیست!! مقدار عملکردها در مورد درختان فندقی نسبتا رضایتبخش است اما می تواند بسیار بیشتر از حد فعلی باشد اگر کمی علمی تر کار شود!! علاوه بر درختان پسته، انار شهرستان راور  هم بسیار مرغوب است و باغهای انار چند ده هکتاری در این شهرستان وجود دارد که معمولا در مجاورت باغات پسته وجود دارند. مشاهده تومان درختان انار و پسته در مجاورت هم منظره ای بسیار دلپذیر برای انسان ایجاد می کند و دل کندن از این جور مناظری حداقل برای من سخت است!! شاید یکی از نقطه های قوت شهرستان راور این است که تعداد حلقه های چاههای آبیاری نسبت به سایر شهرهای پسته خیز کرمان بمراتب کمتر است و بهمین دلیل است که بیشتر چاهها در راور عمقشان کمتر از ۵۰ متر است و آب رو است!! بهر روی پتانسیل تولید پسته در راور پتانسیل خوبی است و ایزوله بودن راور نیز مزیت مهمی است که در مورد بسیاری از باغات پسته ایران وجود ندارد!! خاک باغات تقریبا مناسب است و تقریبا در بسیاری از نقاط یکدست بنظر می رسد. استفاده از روش های نوین باغداری تا جایی که امکان پذیر باشد می تواند کمک مهمی به باغداران راوری بکند. متاسفانه در راور نیز مانند بسیاری از نقاط پسته خیز کشاورزان آشنایی چندانی با روش های نوین ندارند. خیلی راحت با استفاده از برخی از روش های ساده مانند تعیین زمان مناسب مبارزه با آفات و عملیات کوددهی و محلولپاشی میتوان عملکرد را بسیار بیشتر از حد فعلی کرد و علاوه بر کمیت بر کیفیت پسته تولیدی هم افزود. همانند بسیاری از نقاط راور با داشتن هزاران هکتار باغ پسته هیچ مرکز تحقیقاتی پسته ای وجود ندارد و اینکه کشاورز بخواهد مشکلات خود را به محققین بیان کند و از آنها راهنمایی بخواهد امری است بسیار دشوار!! امسال دو مساله موجب کاهش عملکرد در باغات پسته راور شده اند اول سرمازدگی ابتدای سال که موجب خشک شدن بسیاری از پتک ها یا جوانه ها شد و جوانه ها فرو ریختند متاسفانه و دوم گرمازدگی شدید تابستان امسال که موجب پوکی شدید پسته در بسیاری از استانها شد که در راور هم این امر اتفاق افتاد. منطقه راور منطقه ای مساعد برای رشد و گسترش پسته است و باید توجه بیشتری به آن از طرف مسولان شود. راور کلا تابستان گرمتری نسبت به رفسنجان و کرمان دارد و بهمین دلیل است که درختان خرما نیز بصورت پراکنده بخصوص در خانه ها مشاهده می شود که اتفاقا خرمای مرغوبی هم تولید می کنند اما مقدار آن بحدی نیست که بتوان بصورت اقتصادی روی آن حساب باز کرد. بنابراین در راور محصول اصلی کشاورزی پسته است و پس از پسته درختان انار هستند که برای ساکنان ایجاد درآمد می کنند!! شاید بتوان گفت که پایه اصلی اقتصاد شهرستان راور درختان پسته هستند و پس از درختان پسته دامداری و درختان انار پایه های اصلی درآمدزایی برای ساکنان راور هستند!! راور هیچ کارخانه مهم صنعتی ندارد و هنوز زمین های بکر بسیار زیادی در راور وجود دارد که دارای خاک بسیار مرغوب هستند اما متاسفانه اجازه حفر چاه و بهره برداری از منابع آبی وجود ندارد که بتوان پسته کاری را توسعه داد!! یک سوال اساسی اینجاست که در مناطق پرآب و دشت هایی که دارای منابع آبی کافی هستند چرا وزارت نیرو اجازه حفر چاه را نمی  دهد شاید مسولین ایرانی منتظر هستند که آمریکایی ها تمام بازار پسته دنیا را با گسترش باغات پسته خودشان بگیرند و کشاورزان پسته کار ایرانی را بیکار کنند!! حتی مسولین وزارت نیز اجازه انتقال آب را هم در بسیاری از موارد نمی دهند که بتوان حداقل از چند کیلومتر آنطرف تر و از چاههایی که دارای آب زیادی هستند بتوان آب را به زمین های که از بی آبی در عطش بسر می برند را سیراب کرد!! متاسفانه در ایران هر وزارت خانه ای ساز خود را می زند!! وزارت نیرو ساز خود را می زند وزارت جهاد ساز خود را می زند و وزارت صنایع و معادن و سازمان آب هم همینطور انگار که با هم دعوا و مرافه دارند! که جای شگفتی و تاسف است که بجای همکاری با همدیگر و نهایتا در شکوفایی اقتصادی ایران روش تخریب همدیگر را در پیش گرفته اند و هر کس هم یک کلمه حرف حساب بزند یا بایکوت می شود یا……

تاثیر پایه‌های پسته بر رشد پیوندک و ارتباطات یونی تحت تنش شوری و بر

چکیده:

عملکرد رقم کرمان پسته روی نهال دو ساله در سه پایه آتلانتیکا، اینتگریما و UCB1 کشت شده در مخزن شنی تحت تنش شوری (ترکیبی از so4، cl، و B) به مدت 6 ماه مورد بررسی قرار گرفت.

چهار تیمار شوری آب با EC های (3.5، 8.7، 12 و 16) دسی زیمنس بر متر و با میزان بر برابر 10 میلی گرم در لیتر اعمال شد. رشد رقم کرمان بر اساس افزایش سطح برگ کل، افزایش قطر تنه و تولید بیوماس بالای سطح خاک مورد ارزیابی قرار گرفت. تمام پارامتر های رشدی با افزایش شوری کاهش یافت ولی تا حد Ec 12 معنی دار نبود.

به هر حال در Ec 16 دسی زیمنس رشد رقم کرمان روی پایه آتلانتیکا و UCB1 بهتر از پایه اینتگریما بود.

شروع و شدت خسارت برگی بین ارقام و تیمارها متفاوت بود و در ابتدا بیشتر مربوط به سمیت بر نسبت به اثرات شوری می‌شد. تجمع بر در بافت برگ خسارت دیده دارای دامنه ای از 1000 تا 2500 میلی گرم در کیلو‌گرم می‌شد.

آسیب برگ با افزایش شوری کاهش داشت اگرچه بر برگ به طور معنی داری کاهش نداشت که نشاندهنده اثر متقابل سینرژیستی بین بر و سایر عناصر میکرو را دارد. به هر حال برای پسته vera (خوراکی) روی پایه اینتگریما بیشترین سطح شوری (احتمالا ترکیبی از سمیت بر به اضافه کلر و یا سدیم) بیشترین آسیب را بوجود آورد.

شاخص های تعرق برگی، هدایت روزنه‌ای و تجمع کلروفیل در پسته خوراکی (Vera) تعیین شد. همچنین کاهش زیادی را در ارتباط با شوری و بر روی پایه اینتگریما نسبت به سایر دو پایه دیگر نشان می دهد.

ترجمه

حیدری

مهمترين پايه هاي پسته

مهمترين پايه هاي پسته

انتخاب پايه ازمهمترين مسائل است كه درزمان احداث باغ پسته بايد به آن توجه شود. هرچندكه تمامي پيوندكهاي ارقام پسته مي توانندبرروي گونه هاي مختلف آن پيوند شوند ، با اين وجود درايران از3 گونه پسته اهلي (P.vera) ، چاتلانقوش (P.khinjuk) و بنه (P.mutica) به عنوان پايه پسته استفاده مي شود. دربيش از 99 درصد باغهاي پسته از گونه اهلي به عنوان پايه استفاده مي شود.

اين گونه درمناطق مختلف ايران پسته داراي تنوع ژنتيكي وفنوتيپي بسيار زيادي است. رشد اوليه آن زياد وبا پيوندكهاي ارقام مختلف به خوبي سازگاري دارد ولي به نماتد مولد غده ريشه ، گموز و ورتيسيليوم حساس است . پايه بنه به عنوان يكي از پايه هاي مقاوم به نماتد مولد غده ريشه پسته و چاتلانقوش به عنوان پايه اي مقاوم به خشكي و كم آبي شناخته شده است .

درساير كشورهاي جهان ازپايه هاي ديگري همچون P.terebinthus و P.atlantica و P. integirrima و UCBI و PGI وPGII استفاده مي كنند، كه3 پايه اخير از دورگ گيري بين گونه هاي P.integerrima * P.atlantica بدست آمده و با نامهاي تجاري به فروش مي رسند. P.atlantica : به دليل مقاومت بيشتر به سرما در مقايسه با P.integerrima متداولترين پايه مورد استفاده در ايالت كاليفرنيا مي باشد. درسالهاي اخير به دليل گسترش بيماري ورتيسيليوم از پايه هاي مقاوم به آن همچون P.integerrima و دورگه هاي آن استفاده مي شود. P.integerrima : حساسترين پايه نسبت به سرما است . تحقيقات تغذيه اي نشان داده است كه كارآيي اين پايه در جذب بركمتر از P.atlantica است . بعد از اينكه مشخص شد اين پايه نسبت به بيماري ورتيسيليوم مقاوم است ، كاربرد آن در باغات جديد الاحداث ايالت كاليفرنيا توسعه يافت .

دورگه هاي بين گونه اي : پايه هاي دورگه UCBI و PGII درميزان مقاومت به ورتيسيليوم متفاوت هستند. P.integerrima مقاومترين پايه و P.atlantica حساسترين پايه نسبت به بيماري ورتيسيليوم است . همچنين پايه دورگه UCBI نيمه مقاوم تا مقاوم و پايه دورگه PGII نيمه حساس تا حساس مي باشد. پايه PGII جذب روي ، كارآيي نسبي بيشتري درمقايسه با P.terebinthus دارد، در حاليكه P.atlantica در حد وسط آنها قرار دارد و پايه هاي UCBI و P.integerrima كمترين ميزان جذب را دارند.

مهمترين ارقام پسته

ارقام پسته ازلحاظ زمان گلدهي ، زمان پرشدن مغز، زمان رسيدن ، درشتي وساير خصوصيات تفاوت زيادي با هم دارند ، اين تنوع ژنتيكي باعث گرديده باغداران بتوانند بهترين رقم ومناسب با شرايط آب و هوايي را انتخاب نمايند.

درايران حدود 90 رقم شناخته شده است كه تعدادي از آنها به صورت گسترده و تجاري و برخي به صورت پراكنده و محدوده كشت مي شوند كه خصوصيات مهمترين ارقام تجاري پسته به شرح زير ارائه مي شود:

رقم اوحدي :

يكي از مهتمرين ارقام تجاري پسته، بسيار معروف و سازگار در اكثر مناطق پسته كاري و 70-60 درصد باغات پسته رفسنجان را شامل مي شود. ارتفاع درخت حدود 3 متر داراي رشد متوسط و تاج گسترده مي باشد . اكثريت برگهاي آن مركب سه برگچه اي هستند و برگچه هاي انتهايي آن بزرگتر از برگچه هاي جانبي مي باشد.

غالبيت انتهاي خيلي زياد و اغلب برگها مركب برگچه اي هستند. متوسط گل ، زودرس و سال آوري متوسطي دارد . دردهه اول شهريور قابل برداشت مي باشد.

رقم كله قوچي :

عملكرد نسبتا بالا ، ميوه فندقي و درشت از عوامل اصلي انتخاب و گسترش آن بوده است داراي شاخه هاي قوي و محكمتري نسبت به كمبود آب و مواد غذايي حساسيت بيشتري دارد. در اكثر سالها به علت زود گل دهي مخصوصا در مناطق سردسير در معرض خطر سرمايه بهاره مي باشد . ميان رس و با سال آوري متفاوت مي باشد داراي قبليت انتهايي كمتر و قدرت توليد شاخه هاي جانبي بيشتري مي باشد نهالهاي بذري حاصل از اين رقم نسبت به سميت بر مقاوم مي باشند. در دهه دوم شهريور قابل برداشت مي باشند.

رقم احمد آقايي :

از ارقام تجاري با ميوه بادامي شكل ، پوست استخواني سفيد و درشتي ميوه در حال گسترش مي باشد. متوسط گل و ديررس، داراي بيشترين شدت سال آوري كه در صورت اعمال مديريت صحيح داشت به مقدار قابل زيادي قابل كنترل است .

رقم اكبري : از ارقام تجاري پسته و از نظر اقتصادي داراي بالاترين ارزش مي باشد، ميوه هاي آن باداني شكل، كشيده و درشت هستند، از خصوصيات اين رقم رشد رويشي زياد با رگبرگهاي متراكم و سطح وسيع برگ ، محصول خوب، دير گل و دير رس بوده كه در ده دوم شهريور قابل برداشت مي باشد و از گرما زدگي خسارت بيشتري را متحمل مي شود .

رقم بادامي زرند :

ميوه اين رقم بادامي شكل، ريز و خنجر مانند و رنگي كدر دارد. منشا آن از باغات قديمي پسته واقع در منطقه زرند كرمان مي باشد. اكثريت برگهاي آن 5 برگچه اي هستند. رقمي زود گل و از ارقام زودرس در نيمه اول مرداد ماه قابل برداشت است.

رقم خنجري دامغان :

اين رقم يكي از ارقام تجاري منطقه دامغان است كه ميوه آن بادامي شكل مي باشد. اكثريت برگ هاي آن مركب 3 برگچه اي هستند و برگچه انتهايي بزرگتر از برگچه هاي جانبي است. رقم دير گل و متوسط رس و در دهه دوم شهريور ماه قابل برداشت است.

رقم ممتاز:

ميوه اين رقم بادامي شكل و مغز آن نسبتا به ساير ارقام تجاري خوشمزه تر مي باشد. اكثريت برگ هاي آن مركب سه برگچه اي هستند. رقمي زود گل بوده و در دهه سوم شهريور ماه قابل برداشت است ، از ارقام زور گل و دير رس به حساب مي آيد .

رقم سفيد پسته نوق :

اين رقم از زمانهاي گذشته در منطقه رفسنجان وجود داشته ، به ويژه در منطقه نوق كه آب و هواي گرمتري نسبت به رفسنجان دارد ، گسترش بيشتري يافته است ميوه اين رقم بادامي شكل و زود گل بوده كه در ده سوم شهريور ماه قابل برداشت و از ارقام ديررس مي باشد.

رقم شاه پسند :

اين رقم نيز يكي از ارقام تجاري پسته در رفسنجان بوده كه ميوه آن بادامي شكل مي باشد . اكثريت برگ هاي آن مركب 3 برگچه اي هستند . رقمي دير گل بوده و در دهه دوم شهريور ماه قابل برداشت از ارقام متوسط رس مي باشد .

پسته رقم قزويني :

منشاء آن منطقه قزوين بوده و در آنجا به نام پسته كله بزي معروف است . «يوه آن بادامي شكل ، ريز و دازاي مغز نسبتا سبز رنگ است. تعداد ميوه موجود در هر خوشه بسيار زياد است. اكثريت برگهاي آن مركب 3 برگچه اي هستند. رقمي دير گل بوده و در اواسط مرداد ماه قابل برداشت و از ارقام خيلي زود رس مي باشد.

زمان گلدهي ارقام مختلف پسته :

ارقام زود گل                  سفيد              پسته نوق         كله قوچي     اوحدي

ارقام متوسط گل         احمد آقايي        بادامي زرند      ابراهيمي

ارقام دير گل                 جندقي              قزويني            اكبري

زمان رسيدن ميوه در ارقام مختلف پسته :

فندقي        زودرس

ارقام خيلي زودرس                رضائي زودرس

تا 31 مرداد ماه                         قزويني

خلي زودرس                        – ايتاليايي
خيلي زودرس                        موسي آبادي

ارقام زودرس                          اوحدي

10-1 شهريور                         قزويني

كله قوچي – سيريزي – نيش كلاغي

ارقام متوسط رس خنجري دامغان – شاه پسند

20-11 شهريور اميري – سيف الديني- بادامي

ابراهيم آبادي – غلامرضا

ارقام ديررس حسن زاده – بادامي زرند – احمد آقايي

31-21 شهريور فندقي غفوري – اكبري – فندقي ريز

بادام راور – هراتي – ممتاز – سفيد پسته نوق

جندقي

ارقام خيلي ديررس فندقي 48

10-1 مهر ابراهيمي

ميزان محصول تردر ارقام مختلف پسته

فندقي ريز 12870

بادامي راور 10950

ارقام داراي حداكثر محصول تر هراتي 9284

يك درخت 12 ساله ( گرم ) احمدآقايي 8380

كله قوچي 8103

اوحدي 8738

ارقام داراي حداقل محصول تر اكبري 4069

يك درخت 12 ساله ( گرم ) شاه پسند 3376

ممتاز 2163

اميري 2115

ميزان محصول خشك درارقام مختلف پسته

ارقام داراي حداكثر احمدآقايي 59/36

محصول خشك نسبت به موسي ابادي 29/36

وزن تر (درصد ) اكبري 22/33

يك درخت 12 ساله فندقي ريز 5/31

سفيد پسته نوق 1/31

ارقام داراي كمترين اوحدي 41/30

محصول خشك نسبت كله قوچي 42/27

به وزن تر(درصد) ممتاز 82/25

يك درخت 12 ساله سيف الديني 58/ 14

درصد پوكي در ارقام پسته

سيف الديني 1/39

ارقام داراي حداكثر درصد پوكي كله قوچي 5/34

سيريزي 3/33

فندقي 48 – 9/4

ارقام داراي كمترين درصد پوكي ابراهيمي 4/6

خنجري دامغان 5/6

جندقي 2/7

احمد آقايي 7/7

اوحدي 5/21

ارقام داراي متوسط پوكي

اكبري 3/11

درصد مغز به ميوه خشك درارقام مختلف پسته

حسن زاده 58 درصد

ارقام بيشترين درصد مغز ممتاز 8/57 درصد

اميري 6/57

اوحدي 8/56 درصد

داراي كمترين درصدمغز شاه پسند 7/51 درصد

سيريزي 1/52 درصد

سال آوري در ارقام پسته

احمد آقايي 74/0

ارقام داراي بيشترين سال آوري سفيد پسته نوق 73/0

فندقي زودرس 68/0

جندقي 60/0

ارقام داراي كمترين سال آوري شاه پسند 1/0

ايتاليايي 14/0


دانش رایگان کشاورزی خانه کشاورز

مقالات کشاورزی – دانش کشاورزی- علم کشاورزی – پسته