آموزش تولید اسپان قارچ دکمه ای

آموزش تولید اسپان قارچ دکمه ای

برگرفته از کلاس آموزش پرورش قارچ دکمه ای استاد مکرم

 

url

 

تهیه بذر یا اسپان در ایران سابقه چندان

ی ندارد . هر چند شرکتهای اندکی در ایران اقدام به تولید بذر نموده اند ولی متاسفانه تا کنون نتوانسته اند جایگاه خود را در بین تولید کنندگان قارچ پیدا نمایند در ذیل خلاصه ای از تولید اسپان بصورت کاربردی برای شما عزیزان قرار می گیرد امید است دوستان عزیز با تکمیل این بخش کشور مان را از واردات این محصول بی نیاز کنند .

برای تولید از گندم به عنوان پایه و مواد غذایی اسپان استفاده می کنند در این روش گندم ها را جوشانده به طوری که گندم له نشود و رنگ آن به رنگ قهوه ای در آید سپس زیر هود آزمایشگاهی و محیط کاملا استریل آلوده به میسیلیوم قارچ می نمایند برای این کار یک قطعه از چتر باز شده قارچ را برش زده و بعد از استریل توسط الکل و گرفتن یک لحظه ای بر روی شعله استریل کرده و داخل شیشه حاوی گندم قراداده شده و سپس در انکوباتور به مدت ۱۴ تا ۱۵ روز نگه داری می نمایند در این مدت میسیلیوم دوانی بر روی بذر ها شروع می گردد .

یکی از نکته های تجربی در افزایش سرعت میسیلیوم دوانی وارونه گذاشتن شیشه ها می باشد میسیلیوم قارچ اغلب برخلاف جاذبه زمین حرکت می کند که این عمل وارونگی باعث افزایش سرعت رشد میسیلیوم ها در داخل شیشه می گردد .

دمای انکوباتور معمولا در دمای ۲۵ درجه تنظیم می گردد که این دما تا ۱۵ روز ادامه می یابد

تهیه بذر یا اسپان قارچ دکمه ای بصورت کشت بافت ( تخصصی )
تولید اسپان قارچ خوراکی در حوزه کشت بافت آینده روشنی در علم باغبانی دارد. کشت قارچ تکمه ای Agavicus bisporus به سختی در حوزه علم باغبانی می گنجد. چون تولید اسپان آن بیشتر در دست متخصصین بیماری شناسی گیاهی است و کشت قارچ خوراکی به وسایل صنعتی نیاز دارد مثل چیلر و کولر و شوفاژ و…

مشخصات اسپور و کلونی قارچ خوراکی:
بازیدها همیشه دارای دو اسپور هستند. توده اimagesسپور به رنگ زرد مایل به قهوه ای تا قهوه ای روشن است. اسپورها دارای ابعاد ۴٫۵ تا ۷٫۵ میکرومتر هستند. کلنی در روی محیط غذای جامد به صورت شعاعی توسعه یافته و میسلیوم ضمن رشد انتهایی انشعابات متعددی نیز تولید می کند.
برای تهیه اسپور پایه را قطع کرده و آنرا از سمت تیغه ها روی کاغذ می گذاریم. اسپور در آب مقطر جوانه می رند اما برای رشد نیاز به مواد غذایی دارد. تیمار با الکل اتیلیک و کلروفرم جوانه زنی را افزایش می دهد.

بهترین درجه حرارت ۲۵-۲۲ و بهترین PH بین ۷ – ۶ است. غلظت بالاتر از ۲ درصد حجمی مانع جوانه زنی می شود .
پس از جوانه زنی هیف به سرعت رشد کرده دارای دیواره عرضی می شود.
کشت خالص قارچ معمولا به دو طریق انجام می گیرد:

 

 

قارچ

۱) کشت دادن بازیدیوسپورها
۲) کشت بافت اندام بارده
در کشت بازیدیوسپورها ابتدا اسپورها با کلروفرم ضدعفونی می شود سپس در محیط کشت عصاره مالت جوانه می زند. میسلیومهای حاصله به لوله های آزمایش حاوی آگار منتقل و در انکوباتور نگهداری می شود. کشتهای خالص که از کشت اسپورها بدست می آیند به علت خصوصیات ژنتیکی مختلف تنوع زیادی از خود نشان می دهند.
برای تهیه کشت خالص از بافت ابتدا اندام بارده مناسبی را انتخاب و ضدعفونی کرده سپس یک قطعه از بافت درونی ساقه یا کلاهک را جدا کرده و به محیط کشت انتقال می دهیم. وجود گازکربنیک باعث توقف رشد میسلیومها می شود و باید به هوای تازه و دمای ۱۸-۱۵ دسترسی داشته باشد.
ازت، کلسیم، منیزیم، پتاسیم و فسفر همچنین بیوتین برای رشد میسلیومها لازم است.
برای انتخاب سویه باید از سازگارترین، پرمحصول ترین و با کیفیت ترین اندام نمونه گرفت.
برای تهیه اسپان رایج از بذور غلات استفاده می شود. میسلیومی که روی دانه غلات قرار گیرد راحت تر روی بستر پخش می شود. برای اینکار ۱۰ کیلوگرم گندم را به مدت ۱۵ دقیقه در ۱۵ لیتر آب می جوشانند و ۱۵ دقیقه ئیگر گذاشته تا دانه گندم کاملا نرم شود.سپس گندمها را در یک الک می ریزند تا آب اضافی آن خارج شود و روی یک پارچه پهن می کنند تا خنک شود. به دانه های سرد ۱۲۰ گرم کربنات کلسیم هیدراته و ۳۰ گرم کربنات کلسیم می دهند. سپس ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم از این گندمها را در کیسه های پروپلین یا شیشه های نیم لیتری می ریزند و پس از گذاشتن درب پوش شنبه ای در اتوکلاو ° ۱۲۱ بمدت ۲ ساعت استریل می کنند. پس از استریل PH باید ۶٫۷ – ۶٫۵ باشد. سپس شیشه ها یا پلاستیکها را با کشت خالص قارچ مایه کوبی کرده و در محیط تاریک و درجه حرارت ۲۴-۲۲ نگهداری می کنند. پس از دو هفته میسلیوم قارچ سطح دانه ها را پوشانده و بذر آماده می شود.

نویسنده رضا مشکانی